Naxçıvan MR Naxçıvan Şəhər Məhkəməsi Qərardad — İş №2(078)-856/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Naxçıvan şəhəri İş № 2(078)-856/2021 14.07.2021 NAXÇIVAN MR NAXÇIVAN ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Mən, Naxçıvan Şəhər Məhkəməsinin hakimi Əliyeva Gülsüm Kamal qızı ərizəçi İddiaçı notariusun qanunsuz hərəkətlərindən şikayətinə və ona əlavə edilmiş sənədlərə baxaraq, müəyyən etdim: Ərizəçi İddiaçı şikayət ilə məhkəməyə müraciət edərək ona verilən Qanun üzrə X1 Rəfaelin adının, soyadının silinməsi barədə qərardad çıxarılmasına köməklik etməyi məhkəmədən xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 151-ci maddəsinə uyğun olaraq ərizəçi İddiaçı tərəfindən məhkəməyə ünvanlanmış şikayətin mümkünlüyünə dair məsələ tərəfimdən araşdırılarkən müəyyən etdim ki, şikayət Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin tələblərinə əməl edilmədən verilmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 305-ci maddəsində məhkəmənin xüsusi icraat qaydasında baxdığı işlər sadalanmışdır. Həmin Məcəllənin 305.1.8-ci maddəsinə əsasən notariat hərəkətlərindən və ya həmin hərəkətlərin aparılmasından imtinaya dair şikayətlər üzrə işlərə də xüsusi icraat qaydasında baxılır. İnzibati və mülki hüquq münasibətlərindən irəli gələn mübahisələrin məhkəmə aidiyyətinə dair Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 10 aprel 2015-ci il tarixli 4 nömrəli Qərarında müəyyən edilmişdir ki, notariat hərəkətlərindən və ya həmin hərəkətlərin aparılmasından imtinaya dair şikayətlərin məhkəmə aidiyyəti müəyyən edilərkən məhkəmələr nəzərə almalıdırlar ki, «Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsində dəyişikliklər edilməsi haqqında» Azərbaycan Respublikasının 10 iyun 2011-ci il tarixli 143-İVQD №-li Qanunu ilə MPM-in XXXVİİİ fəsli («Notariat hərəkətlərindən və ya həmin hərəkətlərinin aparılmasından imtinaya dair şikayətlər») həmin Məcəllədən çıxarılsa da, «notariat hərəkətlərindən və ya həmin hərəkətlərin aparılmasından imtinaya dair şikayətlərə» xüsusi icraat qaydasında baxılması MPM-in 305.1, 305.1.8-ci maddələrində təsbit olunmuşdur. Buna görə də «notariat hərəkətlərindən və ya həmin hərəkətlərin aparılmasından imtinaya dair şikayətlərə» xüsusi icraat qaydasında (maraqlı şəxslər arasında hüquqa dair mübahisə olduqda isə iddia icraatı qaydasında) ümumi məhkəmələr tərəfindən baxılır. “Notariat haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 41-ci maddəsinə əsasən aparılmış notariat hərəkətlərindən və ya notariat hərəkətlərini aparmaqdan imtina edilməsindən maraqlı şəxs bu barədə dövlət notariat ofisinin, xüsusi notariusun, müvafiq icra hakimiyyəti orqanının, bu Qanunun 39-cu maddəsinin birinci hissəsində sadalanan vəzifəli şəxslərin iş və ya qulluq yerinin, yaxud gəminin qeydiyyat limanının yerləşdiyi yerin məhkəməsinə şikayət verə bilər. İstər sadalanan qanunvericiliyin müddəalarından, istərsə də yuxarıda qeyd olunan Plenum Qərarından aydın olur ki, şəxs mülki qaydada notariat hərəkətlərinin aparılması ilə bağlı şikayət formasında və xüsusi icraat qaydasında müraciət edə bilər. Lakin məhkəməyə daxil olan materiallardan aydın olur ki, İddiaçı notariusun qanunsuz hərəkətlərindən şikayət etsə də, həmin şikayətdə özünü iddiaçı, notariat orqanını isə cavabdeh göstərmiş və ona verilən Qanun üzrə X1 Rəfaelin adının, soyadının silinməsi barədə qərardad çıxarılmasına köməklik etməyi məhkəmədən xahiş etmişdir. Onun şikayətindəki tələbi