Kürdəmir Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(041)-568/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Kürdəmir rayon İş № 2(041)-568/2024 26.04.2024 KÜRDƏMİR RAYON MƏHKƏMƏSİ Azərbaycan Respubliaksı Kürdəmir rayon məhkəməsi Hakim Bayramov Müseyib Seyfəddin oğlunun sədrliyi, Cəbiyev Yaşar İlham oğlunun katibliyi, İddiaçı nümayəndəsi X4 və Cavabdeh nümayəndəsi Nümayəndə iştirakı ilə İddiaçı Cavabdehnə qarşı aktın etibarsız hesab edilməsi və akt əsasında yazılmış cərimənin silinməsi tələbinə dair mülki işə Kürdəmir şəhəri, Heydər Əliyev prospekti, 22 ünvanda məhkəmənin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək Cavabdeh X3 X8 İdarəsi tərəfindən tərtib edilmiş AKT ******* nömrəli, xx.xx.2023-cü il tarixli aktın etibarsız hesab edilməsi, akt əsasında hesablanmış 3110.40 manat cərimə məbləğinin silinməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında İddiaçı nümayəndəsi X7 iddia tələbini müdafiə edərək göstərdi ki, o, ailə üzvləri ilə birlikdə Kürdəmir şəhəri, Koroğlu küçəsində yaşayır. Hər ay istifadə etdiyi qazın dəyərini vaxtlı-vaxtında ödəyir. Heç vaxt qaza borcu olmayıb. 2023-ci ildə Qaz İdarəsinin işçilçri onun evinə gələrək guya onun qaz sayğacından kənəar təbii qazın istifadə halını aşkar etmişlər. Qaza baxan nəzarətçi ona ona bildiriş verəndə qaza borcunun olduğunu görmüşdür. Maraqlananda ona cərimə yazıldığını bildirmişlər. Bundan sonra barəsində tərtib edilən xx.xx.2023-cü il tarixli, ******* nömrəli təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında akt almışdır. Akta sayğacdan kənar dəbii qazdan qeyri qanuni istifadə etdiyi göstərilmişdir. Lakin o, heç vaxt sayğaca müdaxilə etməmişdir. Onun istifadə etdiyi sayğac küçədə quraşdırılmıdır. Aktda hal şahidləri iştirak etməmiş və akt imza edilməsi üçün ona təqdim edilməmişdir. Həmçinin Cavabdehin Ağsu X9 İdarəsi tərəfindən tərtib olunmuş dəyimş ziyanın bərpasına dair tələbnamədə itirilmiş qazın bərpası üzrə qaz işlədicilərinin maksimal saatlıq qaz sərfi 6 kub metr/saat orta günlük iş rejimi 24 saat və hesabat müddəti 360 gün qəbul edilməklə itirilmiş qazın 25920 kub metr hesablanması qanunsuz olmaqla onun maddi vəziyyətini ağırlaşdırır. Ona görə də Cavabdeh İsehsalat Birliyininin əməkdaşlarının tərtib etdiyi xx.xx.2023-cü il tarixli, ******* nömrəli aktın etibarsız hesab edilməsi və həmin akta əsasən hesablanmış 3110.40 manat borc məbləğinin silinməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etdi. Məhkəmə iclasında cavabdeh, Cavabdeh nümayəndəsi Nümayəndə iddia tələbini qəbul etməyərək göstərdi ki, Cavabdeh X6 RQİİ-nin Kürdəmir XS-nin əməkdaşları Koroğlu küçəsində yaşayan İddiaçı yaşayış evinin həyətinə baxış keçirilmiş İddiaçı sayğacdan kənar dəbii qazdan qeyri qanuni istifadə edildiyi, təbii qaz itkisinin yarandığı hallar müəyyən edilmiş və bu barədə akt tərtib edilmişdir..” Həmin akta əsasən İddiaçı yaşadığı mənzildə istifadə etdiyi qaz işlədici avadanlıqlar və onların parametrlərinə dair xx.xx.2023cü il tarixli, ******* nömrəli Təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında akt tərtib edilərək itirilmiş qazın dəyərinin hesablanması məqsədi ilə Cavabdeh İB-nin Ağsu RQİİ-yə göndərilmişdir. Həmin akta əsasən Ağsu RQİİ-nin İstehlakçılara satılan qaza nəzarət şöbəsində xx.xx.2023-cü il tarixdə itirilmiş qazın bərpası üzrə akt tərtib edilərək İddiaçı adına olan Kürdəmir XS-nin abonent bazasındakı abonent koduna 25920 kub-3110.40 manat məbləğində itirilmiş qazın dəyəri hesablanaraq vurulmuşdur. Ona