Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 2(102)-3718/2025 12.01.2026 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Mülki kollegiyasının İddiaçı cavabdehlər "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə və Cavabdeh2 qarşı iş üzrə QƏRARİ Kateqoriya (açar sözlər): öhdəliyin icra edilməməsi ilə vurulan zərərin əvəzinin ödənilməsi, əsassız varlanma, paylı mülkiyyətdə olan əşyanın bölünməsi və ondan payın ayrılması, naturada payın ayrılması mümkün olmadıqda dəyərinin ödənilməsi Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki kollegiyası, hakimlər Həsənov Rəşad Məhəmməd oğlu (məruzəçi), Abbasov Aqil Əzizağa oğlu və Nurməmmədov Əhməd Güləhməd oğlundan ibarət tərkibdə, İddiaçı cavabdehlər "xxxx" MMC-yə və Cavabdeh2 qarşı “pul” tələbinə dair mülki iş ü zrə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki kollegiyasının 7 oktyabr 2025-ci il tarixli 2(103)- 4866/2025 nömrəli qətnaməsindən iddiaçı tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətinə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin inzibati binasında yazılı icraat qaydasında baxaraq aşağıdakı qərarı qəbul etdi. İşin halları
1. İddiaçı qəlib ustası olmuş, qəlibləri hazırlamaq üçün sifarişləri qəbul etmişdir. İddiaçı iddia edir ki, Cavabdeh2 ona qəlib sifarişləri vermiş və onun gəlirinə şərik olmağı təklif etmişdir. O, həm özünün götürdüyü qəlib sifarişlərini, həm də Cavabdeh2 götürdüyü qəlib sifarişlərini düzəldərək gəlirə onunla şərik olmuşlar. Cavabdehlər isə etiraz edərək bildirir ki, iddiaçı ilə hər hansı şəriklik olmamış, tərəflər arasında əmək münasibətləri olmuşdur. İş üzrə qəbul edilmiş məhkəmə akt ları a) Birinci instansiya məhkəməsində icraat
2. İddiaçı iddia ərizəsi və iddia tələbinin dəqiqləşdirilməsi barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, İddiaçı ilə cavabdehlər Cavabdeh1 MMC və Cavabdeh2 arasında şərikliyə sonuncuların qanunsuz hərəkətləri nəticəsində son qoyulduğundan avadanlıqların satışından əldə olunmuş gəlirin (863576,63) yarısı, yəni 431788,30 manatın, habelə avadanlıqların gətirilməsi üçün yol xərci olaraq İddiaçı tərəfindən ödənilmiş 2550 manatın cavabdehlər “X17" MMC-dən və Cavabdeh2 birgə qaydada tutularaq İddiaçı verilməsi; aşağıdakı avadanlıqların, yəni: 1 ədəd YGB nömrəsi **********0842 olan "SCHMİD" marka VMC1000 model CNC dəzgahı (Türkiyədən alınıb gətirilməsinə 30.000 manat xərclənmişdir); 1 dəst YGB nömrəsi **********2806 olan "GETTEC" CNC MACHİNE VMC-1580 L Second hand CNC dəzgahı (Çindən alınıb gətirilməsinə 77.000 manat xərclənmişdir); 1 dəst YGB nömrəsi **********5210 olan CHARMİLLES 310 TEL EROZYON TEZGAHİ (Türkiyədən alınıb gətirilməsinə 51.000 manat xərclənmişdir); 1 ədəd YGB nömrəsi **********5210 olan Freze dəzgahı FREZE DƏZGAHİ 6P62 (Türkiyədən alınıb gətirilməsinə 3500 manat xərclənmişdir); 5 ədəd YGB nömrəsi **********7483 olan Motorlar ELEKTRİK MOTOR VƏ VASİTƏLƏRİ (irandan alınıb gətirilməsinə 1020 manat xərclənmişdir); 1 ədəd YGB nömrəsi **********7483 olan Pano PLASTİK CNC AVADANLİĞİNİN İDARƏETMƏ PANELİ VƏ MONİTORU (irandan alınıb gətirilməsinə 255 manat xərclənmişdir); 1 ədəd YGB nömrəsi **********6376 olan Çiller soyuducu PAKET TİP SOGUTMA CİHAZİ CHİLLER AREF (Gətirilməsinə və işlək vəziyyətə salınmasına 17000 manat xərclənm işdir); 1 ədəd YGB nömrəsi **********8162 olan İnjeksiyon dəzgahı TSPX-450 İNJECTİON MOLDİNG MACHİNES (Gürcüstandan 51.000 manata gətirilmişdir); 1 ədəd YGB nömrəsi **********8162 olan Qəliblər MOLD FOR PLASTİC BOXES 1 QƏLİB TSP İLƏ GƏLƏN (Gürcüstandan 11.000 manata gətirilib. Samir tərəfindən təmir edilərək işlək vəziyyətə gətirilib); 1 ədəd YGB nömrəsi **********4159 olan Şlifovka dəzgahı GUİ BEİ Second hand Surface grinder machinery (Çindən 40.000 manata gətirilmişdir); 1 ədəd YGB nömrəsi **********5639 olan Şnek, dəzgah üçün PLASTİC İNJECTİON MACHİNE SPARE PARTS SCREW SLEEVE SET (Çindən 1500 ABŞ dollarına alınmışdır); 1 ədəd YGB nömrəsi **********1848 olan Erezyon dəzgahı CHARMİLLES HD10 TEL EROZYON TEZGAHİ (Türkiyədən 7000 ABŞ dollarına alınmışdır); 1 ədəd YGB nömrəsi **********0220 o lan Drabilka "PC-600” modelli plastik tullantılarının xırdalanması üçün avadanlıq CHRUSHER (Alınıb gətirilməsinə 8000 ABŞ dollar xərclənmişdir); 1 ədəd YGB nömrəsi EK/0125 CNC olan dəzgahı WELLON WMC 1160 CNC (EL Rado MMC-dən Samir tərəfindən 40.000 ABŞ dollarına alılmış, 20.000 ABŞ dolları Samir tərəfindən ödənilmiş, 20.000 ABŞ dollarını borclu qalmışdır) avadanlığın İddiaçı ilə Cavabdeh1 MMC-in direktoru Cavabdeh2 arasında