Göygöl Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(066)-217/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Göygöl rayonu İş № 2(066)-217/2024 15.02.2024 GÖYGÖL RAYON MƏHKƏMƏSİ Hаkim Kərimov Əyyub Vaqif оğlunun sədrliyi, X1 iclas kаtibliyi ilə, İddiаçı İddiaçı Cavabdehnə qаrşı “qeyri-qanuni hesablanmış borcun silinməsi” tələbinə dаir mülki işə аçıq məhkəmə iclаsındа bаxаrаq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiаçı İddiaçı Cavabdehnə qаrşı “qeyri-qanuni hesablanmış borcun silinməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh RQİİ-nin vəzifəli şəxslərinin ona qanunsuz hesabladıqları 775,30 (yeddi yüz yetmiş baş manat otuz qəpik) manat məbləğin silinməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı hal-hazırda atasının yanında atasına məxsus evdə yaşayır. İddiaçının adına olan yaşayış sahəsi hazır olmadığı, ancaq divarları hörülüb üstü örtülmədiyi üçün, evdə heç kim yaşamır. Həmin sayğac quraşdırılan evi iddiaçı almış və həmin evi tam sökdürərək yenidən inşa etdirmişdir. Hal-hazırda yarımçıq olduğu üçün yaşamaq qeyri-mümkündür. Bu səbəbdən yaşayış sahəsində təbii qazdan istifadə olunmamışdır. Bu barədə əraziyə nəzarət edən "AZƏRİQAZ" X3 İstismarı İdarəsinin əməkdaşları təsdiq edə bilərlər. Ancaq əvvəllər yaşayış olduğu üçün qaz sayğacı quraşdırılmış, iddiaçı evi yenidən inşa etdiyinə görə, qaz sayğacı saxlanılmış, lakin yaşayış olmadığı üçün təbii qazdan istifadə olunmamışdır. 2023-cü ilin noyabr ayında "AZƏRİQAZ" Gəncə RQİİ-nin əraziyə nəzarət edən əməkdaşları iddiaçıya məxsus yaşayış evinə quraşdırılan qaz sayğacının görüntü şüşəsinin sındırılmasını bidirmişlər. İddiaçı yarımtikiliyə baxış keçirən zaman orada "AZƏRİQAZ" Gəncə RQİİ-nin əraziyə nəzarət edən və digər əməkdaşlarını görmüşdür. Onlar iddiaçıya sayğacın görüntü şüşəsinin sındırılmasını bildirmişlər. İddiaçı həmin yarımtikilidə üstü olmayan ancaq divarları olan tikintidə heç kimin yaşamamasını "AZƏRİQAZ" RQİİ-nin əməkdaşlarına demişdir. Onlar tərəfindən baxış keçirilmişdir. İddiaçıya sonradan 775,30 (yeddi yüz yetmiş beş manat otuz qəpik) manat zərər hesablanması məlum olmuşdur. İddiaçı hesab edir ki, bu yanlış bir göstəricidir. "AZƏRİQAZ" Gəncə RQİİ-nin əməkdaşları təbii qazın istifadə qaydalarının pozulması haqqında ******* nömrəli, xx.xx.2023-cü il tarixli akt tərtib edərək, 775,30 (yeddi yüz yetmiş beş manat otuz qəpik) manat borc hesablamışlar. Lakin borcun yaranmasında iddiaçının günahı nədən ibarət olmasını göstərməmişlər. Bu borcun hesablanmasında iddiaçının heç bir günahı yoxdur. "AZƏRİQAZ" Gəncə RQİİ-si güman edir ki, iddiaçı 775,30 (yeddi yüz yetmiş beş manat otuz qəpik) manat həcmdə artıq qazı istifadə etmişdir. Bununla bağlı heç bir möhtəbər subut təqdim edilməmişdir. Bu səbəblərə görə də iddiaçı məhkəməyə müraciət etmək məcburiyyətində qalmışdır. Odur ki, iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə rəsmi məlumat verilmişdir. Buna baxmayaraq iddiaçı məhkəmə iclasına gəlməmiş, gəlməməsinin üzrlü səbəbləri barədə məhkəməyə heç bir məlumat verməmişdir. Belə olan halda məhkəmə işə iddiaçının iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etdi. Cavabdehnə məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə rəsmi məlumat verilmişdir. Buna baxmayaraq cavabdeh məhkəmə iclasında nümayəndəsinin iştirakını təmin etməmişdir və bunun üzrlü səbəbləri barədə məhkəməyə heç bir məlumat verməmişdir. Məhkəmə işə cavabdeh orqanın nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etdi. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra MPM) 185.5-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilmiş cavabdehin gəlməməsinin səbəbləri haqqında məlumat olmadıqda və ya məhkəmə gəlməməyin səbəblərini üzürsüz hesab etdikdə, yaxud məhkəmə cavabdehin icraatı qəsdən yubandırdığını aşkar etdikdə, işə baxmağa haqlıdır. Bu halda qətnamə çəkişmə şəraitində qəbul edilmiş kimi qiymətləndirilərək cavabdehə apellyasiya qaydasında şikayət etmək hüququ verilir. Məhkəmə iddia tələbinin dəlillərini iş üzrə toplanmış sübutlarla əlaqəli şəkildə araşdırıb, tədqiq edərək yoxlayıb və iddia tələbinə müfəssəl hüquqi qiymət verib belə qənaətə gəlir ki, iddia təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş: Cavabdeh İB Təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında 31 oktyabr 2023cü il tarixli, ******* nömrəli Aktın surətindən görünür ki, baxış keçirilən zaman Azəriqaz İİBnin 14-2-2/3-5-1075/Q 001 saylı məktubuna əsasən sayğacın hesablama mexanizminin qoruyucu şüşəsi sınıqdır. Hesablama mexanizmi keçən qazın həcmini qeyd etmir kimi qeyd edilmişdir. AZE seriyalı, ******** nömrəli vətəndaşın şəxsiyyət vəsiqəsinin surətindən görünür ki, İddiaçı xx.xx.1999-cu il tarxidə doğulmuşdur. Göygöl rayonu, Mollacəlilli kəndinə qeydiyyatdadır. xx.xx.2023-cü il tarixli Abonentin saldosundan görünür ki, abonent İddiaçı 2023-cü ilin oktyabr ayının sonuna olan borcu 777,60 manat təşkil edir. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən olundu ki, İddiaçı Cavabdehnə qаrşı “qeyriqanuni hesablanmış borcun silinməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, İddiaçı hal-hazırda atasının yanında atasına məxsus evdə yaşayır. İddiaçının adına olan yaşayış sahəsi hazır olmadığı, ancaq divarları hörülüb üstü örtülmədiyi üçün, evdə heç kim yaşamır. Həmin sayğac quraşdırılan evi iddiaçı almış və həmin evi tam sökdürərək yenidən inşa etdirmişdir. Hal-hazırda yarımçıq olduğu üçün yaşamaq qeyrimümkündür. Bu səbəbdən yaşayış sahəsində təbii qazdan istifadə olunmamışdır. Bu barədə əraziyə nəzarət edən "AZƏRİQAZ" X3 İstismarı İdarəsinin əməkdaşları təsdiq edə bilərlər. Ancaq əvvəllər yaşayış olduğu üçün qaz sayğacı quraşdırılmış, iddiaçı evi yenidən inşa etdiyinə görə, qaz sayğacı saxlanılmış, lakin yaşayış olmadığı üçün təbii qazdan istifadə olunmamışdır. 