Kürdəmir Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(041)-1209/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Kürdəmir rayon İş № 2(041)-1209/2023 13.09.2023 KÜRDƏMİR RAYON MƏHKƏMƏSİ Azərbaycan Respubliaksı Kürdəmir rayon məhkəməsi Hakim Bayramov Müseyib Seyfəddin oğlunun sədrliyi, Cəbiyev Yaşar İlham oğlunun katibliyi, İddiaçı və cavabdeh “Azəriqaz” İstehsalat Birliyinin nümayəndəsi X6 iştirakı ilə İddiaçı cavabdeh “Azəriqaz” İstehsalat Birliyinə qarşı aktın əsasında hesablanmış borcun silinməsi tələbinə dair mülki işə Kürdəmir şəhəri, Heydər Əliyev prospekti, 22 ünvanda məhkəmənin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək cavabdeh “Azəriqaz” İstehsalat Birliyinin əməkdaşları tərəfindən tərtib olunmuş xx.xx.2017-ci il tarixli, ******* saylı aktın etibarsız hesab edilməsi, 388,80 manat cərimənin hesabından silinməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında İddiaçı iddia tələbini müdafiə edərək göstərdi ki, o, Kürdəmir Qaz İdarəsində **********00830 nömrəli hesabla qeydiyyatdadır. Qaza görə borcunu hər ay ödəmişdir. 2022-ci ilin dekabr ayında hesabda olan borcunun dəqiqləşdirilməsi məqsədi ilə Qaz İdarəsində olmuş və orada ona hesabında 388,80 manat cərimə yazıldığını bildirmişlər. Buna görə sənədləri tələb edib aldıqdan sonra 2015-ci ilin iyun ayında vəfat edən həyat yoldaşı X5 barəsində tərtib olunan xx.xx.2017-ci il tarixli, ******* nömrəli akta əsasən cərimə hesablandığı məlum olmuşdur. Qaz idarəsinin əməkdaşları cərimənin qaz sayğacında olan müdaxiləyə görə yazıldığını bildirmişlər. O, etiraz edərək sayğaca müdaxilə etmədiklərini bildirsə də, heç bir nətimcəsi olmamışdır. İstifadə etdikləri qaz sayğacı küçədə quraşdırılmaqla plomblu olmuş və normal işləmiş, nəzarətçi hər ay 2-3 dəfə həmin sayğacı baxış keçirmişdir. Mərhum ərinin barəsində tərtib edilən xx.xx.2017-ci il tarixli, ******* nömrəli akt qanunsuz tərtib edilməklə hal şahidlərinin iştirakı təmin edilməmiş və akt imza edilməsi üçün onun mərhum ərinə təqdim edilməmişdir. Ona görə də iddia tələbinin təmin edilməklə cavabdeh “Azəriqaz” İstehsalat Birliyinin əməkdaşları tərəfindən tərtib olunmuş xx.xx.2017-ci il tarixli, ******* saylı aktın etibarsız hesab edilməsi, 388,80 manat cərimənin hesabından silinməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etdi. Məhkəmə iclasında cavabdeh, “Azəriqaz” İstehsalat Birliyinin nümayəndəsi X12 iddia tələbini qəbul etməyərək göstərdi ki, İddiaçı yaşadığı mənzilin qaz xətti üzərinə quraşdırılmış qaz sayğacına Kürdəmir Xidmət Sahəsinin işçiləri tərəfindən baxış keçirilmişdir. Bununla bağlı iddiaçının mərhum ərinin iştirakı ilə qaz sayğacının çıxarılması, quraşdırılması və istismara qəbulu haqqında akt tərtib edilmiş və qaz sayğacı yenisi ilə əvəz edilmişdir. Açılmış qaz sayğacına labaratoriyada baxış zamanı qaz sayğacına müdaxilə edilməsi müəyyən edilmişdir. Qaz sayğacında müdaxilə halı müəyyən edildiyi üçün Kürdəmir XS-nin işçiləri tərəfindən təbii X11nın pozulması barədə akt tərtib edilmişdir. xx.xx.2017-ci il tarixli, ******* saylı