bərabər bölünməsi, bölgü mümkün olmadıqda həmin avadanlıqların ümumi dəyərinin (377825 manat) yarısının, yəni 188915,50 manatın, habelə digər xərclərə görə 26.746,2 manatın cavabdehlər Cavabdeh1 MMC-dən və Cavabdeh2 birgə qaydada tutularaq İddiaçı verilməsi; İddiaçı Cavabdeh2 ilə paylı mülkiyyətlərində olan ünvan 1i ərazisində yerləşən 0,39 ha torpaq sahəsinin natura da ayrılması, naturada ayrılma mümkün olmadıqda cavabdeh tərəfindən İddiaçı torpağın dəyərinin yarısı məbləğində kompensasiya ödənilməsi, cavabdeh tərəfindən kompensasiya ödənilməsinə razılıq əldə edilmədikdə isə, sözügedən torpaq sahəsinin hərracda satılması və məbləğin paylara uyğun bölünməsi, həmin torpaq sahəsində İddiaçı şəxsi vəsaiti hesabına inşa etdiyi tikilinin dəyərinin, yəni 86.000 manatın, həmçinin transformatorun alınmasına İddiaçı tərəfindən ödənilmiş vəsaitin (77000 manat) yarısının, yəni 38.500 manatın cavabdehlər Cavabdeh1 MMC-dən və Cavabdeh2 birgə qaydada alınaraq İddiaçı verilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
3. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı Cavabdeh1 MMC-in direktoru Cavabdeh2la 2021-ci ilin yanvar ayında tanış olmuş, aralarında münasibət yaranmışdır. Həmin vaxtdan birlikdə işləmiş, MMC-in direktoru Cavabdeh2 İddiaçı 2022-ci ilin 1 yanvara hesablanmış 110.000 manat borcu yaranmışdır. 2022-ci ilin yanvar ayında MMC-in direktoru Cavabdeh2 İddiaçı biznes qurmaq şərikliyi təklif etmiş, İddiaçı bu təklifə razı olaraq 2022-ci ilin yanvar ayından başlayaraq istehsal avadanlıqlarının alqı-satqısı, eyni zamanda bəzi istehsal avadanlıqları ilə müxtəlif məhsulların və qəliblərin istehsalı və satışı ilə bağlı sahədə biznes qurmaq barədə şərik olmaq qərarına gəlmişlər. Birgə biznes fəaliyyəti üçün iddiaçı cavabdeh MMC-in bütün xərclərini qarşılamağa başlamış, istehsal avadanlıqlarından anlayışı olduğundan özü xarici ölkələrə gedərək əcnəbi satıcılarla danışıb avadanlıqları alaraq Azərbaycan Respublikasına gətirmişdir. İddiaçı istehsal avadanlıqlarının xarici ölkələrdən alınaraq Azərbaycan Respublikasına gətirməsinə, gömrük və digər xərclərin ödənilməsinə ümumilikdə 650.000 manat pul xərcləmişdir. İddiaçı cavabdeh MMC-in direktoru Cavabdeh2la birlikdə şirkəti idarə edir, həm avadanlıqların alqı-satqısını həyata keçirir, həm də sözügedən avadanlıqlarla istehsal aparmışdır. Həmçinin iddiaçı cavabdeh MMC-in direktoru Cavabdeh2 güvənərək bütün sənədləşmələrin cavabdehlər Cavabdeh2 və MMC-nin adından aparılmasına etiraz etməmişdir. Sözügedən avadanlıqlar aşağıdakılardır: 1 ədəd YGB nömrəsi **********0842 olan "SCHMİD" marka VMC1000 model CNC dəzgahı – Türkiyədən alınıb gətirilməsinə 30.000 (otuz min) manat xərclənmişdir; 1 dəst YGB nömrəsi **********2806 olan "GETTEC" CNC MACHİNE VMC-1580L Second hand CNC dəzgahı – Ç indən alınıb gətirilməsinə 77.000 manat xərclənmişdir; 1 ədəd YGB nömrəsi **********0174 olan ALCK0640 CNC dəzgahı – Çindən alınıb gətirilməsinə 15.000 manat xərclənmişdir. 25.000 manata Rövşən adlışəxsə (051 225-0070) satılmışdır; 1 dəst YGB nömrəsi **********1011 olan İnjeksiyon dəzgahı PLASTİC İNJECTİON MOLDİNG MACHİNE HAİTİAN-MA4700- İİ/2950– Çindən alınıb gətirilməsinə 57.000 (əlli yeddi min) manat xərclənmişdir, 107.000 manata Ruslan Cahangirov adlı şəxsə (050 28866-16) satılmışdır; 60 kq YGB nömrəsi **********5210 olan Erezyon dəzgahı EREZYON TELİ yoxdur; 6. 3 ədəd YGB nömrəsi **********5210 olan METAL KALİP PLAKA - yoxdur; 50 litr YGB nömrəsi **********5210 olan REÇİNE - yoxdur; 24 ədəd YGB nömrəsi **********5210 olan TEL EREZYON FİLTRESİ – yoxdur; 1 dəst YGB nömrəsi **********5210 olan CHARMİLLES 310 TEL EROZYON TEZGAHİ – Türkiyədən alınıb gətirilməsinə 51.000 manat xərclənmişdir; 1 ədəd YGB nömrəsi **********5210 olan Freze dəzgahı FREZE DƏZGAHİ 6P62 Türkiyədən alınıb gətirilməsinə 3500 manat xərclənmişdir; 1 ədəd YGB nömrəsi **********9435 olan Pano CHİLLER BESLEME PANOSU – Gürcüstandan alınıb gətirilməsinə 3800 manat xərclənmişdir. 