Ali Məhkəmə Qərar — İş №2(102)-3396/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 2(102)-3396/2020 21.07.2020 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının QƏRARİ Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyası, hakim Dəmirov İlqar Kamal oğlunun sədrliyi və məruzəsi ilə, hakimlər Əhmədov Əhməd Abbas oğlu və Həsənov Vüqar Təvəkgül oğlundan ibarət tərkibdə, Cəfərova Qəmər Muxtar qızının katibliyi ilə, İddiaçı Cavabdeh qarşı «qızıl-zinət və cehiz əşyası» tələbinə dair mülki iş üzrə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 2(107)-220/2020 saylı, 18 fevral 2020-ci il tarixli qətnaməsindən İddiaçı və vəkili Bəkirova Sevda Həbib qızı tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq Müəyyən etdi: Yevlax Rayon Məhkəməs inin 13 may 2019-cu il tarixli, 2(039)-1031/2019 saylı (hаkim R.Ə.Əlizadə) İddiaçı Cavabdeh qarşı «qızıl-zinət və cehiz əşyası» tələbinə dair iddiası qismən təmin edilərək, Cavabdeh 10 ədəd yastıq - 250 manat (biri 25 manat olmaqla); 3 ədəd yorğan - 90 manat (biri 30 manat olmaqla); 3 ədəd döşək - 195 manat (biri 65 olmaqla); 1 ədəd taxt döşəyi - 100 manat; 1 ədəd taxt yorğanı - 40 manat; 1 ədəd qalın ədyal - 50 manat; 1 ədəd nazik ədyal - 30 manat; 1 ədəd taxt üçün silikon yorğan 50 manat; 2 ədəd pakraval - 180 manat (hər biri 100 və 80 manat olmaqla); 3 ədəd gəbə 750 manat (biri 250 manat olmaqla); 1 ədəd mebel dəsti (stenka) - 500 manat; 1 ədəd açılıb bağlanan kravat (raskladuşka) - 50 manat; 1 ədəd sandıq - 35 manat; 1 ədəd stol, 8 ədəd stul - 400 manat; 1 ədəd divan, 2 ədəd kreslo - 5 00 manat; 10 ədəd böyük məhrəba - 100 manat; 10 ədəd kiçik məhrəba - 80 manat; 12 ədəd çay dəsmalı - 50 manat; 12 ədəd əl dəsmalı - 30 manat; 4 dəst süfrə - 40 manat; 1 dəst süfrə (çamadanda) - 30 manat; 5 dəst tək çexol-prostina - 100 manat; 5 dəst qoşa çexolprostina - 300 manat; 1 ədəd yekə güldan - 15 manat; 1 ədəd xrustal balaca güldan - 50 manat; 6 ədəd meyvə vazı - 150 manat; 2 ədəd üçmərtəbə vaz - 50 manat; 10 dəst bakal 200 manat; 3 ədəd bagema (1 böyük, 2 balaca) - 100 manat; 10 ədəd qənd qabı - 150 manat; 2 ədəd mürəbbə qabı - 30 manat; 12 ədəd xrustal araq rumkası - 80 manat; 2 ədəd xrustal vaz - 60 manat; 12 ədəd razetka - 20 manat; 3 ədəd fincan (çaşka) dəsti 100 manat; 5 dəst xrustal çay stəkanı 100 manat; 24 ədəd zərli nəlbəki - 80 manat; 2 ədəd xrustal şirniyyat üçün vaz - 60 manat; 2 ədəd ləpə qabı - 20 manat; 1 ədəd tort üçün padnus (6 ədəd boşqabı ilə birlikdə) - 30 manat; 4 ədəd kül qabı (2 ədəd xrustal, 2 ədəd sadə) - 80 manat; 2 ədəd zərli salfetka qabı - 30 manat; 1 ədəd güllü qrafinka (6 ədəd bakalı ilə birlikdə) - 30 manat; 1 ədəd çirnel rəng qrafinka (6 ədəd bakalı ilə birlikdə) - 50 manat; 50 ədəd çəngəl - 60 manat; 50 ədəd qaşıq - 60 manat; 50 ədəd çay