görə də İddiaçı Cavabdehnə qarşı Birliyininin əməkdaşlarının tərtib etdiyi xx.xx.2023-cü il tarixli, ******* nömrəli aktın etibarsız hesab edilməsi və həmin akta əsasən hesablanmış 3110.40 manat borc məbləğinin silinməsi tələbinə dair iddiasının təmin edilməməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etdi. İş materiallarına əlavə edilmiş “Təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında” xx.xx.2023-cü il tarixli, ******* nömrəli təsdiq edilmiş aktdan görünür ki, istehlakçı İddiaçı yaşadığı yaşayış evində Cavabdeh Ağsu RQİİ-nin Kürdəmir XS-nin işçiləri xx.xx.2023-cü il tarixdə təbii qazın uçotu və TQİQ-na riayət olunması yoxlanılmışdır. Baxış keçirilən zaman aşkar olunmuş nöqsanlar barədə qeyddə “sayğacdan kənar dəbii qazdan qeyri qanuni istifadə etdiyi və təbii qaz itkisi ” göstərilmişdir. Eyni zamanda, həmin aktda “dəymiş ziyan hesablansın” qeyd olunmuşdur. Qeyd edilən akt Cavabdeh Ağsu RQİİ-nin Kürdəmir XSnin əməkdaşları tərəfindən imzalanmışdır. İstehlakçının aktı imza etməkdən imtina etməsi göstərilmişdir. İş materiallarında olan Cavabdeh İB-nin Ağsu X8 İdarəsinin rəisinin təsdiq etdiyi xx.xx.2023-cü il tarixli dəymiş ziyanın bərpasına dair tələbnamənin surəti ilə müəyyən edilir ki, İddiaçı fərdi yaşayış evində Kürdəmir Xidmət Sahəsinin görəcəyi işlər barədə tələblərdə istifadə edilmiş qazın dəyəri 360 gün müddətində və sutkanın 12 saatı ərzində qazdan yaralanması qəbul edilməklə itirilmiş qazın bərpası üçün hesabat aparılmış və cəmi 25920 kub.metr üzrə hesablanmışdır. Məhkəmə iddiaçının və cavabdehin nümayəndəsinin izahatını dinləyib, habelə işdə olan sənədləri tədqiq edərək hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməlidir. Belə ki, məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla müəyyən edilmişdir ki, İddiaçı ailə üzvləri ilə birlikdə Kürdəmir rayonunun Koroğlu küçəsində yaşayır. Hər ay istifadə etdiyi qazın dəyərini vaxtlı-vaxtında ödəyir. Heç vaxt qaza borcu olmayıb. 2023-ci ildə Qaz İdarəsinin işçilçri onun evinə gələrək guya onun qaz sayğacından kənəar təbii qazın istifadə halını aşkar etmişlər. Qaza baxan nəzarətçi ona ona bildiriş verəndə qaza borcunun olduğunu görmüşdür. Maraqlananda ona cərimə yazıldığını bildirmişlər. Bundan sonra barəsində tərtib edilən xx.xx.2023-cü il tarixli, ******* nömrəli təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında akt almışdır. Akta sayğacdan kənar dəbii qazdan qeyri qanuni istifadə etdiyi göstərilmişdir. Lakin o, heç vaxt sayğaca müdaxilə etməmişdir. Onun istifadə etdiyi sayğac küçədə quraşdırılmıdır. Aktda hal şahidləri iştirak etməmiş və akt imza edilməsi üçün ona təqdim edilməmişdir. Həmçinin Cavabdehin Ağsu X9 İdarəsi tərəfindən tərtib olunmuş dəyimş ziyanın bərpasına dair tələbnamədə itirilmiş qazın bərpası üzrə qaz işlədicilərinin maksimal saatlıq qaz sərfi 6 kub metr/saat orta günlük iş rejimi 12 saat və hesabat müddəti 360 gün qəbul edilməklə itirilmiş qazın 25920 kub metr hesablanması qanunsuz olmaqla onun maddi vəziyyətini ağırlaşdırır. Cavabdehin nümayəndəsi qaz işlədicilərinin hesabat müddətini 360 gün qəbul etməklə iddiaçının 25920 kub metr qaz itgisinə yol verməsi və onun itirilmiş təbii qaza görə İddiaçı borcunun olması, həmçinin məhkəməyə hər hansı bir sübut təqdim edilməmişdir. Məhkəmə qeyd etməyi zərur hesab edir ki, İddiaçı istifadə etdiyi sayğacdankənar qeyri-qanuni qaz xəttinin nə vaxt çəkilməsi, kim tərəfindən çəkilməsi və hansı müddətdən istifadə edilməsi və bununla bağlı hər-hansı dəlilin olması