təbii X11nın pozulması haqqında akta əsasən 388,80 manat məbləğində itirilmiş qazın dəyəri hesablanmışdır. Bu hesabat abonentin mənzilində olan qaz cihazlarının işləddicilərinin parametrlərinə əsasən aparılmış və iddiaçının mərhum ərinin Kürdəmir XS-dəki **********00830 nömrəli abonent hesabına işlənmişdir. İddiaçının mərhum əri X5 abonent koduna hesablanaraq vurulmuş məbləğ sayğacın düzgün işləməməsi nəticəsində qeydə alınmayan itirilmiş qazın dəyəridir və abonentin özü tərəfindən ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 12 may 2011-ci il tarixli 80 saylı Qərarı ilə təsdiq edilmiş “X11” haqqında Qərarın 6.5 bəndinə əsasən təbii qazdan qanunsuz istifadə halları aşkar edildikdə, qaz paylayıcısı abonentə qazın verilimşini dərhal dayandırmalı və dəymiş zərərin ödənilməsini şəxsdən tələb etməlidir. Ona görə də iddiaçı X2 cavabdeh “Azəriqaz” İstehsalat Birliyinin əməkdaşları tərəfindən tərtib edilərək onun mərhum ərinin barəsində yazılmış xx.xx.2017-ci il tarixli, ******* nömrəli aktın etibarsız hesab edilməsi, akt əsasında hesablanmış 388,80 manat borc məbləğinin silinməsi tələbinin əsassız hesab eldilərək təmin edilməməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etdi. İş materiallarına əlavə edilmiş Qaz sayğacının çıxarılması, quraşdırılması və istismara qəbulu haqqında xx.xx.2017-ci il tarixli, ******* nömrəli aktın surətindən görünür ki, X5 evinə gedən qaz xəttinin üzərinə quraşdırılmış Elster tipli, G-4 markalı qaz sayğacı əvəzləmə ilə dəyişdtirilərək Elster tipli G-4 markalı yeni qaz sayğacı quraşdırılmışdır. İş materiallarına əlavə edilmiş “Təbii X11nın pozulması haqqında” xx.xx.2017-ci il tarixli, ******* nömrəli təsdiq edilmiş aktdan görünür ki, X1nun yaşadığı yaşayış evində “Azəriqaz” X8 RQİİ-nin Kürdəmir XS-nin işçiləri tərəfindən xx.xx.2017-ci il tarixdə təbii qazın uçotu və TQİQ-na riayət olunması yoxlanılmışdır. Baxış keçirilən zaman aşkar olunmuş nöqsanlar barədə qeyddə “sayğacın zavod qurğusunun plombu kəsici alətlə kəsilib, sayğac istismara yararsızdır.” göstərilmişdir. Qeyd edilən akt “Azəriqaz” X8 RQİİ-nin Kürdəmir XS-nin əməkdaşları tərəfindən imzalanmışdır. X1 oğlunun adı aktda qeyd olunsada imza edilməsi üçün ona təqdim edilməmişdir. İş materiallarında olan “Azəriqaz” İB-nin X15 İstismarı İdarəsinin rəisinin təsdiq etdiyi xx.xx.2017-ci il tarixli dəymiş ziyanın bərpasına dair tələbnamənin surəti ilə müəyyən edilir ki, X5 fərdi yaşayış evində Kürdəmir Xidmət Sahəsinin görəcəyi işlər barədə tələblərdə itirilmiş qazın bərpası üzrə qaz işlədicilərindən 1 ədəd PQ-4 tipli qaz pildəsi maksimal saatlıq qaz sərfi 1,2 kub metr/saat, orta günlük iş rejimi 6 saat, 1 ədəd radiator sobası maksimal saatlıq qaz sərfi 0,8 kub metr/saat, orta günlük iş rejimi 18 saat olmaqla hesabat müddəti 90 gün qəbul edilməklə itirilmiş qazın bərpası üçün hesabat aparılaraq cəmi 1944 kub.metr üzrə hesablanmışdır. İş materiallarına əlavə edilmiş xx.xx.2016-cı il tarixli, AZ-İ 794329 nömrəli Ölüm haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X10 xx.xx.2015-ci il tarixdə