qaşığı - 50 manat; 5 ədəd yekə qaşıq - 50 manat; 12 ədəd duz qabı - 20 manat; 50 ədəd yemək boşqabı - 100 manat; 12 ədəd bulud - 50 manat; 12 ədəd armudu stəkan-nəlbəki - 20 manat; 12 ədəd kofe fincanı - 30 manat; 1 ədəd qaşıqçəngəl dəsti (çamadanda) - 60 manat; 6 ədəd su qruşkası - 50 manat; 3 dəst qalın qazan 300 manat; 3 ədəd rəngli balaca qazan - 30 manat; 3 ədəd tava - 50 manat; 3 ədəd çayni k - 40 manat; 1 ədəd yekə çaydan - 50 manat; 4 ədəd padnus - 50 manat; 1 ədəd yekə tefal - 60 manat; 1 ədəd yekə şirəçəkən maşın - 60 manat; 1 ədəd ütü - 50 manat; 1 ədəd ət maşını (tokla işləyən) - 50 manat; 1 ədəd yekə soba - 100 manat; 1 ədəd balaca soba - 70 manat; 1 ədəd su ilə işləyən tozsoran - 120 manat; 1 ədəd tokla işləyən bilender - 50 manat; 1 ədəd paltaryuyan maşın - 150 manat; 24 ədəd yekə kasa - 50 manat; 24 ədəd balaca kasa - 30 manat; 3 ədəd vanna - 30 manat; 2 ədəd tuj vedrə - 50 manat; 10 ədəd ayı kuklası (1 ədəd böyük, 9 ədəd kiçik) - 200 manat, 1 ədəd soyuducu 700 manat dəyərində olan əmlakların, əşyalar mövcud olmadıqda onların dəyərinin və ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumunun alınaraq İddiaçı xeyrinə verilməsi, iddianın qalan hissədə təmin edilməməsi qət edilmişdir. Ş əki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 2(107)-220/2020 saylı, 18 fevral 2020-ci il tarixli qətnaməsi ilə (hakimlər A.A.Mahmudov (sədrlik edən və məruzəçi), Ə.T.Məcidov, M.A.Əsədli) Cavabdeh tərəfindən verilmiş apelyasiya şikayəti təmin edilərək, Yevlax Rayon Məhkəməsinin 13 may 2019-cu il tarixli, 2(039)-1031/2019 nömrəli qətnaməsinin ləğv edilməsi, iş üzrə yeni qətnamə qəbul edilməklə iddia tələbinin qismən təmin edilməsi və Cavabdeh- 10 ədəd yastıq-250 manat (biri 25 manat olmaqla), 2 ədəd yorğan-60 manat, 2 ədəd döşək-130 manat, 1 ədəd taxt döşəyi-100 manat, 1 ədəd taxt yorğanı-40 manat, 1 ədəd qalın ədyal-50 manat, 1 ədəd nazik ədyal-30 manat, 1 ədəd taxt üçün silkon yorğan-50 manat, 1ədəd pakraval (hər biri 100 və 80 manat olmaqla) -180 manat, 1 ədəd taxt üçün silikon yorğa n-50 manat, 2 ədəd gəbə-500 manat (biri 250 manat olmaqla), 1 ədəd mebel dəsti (stenka)-500 manat, 1 ədəd açılıb bağlanan kravat (raskladuşka)-50 manat, 1 ədəd stol, 8 ədəd stul-400 manat, 1 ədəd divan, 2 ədəd kreslo-500 manat, 4 ədəd böyük məhrəba-40 manat, 7 ədəd kiçik məhrəba-56 manat, 4 ədəd çay dəsmalı, 12 ədəd əl dəsmalı-30 manat, 3 dəst süfrə-30 manat, 5 dəst tək çexolprostina-100 manat, 2 dəst qoşa çexol-prostina-120 manat, 1 ədəd yekə güldan-15 manat, 1 ədəd xrustal balaca güldan-50 manat, 2 ədəd üç mərtəbə vaz-50 manat, 10 dəst bakal200 manat, 2 ədəd bagema (1 böyük, 1 balaca)-100 manat, 10 ədəd qəndqabı-150 manat, 2 ədəd mürəbbə qabı-30 manat, 6 ədəd xrustal araq rumkası-40 manat, 1 ədəd xrustal vaz-30 manat, 6 ədəd