6 800 manata Ruslan Cahangirov adlışəxsə (050 288-66-16) satılmışdır; 7 ədəd **********5470 Plastik təkərli yeşik BOAT 5500 WİTH WHEELS 5500K WHEELED, GREY YEŞİKLƏR ESKA PLASTİK – Türkiyədən cavabdeh tərəfindən alınıb, 2550 manat Samir tərəfindən tır şoferinə gətirilmə xərci üçün pul verilmişdir. Cavabdeh STP-də saxlayır; 5 ədəd YGB nömrəsi **********7483 olan Motorlar ELEKTRİK MOTOR VƏ VASİTƏLƏRİ – İrandan alınıb gətirilməsinə 1020 manat xərclənmişdir; 1 ədəd YGB nömrəsi **********7483 olan Pano PLASTİK CNC AVADANLİĞİNİN İDARƏETMƏ PANELİ VƏ MONİTORU – İrandan alınıb gətirilməsinə 255 manat xərclənmişdir; 4 ədədYGB nömrəsi **********7483 olan Qəliblər PLASTİK EMALİ ÜÇÜN QƏLİB HİSSƏLƏRİ – İrandan 6800 manata alınaraq emal edildikdən, yəni Samir tərəfindən qəlib düzəldildikdən sonra 68.000 manata El Fruits şirkətinə Mamed adlı şəxsə satılmışdır (050 711-38-00); 11,000 kq. YGB nömrəsi **********7483 olan Plastik xammal PLASTİK QİRİNTİLARİ – 8800 manata alınaraq emal edildikdən, yəni meyvə yeşiyi düzəldildikdən sonra 7000 manata HG Group MMC-yə (Günel Zeynalzadə *** *** ** **) satılmışdır və Ulu Agro MMC-yə 14000+7700=21700 ədəd meyvə yeşiyi 19500 manata satılmışdır; 1 ədəd YGB nömrəsi **********6376 olan Çiller soyuducu PAKET TİP SOĞUTMA CİHAZİ CHİLLER AREF – gətirilib işlək vəziyyətə salınmasına 17000 manat xərclənmişdir; 1 ədəd YGB nömrəsi **********8162 olan Kabel KABEL TSP İLƏ GƏLƏN 40 METR – 160 manata Gürcüstandan alınaraq, Şəmkirə avadanlığın üzərində hədiyyə verilib; 1 ədəd YGB nömrəsi **********8162 olan Çən METAL RESERVOİR – cavabdeh özü gətirib başqasına satıb; 1 ədəd YGB nömrəsi **********8162 olan İnjeksiyon dəzgahı TSPX-450 İNJECTİON MOLDİNG MACHİNES – Gürcüstandan 51.000 manata gətirilmişdir; 1 ədəd YGB nömrəsi **********8162 olan Çiller soyuducu RCMC-60 COOLİNG TOOL CHİLLER - 6000 ABŞ dollarına Şəmkirə satılıb; 1 ədəd YGB nömrəsi **********8162 olan Kompressor NASOS PUMPCAS 5.5HP CAS 4.0HP – yoxdur; 1 ədəd YGB nömrəsi **********8162 olan Qəliblər MOLD FOR PLASTİC BOXES 1 QƏLİB TSP İLƏ GƏL ƏN GÜRCÜSTANDAN – Gürcüstandan 11.000 manata gətirilib. Samir tərəfindən təmir edilərək işlək vəziyyətə gətirilib; 2 ədəd YGB nömrəsi **********8162 olan SOBA – 2 soba 1000 manata alınıb, 2000 manata Mingəçevir rayonuna satılıb; 1 ədəd YGB nömrəsi **********7722 olan İnjeksiyon dəzgahı TSPX-450 İNJECTİON MOLDİNG MACHİNES - Gürcüstandan gətirilməsinə 51.000 manat xərclənmişdir, 107.000 manata Şəmkir rayonuna satılıb; 1 ədəd YGB nömrəsi **********7722 olan Qəliblər MOLD FOR PLASTİC BOXES 2 QƏLİB TSP İLƏ GƏLƏN GÜRCÜSTANDAN – Gürcüstandan 11.000 manata gətirilib Samir tərəfindən təmir edilərək 34.000 manata satılıb; 1 ədəd YGB nömrəsi **********7722 olan Drabilka PLASTİC SHREDDER RG5680 – Çindən 9000 manata gətirilərək Şəmkir rayonuna 20.000 manata satılıb; 1 ədəd YGB nömrəsi **********2478 ol an Qəliblər PLASTİC ENJECTİON MOLD AND EQUİPMENT BAKHSHALİ SHAHBAZİ ASTARA / İRAN – cavabdeh özü İrandan alıb satıb 1 ədəd YGB nömrəsi **********4159 olan Şlifovka dəzgahı GUİ BEİ Second hand Surface grinder machinery – Çindən 40.000 manata gətirilmişdir; 1 ədəd YGB nömrəsi **********4159 olan İnjeksiyon dəzgahı PLASTİC İNJECTİON MOLDİNG MACHİNE BORCHE 260T(SECOND HAND) – Çindən 28.900 manata gətirilmişdir, Şəmkir rayonuna 42.500 manata satılmışdır; 10,902 kq. YGB nömrəsi **********6036 olan Metal, qəlib üçün METAL MANUFACTURİNG STEEL VARİOUS DİMENSİONS – Türkiyədən 55.600 manata alınaraq emal edilərək 4 ədəd qəlib düzəldilərək ümumi 103.700 manata satılmışdır; 6 ədəd YGB nömrəsi **********3032 olan Qəliblər İNJEKSİYON AVADANLİQ UCUN QƏLİB – cavabdeh özü başqa adamla İrandan alıb satıb; 2 ədəd YGB nömrəsi **********6699 olan Şnek, dəzgah üçün PLASTİC İNJECTİON MACHİNE SPARE PARTS SCREW SLEEVE SET – Türkiyədən 1 ədədi 3525 ABŞ dollarına, 2 ədədi 7050 ABŞ dollarına alınmışdır, 1 ədədi 9000 ABŞ dollarına, 2 ədədi 18.000 ABŞ dollarına satılmışdır; 1 ədəd YGB nömrəsi **********5639 olan Şnek, dəzgah üçün PLASTİC İNJECTİON MACHİNE SPARE PARTS SCREW SLEEVE SET – Çindən 1500 ABŞ dollarına alınmışdır; 5 ədəd YGB nömrəsi **********6492 olan CNC üçün ucluq CNC UCLUQ 12MM ELMAS FREZE (F12 KÜRE KARBÜR Z2 L200); 100 ədəd YGB nömrəsi **********6492 olan CNC UCLUQ 6.5MM ELMAS MATKAP (16 EL 1.75); 120 ədəd YGB nömrəsi **********6492 olan CNC UCLUQ 6MM VHM-BOHLER (16 EL 11W 55 WHİTWORH DİN 259; 50 ədəd YGB nömrəsi **********6492 olan CNC UCLUQ CCMT060204HMJT3215CCMTO060204PFKLP1150; 200 əd əd YGB nömrəsi **********6492 olan CNC UCLUQ CNMG120408NMKLP2355; 50 ədəd YGB nömrəsi **********6492 olan CNC UCLUQ DCMT 070204 S.M.UÇ(WNMX 080704); 900 ədəd YGB nömrəsi **********6492 olan CNC UCLUQ DNMG150608NFKLP2365 və 100 ədəd YGB nömrəsi **********6492 olan CNC UCLUQ KNUX 160405R11 S.M. UÇ (WNMX 080708) – Türkiyədən 10050 ABŞ dollarına alınıb, 20.032,63 manata "xxxx" MMC-yə satılmışdır; 1 ədəd YGB nömrəsi **********1848 olan Erezyon dəzgahı CHARMİLLES HD10 TEL EROZYON TEZGAHİ – Türkiyədən 7000 (yeddi min) ABŞ dollarına alınmışdır; 1 ədəd YGB nömrəsi **********0220 olan Drabilka "PC-600” modelli