ölmüşdür. İş materiallarına əlavə edilmiş İddiaçı məxsus **********00830 nömrəli Abonentin saldosundan görünür ki, 05.2017-ci il tarixdə N.M.Qurbanovun barəsində tərtib edilmiş akta əsasən itirilmiş təbii qazın dəyərinə görə 388,80 manat məbləğində borc hesablanmışdır. Məhkəmə iddiaçının və cavabdehin nümayəndəsinin izahatını dinləyib, habelə işdə olan sənədləri tədqiq edərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməlidir. Belə ki, məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla müəyyən edilmişdir ki, İddiaçı Kürdəmir Qaz İdarəsində **********00830 nömrəli hesabla qeydiyyatdadır. Qaza görə borcunu hər ay ödəmişdir. 2022-ci ilin dekabr ayında hesabda olan borcunun dəqiqləşdirilməsi məqsədi ilə Qaz İdarəsində olmuş və orada ona hesabında 388,80 manat cərimə yazıldığını bildirmişlər. Buna görə sənədləri tələb edib aldıqdan sonra 2015-ci ilin iyun ayında vəfat edən həyat yoldaşı X5 barəsində tərtib olunan xx.xx.2017-ci il tarixli, ******* nömrəli akta əsasən cərimə hesablandığı məlum olmuşdur. Qaz idarəsinin əməkdaşları cərimənin qaz sayğacında olan müdaxiləyə görə yazıldığını bildirmişlər. O, etiraz edərək sayğaca müdaxilə etmədiklərini bildirsə də, heç bir nətimcəsi olmamışdır. İstifadə etdikləri qaz sayğacı küçədə quraşdırılmaqla plomblu olmuş və normal işləmiş, nəzarətçi hər ay 2-3 dəfə həmin sayğacı baxış keçirmişdir. Mərhum ərinin barəsində tərtib edilən xx.xx.2017-ci il tarixli, ******* nömrəli akt qanunsuz tərtib edilməklə hal şahidlərinin iştirakı təmin edilməmiş və akt imza edilməsi üçün onun mərhum ərinə təqdim edilməmişdir. Məhkəmə qeyd etməyi zərur hesab edir ki, cavabdehin nümayəndəsi qaz işlədicilərinin hesabat müddətini 90 gün qəbul etməklə İddiaçı 1944 kub metr qaz itgisinə yol verməsi və onun itirilmiş təbii qaza görə borcunun olması, həmçinin cavabdeh qurum tərəfindən qaz sayğacı çıxarılarkən belə hər hansı bir qoruyucu qutuya qoyulması, hal şahidlərinin iştirakı ilə möhürlənməsi, qaz sayğacının labotoriyaya göndərilməsi və istehlakçının orada iştirakının təmin edilməsi barədə məhkəməyə hər hansı bir sübut təqdim edilməmişdir. Həmçinin məhkəmə qeyd etməyi zərur hesab edir ki, İddiaçı istifadə etdiyi qaz sayğacı dəyişdirilərkən həmin vaxt qaz sayğacına hər hansı bir müdaxilənin olması müəyyən edilmədiyi halda, sonradan Qaz İsitsmar sahəsinin işçiləri tərəfindən onun həmin qaz sayğacına müdaxilə etməsi düzgün qeyd edilməmişdir. Bu da istehlakçının qanuni mənafeyinin müdafiəsinə ziddir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 78.1-ci maddəsinə əsasən sübutlar işdə iştirak edən şəxslər tərəfindən birinci instansiya məhkəməsinə təqdim edilir. Həmin Məcəllənin 80-ci maddəsinə görə məhkəmə işin gedişində təqdim olunmuş ancaq o sübutları qəbul edir və nəzərə alır ki, onlar işdə tərəflərin tələblərini müəyyən edən faktlarla və hallarla əlaqədardır. “İstehlakçıların hüquqlarının müdafıəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 3-cü maddəsinə əsasən öz hüquqlarının və qanuni mənafelərinin müdafiəsi üçün səlahiyyətli dövlət orqanlarına