Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(060)-6930/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № 2(060)-6930/2021 10.09.2021 SUMQAYIT ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Süleymanova Almaz Məhərrəm qızının sədrliyi, İsmayılov Əli Seyran oğlunun katibliyi, İddiaçı və nümayəndəsi Vəkil, Cavabdeh iştirakları ilə, İddiaçı Cavabdeh qarşı «maddi və mənəvi ziyanın ödənilməsi» tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyən etdi: İddiaçı Cavabdeh qarşı «maddi və mənəvi ziyanın ödənilməsi» tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək Cavabdeh şəxsiyyətini, şərəf və ləyaqətin alçaldılmasına görə vurulmuş mənəvi ziyan olaraq 50.000 manat məbləğində pulun, iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edilməsi üçün çəkilmiş xərclərə görə vurulmuş 100 manat məbləğində maddi ziyanın, cəmi 50.100 manat məbləğində pulun tutularaq ona ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini və Cavabdeh Nəsibillu oğlunun əməlində cinayət tərkibi aşkar edildiyi təqdirdə barəsində cinayət işi başlanması barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh onun xalası oğludur. Cavabdeh son illərdə onların evinə daha çox gediş-gəliş etmiş, hətta bəzən onların evdə qalmış, o, xalası oğlu olduğu üçün onun bu hərəkətlərindən şübhələnməmişdir. Daha sonra uşaqları ona bildirdikdən sonra xalası oğlu Rasifin onun həyat yoldaşıyla birgə uşaqların gözü qarşısında qeyri-etik hərəkətlərə yol verərək ona xəyanət etdiyini, Rasifin bununla həyat yoldaşı Gülananı şantaj edərək əli ilə anasına məxsus qızıl-zinət əşyalarını oğurlayaraq mənzildən apardığını öyrənmişdir. Bunu hər iki övladı təsdiq edə bilər. Ona görə də cavabdeh X1 qarşı «nikahın pozulması və uşağın atanın yanında qalması tələbinə dair» iddia ərizəsi ilə Sumqayıt şəhər Məhkəməsinə müraciət etmişdir. Cavabdeh hərəkətlərindən xəbər tutmamışdan öncə və sonra Cavabdeh ona və həyat yoldaşı Gülana Qədirovaya qarşı şantaj xarakterli hərəkətlərə yol verərək, onun çimdiyi yerdə və ayaqyolunda pis vəziyyətdə videogörüntülərini çəkərək (həmin videogörüntü bir il youtube sosial şəbəkəsində qalmışdır), daha sonra onun şəxsiyyətini, şərəf və ləyaqətini alçaldan video görüntüləri (hansı ki həmin videogörüntü üç il youtube sosial şəbəkəsində qalmışdır) sosial şəbəkələrə qoymuş, insanlarla paylaşmışdır. Onun qonşuları, dostları həmin video görüntüyə baxmış və sonda onu bundan xəbərdar etmişlər. Belə ki, səhhəti ilə bağlı bunu ondan gizlədərək sonradan bildirmişlər. O, Cavabdeh öz iradlarını bildirsə də, nəticəsi olmamış, Cavabdeh videogörüntləri sosial şəbəkələrdən götürməmişdir. Daha sonra Cavabdeh onu və anasını öldürməklə hədələmiş, həyat yoldaşını şantaj etmiş, daha da azğınlaşaraq anasının yanında 12 yaşlı qız övladını pis-pis sözlərlə söyüb və uşağın üzünə anasının yanında «böyüt ona da təcavüz edərəm və arvadım kimi saxlayaram» sözlərini demiş, onun, anasının, qızının əsəb, sarsıntı, stress keçirməsinə