razetka-10 manat, 2 ədəd fincan (çaşka) dəsti-100 manat, 4 dəst xrustal çay stəkanı-80 manat, 6 ədəd zərli nəlbəki- 80 manat, 2 ədəd xrustal şirniyyat üçün vaz-60 manat, 1 ədəd tort üçün padnus (6 ədəd boşqabı ilə birlikdə)-30 manat, 2 ədəd kül qabı (1 ədəd xrustal, 1 ədəd sadə)-40 manat, 2 ədəd zərli salfetka qabı-30 manat, 1 ədəd güllü qrafinka (6 ədəd bakalı ilə birlikdə)-30 manat, 1ədəd çirnel rəngli qrafinka (6 ədəd bakalı ilə birlikdə)-50 manat, 40 ədəd çəngəl-40 manat, 40 ədəd qaşıq-40 manat, 25 ədəd çay qaşığı-50 manat, 6 ədəd duz qabı-10 manat, 12 ədəd armudu stəkannəlbəki-20 manat, 6 ədəd kofe fincanı-15 manat, 1 ədəd qaşıq-çəngəl dəsti(çamadanda)60 manat, 1 dəst qalın qazan-100 manat, 3 ədəd rəngli balaca qazan-30 manat, 2 ədəd çaynik-20 manat, 2 ədəd yekə çaydan-50 manat, 2 ədəd padnus-25 manat, 1 ədəd yekə tefal-60 manat, 1 ədəd yekə şirə çəkən maşın-60 manat, 1 ədəd ütü-50 manat, 1 ədəd ət maşını (tokla işləyən)-50 manat, 1 ədəd balaca soba -70 manat, 1 ədəd su ilə işləyən tozsoran-120 manat, 1 ədəd tokla işləyən blender-50 manat, 1 ədəd paltaryuyan maşın150 manat, 6 ədəd yekə kasa-25 manat, 12 ədəd balaca kasa-15 manat, 10 ədəd ayı kuklası (1 ədəd böyük, 9 ədəd kiçik)-200 manat, 01 ədəd soyuducunun-350 manat naturada və ya dəyəri alınaraq iddiaçı İddiaçı verilməsi, iddia tələbinin qalan hissədə təmin edilməməsi qət edilmişdir. İşin halları: İddiaçı Cavabdeh qarşı «qızıl-zinət» tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Yevlax rayonu Aran qəsəbəsi 2-də yaşayan Cavabdeh 12,5 qram çəkidə olan komplekt (sırğa və üzük) - 1500 manat; 4 qram çəkidə olan badam üzük - 300 manat; 5,5 qram çəkidə olan, brilliant qa şlı nişan üzüyü - 700 manat dəyərində olan qızıl-zinət əşyalarının və ya onların dəyərinin, həmçinin dövlət rüsumu kimi ödənilmiş 30 manatın alınaraq ona ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı məhkəməyə iddia tələbinin həcminin artırılması barədə ərizə ünvanlayaraq, Yevlax rayonu, Aran qəsəbəsi 2-də yaşayan Cavabdeh 12,5 qram çəkidə olan komplekt (sırğa və üzük) - 1500 manat; 4 qram çəkidə olan badam üzük - 300 manat; 5,5 qram çəkidə olan, brilliant qaşlı nişan üzüyü - 700 manat dəyərində olan qızıl-zinət əşyalarının; 10 ədəd yastıq - 250 manat (biri 25 manat olmaqla); 3 ədəd yorğan - 90 manat (biri 30 manat olmaqla); 3 ədəd döşək - 195 manat (biri 65 olmaqla); 1 ədəd taxt döşəyi - 100 manat; 1 ədəd taxt yorğanı - 40 manat; 1 ədəd qalın ədyal - 50 manat; 1 ədəd naz ik ədyal - 30 manat; 1 ədəd taxt üçün silikon yorğan - 50 manat; 2 ədəd pakraval - 180 manat (hər biri 100 və 80 manat olmaqla); 3 ədəd gəbə - 750 manat (biri 250 manat olmaqla); 1 ədəd mebel dəsti (stenka) - 500 manat; 1 ədəd açılıb bağlanan kravat (raskladuşka) - 50 manat; 1 ədəd sandıq - 35 manat; 1 ədəd stol, 8 ədəd