Şirvan Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(032)-570/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Şirvan şəhəri İş № 2(032)-570/2023 22.05.2023 ŞİRVAN ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Məmmədova Səidə Hüseynağa qızının sədrliyi Məsləhətçi (məhkəmə iclas katibi) Qarayev Qiyas Sarvan oğlunun katibliyi İddiaçı iştirakı ilə, İddiaçı cavabdeh «Azəriqaz» İB-nə qarşı aktın ləğvi və əsassız olaraq hesablanmış borcun silinməsi tələbinə dair iddiası üzrə olan mülki işə Şirvan şəhər Məhkəməsinin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə M ÜƏ Y Y Ə N E T D İ : İddiaçı cavabdeh «Azəriqaz» İB-nə qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək «Azəriqaz» X1 X2 İdarəsi tərəfindən tərtib edilmiş aktın ləğv edilməsi və hesablanmış borcun silinməsi barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmiş, iddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, hal-hazırda Şirvan şəhəri, S.Vurğun küçəsi ev 6, 8 saylı mənzildə yaşayır. Cavabdehlə aralarında xx.xx.2023-cü il tarixdə qaz paylayıcısı ilə məişət qaz qurğusu istifadəçisi arasında qazın alqı-satqısı barədə” müqavilə bağlanmış və aylıq qazdan istafdəyə görə sərfıyyat üzrə ödəniş aparılıb. Lakin cavabdeh tərəfindən xx.xx.2022-ci il tarixdə sayğacın əvəzlənməsinə dair qaz sayğacının çıxarılması, quraşdırılması və istismara qəbulu haqqlnda ******* №-li AKT tərtib edilərək köhnə qaz sayğacının əvəzlənməsi həyata keçirilmişdir. Bu müddətə kimi cavabdeh tərəfindən heç bir bildiriş daxil olmamışdır. Lakin köhnə sayğac çıxarıldıqdan sonra yeni sayğac qoyulmuş, köhnə sayğac yoxlanışa göndərilməsi cavabdeh tərəfindən həyata keçirilmişdir. Belə ki, yeni sayğac qoyulana kimi köhnə sayğac cavabdehin ərazi üzrə nümayəndəsi tərəfindən hər ay yoxlanılaraq sayğacdan keçən qaz sərfiyyatına əsasən ödənişin ödənilməsi həyata keçirilmiş və bu barədə müxtəlif vaxtlarda bildiriş qəbzləri verilmişdir. Bu müddət ərzində cavabdeh tərəfindən ödənişə dair hər hansı bir etiraz daxil olmamışdır. Lakin cavabdeh tərəfindən xx.xx.2023-cü il tarixdə təbii qazdan istifadə qaydalrınm pozulması haqqında ******* №-li AKT tərtib edilmiş və həmin akta əsasən mən iddiaçıya 1555 manat debitor borc hesablanmışdlır. Cavabdeh bu barədə xx.xx.2023-cü il tarixli dəymiş ziyanın bərpasına dair tələbnamə tərtib etmiş və tələbnamə bununla əsaslandırılmışdır ki, “Azəriqaz” İB-nin Metrologiya Departamentinin, sayğacların müayinəsi labaratoriyasının xx.xx.2023-cü il tarixli MSK 14-2-2/3-5-1137-1 №-li rəyinə əsasən G-4 markalı 00517132 №-li sayğaca ümumi baxış keçirildi. Sayğacın hesablama mexanizminin qoruyucu qapağına vurulan zavod qurğuşun plomb kəsilib. Sayğac istismara yararsızdır. Xətalar təyin edilə bilmədi. Sayğacın hesablayıcı mexanizmi işləmir. Cavabdehlə aralarında bağlanılmış “qaz paylayıcısı ilə məişət qaz qurqusu istifadəçisi arasında qazın alqı-satqısı barədə” müqavilədən irəli gələn öhdəliklər onuntərəfindən pozulmamış, əksinə hər ay vaxtı-vaxtında qazdan istifadəyə görə sərfiyyata əsasən aylıq ödənişlər həyata keçirilmişdir. Bu barədə cavabdeh tərəfindən heç vaxt etiraz olmamışdır. Lakin cavabdeh tərəfindən tərtib edilmiş xx.xx.2023-cü il tarixdə təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında ******* №-li AKT tamamilə əsassız olduğundan etibarsız hesab edilməli və müəyyən edilmiş