səbəb olmuşdur. Bundan başqa, 5 dəfə bıçaqla evilərinə hücum çəkərək, anasını və onu öldürməklə hədələmişdir. Həyat yoldaşı Gülana Qədirovadan şantaj yolu ilə ondan boşanmasını tələb etmiş, əks halda telefonunda Gülanaya məxsus görüntüləri ona, Gülananın atasına və anasına göndərəcəyi ilə hədələmişdir. Ona görə də AR 102 Mərkəzi Məlumat xidmətinə də mobildən zəng edərək müraciət etmişdir. Anası ondan bu hərəkətlərə son qoymasını, iki qız övladına görə oğlunun ailəsinin dağılmaması üçün 1000 manat pul müqabilində gəlinini şantaj etməməsini Cavabdeh xahiş etmiş, ona yalvarmışdır. Cavabdeh öz hərəkətlərindən əl çəkməmiş, hətta bildirmişdir ki, həmin vidogörüntülər silinsə də, yaddaş kartında saxlamışdır, istədiyi vaxt təqdim edəcəkdir. Bu günə qədər həmin videoların nədən ibarət olmasını bilməsə də, Gülana həmin videogörüntüləri atası və anasına göndərməməsini yalvararaq Cavabdeh xahiş etmiş və ondan boşanacağını bildirmişdir. Göstərdiyi səbəblərdən onun ailəsi tamamilə dağılmış, özü intihar etmək dərəcəsinə çatmış, 9-cu mərtəbəyə çıxaraq hətta özünü atmaq istəmişdir. Qonşuların müdaxiləsindən sonra fikrindən dönmüşdür. Bunu təsdiq edən çoxsaylı şahidləri vardır. Cavabdeh onun şəxsiyyətini, şərəf və ləyaqətini alçaldan video görüntüləri sosial şəbəkələrə qoyaraq, paylaşdığı üçün, əlacsız qalıb anası sahə müvəkkilinə bildirsə də, şikayət ərizə ilə Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinə və Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinə müraciət etsə də, qeyd etdiyiniz xüsusatlar mülki xarakterli olduğu üçün məhkəməyə müraciət etməsi məqsədə müvafiq hesab edilmişdir. Sumqayıt şəhər Polis İdarəsinin TŞ-nin 23 aprel 2021-ci il tarixli «cinayət işinin başlanılmasının rədd edilməsi haqqında» qərarından da görünür ki, izahatı alınmış Cavabdeh youtube sosial şəbəkəsində xalası oğlu İbrahimi 3 il əvvəl zarafat etmək məqsədi ilə video yerləşdirdiyini etiraf etmiş, guya özünün bundan narazı olmadığını qeyd etmişdir. Halbuki, onun həmin şəxsiyyətini, şərəf və ləyaqətini alçaldan həmin videogörüntüdən ümumiyyətlə xəbəri olmamış, həmin videogörüntülər barədə o, sonradan dost-tanışlardan, qonşulardan eşidib, xəbər tutaraq baxmışdır. Bundan başqa keçirdiyi əsəb və stressdən iflic keçirdərək xəstəxanaya düşmüş və xəstəxana şəraitində 12 gün, ev şəraitində bir ay müalicə olunmuşdur. Hesab edir ki, Cavabdeh onun şəxsiyyətini, şərəf və ləyaqətini alçaldan videoları sosial şəbəkələrdə paylaşmaqla, onu özünü intihar həddinə çatdırmaqla, ona mənəvi ziyan vurmuşdur. Ona vurulmuş mənəvi ziyanı 50.000 manat məbləğində qiymətləndirir və məhkəmədən tələb edir. Bundan başqa o, iddia ərizəsi məhkəməyə müraciət etmək üçün iddia ərizəsi və məhkəmə dövlət rüsumu ödəmək məcburiyyətində qalmışdır ki, ona vurumuş maddi ziyanı 100 manat məbləğində qiymətləndirir və məhkəmədən tələb edir. Məhkəmə iclasında iştirak edən iddiaçı iddia tələbini müdafiə edərək eyni məzmunlu izahat verdi və iddianın təmin