plastik tullantılarının xırdalanması üçün avadanlıq CHRUSHER – Alınıb gətirilməsinə 8 000 ABŞ dollar xərclənmişdir; 1 ədəd YGB nömrəsi **********0220 olan Yükləyici “FH-800G” AUTO LOADER polim er dənələr üçün vakkumlu monobloklu qaldırıcı qurğu – yoxdur; 1 ədəd YGB nömrəsi **********0220 olan Quruducu HOPPER DRYER Polimer materialları üçün bunkerli quruducu – yoxdur; 1 ədəd YGB nömrəsi **********5687 olan Yükləyici “FH-800G” AUTO LOADER polimer dənələr üçün vakkumlu monobloklu qaldırıcı qurğu – yoxdur; 1 ədəd YGB nömrəsi **********5687 olan Quruducu HOPPER DRYER Polimer materialları üçün bunkerli quruducu – yoxdur; 1 ədəd YGB nömrəsi **********5687 olan Qəliblər MOLD FOR PLASTİC BOXES 3 QƏLİB ARLEX İLƏ GƏLƏN ÇİN – Çindən 4500 ABŞ dollarına alınıb, 4500 ABŞ dollarına satılıb. STP-ə satılıb; 15,000 kq. YGB nömrəsi MT2408 10542878 olan Plastik xammal PLASTİK QİRİNTİLARİ – 11250 manata alınıb yeşik emal olunaraq 22500 manata satılmışdır; 21,000 kq. YGB nömrəsi **********1248 olan Pl astik xammal PLASTİK QİRİNTİLARİ – 13650 manata alınıb emal olunaraq 105000 ədəd yeşik 31500 manata satılmışdır; 4 ədəd YGB nömrəsi EBEB 481402 olan Yağ dəzgahlar üçün TRANSPARENT A BDN18 KG yağ SLA 4 ədəd – yoxdur, istifadə olunmuşdur; 5 ədəd YGB nömrəsi EBEC 130920 olan Yağ dəzgahlar üçün HİDROTEXBS 46 180 KQ yağ SLA – yoxdur, istifadə olunmuşdur; 1 ədəd YGB nömrəsi MT4106 10776167 olan Yağ dəzgahlar üçün HİDROTEX BS 22 15 KQ yağ SLA – yoxdur, istifadə olunmuşdur; 5 ədəd YGB nömrəsi MT2411 10333346 olan Yağ dəzgahlar üçün WAYLUB 5 TNK 16 KQ yağ SLA – yoxdur, istifadə olunub; 1 ədəd YGB nömrəsi MT2402 00387481 olan Printer HP 290 G4 PC printer – cavabdehin ofisində; 1 ədəd YGB nömrəsi EK/0125 CNC olan dəzgahı WELLON WMC 1160 CNC – EL Rado MMC-dən Samir 40.000 ABŞ dollarına almışdır. 20. 000 ABŞ dolları Samir ödəyib, 20.000 ABŞ dollarını borcludur. 1 ədəd İnjeksion (550 T), 1 ədəd Elektrik pano, 1 ədəd Çiller (32HB), 1 ədəd qırıcı – 198.594 manata Göyçay rayonu Soltanov Ziyad adlı şəxsə (tel: ***-***-**-**) satılmışdır. Təxminən bir neçə ay öncə iddiaçıya məlum olmuşdur ki, cavabdeh MMC-in direktoru Cavabdeh2 biznes şərikliyi barədə razılıqlarını pozaraq ondan xəbərsiz bir sıra avadanlıqları sataraq pulunu özünə götürmüş, işi düzgün yerinə yetirmədiyinə görə istehsal prosesi dayanmış, hətta icarə əsasında istehsal prosessini həyata keçirdikləri obyektin sahibi onu həmin ərazidən kənarlaşdırmışdır. Bununla bağlı ayrı məhkəmə mübahisəsi də mövcuddur. Bundan sonra iddiaçı cavabdeh MMC-in direktoru Cavabdeh2la şərikliyə son qoymuşdur. İddiaçı cavabdeh MMC-in direktoru Cavabdeh 2 tərəfindən aldadılıb külli miqdarda zərərə düçar olduğu üçün hüquq mühafizə orqanlarına müraciət etmişdir. Onun müraciəti əsasında Sabunçu RPİ-də araşdırma aparılmış, məsələ mülki xarakterli olduğu üçün iddiaçıya mülki qaydada iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmək hüququ izah edilmişdir. Araşdırma çərçivəsində izahatı alınmış cavabdeh MMC-in direktoru Cavabdeh2 iddiaçı ilə istehsal avadanlıqlarının alqı-satqısı, eyni zamanda bəzi istehsal avadanlıqları ilə müxtəlif məhsulların istehsalı və satışı ilə bağlı sahədə biznes qurmaq barədə şərik olduqlarını etiraf etmişdir. İddiaçının cavabdeh MMC-in direktoru Cavabdeh2la biznes şərikliyi dövründə alınmış avadanlıqlardan aşağıda qeyd olunanlar satılmış və satışdan əldə olunmuş pul vəsaitinin yarısı İddiaçı verilməli olduğu halda verilməmi şdir. 1 ədəd YGB nömrəsi **********0174 olan ALCK0640 CNC dəzgahı – Çindən alınıb gətirilməsinə 15.000 manat xərclənmişdir. 25.000 manata Rövşən adlı şəxsə (051 225-0070) satılmışdır; 1 dəst YGB nömrəsi **********1011 olan İnjeksiyon dəzgahı PLASTİC İNJECTİON MOLDİNG MACHİNE HAİTİAN-MA4700-İİ/2950– Çindən alınıb gətirilməsinə 57.000 manat xərclənmişdir, 107.000 manata Ruslan Cahangirov adlı şəxsə (050 288-66-16) satılmışdır; 1 ədəd YGB nömrəsi **********9435 olan Pano CHİLLER BESLEME PANOSU – Gürcüstandan alınıb gətirilməsinə 3800 manat xərclənmişdir. 