və məhkəməyə müraciət etməyə istehlakçıların hüquqları vardır. Həmin Qanunun 18-ci maddəsinin 1-ci bəndinə əsasən dövlət istehlakçıların mənafelərinin müdafıəsinə təminat verir. Maddənin 2-ci bəndinə əsasən istehlakçıların hüquqlarının dövlət müdafıəsini Azərbaycan Respublikasında istehlakçılar üçün nəzərdə tutulan malların (işlərin, xidmətlərin) keyfıyyətinə, təhlükəsizliyinə və istehlakçıların Qanunla qorunan başqa hüquqlarının müdafiəsinə nəzarət edən müvafiq dövlət orqanları və məhkəmə öz səlahiyyətləri hüdudlarında həyata keçirirlər. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 19-cu maddəsinə əsasən dövlət hakimiyyəti orqanının və ya yerli özünüidarə orqanının mülki qanunvericiliyə uyğun gəlməyən, fiziki və ya hüquqi şəxsin mülki hüquqlarını və qanunla qorunan mənafelərini pozan qeyri-normativ xarakterli aktı məhkəmə tərəfindən etibarsız hesab edilə bilər. Həmin Məcəllənin 560.1-ci maddəsinə əsasən mülki hüquqlar hüquqa uyğun həyata keçirilməlidir. Hüquqdan yalnız başqalarına ziyan vurmaq məqsədi ilə istifadə edilməsi yolverilməzdir. İşin müəyyən edilmiş hallarından göründüyü kimi, iddiaçı tərəfindən sayğaca hər hansı müdaxilə edilməsi, iddiaçının təqsirli hərəkət və hərəkətsizliyi nəticəsində sayğacın zədələnməsi müəyyən edilmədiyi halda, iddiaçıya əlavə pul hesablanması yolverilməzdir. Azərbaycan Respublikasi Nazirlər Kabinetinin 80 saylı, 12 may 2011-ci il tarixli qərarı ilə təsdiq edilmiş “X11”nın təsdiq edilməsi haqqında Qaydaların 4.9-cu bəndinə əsasən, istehlakçının təqsiri olmadan zədələnmiş qaz sayğacının təmir olunması, texniki baxışdan keçirilməsi, dəyişdirilməsi (yenisi ilə əvəz edilməsi) və quraşdırılması bu Qaydaların 4.2-ci bəndinə uyğun olaraq, zədələnmə istehlakçının təqsiri üzündən baş verdikdə isə istehlakçının vəsaiti hesabına qaz paylayıcısı tərəfindən həyata keçirilir. Qaz paylayıcısı tərəfindən qaz sayğacının dəyişdirilməsi, təmir olunması və ya texniki baxışdan keçirilməsi istehlakçıdan tələb edildikdə, bu halda qaz paylayıcısı tərəfindən həmin tələbin hüquqi əsası göstərilməlidir. Qaz sayğaclarının növbəti texniki baxışının keçirilməsi onların texniki pasportlarında göstərilmiş müddətdə həyata keçirilir. Qaz sayğaclarının növbəti texniki baxışdan keçirilməsinə görə istehlakçılardan vəsait tələb etmək qadağandır. İstehlakçının arzusu ilə qaz sayğacının texniki baxışdan keçirilməsinə görə istehlakçı vəsait ödəməlidir. Həmin Qaydaların 4.2-ci bəndinə əsasən, məişət qaz qurğularının istifadəsi üçün qaz sayğacı qaz paylayıcısının vəsaiti hesabına, sənaye qaz qurğularının istifadəsi üçün isə qaz sayğacı istehlakçının vəsaiti hesabına təchiz edilir, quraşdırılır və dəyişdirilir. İşin hallarından göründüyü kimi, qaz sayğacının istehlakçı təqsiri üzündən zədələnməsi müəyyən olunmamaqla, istehlakçı tərəfindən onun təşəbbüsü ilə sayğıcın texniki baxışdan keçirilməsi tələb edilməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prsessual Məcəlləsinin 4.1-ci maddəsinə görə, bütün fiziki və hüquqi şəxslər özlərinin qanunla qorunan hüquq və