edilməsini xahiş etdi. Əlavə olaraq göstərdi ki, sözügedən paylaşımın edilməsi zamanı guya onun xəbəri olması və guya cavabdehin zarafat etməsi barədə cavabdehin göstərdikləri doğru deyildir. Onun bu barədə xəbəri olmayıb. İddiaçının nümayəndəsi iddiaçının göstərdiklərini müdafiə edərək iddianın təmin edilməsini xahiş etdi. Cavabdeh məhkəmə iclasında izahat verərək göstərdi ki, iddianı qəbul etmir. Belə ki, youtube sosial şəbəkəsində paylaşılan üzərində nalayiq söz yazılmış iddiaçıya məxsus sözügedən fotoşəkillər və səslənən musiqidən iddiaçının xəbəri olmuşdur. İddiaçının iştirakı ilə həmin videoçarxı şəbəkədə yerləşdirmişdir. İddiaçı onun xalası oğlu olmaqla aralarında zarafatları olmuş və bu paylaşımı o, zarafatla etmişdir. Həmin vaxt iddiaçı bununla bağlı ona heç bir irad bildirməmişdir. Qeyd olunan paylaşımı təxminən 2018-ci ildə etmiş və son bir neçə ayadək şəbəkədə qalmışdır. İddiaçı müxtəlif orqanlara şikayət etdikdən sonra təxminən bir müddət əvvəl videoçarxı şəbəkədən silmişdir. Videoçarxın şəbəkədə qaldığı 3 il müddətdə təxminən 15-20 nəfər baxış etmişdir. Həmin şəxslər isə onun şəbəkədə olan abunəçiləridir, kənar adamlar görməyib. Cavabdeh həmçinin bildirdi ki, videoçarxda səslənən musiqi insan ləyaqətini alçaldan, cinci azlıq kimi təqdim edən musiqidir, eləcə də fotoşəkil üzərində alt yazı olaraq yazdığı söz inanın şərəf-ləyaqətini alçaldan sözdür. İddiaçı onu söydüyü üçün o, bu müddətdə videoçarxı şəbəkədən silməmişdir. Məhkəmə tərəflərin izahatını dinləyib, iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. 77.1-ci maddəsinə müvafiq olaraq hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Məhkəmə, cavabdeh tərəfindən iddiaçının şərəf və ləyaqətini ləkələyən ifadələrin işlədilməsi halının mübahisələndirildiyini nəzərə alaraq, əvvəlcə bu hala mülki prosessual qanunvericiliyin tələbləri baxımından hüquqi qiymət verməyi zəruri hesab edir. Məhkəmə hesab edir ki, qeyd edilən mübahisəli hala məhz sübutlar, sübutetmə, sübutların qiymətləndirilməsi ilə bağlı mülki prosessual qanunvericiliyin müəyyən etdiyi prinsip və göstərişlərinə uyğun olaraq qiymət verilməlidir. Bu tələbə əməl edilməməsi ədalətsiz qətnamə qəbul edilməsi ilə nəticələnə bilər. Oxşar mövqe Konstitusiya Məhkəməsinin təcrübəsində də öz əksini tapmışdır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 30 dekabr 2008-ci il tarixli qərarında göstərilmişdir ki, “... Bu prinsip və göstərişlərə ümumilikdə, MPM-in müəyyənləşdirdiyi qaydalara riayət edilməməklə və ya onlardan yayınmaqla çıxarılan (qəbul edilən) məhkəmə aktları qanunilik və əsaslılıq meyarlarına cavab vermədiyindən ədalətli hesab edilə bilməz”. Məhkəmə hesab edir ki, cavabdeh tərəfindən iddiaçının şərəf və ləyaqətinin alçaldılması araşdırılan sübutlarla öz təsdiqini tapır. Belə ki, cavabdeh 2018-ci ildən öz dediyi kimi 2021-ci ilin sona bir neçə ayınadək youtube sosial şəbəkəsində musiqi fonunda üzərində nalayiq söz yazılmış iddiaçıya məxsus fotoşəkillər