Bakı Şəhəri Səbail Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(009)-2465/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(009)-2465/2024 16.12.2024 BAKI ŞƏHƏRİ SƏBAİL RAYON MƏHKƏMƏSİ X5 Rüstəmlinin sədrliyi, Mələk Bəxtiyar qızı Hüseynovanın katibliyi İddiaçı iştirakı ilə, İddiaçı - Cavabdeh qarşı «pul» tələbi barədə iddiası üzrə mülki işə 16 dekabr 2024cü il tarixdə Bakı şəhərində, açıq məhkəmə iclasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı - Cavabdeh qarşı «pul» tələbi barədə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavabdehdən 3000 manat pulun və 50 manat dövlət rüsumuna görə ödənilmiş pulun tutularaq ona verilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia ərizəsi belə əsaslandırılmışdır ki, cavabdeh ilə iddiaçı 2024-cü ilin mart ayında sosial şəbəkə vasitəsi ilə tanış olmuşdur. Cavabdeh özünü hərbi qulluqçu və hüquqşünas kimi təqdim etmiş, iddiaçını yaxın tanışı vasitəsilə TƏBİB-ə mühasib vəzifəsinə işə düzəldəcəyini və bunun müqabilində 800 manat pul lazım olduğunu bildirdi. Bundan sonra iddiaçı cavabdehin kart hesabına 800 manat məbləğində pulu göndərdi. Daha sonra cavabdeh atasının xəstə olduğunu və pula ehtiyacı olduğunu deyərək iddiaçıdan 700 manat pulu hissə-hissə olmaqla borc qismində almışdır. Cavabdeh 1500 manat pulu qaytarmamışdır. İddiaçı sözügedən məbləği kreditlə götürüb cavabdehə vermiş, həmin pulun üzərinə faizlər gəlmiş və ümumilikdə iddiaçıya 3000 manat ziyan dəymişdir. Cavabdeh Bakı Hərbi Prokurorluğuna vermiş olduğu izahatda borcunu etiraf etmişdir. Göstərilənlərə əsasən iddianın təmin olunması xahiş olunur. Məhkəmə iclasında iştirak etmiş iddiaçı iddia ərizəsinin məzmununa uyğun izahat verərək, iddia tələbinin təmin olunmasını xahiş etmişdir. Cavabdehə məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə qanunla nəzərdə tutulmuş qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasına gəlməmiş, gəlməməsinin səbəbi barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən, işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan Bakı Hərbi prokurorunun böyük köməkçisi X2 03 sentyabr 2024-cü il tarixli Qərarından görünür ki, izahatl alınmış müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu əsgər Cavabdeh Malik oğlu bildirmişdir ki, 2024-cü ilin mart ayında “Tik-tok” sosial platformasında vətəndaş İddiaçı ilə tanış olmuş, aralarında tanışlıq münasibətləri olmuşdur. X1 xəstəliyi ilə əlaqədar İddiaçı hissə-hissə olmaqla ümumilikdə 1500 manat borc pul almış, sonradan maddi durumunun zəif olması səbəbindən həmin pulu ger qaytara bilməmişdir. İddiaçı TƏBİB-ə və ya digər orqanlara işə düzəldəcəyi müqabilində heç bir məbləğdə pul almamış, ümumiyyətlə bununla bağlı aralarında heç bir söhbət olmamışdır. Beləliklə məhkəmə iclasında müəyyən olunmuşdur ki, iş üzrə tərəflər arasında borc münasibətləri yaranmışdır. Belə ki, cavabdeh iddiaçıdan geri qaytarmaq şərti ilə hissəhissə olmaqla ümumilikdə 1500 manat məbləğində borc pul almış, lakin hazırki vaxta kimi borcunu qaytarmamışdır. Belə olan halda məhkəmə hesab edir ki, 1500 manat məbləğində pul vəsaiti cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. AR Mülki Məcəlləsinin: 329.2-cü maddəsinə əsasən əqdlər şifahi və ya yazılı (sadə və ya notarial) formada bağlanır. 385-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkət etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Öz məzmunundan və xarakterindən asılı olaraq, öhdəlik tərəflərdən hər birinin üzərinə istər müqavilə münasibətləri zamanı, istərsə də belə münasibətlərdən sonra digər tərəfin hüquqlarına və əmlakına xüsusi qayğı göstərmək vəzifəsini qoya bilər. 739.1-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsinə görə bir tərəf (borcverən) pul vəsaitinə və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər tərəfə (borcalana) verməyi öhdəsinə götürür, borcalan isə aldıqlarını müvafiq olaraq eyni məbləğdə pul vəsaiti və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borcverənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. 742.1-ci maddəsinə əsasən borcalan borcu (həmçinin faizləri və (və ya) haqları) borc müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə və qaydada (bu Məcəllənin 740-cı maddəsi nəzərə alınmaqla) borcverənə qaytarmalıdır. Məhkəmə həmçinin ödənilmiş dövlət rüsumu əvəzinin tutulması hissəsi ilə bağlı qeyd edir ki, Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119-cu maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edildiyi üçün və hazırki iddia qismən təmin olunduğundan məhkəmə xərclərinə aid edilən 50 manat dövlət rüsumunun 25 manat hissəsi cavabdehdən tutulub iddiaçıya ödənilməlidir Azərbaycan Respublikası MPM-nın 14.2, 77.1 və 88-ci maddələrinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Mülki Prosessual Məcəlləsinin 220.5-ci maddəsinə əsasən qətnamənin nəticə hissəsində iddianın tam və ya qismən təmin edilməsi və ya rədd edilməsi haqqında məhkəmənin hansı nəticəyə gəldiyi, məhkəmə xərclərinin bölüşdürülməsi, qətnamədən şikayət vermə müddəti və qaydası göstərilməlidir. Göstərilənləri nəzərə alaraq və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119, 216-220, 222.2-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə QƏT ETDİ: İddia qismən təmin edilsin. 1500 manat məbləğində pul vəsaiti Cavabdeh tutulub İddiaçı ödənilsin. Ödənilmiş dövlət rüsumunun 25 manat hissəsi cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulsun. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada təqdim edildiyi (alındığı) gündən 1 (bir) ay müddətinə Səbail Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən:İlkin Rüstəmli