debitor borc ləğv edilməlidir. Çünki, əvvəla akt tərtib edilən zaman onun iştirakı təmin edilməmiş və aktda qeyd edilən şəxslərin yalnız cavabdehin öz işçiləri tərəfindən yalan olaraq aktda qeydlər aparılmışdır. Halbuki, ünvan 1 ünvanda yerləşən mənzil onun mülkiyyətində olmaqla ailə üzvündən ibarət olmaqla yaşayırlar. Həmin mənzil isə xx.xx.2016-cı il tarixdən onun mülkiyyətində qeydiyyata alınmaqla özünə məxsusdur. Belə olan halda həmin ünvanda yaşadıqları müddətdə hər ay qazın sərfıyyatına əsasən ödəniş həyata keçirilərək, cavabdehin nümayəndəsi tərəfindən sayğaca baxış keçirilməklə qeydlər aparıldığı halda cavabdehin aktına əsasən nöqsanlar aşkar edilmədi, lakin xx.xx.2023-cü il tarixdə sayğacın istismar müddəti bitdiyindən yenisi ilə əvəz olunması barədə sayğaca baxış aparılıb yenisi ilə əvəz olunduqdan sonra sayğac sonradan laboratoriya tərəfindən qüsurlu aşkar edilərək, sayğaca müdaxilə kimi qiymətləndirilmişdir. Ona görə də cavabdehin bu dəlilləri əsassızdır. Bundan başqa cavabdeh ona borcun yazılmasının əsası kimi köhnə sayğacın çıxarılaraq yenisi ilə əvəzləndikdən sonra təxminən 3 ay 12 gündən sonra dəymiş ziyanın bərpasına dair tələbnamə tərtib edərək təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında akt tərtib edir. cavabdeh tərəfindən xx.xx.2023-cü il tarixli aktda qeyd edilmişdir ki, köhnə sayğacın yeni sayğacla əvəzlənməsi köhnə sayğacın istismar müddətinin bitməsi ilə əlaqəlidir. Cavabdeh özü də etiraf edir ki, köhnə sayğacın istismar müddəti bitmişdir. Belə olan halda necə olur ki, köhnə sayğacın çıxarılmasına kimi aylıq qazdan istifadəyə görə sərfiyyat əsasında məbləğlər ərazi üzrə cavabdehin nümayəndəsi tərəfindən nəzarət edilməklə bildiriş tərtib edilmiş və ödənilmişdir. Buradan belə bir sual ortaya çıxır ki, əgər qaz sayğacı istismar müddətin bitirmişdirsə və sayğacdan qaz keçir, lakin hesablama mexanizmi keçən qazm həcmini qeyd etmirsə, necə olur ki, aylıq sərfıyyat hesablanır və ödənişin ödənilməsi istehlakçıdan tələb edilməklə bildiriş verilir və bu müddət ərzində ödənişin həyata keçirilməsindən heç bir şikayət daxil olmur. Lakin köhnə qaz sayğacı yenisi ilə əvəzləndikdən sonra sayğacın müayinəsi labaratoriyası tərəfindən müəyyən edilir ki, Sayğacın hesablama mexanizminin qoruyucu qapağına vurulan zavod qurğuşun plomb kəsilib. Sayğac istismara- yarasızdır. Halbuki, sayğacda hər hansı bir müdaxilə də aşkar edilməmişdir. Belə olan halda hansı əsaslarla cavabdeh sayğacın istismar müddəti bitdiyindən və sayğac istismara yarasız olduğu halda itirilmiş qazın bərpası məqsədi dəymiş ziyan ondan tutulmalıdır. İddiaçı məhkəməyə iddiasının dəqiqləşdirilməsinə ərizə ilə müraciət edərək əsl cavabdeh qismində «Azəriqaz» İB-nin tanınmasını və iddiasını müdafiə edərək təmin edilməsini xahiş etmişdir. Cavabdeh «Azəriqaz» İB-nə məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edildiyinə baxmayaraq nümayəndəsi məhkəmə iclaslarına gəlməmiş və bunun səbəbi barəsində heç bir məlumat verməmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.1-ci maddəsinə görə işdə iştirak edən şəxslər, məhkəməyə gəlməyə və ya gəlməməyin səbəbini və ya mümkünsüzlüyünü bildirməyə və bu səbəblərin üzürlü olması barədə sübutlar təqdim etməyə borcludurlar. Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən məhkəmə iclasının vaxti və yeri haqqında lazımı qaydada xəbərdar edilmiş cavabdehin gəlməməsinin səbəbləri haqqında məlumat olmadıqda və ya məhkəməyə gəlməməyin səbəblərini üzürsüz hesab etdikdə, yaxud məhkəmə cavabdehin icraatı qəsdən yubandırdığını aşkar etdikdə işə baxmağa haqlıdır. Bu halda qətnamə çəkişmə şəraitində qəbul edilmiş kimi qiymətləndirilərək cavabdehə apellyasiya qaydasında şikayət etmək hüququ verilir. Belə olan vəziyyətdə məhkəmə hesab edir ki, cavabdeh «Azəriqaz» İB-nin nümayəndəsinin iştirakı olmadan işə baxılması mümkündür. Məhkəmə iddiaçının izahatını dinləyib, iş materiallarını və işin faktiki hallarını obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam araşdıraraq, iş üzrə toplanmış sübutlara hüquqi qiymət verərək, hesab edir ki, aşağıdakılara əsasən iddia təmin edilməlidir. İş materiallarında əlavə edilmiş və məhkəmədə tədqiq edilən: «Azəriqaz» X1 RQİİ-nin xx.xx.2023-cü il tarixli dəymiş ziyanın bərpasına dair tələbnamədən görünür ki, “Azəriqaz” İB-nin metrologiya Departamentinin, sayğacların müayinəsi laboratoriyasının xx.xx.2023-cü il tarixli, MSK 14-2-2/3-5-1137-1 № rəyinə əsasən G-4 markalı 00517132 № sayğaca baxış keçirildi. Sayğacın hesablama mexanizminin qoruyucu qapağına vurulan zavod qurğuşun plomb kəsilib.Sayğac istismara yararsızdır. Qaz sayğacının maksimal qaz sərfi 6 m3, orta günlük iş rejimi 24 saat və hesabat müddəti 90 gün qəbul edilməklə itirilmiş qazın bərpası üçün hesabatın aparılması və hesablanmış məbləğin ödənilməsi göstərilmişdir. xx.xx.2023-cü il tarixli, ******* nömrəli aktın surətindən görünür ki, “Azəriqaz” İB-nin İTRİ-nin xx.xx.2023-cü il tarixli 14-2-2/3-5-1137-1 saylı rəyinə əsasən çıxarılan 00517132 № qaz sayğacının hesablama mexanizminin qoruyucu qapağına vurulan zavod qurğuşun plomb kəsilib. 4821211 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli “Qaz sayğacının çıxarılması, quraşdırılması və istismara qəbulu haqqında” aktın surətindən görünür ki, abonent Afaq Cəbrayılovanın istifadəsində olmuş 00517132 nömrəli qaz sayğacı istismardan çıxarılmış, 13515621 nömrəli sayğac quraşdırılaraq plomblanmışdır. Azərbaycan Respublikasının Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi Yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti Hüquqların Dövlət Qeydiyyatı Haqqında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindən çıxarışın surətindən görünür ki, ünvan 2 mənzil xüsusi mülkiyyət hüququ üzrə İddiaçı adına daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində xx.xx.2016-cı ildə, ********** nömrəsi ilə qeydiyyata alınmışdır. Məhkəmə mülki iş ilə bağlı qanunvericiliyin normalarına əsasən aşağıdakıları qeyd edir: “İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunun 3-cü maddəsinə əsasən öz hüquqlarının və qanuni mənafeylərinin müdafiəsi üçün səlahiyyətli dövlət orqanlarına və məhkəməyə müraciət etməyə istehlakçıların hüquqları vardır. 18-ci maddəsinin 1-ci bəndinə əsasən dövlət istehlakçıların mənafelərinin müdafiəsinə təminat verir. Maddənin 2-ci bəndinə əsasən istehlakçıların hüquqlarının dövlət müdafiəsini Azərbaycan Respublikasında istehlakçılar üçün nəzərdə tutulan malların (işlərin,xidmətlərin) keyfiyyətinə, təhlükəsizliyinə və istehlakçıların Qanunla qorunan başqa hüquqlarının müdafiəsinə nəzarət edən müvafiq dövlət orqanları və məhkəmə öz səlahiyyətləri hüdudlarında həyata keçirirlər. 