2023-cü ilin noyabr ayında "AZƏRİQAZ" Gəncə RQİİ-nin əraziyə nəzarət edən əməkdaşları iddiaçıya məxsus yaşayış evinə quraşdırılan qaz sayğacının görüntü şüşəsinin sındırılmasını bidirmişlər. İddiaçı yarımtikiliyə baxış keçirən zaman orada "AZƏRİQAZ" Gəncə RQİİ-nin əraziyə nəzarət edən və digər əməkdaşlarını görmüşdür. Onlar iddiaçıya sayğacın görüntü şüşəsinin sındırılmasını bildirmişlər. İddiaçı həmin yarımtikilidə üstü olmayan ancaq divarları olan tikintidə heç kimin yaşamamasını "AZƏRİQAZ" RQİİ-nin əməkdaşlarına demişdir. Onlar tərəfindən baxış keçirilmişdir. İddiaçıya sonradan 775,30 (yeddi yüz yetmiş beş manat otuz qəpik) manat zərər hesablanması məlum olmuşdur. İddiaçı hesab edir ki, bu yanlış bir göstəricidir. "AZƏRİQAZ" Gəncə RQİİ-nin əməkdaşları təbii qazın istifadə qaydalarının pozulması haqqında ******* nömrəli, xx.xx.2023-cü il tarixli akt tərtib edərək, 775,30 (yeddi yüz yetmiş beş manat otuz qəpik) manat borc hesablamışlar. Lakin borcun yaranmasında iddiaçının günahı nədən ibarət olmasını göstərməmişlər. Bu borcun hesablanmasında iddiaçının heç bir günahı yoxdur. "AZƏRİQAZ" Gəncə RQİİ-si güman edir ki, iddiaçı 775,30 (yeddi yüz yetmiş beş manat otuz qəpik) manat həcmdə artıq qazı istifadə etmişdir. Bununla bağlı heç bir möhtəbər subut təqdim edilməmişdir. Bu səbəblərə görə də iddiaçı məhkəməyə müraciət etmək məcburiyyətində qalmışdır. Аzərbаycаn Respublikаsının Kоnstitusiyаsının 60-cı mаddəsinin İ bəndinə əsаsən, hər kəsin hüquq və аzаdlıqlаrının inzibаti qаydаdа və məhkəmədə müdаfiəsinə təminаt verilir. «İstehlakçıların hüquqlarının müdafıəsi haqqında» Azərbaycan Respublikasının Qanunun 3-cü maddəsinə əsasən, öz hüquqlarının və qanuni mənafeylərinin müdafiəsi üçün səlahiyyətli dövlət orqanlarına və məhkəməyə müraciət etməyə istehlakçıların hüquqları vardır. Həmin Qanunun 18-ci maddəsinin 1-ci bəndinə əsasən, dövlət istehlakçıların mənafelərinin müdafıəsinə təminat verir. Maddənin 2-ci bəndinə əsasən istehlakçıların hüquqlarının dövlət müdafiəsini Azərbaycan Respublikasında istehlakçılar üçün nəzərdə tutulan malların (işlərin, xidmətlərin) keyfıyyətinə, təhlükəsizliyinə və istehlakçıların Qanunla qorunan başqa hüquqlarının müdafiəsinə nəzarət edən müvafiq dövlət orqanları və məhkəmə öz səlahiyyətləri hüdudlarında həyata keçirirlər. “Qaz təchizatı haqqında” Azərbaycan Respublikası qanununun 13-cü maddəsinin 6-cı bəndində göstərilir ki, qaz paylayıcısı aşağıdakı hallarda qazın verilməsini dayandıra bilər: istehlakçının müvafiq yazılı müraciəti (qaz təchizatının dayandırılmasının səbəbi və müddəti göstərilməklə) olduqda; təmir-profilaktika və qəza işləri görüldükdə, o cümlədən baş verən yanğının və ya qaz sızmasının qarşısı alındıqda; istehlakçının qaz qurğusu müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi dövlət standartlarının tələblərinə cavab vermədikdə; paylayıcının istehlakçıya verdiyi qazın sayğacla müəyyənləşdirilən hesabı istehlakçıya paylayıcı tərəfindən təqdim edildikdən (göndərildikdən) sonra bir ay müddətində tam ödənilmədikdə; paylayıcı ilə müvafiq müqavilə bağlanmadıqda; məhkəmənin qərarı ilə. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 12 may 2011-ci il tarixli 80 saylı qərarı ilə təsdiq edilən “Qazdan istifadə qaydaları”-nın: 4.2-ci maddəsinə əsasən, qaz sayğacı ilə təchiz edilmə, onun quraşdırılması və dəyişdirilməsi fiziki şəxs olan istehlakçıya münasibətdə qaz paylayıcısı hesabına, hüquqi şəxs olan istehlakçıya münasibətdə isə öz vəsaiti hesabına həyata keçirilir. 