konkret deyildir. Belə ki, o şikayətində notariusun hərəkətini mübahisələndirsə də, şikayətin xahiş hissəsində şəhadətnamədə şəxsin adının, soyadının silinməsi barədə qərardad qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Xüsusi icraat işlərinə baxılması qaydasından bəhs edən Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 306.1-ci maddəsində göstərilir ki, məhkəmələr tərəfindən xüsusi icraat işlərinə, bu Məcəllənin 30-40-6-cı fəsillərində müəyyən edilmiş xüsusiyyətlərlə, iddia icraatı qaydasında baxılır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 306.2-ci maddəsinə əsasən xüsusi icraat işləri ərizəçilər tərəfindən qaldırılır, ərizəçinin və maraqlı şəxsin iştirakı ilə məhkəmədə baxılır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin tələblərinə əsasən məhkəmə tərəfindən iddia ərizəsinin icraata qəbul edilməsi zamanı yoxlanılmalı məsələlərdən biri iddia ərizəsinin forması və məzmununa dair tələblərə riayət edilibedilməməsidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 149.2 və 149.2.3-cü maddələrinin tələbinə əsasən ərizədə iddiaçının və ya ərizəçinin tələbi, onların öz tələblərini əsaslandırdıqları hallar, iddia bir neçə cavabdehə verildikdə isə onların hər birinə qarşı yönələn tələb göstərilməlidir. Yuxarıda qeyd olunanlardan da göründüyü kimi xüsusi icraat işlərinə iddia icraatı qaydasında baxıldığı üçün iddia ərizəsinin forma və məzmununa dair tələblər həmçinin hazırki iş üzrə şikayətin də forma və məzmununa aid olur. Ona görə də məhkəmə hesab edir ki, şikayətdə tələbin konkret göstərilməməsi Azərbaycan Respublikası MPM-nin 149cu maddəsində nəzərdə tutulan forma və məzmuna əməl etməmə sayıldığından, şikayət ona əlavə olunmuş sənədlərlə birlikdə geri qaytarılmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 152.1 və 152.1.1-ci maddələrinə müvafiq olaraq, iddia ərizəsinin həmin Məcəllənin 149-cu maddəsi ilə müəyyən olunmuş formasına və məzmununa riayət edilmədikdə, hakim iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri geri qaytarır. Ərizəçi İddiaçı izah olunmalıdır ki, Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 152.4-cü maddəsinin tələbinə əsasən, iddia ərizəsinin qaytarılması nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra ümumi qaydada ikinci dəfə məhkəməyə müraciət etməyə mane olmur. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 114.1 və 114.1.3-cü maddələrinin tələbinə görə bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş əsaslarla ərizə geri qaytarılarsa ödənilmiş dövlət rüsumu qaytarılır. Buna görə də ərizəçi İddiaçı tərəfindən “xxxx” ASC-nin Naxçıvan filialına 05 iyul 2021-ci il tarixli, 14783 nömrəli qəbzlə ödənilmiş 10 (on) manat dövlət rüsumu ona geri qaytarılmalıdır. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 152.2, 152.3, 263, 264, 267 və 268-ci maddələrini rəhbər tutaraq, qərara aldım: Ərizəçi İddiaçı notariusun qanunsuz hərəkətlərindən şikayəti və ona əlavə olunmuş sənədlər geri qaytarılsın. Ərizəçi İddiaçı tərəfindən “xxxx” ASC-nin Naxçıvan filialına 05 iyul 2021-ci il tarixli, 14783 nömrəli qəbzlə ödənilmiş 10 (on) manat dövlət rüsumu ona geri qaytarılsın. Ərizəçi İddiaçı izah olunsun ki, iddia ərizəsinin qaytarılmasına səbəb olmuş nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra ümumi qaydada ikinci dəfə məhkəməyə müraciət edə bilər. Qərardaddan şikayət, qərardad tərəfə rəsmi qaydada verildikdən sonra 10 (on) gün müddətində verilə bilər. Hakim: Gülsüm Əliyeva.