6800 manata Ruslan Cahangirov adlı şəxsə (050 288- 66-16) satılmışdır; 7 ədəd **********5470 Plastik təkərli yeşik BOAT 5500 WİTH WHEELS 5500K WHEELED, GREY YEŞİKLƏR ESKA PLASTİK – Türkiyədən cavabdeh tərəfindən alınıb, 2550 manat Samir tərəf indən tır şoferinə gətirilmə xərci üçün pul verilmişdir. Cavabdeh STP-də saxlayır; 4 ədəd YGB nömrəsi **********7483 olan Qəliblər PLASTİK EMALİ ÜÇÜN QƏLİB HİSSƏLƏRİ – İrandan 6800 manata alınaraq emaledildikdən, yəni Samir tərəfindən qəlib düzəldildikdən sonra 68.000 manata El Fruits şirkətinə Mamed adlı şəxsə satılmışdır (050 711-38-00); 11,000 kq. YGB nömrəsi **********7483 olan Plastik xammal PLASTİK QİRİNTİLARİ – 8800 manata alınaraq emal edildikdən, yəni meyvə yeşiyi düzəldildikdən sonra 7000 manata HG Group MMC-yə (Günel Zeynalzadə *** *** ** **) satılmışdır və Ulu Agro MMC-yə 14000+7700=21700 ədəd meyvə yeşiyi 19500 manata satılmışdır; 1 ədəd YGB nömrəsi **********8162 olan Çiller soyuducu RCMC-60 COOLİNG TOOL CHİLLER - 6000 ABŞ dollarına Şəmkirə satılıb; 2 ədəd YGB nömrəsi ******* ***8162 olan SOBA – 2 soba 1000 manata alınıb, 2000 manata Mingəçevir rayonuna satılıb; 1 ədəd YGB nömrəsi **********7722 olan İnjeksiyon dəzgahı TSPX-450 İNJECTİON MOLDİNG MACHİNES - Gürcüstandan gətirilməsinə 51.000 manat xərclənmişdir, 107.000 manata Şəmkir rayonuna satılıb; 1 ədəd YGB nömrəsi **********7722 olan Qəliblər MOLD FOR PLASTİC BOXES 2 QƏLİB TSP İLƏ GƏLƏN GÜRCÜSTANDAN – Gürcüstandan 11.000 manata gətirilib Samir tərəfindən təmir edilərək 34.000 manata satılıb; 1 ədəd YGB nömrəsi **********7722 olan Drabilka PLASTİC SHREDDER RG5680 – Çindən 9000 manata gətirilərək Şəmkir rayonuna 20.000 manata satılıb; 1 ədəd YGB nömrəsi **********4159 olan İnjeksiyon dəzgahı PLASTİC İNJECTİON MOLDİNG MACHİNE BORCHE 260T(SECO HAND) – Çindən 28.900 manata gətirilmişdir, Şəmkir rayonuna 42.500 manata satılmışdır; 10,902 kq. YGB nömrəsi **********6036 olan Metal, qəlib üçün METAL MANUFACTURİNG STEEL VARİOUS DİMENSİONS – Türkiyədən 55.600 manata alınaraq emal edilərək 4 ədəd qəlib düzəldilərək ümumi 103.700 manata satılmışdır; 2 ədəd YGB nömrəsi **********6699 olan Şnek, dəzgah üçün PLASTİC İNJECTİON MACHİNE SPARE PARTS SCREW SLEEVE SET – Türkiyədən 1 ədədi 3525 ABŞ dollarına, 2 ədədi 7050 ABŞ dollarına alınmışdır, 1 ədədi 9000 ABŞ dollarına, 2 ədədi 18.000 ABŞ dollarına satılmışdır; 5 ədəd YGB nömrəsi **********6492 olan CNC üçün ucluq CNC UCLUQ 12MM ELMAS FREZE (F12 KÜRE KARBÜR Z2 L200); 100 ədəd YGB nömrəsi **********6492 olan CNC UCLUQ 6.5MM ELMAS MATKAP(16 EL 1.75); 17. 120 ədəd YGB nömrəsi **********6492 olan CNC UCLUQ 6MM VHM-BOHLER (16 EL 11W 55 WHİTWORH DİN 259); 50 ədəd YGB nömrəsi **********6492 olan CNC UCLUQ CCMT060204HMJT3215 - CCMTO060204PFKLP1150; 200 ədəd YGB nömrəsi **********6492 olan CNC UCLUQ CNMG120408NMKLP2355; 50 ədəd YGB nömrəsi **********6492 olan CNC UCLUQ DCMT 070204 S.M.UÇ(WNMX 080704); 900 ədəd YGB nömrəsi **********6492 olan CNC UCLUQ DNMG150608NFKLP2365 və 100 ədəd YGB nömrəsi **********6492olan CNC UCLUQ KNUX 160405R11 S.M. UÇ (WNMX 080708) – Türkiyədən 10 050 ABŞ dollarına alınıb, 20 032,63 manata "xxxx" MMC-yə satılmışdır; 1 ədəd YGB nömrəsi **********5687 olan Qəliblər MOLD FOR PLASTİC BOXES 3 QƏLİB ARLEX İLƏ GƏLƏN ÇİN – Çindən 4 500 ABŞ dollarına alınıb, 4 500 ABŞ dollarına satılıb. STP-ə satılıb; 15,000 kq. YGB nömrəsi MT2408 10542878 olan Plastik xammal PLASTİK QİRİNTİLARİ – 11 250 manata alınıb yeşik emal olunaraq 22 500 man ata satılmışdır; 21,000 kq. YGB nömrəsi **********1248 olan Plastik xammal PLASTİK QİRİNTİLARİ – 13 650 manata alınıb emal olunaraq 105 000 ədəd yeşik 31 500 manata satılmışdır; 1 ədəd İnjeksion (550 T), 1 ədəd Elektrik pano, 1 ədəd Çiller (32HB), 1 ədəd qırıcı – 198.594 manata Göyçay rayonu Soltanov Ziyad adlı şəxsə (tel: ***-***-**-**) satılmışdır. Bu səbəbdən yuxarıda sadalanan avadanlıqların (25 000 manat + 107 000 manat + 6 800 manat + 68 000 manat + 7 000 manat + 19 500 manat + 6 000$ (10 200 manat) + 2 000 manat + 107 000 manat + 34 000 + 20 000 manat + 42 500 manat + 103 700 manat + 18 000$ (30 600 manat) + 20 032,63 manat + 4 500 $ (7 650 manat) + 22 500 manat + 31 500 manat + 198 594 manat = 863 576,63 manat) 863 576,63 manat satış qiymətinin yarısı, yəni 431 788,30 manat, həmçin in 2 550 manat Samir tərəfindən tır şoferinə avadanlığın gətirilmə xərci üçün verilmiş pul olmaqla cəmi 434 338,30 manat cavabdehlərdən alınaraq iddiacıya verilməlidir. Həmçinin aşağıda qeyd olunan avadanlıqlar İddiaçı Cavabdeh1 MMC-in direktoru Cavabdeh2la biznes şərikliyi dövründə alınmışdır. 