26-cı maddəsinə görə istehlakçıların qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş hüquqlarının müdafiəsini məhkəmə həyata keçirir. İstehlakçılar hüquqlarının pozulması barədə qaldırılan iddialara görə, dövlət rüsumu verməkdən azad edilirlər. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin xx.xx.2011-ci il tarixli, 80 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş «Qazdan istifadə Qaydaları»nın 4.1-ci bəndinə əsasən qaz paylayıcısı və istehlakçı arasında balans mənsubiyyəti sərhəddində qazın sərfinə görə hesablaşma aparılması üçün layihəyə uyğun olaraq, AR Standartlaşdırma, Metrologiya və Patent üzrə DK (bundansonra- SMPDK) tərəfindən tipi təsdiq edilərək dövlət reyestrinə daxil edilmiş və sertifikatlaşdırılmış müvafiq qaz sayğacları quraşdırılmalıdır. 4.2-ci bəndinə əsasən qaz sayğacı ilə təchiz edilmə, onun quraşdırılması və dəyişdirilməsi fiziki şəxs olan istehlakçıya münasibətdə qaz paylayıcısı hesabına, hüquqi şəxs olan istehlakçıya münasibətdə isə öz hesabına həyata keçirilir. 4.7-ci bəndinə əsasən sayğacların üzərində olan plomblar kənar müdaxilələrdən qorunmaq üçün müvafiq örtüklə örtülməli (fiziki şəxs olan istehlakçıların sayğacları qaz paylayıcısı tərəfindən) və sayğac göstəricisinə sərbəst şəkildə baxılmasına imkan olmalıdır. 4.8-ci bəndinə əsasən fiziki şəxs olan istehlakçıların qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanmasına görə cavabdehliyi qaz paylayıcısı, hüquqi şəxslərin qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi isə özləri daşıyırlar. 4.9-cu bəndinə əsasən zədələnmiş qaz sayğacının (hesablaşma mexanizmlərinin sıradan çıxması, baxış pəncərəsinin sınması, qoruyucu blombların qırılması,texniki nasazlıqlar və s.) təmir olunması, həmin sayğacın dövlət yoxlamasından keçirilməsi,dəyişdirilməsi və quraşdırılması müraciət edildiyi gündən başlayaraq bu Qaydaların 4.2-ci bəndinə uyğun olaraq qaz paylayıcısı tərəfindən həyata keçirilir. 5.2-ci bəndinə əsasən qaz paylayıcısı istehlakçıya verdiyi qazın dəyərini yalnız qaz sayğacının göstəricilərinə əsasən tam hesablamalıdır və hər ay istehlakçıya hesab təqdim etməlidir. 5.4-cü bəndinə əsasən qaz sayğacları qaz paylayıcısı tərəfindən bu Qaydaların 9.4-cü bəndində nəzərdə tutulmuş hallarda çıxarıldıqda, qaz sayğacının olmadığı müddət ərzində qazın verilməsi dayandırılmır və istifadə edilmiş qazın dəyəri üzrə hesablaşmalar sayğac çıxarıldığı gündən əvvəlki ayın orta gündəlik sərfinə uyğun aparılır. 6.5-ci bəndinə əsasən qaz paylayıcı şəbəkəyə qanunsuz qoşulma halları aşkar edildikdə, qaz paylayıcısı qanunsuz xətti dərhal qaz paylayıcı şəbəkədən ayırmaqla qazın verilməsini dayandırmalı və dəymiş zərərin ödənilməsini qanunvericiliyə uyğun olaraq həmin şəxsdən tələb etməlidir. 1.6-cı bəndinə əsasən Qaydaların tələblərinin yerinə yetirilməsinə dövlət nəzarətini öz səlahiyyətləri daxilində qazdan səmərəli istifadə və qaz qurğularının etibarlı istismarı sahəsi üzrə Azərbaycan Respublikası Sənaye və Energetika Nazirliyi həyata keçirir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 18-ci maddəsinə əsasən, mülki hüquqların müdafiəsi qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada və qanuna, ictimai qaydaya və əxlaqa zidd olmayan üsullarla həyata keçirilir. Azərbaycan Respublikasmın Mülki Prosessual Məcəlləsinin 4.1-ci maddəsinə əsasən, bütün fıziki və hüquqi şəxslər özlərinin qanunla qorunan hüquq və azadlıqlarını, eləcə də maraqlarını qorumaq və təmin etmək məqsədi ilə müəyyən edilmiş qaydada məhkəmə müdafiəsindən istifadə etmək hüququna malikdirlər. 