azadlıqlarını, eləcə də maraqlarını qorumaq və təmin etmək məqsədilə qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhkəmə müdafiəsindən istifadə etmək hüququna malikdir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 60-cı maddəsi ilə hər kəsin hüquq və azadlıqlarının məhkəmədə müdafiəsinə təminat verilir. İnsan Hüquqlarının və X4 haqqında Avropa Konvensiyasının 6-cı maddəsinə görə, hər kəs onun mülki hüquq və vəzifələri müəyyən edilərkən məhkəmə vasitəsi ilə ağlabatan müddətdə işinin ədalətli və açıq araşdırılması hüququna malikdir. Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı «İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında» Avropa Konvensiyasının 1 saylı Protokolunun 1-ci maddəsinə əsasən, hər bir fiziki və hüquqi şəxs öz mülkiyyətindən dinc istifadə etmək hüququna malikdir. Heç kəs cəmiyyətin maraqları naminə, qanunla və beynəlxalq hüququn ümumi prinsipləri ilə nəzərdə tutulmuş şərtlər istisna olmaqla, öz mülkiyyətindən məhrum edilə bilməz. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. “İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 26-cı maddəsinə əsasən istehlakçılar hüquqlarının pozulması barədə qaldırılan iddialara görə dövlət rüsumu ödəməkdən azad edildiyindən, “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 8.1-ci maddəsinə müvafiq olaraq 30 manat dövlət rüsumu cavabdeh “Azəriqaz” İsehsalat Birliyindən tutularaq dövlət büdcəsinə ödənilməlidir. Beləliklə, məhkəmə sübutlara Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 88ci maddəsinə əsasən sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verərək belə qənaətə gəlir ki, iddia tələbi təmin edilməklə cavabdeh “Azəriqaz” İsehsalat Birliyinin əməkdaşları tərəfindən İddiaçı mərhum əri X5 barəsində tərtib edilmiş xx.xx.2017-ci il tarixli, ******* nömrəli akt etibarsız hesab edilməli və həmin akt əsasında İddiaçı abonent hesabına hesablanmış 388,80 manat borc məbləği onun hesabından silinməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 88-ci maddəsinə əsasən məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə görə məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Həmin Məcəllənin 233.1-ci maddəsində göstərilir ki, məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, qəbul edildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Göstərilənləri və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 214-220, 222, 227, 233cü və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia tələbi təmin edilsin. Cavabdeh “Azəriqaz” İsehsalat Birliyinin əməkdaşları tərəfindən İddiaçı mərhum əri X5 barəsində tərtib edilmiş xx.xx.2017-ci il tarixli, ******* nömrəli akt etibarsız hesab edilsin, həmin akt əsasında İddiaçı abonent hesabına hesablanmış 388,80 manat borc məbləği onun hesabından silinsin. Cavabdeh İsehsalat Birliyindən 30 (otuz) manat dövlət rüsumu tutularaq dövlət büdcəsinə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətinə Kürdəmir rayon məhkəməsi vasitəsilə Şirvan Apellyasiya məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Müseyib Bayramov