1 ədəd YGB nömrəsi **********0842 olan “SCHMİD” marka VMC1000 model CNC dəzgahı – Türkiyədən alınıb gətirilməsinə 30 000 manat xərclənmişdir; 1 dəst YGB nömrəsi **********2806 olan “GETTEC” CNC MACHİNE VMC-1580L Second hand CNC dəzgahı – Çindən alınıb gətirilməsinə 77 000 manat xərclənmişdir; 1 dəst YGB nömrəsi **********5210 olan CHARMİLLES 310 TEL EROZYON TEZGAHİ – Türkiyədən alınıb gətirilməsinə 51 000 manat xərclənmişdir; 1 ədəd YGB nömrəsi **********5210 olan Freze dəzgahı FREZE DƏZGAHİ 6P62 Türkiyədən alınıb gətirilməsinə 3 500 manat xərclənmişdir; 5 ədəd YGB nömrəsi **********7483 olan Motorlar ELEKTRİK MOTOR VƏ VASİTƏLƏRİ – İrandan alınıb gətirilməsinə 1 020 manat xərclənmişdir; 1 ədəd YGB nömrəsi **********7483 olan Pano PLASTİK CNC AVADANLİĞİNİN İDARƏETMƏ PANELİ VƏ MONİTORU – İrandan alınıb gətirilməsinə 255 manat xərclənmişdir; 1 ədəd YGB nömrəsi **********6376 olan Çiller soyuducu PAKET TİP SOĞUTMA CİHAZİ CHİLLER AREF – gətirilib işlək vəziyyətə salınmasına 17 000 manat xərclənmişdir; 1 ədəd YGB nömrəsi **********8162 olan İnjeksiyon dəzgahı TSPX-450 İNJECTİON MOLDİNG MACHİNES – Gürcüstandan 51 000 manata gətirilmişdir; 1 ədəd YGB nömrəsi **********8162 olan Qəliblər MOLD FOR PLASTİC BOXES 1 QƏLİB TSP İLƏ GƏLƏN GÜRCÜSTANDAN – Gürcüstandan 11 000 manata gətirilib. Samir tərəfindən təmir edilərək işlək vəziyyətə gətirilib; 1 ədəd YGB nömrəsi **********4159 olan Şlifovka dəzgahı GUİ BEİ Second hand Surface grinder machinery – Çindən 40 000 manata gətirilmişdir; 1 ədəd YGB nömrəsi **********5639 olan Şnek, dəzgah üçün PLASTİC İNJECTİON MACHİNE SPARE PARTS SCREW SLEEVE SET – Çindən 1 500 ABŞ dollarına alınmışdır; 1 ədəd YGB nömrəsi **********1848 olan Erezyon dəzgahı CHARMİLLES HD10 TEL EROZYON TEZGAHİ – Türkiyədən 7 000 (yeddi min) ABŞ dollarına alınmışdır; 1 ədəd YGB nömrəsi **********0220 olan Drabilka "PC-600” modelli plastik tullantılarının xırdalanması üçün avadanlıq CHRUSHER – Alınıb gətirilməsinə 8 000 ABŞ dollar xərclənmişdir; 1 ədəd YGB nömrəsi EK/0125 CNC olan dəzgahı WELLON WMC 1160 CNC – EL Rado MMC-dən Samir 40 000 ABŞ dollarına almışdır. 20 000 ABŞ dolları Samir ödəyib, 20 000 ABŞ dollarını borcludur. Bu səbəbdən yuxarıda sadalanan avadanlıqlar iddiacı İddiaçı ilə Cavabdeh1 MMC-in direktoru Cavabdeh2 arasında bərabər bölünməli, bu mümkün olmadıqda isə həmin avadanlıqların ümumi dəyərini təşkil edən (30 000 manat + 77 000 + 51 000 + 3 500 manat + 1 020 manat + 255 manat + 17 000 manat + 51 000 manat + 11 000 manat + 40 000 manat + 2 550 manat + 11 900 manat + 13 600 manat + 68 000 manat = 377 825) 377 825 manatın yarısı, yəni 188 915,50 cavabdehlərdən tutularaq iddiaçıya verilməlidir. Həmçinin İddiaçı ilə X8 arasında 17 yanvar 2022-ci il tarixdə Daşınmaz əmlakın icarəyə verilməsi haqqında müqavilə bağlanmış, həmin müqaviləyə əsasən ünvan 1i ünvanında yerləşən qeyri-yaşayış sahəsinin 800 m2 aylıq 2400 manat olmaqla İddiaçı istifad əsinə verilmiş və bu günədək sözügedən avadanlıqlar İddiaçı icarəyə götürdüyü qeyri-yaşayış sahəsində onlar tərəfindən istifadə olunmuşdur. Qeyd olunanlara əsasən İddiaçı ilə cavabdehlər Cavabdeh1 MMC və onun direktoru Cavabdeh2la şərikliyə sonuncuların qanunsuz hərəkətləri nəticəsində son qoyulduğundan cavabdehlər tərəfindən avadanlıqların satışından əldə olunmuş 863 576,63 manat satış qiymətinin yarısı, yəni 431 788,30 manat, həmçinin 2 550 manat İddiaçı tərəfindən tır şoferinə avadanlığın gətirilmə xərci üçün verilmiş pul olmaqla, cəmi 434 338,30 manat, habelə yuxarıda sadalanan avadanlıqlar iddiaçı ilə cavabdeh MMC-in direktoru Cavabdeh2 arasında bərabər bölünməli, bu mümkün olmadıqda isə həmin avadanlıqların ümumi dəyərini təşkil edən 377 825 manatın yarısı, yəni 188 915,50 manat, eyn i zamanda iddiaçının şərikli biznes fəaliyyəti üçün çəkdiyi ümumilikdə 650 000 manat puldan avadanlıqlara görə tələb edilən məbləğlər (434 338,30 manat + 188 915,50 manat = 623 253,80) çıxıldıqdan sonra qalıq qalmış 26 746,2 manat cavabdehlər MMC-dən və İ,Orucovdan birgə qaydada tutularaq iddiaçıya verilməlidir. Bundan başqa, iddiaçı cavabdeh MMC-in direktoru Cavabdeh2la birlikdə vətəndaş X6 ilə ünvan 1i ərazisində yerləşən 0,39 ha torpaq sahəsinin xx.xx.2023-cü il tarixdə Abşeron rayonu 2 saylı notariat ofisində alqı-satqı müqaviləsi bağlayaraq 30.000 manata almışlar. Bundan sonra iddiaçı öz şəxsi vəsaiti hesabına həmin ərazidə 86.000 manat məbləğində tikinti tikmişdir. Həmin tikintidə işlədilməsi üçün iddiaçı tərəfindən Cavabdeh2 adına transformator alınmış, həmin transformatorun ödəni şi, yəni 77 000 manat pul iddiaçı və MMC-in direktoru Cavabdeh2 tərəfindən ödənilmişdir. Bu səbəbdən, ünvan 1i ərazisində yerləşən 0,39 ha torpaq sahəsinin alınmasına çəkilən 30 000 manat pulun yarısı, yəni 15 000 manat, həmin torpaq sahəsində İddiaçı şəxsi vəsaiti hesabına inşa etdiyi tikilinin dəyəri, yəni 86 000 manat tam olaraq, habelə transformatorun alınmasına ödənilmiş 77 000 manatın yarısı, yəni 38 500 manat Cavabdeh2 alınaraq iddiaçıya ödənilməlidir.