paylaşmışdır. Cavabdehin bu əməli törətməsi məhkəmə araşdırması zamanı sübutlarla təsdiqini tapdı. Məhkəmə iclasında cavabdeh izahatında həmin faktı (videoçarxda səslənən musiqi insan ləyaqətini alçaldan, cinsi azlıq kimi təqdim edən musiqidir, eləcə də fotoşəkil üzərində alt yazı olaraq yazdığı söz inanın şərəf-ləyaqətini alçaldan sözdür) təsdiq etdi. Bundan başqa, iddianın əsası olaraq iddiaçı tərəfindən təqdim edilən və tərəflərin iştirakı ilə məhkəmə iclasında tədqiq edilən videodiskə baxış zamanı cavabdeh tərəfindən youtube sosial şəbəkəsində musiqi fonunda üzərində nalayiq söz yazıldığı iddiaçıya məxsus fotoşəkillərin paylaşıldığı, səslənin musiqinin sözlərinin nalayiq sözlər olduğu və həmin videoçarxa 151 sayda baxış olduğu müəyyən edildi. Məhkəmə hesab edir ki, məhkəmə qətnaməsi Azərbaycan Respublikası adından çıxarılan rəsmi akt olmaqla burada qeyri-etik söz, fikir və ifadələrin ifadə olmasını məqsədə müvafiq deyildir. Bu baxımdan məhkəmə sözügedən videoçarxda nümayiş olunan iddiaçının şərəf və ləyaqətin alçaldan sözləri məhkəmə aktında qeyd etmir. Məhkəmə qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, Ali Məhkəmənin Plenumunun 03 noyabr 2008-ci il tarixli “Mənəvi zərərin ödənilməsi barədə qanunvericiliyin məhkəmələr tərəfindən tətbiq edilməsi haqqında” qərarının 4-cü bəndində göstərilmişdir ki, şəxsə mənəvi zərərin vurulması mənəvi sarsıntı və iztirablara səbəb olan istənilən xarakterli qeyri-hüquqi hərəkət və ya hərəkətsizlikdə (mülki, cinayət, inzibai və s. hüquq pozuntularında) ifadə oluna bilər. Zərərvuran şəxsin eyni əmələ görə mülki, inzibati və yaxud cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsi zərərçəkənin ondan həm də mənəvi zərərin ödənilməsini tələb etmək hüququnu istisna etmir. Məhkəmə, tələbin hüquqi əsasını nəzərdən keçirərək hesab edir ki, iddiaçı Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1096.1 və 1097.1-ci maddələrinə əsasən, cavabdehdən mənəvi zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb etməkdə haqlıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1096.1-ci maddəsinə əsasən, mülki hüquq pozuntusu (delikt) hüquqla və ya qanunla müdafiə edilən başqa şəxsə (zərərçəkənə) birbaşa ziyan və ya zərər vurulmasına gətirib çıxaran təqsirli, hüquqa zidd (mülki qanunvericiliyin normalarını pozan) əməldir (hərəkət və ya hərəkətsizlikdir). Həmin Məcəllənin 1097.1-ci maddəsinə görə, mülki hüquq pozuntusu (delikt) nəticəsində fiziki şəxsin şəxsiyyətinə və ya əmlakına vurulmuş zərərin, habelə hüquqi şəxsin əmlakına və işgüzar nüfuzuna vurulmuş zərərin əvəzi zərərvuran tərəfindən tam həcmdə ödənilməlidir. Qanunla zərərin əvəzini ödəmək vəzifəsi zərəri vurmayan şəxsin öhdəsinə qoyula bilər. Həmçinin qeyd olunan Plenum Qərarının 8-ci bəndində izah edilmişdir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 1097-ci maddəsinə əsasən müvafiq olaraq mənəvi zərərin ödənilməsi barədə iddia o hallarda təmin edilə bilər ki, iddiaçının