stul - 400 manat; 1 ədəd divan, 2 ədəd kreslo - 500 manat; 10 ədəd böyük məhrəba - 100 manat; 10 ədəd kiçik məhrəba - 80 manat; 12 ədəd çay dəsmalı - 50 manat; 12 ədəd əl dəsmalı - 30 manat; 4 dəst süfrə - 40 manat; 1 dəst süfrə (çamadanda) - 30 manat; 5 dəst tək çexol-prostina - 100 manat; 5 dəst qoşa çexol-prostina - 300 manat; 1 ədəd yekə güldan - 15 manat; 1 ədəd xrustal balaca güldan - 50 manat; 6 ədəd meyvə vazı - 150 manat; 2 ədəd üçmərtəbə vaz - 50 manat; 10 dəst ba kal - 200 manat; 3 ədəd bagema (1 böyük, 2 balaca) - 100 manat; 10 ədəd qəndqabı - 150 manat; 2 ədəd mürəbbə qabı - 30 manat; 12 ədəd xrustal araq rumkası - 80 manat; 2 ədəd xrustal vaz - 60 manat; 12 ədəd razetka - 20 manat; 3 ədəd fincan (çaşka) dəsti - 100 manat; 5 dəst xrustal çay stəkanı - 100 manat; 24 ədəd zərli nəlbəki - 80 manat; 2 ədəd xrustal şirniyyat üçün vaz - 60 manat; 2 ədəd ləpə qabı - 20 manat; 1 ədəd tort üçün padnus (6 ədəd boşqabı ilə birlikdə) - 30 manat; 4 ədəd kül qabı (2 ədəd xrustal, 2 ədəd sadə) - 80 manat; 2 ədəd zərli salfetka qabı - 30 manat; 1 ədəd güllü qrafinka (6 ədəd bakalı ilə birlikdə) - 30 manat; 1 ədəd çirnel rəng qrafinka (6 ədəd bakalı ilə birlikdə) - 50 manat; 50 ədəd çəngəl - 60 manat; 50 ədəd qaşıq - 60 manat; 50 ədəd çay qaşığı - 50 manat; 5 ədə d yekə qaşıq - 50 manat; 12 ədəd duz qabı - 20 manat; 50 ədəd yemək boşqabı - 100 manat; 12 ədəd bulud - 50 manat; 12 ədəd armudu stəkan nəlbəki - 20 manat; 12 ədəd kofe fincanı - 30 manat; 1 ədəd qaşıq-çəngəl dəsti (çamadanda) - 60 manat; 6 ədəd su qruşkası - 50 manat; 3 dəst qalın qazan - 300 manat; 3 ədəd rəngli balaca qazan - 30 manat; 3 ədəd tava - 50 manat; 3 ədəd çaynik - 40 manat; 1 ədəd yekə çaydan - 50 manat; 4 ədəd padnus - 50 manat; 1 ədəd yekə tefal - 60 manat; 1 ədəd yekə şirəçəkən maşın - 60 manat; 1 ədəd ütü - 50 manat; 1 ədəd ət maşını (tokla işləyən) - 50 manat; 1 ədəd yekə soba - 100 manat; 1 ədəd balaca soba - 70 manat; 1 ədəd su ilə işləyən tozsoran - 120 manat; 1 ədəd tokla işləyən blender - 50 manat; 1 ədəd paltaryuyan maşın - 150 manat; 24 ədəd yekə kasa - 50 manat; 24 ədəd balaca kasa - 30 manat; 3 ədəd vanna - 30 manat; 2 ədəd tuj vedrə - 50 manat; 10 ədəd ayı kuklası (1 ədəd böyük, 9 ədəd kiçik) - 200 manat, 1 ədəd soyuducu 700 manat olan əşyaların və ya onların dəyərinin, həmçinin dövlət rüsumu kimi ödənilmiş 30 manatın alınaraq ona ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Daha sonra İddiaçı məhkəməyə iddia tələbinin həcminin artırılması barədə yenidən ərizə ünvanlayaraq, Yevlax rayonu Aran qəsəbəsi 2-də yaşayan Cavabdeh çəkisi 14 qram, əyarı 750 olan bir ədəd qadın üçün komplekt (sırğa üzük dəsti, İtaliya istehsalı) 1850 manat; çəkisi 8 qram, əyarı 750 olan, bir ədəd badam formalı qadın üçün üzük (brilliant qaşlı, İtaliya