barədə məhkəməyə tutarlı sübut təqdim edilmədiyi halda, sonradan Qaz İsitsmar sahəsinin işçiləri tərəfindən onun həmin qaz sayğacından kənar təbii qazdan istifadəsi üçün hesabat müddəti 360/12 müddət sərfiyyat götürülmüşdür. Bu da istehlakçının qanuni mənafeyinin müdafiəsinə ziddir. İşin müəyyən edilmiş hallarından göründüyü kimi, İddiaçı istifadə etdiyi sayğacdankənar qeyri-qanuni qaz xəttinin nə vaxt çəkilməsi, kim tərəfindən çəkilməsi və hansı müddətdən istifadə edilməsi və bununla bağlı hər-hansı dəlilin olması barədə məhkəməyə tutarlı sübut təqdim edilmədiyi halda iddiaçıya əlavə pul hesablanması yolverilməzdir. İddiaçı itirilmiş qazın bərpası üçün cavabdeh tərəfindən müəyyən edilmiş hesabatın 30 (1 ay) gün qəbul edilərsə o, 1 ay üçün hesablanmış məbləği ödəyə bilər. Məhkəmə hesab edir ki, İddiaçı təbii qazdan qeyri qanuni istifadə etsə də, cavabdeh “Azəriqaz“ İB tərəfindən itirilmiş təbii qazın bərpası üçün hesabatın 360 gün müəyyən edilməsi iddiaçının maddi vəziyyətini ağırlaşdırdığına görə itirilmiş təbii qazın bərpası üçün hesabat müddəti 1 ay (30 gün) qəbul edilməlidir. Belə olan halda iddiaçının istifadə etdiyi qaz işlədicilərində maksimal qaz sərfinə görə hesabat müddəti 30 gün hesablanmaqla itirilmiş təbii qazın dəyəri 25920 : 12 = 259.2 manat müəyyən edilməklə həmin məbləğ iddiaçıdan tutularaq “Azəriqaz“ İB-nin hesabına ödənilməli qalan 2851.2 manat iddiaçının hesabından silinməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 78.1-ci maddəsinə əsasən sübutlar işdə iştirak edən şəxslər tərəfindən birinci instansiya məhkəməsinə təqdim edilir. Həmin Məcəllənin 80-ci maddəsinə görə məhkəmə işin gedişində təqdim olunmuş ancaq o sübutları qəbul edir və nəzərə alır ki, onlar işdə tərəflərin tələblərini müəyyən edən faktlarla və hallarla əlaqədardır. “İstehlakçıların hüquqlarının müdafıəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 3-cü maddəsinə əsasən öz hüquqlarının və qanuni mənafelərinin müdafiəsi üçün səlahiyyətli dövlət orqanlarına və məhkəməyə müraciət etməyə istehlakçıların hüquqları vardır. Həmin Qanunun 18-ci maddəsinin 1-ci bəndinə əsasən dövlət istehlakçıların mənafelərinin müdafıəsinə təminat verir. Maddənin 2-ci bəndinə əsasən istehlakçıların hüquqlarının dövlət müdafıəsini Azərbaycan Respublikasında istehlakçılar üçün nəzərdə tutulan malların (işlərin, xidmətlərin) keyfıyyətinə, təhlükəsizliyinə və istehlakçıların Qanunla qorunan başqa hüquqlarının müdafiəsinə nəzarət edən müvafiq dövlət orqanları və məhkəmə öz səlahiyyətləri hüdudlarında həyata keçirirlər. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 19-cu maddəsinə əsasən dövlət hakimiyyəti orqanının və ya yerli özünüidarə orqanının mülki qanunvericiliyə uyğun gəlməyən, fiziki və ya hüquqi şəxsin mülki hüquqlarını və qanunla qorunan mənafelərini pozan qeyri-normativ xarakterli aktı məhkəmə tərəfindən etibarsız hesab edilə bilər. Həmin Məcəllənin 560.1-ci maddəsinə əsasən mülki hüquqlar hüquqa uyğun həyata keçirilməlidir. Hüquqdan yalnız başqalarına ziyan vurmaq məqsədi ilə istifadə edilməsi yolverilməzdir. İşin müəyyən edilmiş hallarından göründüyü kimi, İddiaçı istifadə etdiyi sayğacdankənar qeyri-qanuni qaz xəttinin nə vaxt çəkilməsi, kim tərəfindən çəkilməsi və hansı müddətdən istifadə edilməsi və bununla bağlı hər-hansı dəlilin olması barədə Azəriqaz ASC-nin nümayəndələrinin bildiyi və ya bilməli olduğu halda (belə ki, nümayəndələr hər ay iki dəfə birbaşa baxış keçirilir) cavabdeh İddiaçı 12/360 müddətə sərfiyyat