4. Cavabdehin nümayəndəsi və vəkili Nümayəndə2 iddia tələbinə etiraz edərək bildirmişdir ki, cavabdeh iddiaçının iddia tələblərini qəbul etməyərək iddia ərizəsini əsassız hesab edir. Ümumiyyətlə, iddia ərizəsi 4 hissədən ibarətdir: Avadanlıqların satışından əldə olunmuş 863 576,63 manat satış qiymətinin yarısı, yəni 431 788,30 manat, həmçinin 2 550 manat İddiaçı tərəfindən tır şoferinə avadanlığın gətirilmə xərci üçün verilmiş pul olmaqla, cəmi 434 338,30 manat məbləğində pul vəsaitinin tutulması; Avadanlıqların tərəflər arasında bərabər bölünməsi, bu mümkün olmadıqda isə həmin avadanlıqların ümumi dəyərini təşkil edən 377.825 manatın yarısı, yəni 188915,50 manat məbləğində pul vəsaitinin tutulması; İddiaçının şərikli biznes fəaliyyəti üçün çəkdiyi ümumilikdə 650.000 manat puldan avadanlıqlara görə tələb edilən məbləğlər (434.338,30 manat + 188915,50 manat = 623.253,80) çıxıldıqdan sonra qalıq qalmış 26.746,2 manat məbləğində pul vəsaitinin tutulması; ünvan 1i ərazisində yerləşən 0,39 ha torpaq sahəsinin alınmasına çəkilən 30.000 manat pulun yarısı, yəni 15000 manat, həmin torpaq sahəsində iddiaçının şəxsi vəsaiti hesa bına inşa etdiyi tikilinin dəyəri, yəni 86.000 manat habelə transformatorun alınmasına ödənilmiş 77000 manatın yarısı, yəni 38.500 manat məbləğində pul vəsaitinin tutulması. Bütün bu tələblərlə bağlı bildirmişdir ki, iddia ərizəsində sadalanan avadanlıqlar Cavabdeh1 MMC-yə məxsusdur və bu fakt etiraza əlavə edilən gömrük bəyannamələri müqavilələr və digər mötəbər sübutlarla öz təsdiqini tapır. İddiaçı isə xx.xx.2023-cü il tarixdən xx.xx.2025-ci il tarixədək Cavabdeh1 MMC-də icraçı direktor vəzifəsində çalışmışdır. Onun vəzifəsi MMC-nin gündəlik istehsalat fəaəliyyətinin təşkil edilməsi olub, onun qeyd edilən avadanlıqlar üzərində hər hansı sərəncamverici səlahiyyəti olmayıb. Onun şərik olduğunu iddia etdiyi hüquqi şəxs Cavabdeh1 təşkilati-hüquqi formasına görə MMC-dir. MMC-nin isə 100% niz amnamə kapitalındakı pay Cavabdeh2 məxsusdur, yəni tək təsisçi odur. MMC-nin icra orqanı fəaliyyətini həyata keçirən isə onun təkbaşına icra orqanı olan direktordur. Belə olan halda, hər hansı şəriklikdən söhbət belə gedə bilməz. İcraçı direktorun MMC-nin əmlaklarının satılmasında səlahiyyətli olması və ya şərik olması istər AR MM-in tələbləri baxımından, istərsə də MMC-nin nizamnaməsi baxımından mümkün deyil. Belə ki, Cavabdeh1 MMC-yə məxsus əmlakın satılması yalnız MMC-nin ümumi yığıncağının qərarı əsasında MMC-nin direktoru tərəfindən həyata keçirilə bilərdi. Bu hal baş versə belə, bu MMC-nin icraçı direktoruna hər hansı hüquq yaratmır. Bu, MMCnin müstəsna səlahiyyətidir. İcrası prosesi də qanunla və nizamnamə ilə müəyyənləşmişdir. Həmçinin iddiaçı xaricə səfər etdiyini əks etdirən uçuş biletlərini məhkəməyə təqdim etsə də, bu sənədlər konkret avadanlığın hansı müqavilə əsasında və kimin adına alındığını göstərmir. Bu yolla avadanlıqların alınmasında iştirak etmək görüntüsü yaratmaq, ümumiyyətlə, absurd və gülüncdür. Cavabdeh1 MMC isə həmin avadanlıqların bilavasitə cəmiyyətin adına idxal və ya satın alındığını rəsmi şəkildə sübut etmişdir. Digər bir zidiyyətli məqam ondan ibarətdir ki, iddiaçı şərik olduğunu qeyd etdiyi hüquqi şəxsin eyni obyektə icarə müqaviləsi mövcud olduğu halda, həmin obyektə dair özü ilə bağlanmış icarə müqaviləsinə istinad edərək avadanlıqların onun istifadəsində olduğunu sübuta yetirməyə çalışmışdır. Bununla bağlı bildirmişdir: Obyektin mülkiyyətçisi "xxxx" MMC-dir. İddiaçı təqdim etdiyi icarə müqaviləsi isə X8 adlı fiziki şəxslə bağlanmışdır, b u isə obyektin sahibi ilə üst-üstə düşmür. İddiaçı həmin dövrdə Cavabdeh1 MMC-nin icraçı direktoru olub. Eyni zamanda eyni obyektə dair “icarəçi” qismində çıxış etməsi hüquqi baxımdan ziddiyyətlidir. Müqavilə üzrə ödəniş sənədləri yoxdur. Əgər icarə real olsaydı, müvafiq bank qəbzləri, kassa mədaxil orderləri və s. təqdim edilməli idi. Cavabdeh1 MMC-nin icarəyə götürdüyü sahə ilə İddiaçı icarəyə götürdüyü sahələrin eyni olması təsdiq olunmur. İddiaçı iddia etdiyi obyekt ilə Cavabdeh1 MMC-nin "xxxx" MMC-dən icarəyə götürdüyü sahənin üst-üstə düşməsini göstərən plan, sxem və ya başqa inandırıcı sübutlar təqdim edilməyib. Bütün bunlar İddiaçı təqdim etdiyi icarə müqaviləsinin real münasibətləri əks etdirmədiyini, müqavilənin hazırkı mübahisə yarandıqdan sonra tərtib edildiyini və görünüş üç ün bağlandığını təsdiq edir. Qeyd edilənlər ümumiləşdirilsə, birinci və ikinci tələblə bağlı hər hansı sübut olmamaqla yanaşı, iddiaçının həmin avadanlıqlara subyektiv hüququnun olması da təsdiqini tapmır. Torpaq sahəsi və onunla bağlı digər tələblərdə isə, ümumiyyətlə, nə istənildiyini müəyyən etmək mümkün deyil. Çünki iddiaçının özünün təqdim etdiyi sənədlər həmin tələbini təkzib edir. Belə ki, alqı-satqı müqaviləsində İddiaçı ilə Cavabdeh2 torpaq sahəsini ½ payla aldıqları müəyyən edilmiş, buna görə ümumilikdə 30 000 manat vəsait ödənilmişdir, yəni hərə öz payına görə 15 000 manat. Belə olan halda Cavabdeh2 nəyə görə İddiaçı 15 000 manat verməli olduğunu başa düşmək qeyri-mümkündür. Transformatora görə 77 000 manatın da ödənilməsini təsdiq edən hər hansı sübut yoxdur, əksinə yenə iddiaç ını təqdim etdiyi sənədlərdən görünür ki, sözügedən transformatora texniki şərt də Cavabdeh2 adına verilib. Torpaq sahəsindəki tikiliyə gəldikdə isə ona dair də hər hansı sübut mövcud deyil. Yəni belə bir tikili varmı, əgər varsa, həqiqətənmi qeyd edilən xərc çəkilib, bu xərc İddiaçı tərəfindənmi çəkilib, torpaq ümumi mülkiyyət olduğundan həmin torpaq sahəsini naturada ayırmaq mümkündürmü, əgər mümkündürsə, tikili hansı mülkiyyətçiyə aid hissədə saxlanılmalıdır? Bütün bu sualların fonunda belə bir əsassız tələbin olması təəccüblüdür. Ümumilikdə iddia tələbi hər hansı mötəbər sübuta əsaslanmayan və Cavabdeh1 MMC-nin "xxxx" MMC-yə qarşı qaldırdığı iddiaya (etiraza əlavə edilir) cavab olaraq hazırlamış söz yığınından ibarətdir. Beləliklə bütün yuxarıda sadalanan hallara və normalara əsaslanar aq hesab etmişdir ki, məhkəmə tərəfindən iddia tələbinin rədd edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməlidir.
5. Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin 2(004)-2269/2025 nömrəli, xx.xx.2025ci il tarixli qətnaməsi (hakim Kərim Xudayev) ilə iddia tələbi təmin edilməmişdir.