5.5-ci bəndinə əsasən, qaz paylayıcının istehlakçıya verdiyi qazın sayğacla müəyyənləşdirilən hesabı istehlakçıya paylayıcı tərəfindən təqdim edildikdən (göndərildikdən) sonra bir ay müddətində tam ödənilməlidir. 4.5-ci bəndinə əsasən, qaz sayğaclarının növbəti dövlət yoxlanılmasından keçirilməsinə görə istehlakçılardan vəsait tələb etmək qadağandır. İstehlakçının arzusu ilə qaz sayğacının dövlət yoxlamasından keçirilməsinə görə istehlakçı vəsait ödəməlidir.Həmin qaydaların Qaydaların 4.7-ci bəndinə əsasən sayğacların üzərində olan plomblar kənar müdaxilələrdən qorunmaq üçün müvafiq ötrüklə örtülməli (fiziki şəxs olan istehlakçıların sayğacları qaz paylayıcısı tərəfindən) və sayğac göstəricisinə sərbəst şəkildə baxılmasına imkan olmalıdır. 4.8-ci bəndinin tələbinə əsasən, fiziki şəxs olan istehlakçıların qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi qaz paylayıcısı, hüquqi şəxslərin qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi isə özləri daşıyırlar. 6.7-ci maddəsinə əsasən, qazın verilməsinin dayandırılması və bərpa edilməsi hər bir halda (bu qaydaların 6.1.2-ci yarımbəndi istisna olmaqla) qaz paylayıcısı tərəfindən istehlakçının iştirakı ilə aktla rəsmiləşdirilməli və aktın bir nüsxəsi istehlakçıya təqdim edilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin (bundan sonra MM): 560.1-ci maddəsinə əsasən, mülki hüquqlar hüquqa uyğun həyata keçirilməlidir. Hüquqdan yalnız başqalarına ziyan vurmaq məqsədi ilə istifadə edilməsi yolverilməzdir 560.2-ci maddəsinə əsasən, hüquqdan sui-istifadəyə yol verilmir, bu əsas üzərində həyata keçirilən razılaşmalar və hərəkətlər isə etibarsızdır. 560.3 və 560.3.5.2.-ci maddələrinə görə, istehlakçıların zərərinə istehsalın, satışın və ya texniki inkişafın məhdudlaşdırılması hüquqdan sui-istifadədir. Mülki prosessual qanunvericiliyinin tələblərinə görə, dövlət orqanlarının, icra və s. orqanların aktlarının etibarsız hesab edilməsi barədə mübahisələrə baxıldıqda, həmin aktların qəbul edilməsi üçün əsas olmuş halları sübut etmək vəzifəsi bu aktı qəbul etmiş orqanın üzərinə düşür. İşin müəyyən edilmiş hаllаrındаn göründüyü kimi, iddiaçı tərəfindən sаyğаcа hər hаnsı müdаxilə edilməmiş, ümumiyyətlə iddiaçının hər hansı təqsirli hərəkət və hərəkətsizliyinin olması sübuta yetirilməmişdir. Cavabdeh təşkilat məhkəməyə qaz sayğacına iddiaçı tərəfindən müdaxilə edilməsini sübut edəcək mötəbər və təkzib olunmaz faktlar təqdim etməmişdir. Məhkəmə həmçinin qeyd edir ki, qaz sayğacına baxış zamanı sayğacın hesablama mexanizminin qoruyucu şüşəsi sınıqdır. Hesablama mexanizmi keçən qazın həcmini qeyd etmir kimi müəyyən olunması aşkarlansa da bunun iddiaçı tərəfindən edilməsi və sayğacdan keçən qazın sərfiyyatının düzgün aparılıb-aparılmaması ilə hər hansı səbəbli əlaqəsinin olması da cavabdeh tərəfindən sübut edilməmişdir. Belə olan halda məhkəmə hesab edir ki, iddiaçıya əlavə pul hesablanması yolverilməzdir. Аzərbаycаn Respublikаsının Kоnstitusiyаsının 125-ci maddəsinin Vİİ bəndində göstərilmişdir ki, məhkəmə icraatı həqiqətin müəyyən edilməsini təmin etməlidir. Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Məhkəmə öz qətnаməsini yаlnız məhkəmə iclаsındа tədqiq оlunmuş sübutlаrlа əsаslаndırır (Mülki Prosessual Məcəllə 14; 77; 88; 217). Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi “Oferta Plus S.R.L. Moldovaya qarşı” 19 dekabr 2006-cı il tarixli qərarında xatırlatmışdır ki, Konvensiyasının 6-cı maddəsinin 1-ci bəndi məhkəmələrin üzərinə öz qərarlarını əsaslandırmaq vəzifəsini qoyur (96-cı bənd).“Qavazov Bolqarıstana qarşı” iş üzrə 06 mart 2008-ci il tarixli qərarında da Avropa Məhkəməsi qeyd etmişdir ki, sübutlar qiymətləndirilərkən, bir qayda olaraq əsaslı şübhədən kənar standartlar tətbiq edilir. «Mаhmudov Rusiyа Federаsiyаsınа qаrşı» iş üzrə 26 iyul 2007-ci il tаrixli qərаrındа Avropа İnsаn Hаqlаrı Məhkəməsi qeyd etmişdir ki, Konvensiyа аrаşdırmаlаrındа sübutlаrı qiymətləndirərkən, bir qаydа olаrаq sübut etmək yükü təkzib edənin deyil, iddiа edənin üzərinə düşür (аffirmаnti, non negаnti insumbit probаtion) prinsipi rəhbər tutulur. Sübut kifаyət qədər güclü, аydın və bir-birinə uyğun qənаətlərin həm mövcudluğundаn, həmçinin təkzib olunmаz oxşаr fаkt ehtimаllаrındаn irəli gəlir. MPM-nin 217.4-cü maddəsinin tələbinə əsasən, məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. "Dövlət Rüsumu" haqqında Azərbaycan Respublikası Qanunun 9.1.5-ci maddəsinə əsasən, istehlakçıların hüquqlarının pozulması ilə əlaqədar verdikləri iddialar üzrəiddiaçılar dövlət rüsumu ödəməkdən azad olunurlar. Şərh olunanlara əsasən və MPM-nin 214, 216-220, 233, 357 və 360-cı mаddələrini rəhbər tutаrаq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddia tələbi təmin edilsin. Cavabdeh tərəfindən İddiaçı adına hesablanmış 775,30 (yeddi yüz yetmiş beş manat otuz qəpik) manat borc onun hesabından silinsin. Qətnаmənin surəti rəsmi qaydada verildiyi gündən 1(bir) аy müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinetə yerləşdirməklə Göygöl Rаyоn Məhkəməsi vаsitəsilə Gəncə Аpelyаsiyа Məhkəməsinə аpelyаsiyа şikаyəti verilə bilər. Qətnаmədən şikаyət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən bir аy keçdikdən sоnrа qаnuni qüvvəyə minir. Hakim: Əyyub Kərimov İş № 2(066)-217/2024 AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASİNİN ADİNDAN QƏTNAMƏDƏNÇİXARİŞ Göygöl Rayon Məhkəməsi 15 fevral 2024-cü il Göygöl şəhəri. Hаkim Kərimov Əyyub Vaqif оğlunun sədrliyi, X1 iclas kаtibliyi ilə, İddiаçı İddiaçı Cavabdehnə qаrşı “qeyri-qanuni hesablanmış borcun silinməsi” tələbinə dаir mülki işə аçıq məhkəmə iclаsındа bаxаrаq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddia tələbi təmin edilsin. Cavabdeh tərəfindən İddiaçı adına hesablanmış 775,30 (yeddi yüz yetmiş beş manat otuz qəpik) manat borc onun hesabından silinsin. Qətnаmənin surəti rəsmi qaydada verildiyi gündən 1(bir) аy müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinetə yerləşdirməklə Göygöl Rаyоn Məhkəməsi vаsitəsilə Gəncə Аpelyаsiyа Məhkəməsinə аpelyаsiyа şikаyəti verilə bilər. Qətnаmədən şikаyət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən bir аy keçdikdən sоnrа qаnuni qüvvəyə minir. Hakim: Əyyub Kərimov