istehsalı) 700 manat; çəkisi 7 qram, əyarı 750 olan bir ədəd qadın üçün nişan üzüyü (brilliant qaşlı, İtaliya istehsalı) 1100 manat dəyərində olan qızıl-zinət əşyalarının; 10 ədəd yastıq - 250 manat (biri 25 manat olmaqla); 3 ədəd yorğan - 90 manat (biri 30 manat olmaqla); 3 ədəd döşək - 195 manat (biri 65 olmaqla); 1 ədəd taxt döşəyi - 100 manat; 1 ədəd taxt yorğanı - 40 manat; 1 ədəd qalın ədyal - 50 manat; 1 ədəd nazik ədyal - 30 manat; 1 ədəd taxt üçün silikon yorğan - 50 manat; 2 ədəd pakraval - 180 manat (hər biri 100 və 80 manat olmaqla); 3 ədəd gəbə - 750 manat (biri 250 manat olmaqla); 1 ədəd mebel dəsti (stenka) - 500 manat; 1 ədəd açılıb bağlanan kravat (raskladuşka) - 50 manat; 1 ədəd sandıq - 35 manat; 1 ədəd stol, 8 ədəd stul - 400 manat; 1 ədəd divan, 2 ədəd kreslo - 500 manat; 10 ədəd böyük məhrəba - 100 manat; 10 ədəd kiçik məhrəba - 80 manat; 12 ədəd çay dəsmalı - 50 manat; 12 ədəd əl dəsmalı - 30 manat; 4 dəst süfrə - 40 manat; 1 dəst süfrə (çamadanda) - 30 manat; 5 dəst tək çexol-prostina - 100 manat; 5 dəst qoşa çexolprostina - 300 manat; 1 ədəd yekə güldan - 15 manat; 1 ədəd xrustal balaca güldan - 50 manat; 6 ədəd meyvə vazı - 150 manat; 2 ədəd üçmərtə vaz - 50 manat; 10 dəst bakal - 200 manat; 3 ədəd bagema (1 böyük, 2 balaca) - 100 manat; 10 ədəd qəndqabı - 150 manat; 2 ədəd mürəbbə qabı - 30 manat; 12 ədəd xrustal araq rumkası - 80 manat; 2 ədəd xrustal vaz - 60 manat; 12 ədəd razetka - 20 manat; 3 ədəd fincan (çaşka) dəsti - 100 manat; 5 dəst xrustal çay stəkanı - 100 manat; 24 ədəd zərli nəlbəki - 80 manat; 2 ədəd xrustal şirniyyat üçün vaz - 60 manat; 2 ədəd ləpə qabı - 20 manat; 1 ədəd tort üçün padnus (6 ədəd boşqabı ilə birlikdə) - 30 manat; 4 ədəd kül qabı (2 ədəd xrustal, 2 ədəd sadə) - 80 manat; 2 ədəd zərli salfetka qabı - 30 manat; 1 ədəd güllü qrafinka (6 ədəd bakalı ilə birlikdə) - 30 manat; 1 ədəd çirnel rəng qrafinka (6 ədəd bakalı ilə birlikdə) - 50 manat; 50 ədəd çəngəl - 60 manat; 50 ədəd qaşıq - 60 manat; 50 ədəd çay qaşığı - 50 manat; 5 ədəd yekə qaşıq - 50 manat; 12 ədəd duz qabı - 20 manat; 50 ədəd yemək boşqabı - 100 manat; 12 ədəd bulud - 50 manat; 12 ədəd armudu stəkannəlbəki - 20 manat; 12 ədəd kofe fincanı - 30 manat; 1 ədəd qaşıq-çəngəl dəsti (çamadanda) - 60 manat; 6 ədəd su qruşkası - 50 manat; 3 dəst qalın qazan - 300 manat; 3 ədəd rəngli balaca qazan - 30 manat; 3 ədəd tava - 50 manat; 3 ədəd çaynik - 40 manat; 1 ədəd yekə çaydan - 50 manat; 4 ədəd padnus - 50 manat; 1 ədəd yekə tefal - 60 manat; 1 ədəd yek ə şirəçəkən maşın - 60 manat; 1 ədəd ütü - 50 manat; 1 ədəd ət maşını (tokla işləyən) - 50 manat; 1 ədəd yekə soba - 100 manat; 1 ədəd balaca soba - 70 manat; 1 ədəd su ilə işləyən tozsoran - 120 manat; 1 ədəd tokla işləyən blender - 50 manat; 1 ədəd paltaryuyan maşın - 150 manat; 24 ədəd yekə kasa - 50 manat; 24 ədəd balaca kasa - 30 manat; 3 ədəd vanna - 30 manat; 2 ədəd tuj vedrə - 50 manat; 10 ədəd ayı kuklası (1 ədəd böyük, 9 ədəd kiçik) - 200 manat, 1 ədəd soyuducu 700 manat olan əşyaların və ya onların dəyərinin, həmçinin dövlət rüsumu kimi ödənilmiş 30 manatın alınaraq ona ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İş üzrə yuxarıda göstərilən məhkəmə aktları qəbul edilmişdir. Apelyasiya instansiyası məhkəmə kollegiyasının iş üzrə qətnaməsindən narazı qalaraq İddiaçı hə min qətnamədən Ali Məhkəmənin Mülki Kollegiyasına kassasiya şikayəti vermiş və kassasiya şikayətində apelyasiya instansiyası məhkəmə kollegiyasının qətnaməsində dəyişiklik edilməklə, iddia tələbinin qismən-birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən təmin edilmiş həcmdə təmin edilməsinə dair qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Kassasiya şikayətinin dəlilləri: İddiaçı və vəkili Bəkirova Sevda Həbib qızı kassasiya şikayətini onunla əsaslandırmışlar ki, işə apellyasiya qaydasında baxan məhkəmə instansiyası işin faktiki hallarını tam, obyektiv və hərtərəfli araşdırmamış, işin faktiki hallarına düzgün hüquqi qiymət verməmişdir. Apellyasiya instansiyası məhkəmə kollegiyası tərəfindən qüvvədə olan maddi və prosessual hüquq normaları pozulmuş, sübutlar tam yoxlanılmamış, nəticədə qanunsuz və əsassı z məhkəmə qətnaməsi qəbul edilmişdir. Ali Məhkəmənin Mülki Kollegiyasının iclasında İddiaçı və Cavabdeh üzrlü səbəb olmadan iştirak etməmişlər. Ali Məhkəmənin Mülki Kollegiyası AR MPM-nin 67 və 415.3-cü maddəsinin tələblərini rəhbər tutaraq işə baxmışdır. Hüquqi məsələlər: Ali Məhkəmənin Mülki Kollegiyası iş üzrə məruzəçi hakimin məruzəsini dinləyib hesab edir ki, aşağıdakılara əsasən İddiaçı kassasiya şikayəti təmin olunmamalı, iş üzrə apellyasiya instansiyası məhkəmə kollegiyasının qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 416-cı maddəsinin tələbinə əsasən kassasiya instansiyası məhkəməsi apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq edilməsini yoxlayır. Ali Məhkəmənin Mülki K ollegiyası Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 416-cı maddəsinə əsasən apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq edilib-edilməməsinın yoxlanılması ilə bağlı qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, hər bir halda kassasiya instansiyası məhkəməsi, baxılan mübahisəyə maddi və prosessual hüquq normalarının faktlar əsasında düzgün tətbiq olunubolunmamasına əsaslanıb apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən işin faktiki hallarının düzgün müəyyən edilib edilməməsini də yoxlamalıdır və bu yeni faktların müəyyən edilməsi kimi qiymətləndirilməməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 152.1-ci maddəsinə görə mülkiyyət hüququ subyektin ona mənsub əmlaka (əşyaya) öz istədiyi kimi sahib olmaq, ondan istifadə etmək və ona dair sərəncam vermə k üzrə dövlət tərəfindən tanınan və qorunan hüquqdur. Həmin Məcəllənin 157.2-ci maddəsinə əsasən isə mülkiyyətçi özgəsinin qanunsuz sahibliyindən öz əmlakını geri tələb edə bilər. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin: - 34.1-ci maddəsinə görə isə nikaha daxil olanadək onlara məxsus olan əmlak, habelə nikah dövründə hədiyyə şəklində və ya vərəsəlik qaydasında, digər əvəzsiz əqdlər üzrə əldə etdikləri əmlak ər-arvadın hər birinin ayrıca mülkiyyətindədir. Eləcə də, Mülki Məcəllənin 225.2-ci maddəsində təsbit edilmişdir ki, nikaha girənədək ər-arvaddan hər birinə mənsub olmuş əmlak, habelə onlardan birinin nikah dövründə hədiyyə kimi və ya vərəsəlik qaydasında aldığı əmlak onun mülkiyyətidir. -34.2.3-cü maddəsinə görə nikah dövründə ev təsərrüfatı ilə, uşaqlara qulluq etməklə məşğul olmas ından və ya digər üzrlü səbəblərə görə müstəqil qazancı olmayan ər (arvad) da ümumi əmlak üzərində hüquqa malikdir. -33.1-ci maddəsinə görə ər-arvadın ümumi birgə əmlakı üzərində sahiblik, istifadə və sərəncam hüququ onların qarşılıqlı razılığı əsasında həyata keçirilir. -36.3-cü maddəsinə əsasən mübahisə olduqda, ər-arvadın ümumi əmlakının bölünməsi, eləcə də bu əmlakda ər-arvadın paylarının müəyyən olunması məhkəmə qaydasında həyata keçirilir. -37.1-ci maddəsinə əsasən ər-arvad arasındakı müqavilədə başqa hal nəzərdə tutulmayıbsa, onların ümumi əmlakının bölünməsi zamanı bu əmlakdakı payları bərabər hesab edilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 225.1-ci maddəsinə əsasən ərlə arvadın nikah dövründə qazandıqları əmlak, əgər nikah kontraktında və ya onlar arasındakı razılaşmada a yrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, onların ümumi mülkiyyətidir. Həmin Məcəllənin 223.2-ci maddəsinə görə ümumi əşya bölünərkən və ondan pay ayrılarkən mülkiyyətçilərin payları, əgər onların razılaşmasında ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, bərabər sayılır. Apelyasiya instansiyası məhkəməsi hesab etmişdir ki, birinci instansiyası məhkəməsi iddia tələbinin dəlillərinə məhz iddiaçı tərəfin iddianın əsası kimi istinad edilən halları üzrə, onun mənayefinə uyğun hüquqi qiymət verməyə çalışsa da, cavabdeh tərəfin iddiaya olan etirazının əsası kimi istinad etdiyi hallara diqqət yetirməmiş, sübutları birtərəfli qiymətləndirmiş, qəbul etdiyi qətnaməsində işin hallarının araşdırılmasını və araşdırılmasının nəticəsi kimi işin hansı faktiki hallarını müəyyən etməsini göstərməmişdir Apelyasiya instansiyası məhkəməsi qeyd etmişdir ki, birinci instansiya məhkəməsinin iddia tələbinə hüquqi qiymət verərkən məhz hansı mötəbər sübuta istinad etməsi iş materiallarından görünmür. İddiaçının