fiziki və mənəvi sarsıntılar keçirməsi, bunların cavabdehin qanunsuz hərəkəti və ya hərəkətsizliyi nəticəsində baş verməsi, qanunsuz hərəkət və hərəkətsizliklə mənəvi zərər arasında səbəbli əlaqənin olması və zərərvuran şəxsin təqsiri müəyyən edilmiş olsun. Göründüyü kimi, MM-in 1096.1-ci və 1097.1-ci maddələrinin tətbiqi üçün aşağıdakı şərtlər mövcud olmalıdır: əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik), həmin əməlin hüquqazidd (qeyri-hüquqi) olması, şəxsiyyətə və ya əmlaka dəymiş zərər, əməl ilə zərər arasında səbəbli əlaqə və təqsir. Mülki hüquq pozuntusundan irəli gələn tələbin təmin edilməsi üçün sadalanan şərtlərin hər biri məhkəmə tərəfindən müəyyən edilməlidir. Qeyd edilən elementlərdən birinin olmaması delikt öhdəliyinin yaranmasını istisna edir. Məhkəmə hazırkı mülki işin məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmiş hallarına mülki hüquq pozuntusu (delikt) aspektindən yanaşaraq qeyd edir ki, cavabdehin iddiaçı qarşısında delikt normaları çərçivəsində mülki-hüquqi məsuliyyət daşıması üçün zəruri olan bütün şərtlər mövcuddur. Məhkəmə hesab edir ki, qeyd edilən davranış şəxsiyyət haqlarının dövlət tərəfindən müdafiəsinə təminat verən qanun normalarını pozmuşdur. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 46-cı maddəsinin İ və İİ hissələrinə əsasən, hər kəsin öz şərəf və ləyaqətini müdafiə etmək hüququ vardır. Şəxsiyyətin ləyaqəti dövlət tərəfindən qorunur. Heç bir hal şəxsiyyətin ləyaqətinin alçaldılmasına əsas verə bilməz. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 23.1-ci maddəsinə əsasən, fiziki şəxs onun şərəfini, ləyaqətini və ya işgüzar nüfuzunu ləkələyən, şəxsi və ailə həyatının sirrini və ya şəxsi və ailə toxunulmazlığını pozan məlumatların məhkəmə qaydasında təkzib olunmasını tələb edə bilər, bu şərtlə ki, həmin məlumatları yaymış şəxs onların həqiqətə uyğun olduğunu sübuta yetirməsin. Bundan əlavə, cavabdeh həmin əməli törətməkdə təqsirlidir. Cavabdeh həmin hərəkətləri etməklə iddiaçının şərəf və ləyaqətini alçaldan ifadələr işlətdiyini dərk etmiş, bunu arzu edərək, mülki hüquq pozuntusuna şüurlu şəkildə yol vermişdir. Bu hal cavabdehin izahatında göstərdiyi fikirlərlə də öz təsdiqini tapır. Digər tərəfdən, cavabdeh iddiaçıya yönəlmiş mübahisləndirilən davranışı ilə iddiaçının şərəf və ləyaqətini alçaldaraq sonuncuya mənəvi zərər yetirmişdir. Məhkəmə bu qənaətə gələrkən onu da nəzərə almışdır ki, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 31 may 2002-ci il tarixli qərarında göstərilmişdir ki, mənəvi zərər adətən vətəndaşların şəxsi qeyri-əmlak hüquqlarının pozulması nəticəsində əmələ gəlir. Mənəvi zərər qeyri əmlak zərəri olmaqla iqtisadi məzmun və dəyər kəsb etməyən hüquq pozuntusudur. Belə zərər vətəndaşa anadangəlmə və ya qanun əsasında ona məxsus olan qeyri-maddi nemətlərə aid (şərəf, ləyaqət, işgüzar nüfuz, şəxsi ailə sirri, hərəkət etmək azadlığı, yaşayış yeri seçmə, ad hüququ, müəlliflik hüququ, sair şəxsi qeyri-əmlak hüquqlar və digər maddi nemətlər) hüquqlarını pozmaqla fiziki şəxsə mənəvi sarsıntı, iztirab verir. Mənəvi zərər bilavasitə zərər vuran şəxsin hərəkətlərindən sonra zərər çəkmişin şüuruna təsir göstərməklə mənfi psixoloji reaksiyaya səbəb olur. Mənəvi zərər vətəndaşların hüquqlarının pozulmasının müstəqil nəticəsidir. O, həm vurulmuş əmlak zərəri ilə birlikdə, yaxud əmlak zərəri vurulmadığı hallarda kompensasiya edilir. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin “Şərəf və ləyaqətin müdafiəsi barədə qanunvericiliyin məhkəmələr tərəfindən tətbiq edilməsi təcrübəsi haqqında” 14.05.1999-cu il tarixli qərarının 3-cü bəndində göstərilmişdir ki, məlumat əxlaqi prinsiplər, istehsaltəsərrüfat, xidmət və ictimai fəaliyyətlə əlaqədar cəmiyyət, kollektiv və yaxud ayrı-ayrı şəxslər arasında vətəndaş barəsində mənfi rəy yaradırsa o, şərəf və ləyaqəti ləkələyən məlumat hesab edilir. Ali Məhkəmənin Plenumunun 03 noyabr 2008-ci il tarixli “Mənəvi zərərin ödənilməsi barədə qanunvericiliyin məhkəmələr tərəfindən tətbiq edilməsi haqqında” qərarının 2-ci bəndində qeyd edilmişdir ki, Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyinin, “İnsan Hüquqlarının və X2 Haqqında Konvensiya”nın müddəaları və Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin presedentləri baxımından “mənəvi zərər” anlayışı insanın anadangəlmə və ya qanun əsasında ona mənsub olan şəxsi qeyri-əmlak xarakterli hüquq və azadlıqlarının, habelə əmlak hüquqlarının pozulması nəticəsində mənəvi sarsıntı və iztirab keçirməsini ifadə edir. Zərərçəkən fiziki şəxsin mənəvi sarsıntı keçirməsi dedikdə, ona qarşı törədilən qanunsuz hərəkətin və ya hərəkətsizliyin şüurunda müəyyən mənfi psixi reaksiyaya səbəb olması, iztirab keçirməsi dedikdə isə, onun sağlamlığının pozulması nəticəsində fiziki əzab çəkməsi anlaşılır. Bununla yanaşı, məhkəmə qeyd edir ki, mənəvi zərər bir tərəfdən hüquqa zidd əməl nəticəsində şəxsin əmlak və qeyri-əmlak nemətlərində obyektiv olaraq əmələ gələn azalmadırsa, digər tərəfdən onun meydana gəlməsi üçün şəxsin bu azalmanı hiss etməsi, psixoloji sarsıntı və iztirab keçirməsidir. Mənəvi zərər anlayışına şəxsin əmlak və qeyriəmlak nemətlərində obyektiv olaraq əmələ gələn azalma kimi yanaşma ona dəlalət edir ki, bəzi hallarda baş vermiş faktın özü mənəvi zərərin vurulmasının dəlili kimi qəbul edilir və bu faktın başqa dəlillərlə sübuta ehtiyacı olmur. Məhkəmə, hazırkı iddia tələbinə də bu baxımdan yanaşaraq hesab edir ki, cavabdehin iddiaçının ünvanına sosial şəbəkədə, geniş kütlənin izləmək imkanın olduğu məkanda şərəf və ləyaqəti alçaldan nalayiq ifadələr işlətməsi iddiaçıya mənəvi zərər vurması qənaətinə gəlmək üçün kifayət edir və bu faktın əlavə sübutlarla təsdiqinə ehtiyac yoxdur. Beləliklə, məhkəmə bu qənaətə gəlir ki, tələb üzrə mülki hüquq pozuntusunun bütün şərtləri müəyyən edildiyindən iddiaçı qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş müdafiə vasitələrdən, o cümlədən mənəvi