76.1-ci maddəsinə əsasən tərəflərin tələb və etirazlarını əsaslandıran halların və işi düzgün həll etmək üçün əhəmiyyəti olan başqa halların mövcud olduğunu və ya olmadığını məhkəmə müəyyən edərkən bu Məcəllədə və başqa qanunlarda müəyyən olunmuş qaydada əldə etdiyi məlumatlar sübutlar hesab olunur. 76.2-ci maddəsinə əsasən bu məlumatlar yazılı və maddi sübutlarla, ekspertlərin rəyləri ilə, yerində müayinə keçirməklə, səs və video yazıları ilə, şahidlərin ifadələri ilə, işdə iştirak edən şəxslərin izahatları ilə müəyyən edilir. 77.1-ci maddəsinə görə hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. 78.1-ci maddəsinə əsasən sübutlar işdə iştirak edən şəxslər tərəfindən birinci instansiya məhkəməsinə işin məhkəmədə baxılmağa hazırlanması yekunlaşana qədər təqdim edilir. Məhkəmə baxışı zamanı sübutların təqdim edilməsinə o halda yol verilir ki, bunun üçün əsaslar məhkəmə baxışı gedişində əmələ gəlmiş olsun və ya işdə iştirak edən şəxslər işin məhkəmədə baxılmağa hazırlanması yekunlaşana qədər sübutların təqdim edilməsinin onlardan asılı olmayan səbəblərə görə mümkün olmadığını əsaslandırsın 88-ci maddəsinə əsasən məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Məhkəmədə tədqiq olunmuş sübutlara əsasən İddiaçı mülkiyyət hüququ ilə məxsus oan və özünün yaşadığı ünvan 2 ünvanda qaz paylayıcı şəbəkəyə qanunsuz qoşulma halları aşkar edilməsi, qazdan istifadə qaydalarının pozulması faktları üzrə səlahiyyətli şəxs tərəfindən qanunla müəyyən olunmuş qaydada araşdırma aparılaraq təqsirli şəxsin inzibati və ya cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsi müəyyən edilməmişdir. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edilmişdir ki, iddiaçı həmin qaz sayğacı vasitəsilə qazdan istifadə etmiş və istifadə etdiyi təbii qazın dəyərini sayğac göstəricisinə əsasən tam olaraq ödəmişdir. Bu müddət ərzində paylayıcının nümayəndəsi tərəfindən qaz sayğacında hər hansı bir xətanın olması barədə iddiaçıya heç bir xəbərdarlıq edilməmiş, həmçinin qaz sayğacının hesablama mexanizminin qoruyucu qapağına vurulan qurğuşun plombun kəsilməsi məhz İddiaçı və ya ailə üzvləri tərəfindən edilməsi məhkəmə iclasında sübuta yetirilməmişdir. Həmçinin cavabdeh “Azəriqaz” İB tərəfindən İddiaçı və ailə üzvlərinin təbii qazdan istifadəyə görə borcunun hansı əsasla yaranmasına dair hər hansı bir mötəbər sübut təqdim etmədiyindən iddia təmin olunmalıdır. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin edilməli, İddiaçı «Azəriqaz» İB-nə qarşı tərtib edilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli ******* nömrəli akt ləğv edilməli, xx.xx.2023-cü il tarixli ******* nömrəli akta əsasən hesablanmış cərimə borcu silinməlidir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prossesual Məcəlləsinin 216-220ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh «Azəriqaz» İB tərəfindən tərtib edilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli, ******* nömrəli akt ləğv edilsin və akta əsasən hesablanmış cərimə borcu silinsin. Qətnamədən, onun rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Şirvan şəhər Məhkəməsi vasitəsilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən Səidə Məmmədova