özünün izahatına münasibətdə isə apelyasiya instansiyası məhkəməsi qeyd etmişdir ki, həmin izahat MPM-nin 106.1-ci maddəsinə əsasən digər sübutlarla birlikdə qiymətləndirilməli və yoxlanılmalıdır. İş materiallarından görünür ki, iddiaçının iddia tələbinin əsası kimi istinad etdiyi hallar cavabdehin cehiz əşyalarından bəzilərinin (çox hissəsinin) etiraf etməsi ilə əlaqədar sübuta yetirilmişdir. Apelyasiya instansiyası məhkəməsi qeyd etmişdir ki, cavabdeh qətnamənin ləğv olunmasını tələb etməklə yanaşı, apelyasiya şikayətində qeyd olunan cehiz əşyalarına münasibətdə iddianın təmin olunmasına etiraz etmədiyini bild irmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 191.3-cü maddəsinə əsasən cavabdeh tərəfindən iddia etiraf edildikdə və bu, məhkəmə tərəfindən təsdiq edildikdə, məhkəmə iddiaçının irəli sürdüyü tələblərin təmin olunması barədə qətnamə çıxarır. Həmin Məcəllənin 220.4-cü maddəsinin tələbinə görə cavabdeh tərəfindən iddia tələbi etiraf edildikdə qətnamənin əsaslandırıcı hissəsində yalnız iddianın etiraf edilməsi və onun məhkəmə tərəfindən qəbul edilməsi göstərilə bilər. Kassasiya kollegiyası qeyd edir ki, kassator kassasiya şikayətində apelyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən işin faktiki hallarını tam, obyektiv və hərtərəfli araşdırılmadığını, işin faktiki hallarına və sübutlara düzgün hüquqi qiymət verilmədiyini qeyd etsə də, iş materialları ilə bu hallar öz əksini tapmır. Ali Məhkəmənin Mülki Kollegiyası iş üzrə apellyasiya instansiyası məhkəmə kollegiyasının gəlmiş olduğu nəticəni işin faktiki halları ilə müqayisəli tərzdə öyrənib, həmin nəticənin qanunauyğun olması qənaətinə gəlir və hesab edir ki, işə apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən düzgün baxılmış, mübahisəli hüquq münasibətlərinə faktlar nöqteyi nəzərincə və tərəflərin qarşılıqlı münasibətləri zəminində düzgün hüquqi qiymət verilməklə iş üzrə qanunauyğun və əsaslı nəticəyə gəlinmişdir. Məhkəmə Kollegiyası apelyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən gəlinən nəticənin ləğv edilməsi üçün kassasiya şikayətində göstərilən xüsusatların yetərli olmadığını qeyd edir və hesab edir ki, apelyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsi kassasiya şikayətində göstərilən formal mülahizələr baxımından lə ğv edilə bilməz və ona görə də kassasiya şikayəti təmin olunmadan saxlanılmalıdır. Göstərilənlərə və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 417.1.1-ci və 419-cu maddələrinə əsasən məhkəmə kollegiyası Qərara aldı: İddiaçı tərəfindən verilmiş kassasiya şikayəti təmin olunmasın. Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 2(107)-220/2020 saylı, 18 fevral 2020-ci il tarixli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılsın. Qərar qəbul edildiyi andan qüvvəyə minir.