zərərin ödənilməsini tələb etməkdə haqlıdır. MM-nin 1097.1-ci maddəsində mülki hüquq pozuntusu (delikt) nəticəsində şəxsin əmlakına dəymiş zərərlə yanaşı onun şəxsiyyətinə vurulmuş zərərin də (mənəvi zərərin) əvəzinin tələb edilməsi imkanı nəzərdə tutulmuşdur. Məhkəmə, mənəvi zərərin hansı miqdarda tutulması ilə bağlı bildirir ki, Ali Məhkəmənin Plenumunun 03 noyabr 2008-ci il tarixli “Mənəvi zərərin ödənilməsi barədə qanunvericiliyin məhkəmələr tərəfindən tətbiq edilməsi haqqında” qərarının 10-cu bəndində qeyd edilmişdir ki, mənəvi zərərin miqdarı işin konkret hallarından asılı olaraq məhkəmə tərəfindən müəyyən edilir. Bu zaman mənəvi zərərin baş verməsinə səbəb olmuş hərəkətin və ya hərəkətsizliyin təhlükəlilik dərəcəsi, bunun nəticəsində zərərçəkənin keçirdiyi mənəvi iztirab və sarsıntıların xarakteri və ağırlığı, zərərvuran şəxsin təqsiri (qəsd və yaxud ehtiyatsızlıq) və əmlak vəziyyəti, zərərçəkən şəxsin fərdi xüsusiyyətləri (azyaşlı və yaxud qadın olması, səhhəti ilə əlaqədar mənəvi sarsıntı və iztirablara dözümü, peşə və sənəti, cəmiyyətdə nüfuzu və s.), habelə işin sair diqqətəlayiq halları nəzərə alınmalıdır. Zərərin məbləği ağlabatan və ədalətli olmalıdır. Konstitusiya Məhkəməsinin Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 21 və 23-cü maddələrinin şərh edilməsinə dair 31 may 2002-ci il tarixli qərarına görə, mənəvi zərərin ödənilməsi, habelə qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş başqa məhdudiyyətlərin tətbiq edilməsi Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası ilə qorunan digər əsas hüquq və azadlıqlarla mütənasib olmaqla hər bir konkret halda məhkəmənin mülahizəsindən asılıdır. Məhkəmə, cavabdeh tərəfindən iddiaçının ünvanına işlədilmiş ifadələrin ağrlığını, keçirdiyi mənəvi iztirab və sarsıntıları, habelə işin sair diqqətəlayiq hallarını nəzərə alıb, hesab edir ki, iddiaçının xeyrinə mənəvi zərərin əvəzi kimi 1000 manat məbləğində pul tutulması məqsədəmüvafiqdir. Maddi zərərin ödənilməsi hissədə tələbi təsdiq edən sübutlar təqdim olunmadığından iddia həmin hissədə təmin edilməməlidir. Beləliklə, məhkəmə toplanmış və tədqiq olunmuş sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək belə nəticəyə gəlir ki, iddia qismən təmin edilməli, Cavabdeh vurulmuş mənəvi zərərin əvəzi olaraq 1000 manat və ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 30 manat İddiaçı xeyrinə tutulmalıdır. İddia qalan hissədə təmin edilməməlidir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 119, 216-220, 227, 233cü maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh Kazimov Rası̇ f Nəsı̇ bulla oğlundan vurulmuş mənəvi zərərin əvəzi olaraq 1000 (bir min) manat və ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 30 (otuz) manat iddiaçı Qədı̇ rov İbrahı̇ m Marı̇ f oğlunun xeyrinə tutulsun. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, qəbul edildiyi gündən bir ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim: Almaz Süleymanova