hesablamışlar. Halbuki, bir ay hesablanmalıdı. Azərbaycan Respublikası Mülki Prsessual Məcəlləsinin 4.1-ci maddəsinə görə, bütün fiziki və hüquqi şəxslər özlərinin qanunla qorunan hüquq və azadlıqlarını, eləcə də maraqlarını qorumaq və təmin etmək məqsədilə qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhkəmə müdafiəsindən istifadə etmək hüququna malikdir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 60-cı maddəsi ilə hər kəsin hüquq və azadlıqlarının məhkəmədə müdafiəsinə təminat verilir. İnsan Hüquqlarının və X1 haqqında Avropa Konvensiyasının 6-cı maddəsinə görə, hər kəs onun mülki hüquq və vəzifələri müəyyən edilərkən məhkəmə vasitəsi ilə ağlabatan müddətdə işinin ədalətli və açıq araşdırılması hüququna malikdir. Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı «İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında» Avropa Konvensiyasının 1 saylı Protokolunun 1-ci maddəsinə əsasən, hər bir fiziki və hüquqi şəxs öz mülkiyyətindən dinc istifadə etmək hüququna malikdir. Heç kəs cəmiyyətin maraqları naminə, qanunla və beynəlxalq hüququn ümumi prinsipləri ilə nəzərdə tutulmuş şərtlər istisna olmaqla, öz mülkiyyətindən məhrum edilə bilməz. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. “İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 26-cı maddəsinə əsasən istehlakçılar hüquqlarının pozulması barədə qaldırılan iddialara görə dövlət rüsumu ödəməkdən azad edildiyindən, “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 8.1-ci maddəsinə müvafiq olaraq 30 manat dövlət rüsumu Cavabdeh İsehsalat Birliyindən tutularaq dövlət büdcəsinə ödənilməlidir. Beləliklə, məhkəmə sübutlara Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 88-ci maddəsinə əsasən sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verərək belə qənaətə gəlir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməklə Cavabdeh İsehsalat Birliyinin əməkdaşları tərəfindən İddiaçı barəsində tərtib edilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli, ******* nömrəli akt üzrə hesabat müddəti 1 ay (30 gün) qəbul edilməklə həmin akt qismən etibarsız hesab edilməli və akt əsasında hesablanmış 259,2 manat borc İddiaçı tutularaq Cavabdeh İsehsalat Birliyinin hesabına ödənilməli, qalan 2851.2 manat məbləğində borc İddiaçı adına qeyd edilmiş abonent hesabından silinməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 88-ci maddəsinə əsasən məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə görə məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Həmin Məcəllənin 233.1-ci maddəsində göstərilir ki, məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, qəbul edildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Göstərilənləri və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 214-220, 222, 227, 233cü və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia tələbi qismən təmin edilsin. Cavabdeh İsehsalat Birliyinin əməkdaşları tərəfindən İddiaçı barəsində tərtib edilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli, ******* nömrəli akt qismən etibarsız hesab edilsin və İddiaçı 259.2 manat tutulsun. İddiaçı xx.xx.2023-cü il tarixli, ******* akt əsasında hesablanmış 2851.2 manat borc məbləği onun hesabından silinsin. Cavabdeh“ Azəriqaz” İsehsalat Birliyindən 30 (otuz) manat dövlət rüsumu tutularaq dövlət büdcəsinə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətinə Kürdəmir rayon məhkəməsi vasitəsilə Şirvan Apellyasiya məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən Müseyib Bayramov