6. Məhkəmə öz mövqeyini onunla əsaslandırmışdır ki, İddiaçı qəlib ustası olmuş, qəlibləri hazırlamaq üçün sifarişləri qəbul etmişdir. İddiaçı iddia edir ki, Cavabdeh2 ona qəlib sifarişləri vermiş və onun gəlirinə şərik olmağı təklif etmişdir. O, həm özünün götürdüyü qəlib sifarişlərini, həm də Cavabdeh2 götürdüyü qəlib sifarişlərini düzəldərək gəlirə onunla şərik olmuşlar. Hal-hazırda iddiaçı cavabdehlər arasında şərikliyə sonuncuların qanunsuz hərəkətləri nəticəsində son qoyulduğundan avadanlıqların satışından əldə olunmuş gəli rin (863 576,63) yarısı, yəni 431 788,30 manatının, habelə avadanlıqların gətirilməsi üçün yol xərci olaraq İddiaçı tərəfindən ödənilmiş 2 550 manatın cavabdehlər Cavabdeh1 MMC-dən və Cavabdeh2 birgə qaydada tutularaq İddiaçı verilməsi və iddia ərizəsinin həcminin azaldılması barədə ərizəsində qeyd olunan avadanlıqların İddiaçı ilə Cavabdeh1 MMC-in direktoru Cavabdeh2 arasında bərabər bölünməsi, bölgü mümkün olmadıqda həmin avadanlıqların ümumi dəyərinin (377 825 manat) yarısının, yəni 188 915,50 manatın, habelə digər xərclərə görə 26 746,2 manatın cavabdehlər Cavabdeh1 MMC-dən və Cavabdeh2 birgə qaydada tutularaq ona verilməsini tələb edir, cavabdeh isə iddia tələbinə etiraz edir.
7. Məhkəmə qeyd etmişdir ki, İddiaçı Cavabdeh1 MMC-də Cavabdeh2 ilə şərik olduğunu bildirsə də, bu barədə məh kəməyə hər hansı bir tutarlı sübutlar təqdim etməmiş, bunu əksi olaraq işin halları, eləcə də, məhkəmə iclasında dindirilmiş şahidlərin izahatları ilə müəyyən olunmuşdur ki, bəziləri İddiaçı şərik kimi tanımış, bəziləri isə Cavabdeh2 rəhbər kimi tanıdıqlarını, iddiaçını isə direktor kimi oranı işlətdiyini bildirmişlər.
8. Həmçinin cavabdehin nümayəndəsi izahatında bildirmişdir ki, iddiaçı peşəkar usta olmuş, Cavabdeh2 onu direktor kimi təyin etmiş və hamını onun yanına göndərmiş, iddiaçı Cavabdeh2 şəriki olmamışdır.
9. Bundan başqa, iş materiallarında olan Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin 2(004)-3243/2025 nömrəli, xx.xx.2025-ci il tarixli qərardadı ilə İddiaçı cavabdeh "xxxx" MMC-yə qarşı əmək müqaviləsinin etibarsızlığı tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Bu hal onu təsdiq edir ki, İddiaçı Cavabdeh2 ilə şərik yox, onun tabeçiliyində çalışan icraçı direktor olmuşdur.
10. Eyni zamanda iş materiallarında olan CD-diskdən görünür ki, iddiaçı Cavabdeh1 MMC-də usta (fəhlə) kimi işləyirdi. Həmçinin iş materiallarında olan fləş-kartda Cavabdeh2 qardaşının səs yazısına əsasən o, orada “şəriklik” qeyd etsə də, kimin şərik olduğu bilinmir. Məhkəmə iddiaçının məhkəməyə təqdim etdiyi Cavabdeh1 MMC-yə aid əsas avadanlıqların siyahısını sübut kimi qəbul etməmişdir. Belə ki, həmin siyahı imzalanmamış, tərəflər onu təsdiq etməmiş, həmin siyahı hər iki tərəfin iradəsini əks etdirməmişdir.
11. Məhkəmə iş üzrə gəldiyi nəticəni MPM-in 14.2, 77.1, 106.1, 217.3 və 217.4-cü maddələrinə istinadla əsaslandırmışdır. b) Apellyasiya instansiyası məhkəməsində icraat
12. İddiaçı apellyasiya şikayəti verərək birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin ləğv edilməsi və iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
13. Apellyasiya şikayəti onunla əsaslandırılmışdır ki, birinci instansiya məhkəməsi tərəflər arasındakı münasibətlərə düzgün hüquqi qiymət verməmişdir. Belə ki, iddiaçı 2021-ci ildə "xxxx" MMC-də zavod direktoru işlədiyi dövrdə həmin MMC-nin sahibi Elnur Cəmillinin ona qəlib sifarişi verməsi nəticəsində əvvəlki iş yoldaşı Ağanın vasitəçiliyi ilə hazırkı iş üzrə Cavabdeh2 ilə tanış olur. Cavabdeh özünün olduğunu iddia etdiyi Abşeron rayonu, Məmmədli qəsəbəsində yerləşən qeyri-yaşayış sahəsini iddiaçıya 1 aylıq 3000 manata icarəyə verir. Bu dövrdə Cavabdeh2 özünün qəlib sifarşlərini də İddiaçı düzəltməsi qarşılığında şərik olmağı təklif etmiş və onlar gəlirə şərik olmuşlar. 2022-ci ilin əvvəllərində qapıçının onları içəri buraxmaması ilə məlum olur ki, İsmayılın özünün olduğunu iddia etdiyi qeyri-yaşayış sahəsi əslində Taleh İmanovundur və cavabdehin ona həmin 100 kv.m qeyri-yaşayış sahəsinə görə 2 illik borcu var və ona bir çox maddi ziyan vurmuşdur. Samir İsmayılın borcunu ödəmiş, İmanov Talehlə xx/xx/2024 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli daşınmaz əmlakın icarəyə verilməsi haqqında müqavilə ilə 800 kv.m sahəni icarəyə götürmüş və 100 kv.m sahəni də MMC-nin adında saxlamışlar ki, xaricdən avadanlıq gətirmək mümkün olsun. 2022-ci ilin əvvəllərinə kimi hazırlanmış qəliblərdən 150.000 manat mənfəət əldə olunmuş, onun 110.000 manatını İsmayıl, 40.000 manatını isə Samir götürmüş, İsmayılın artıq götürdüyü məbləğ borc olaraq hesablanmışdır. 2022-ci ilin əvvəllərində yeşik istehsalına da başlanılmış, A.Samir Türkiyəyə gedərək 1 ədəd YGB nömrəsi **********0842 olan “SCHMİD” marka VMC1000 model CNC dəzgahı (Türkiyədən alınıb gətirilməsinə 30.000 manat xərclənmiş) alıb gətirmişdir. İsmayılın Samirə çoxlu borcu olduğundan, ona avadanlıq alqı-satqısı üçün ümumi biznes şərikliyi təklif etmişdir. Hətta 2021-ci ilə qədər Cavabdeh1 MMC ləğv olunma vəziyyətində olmuş, 2022-ci ildən Samir bütün işləri MMC-nin adından aparması nəticəsində inkişaf etmişdir. O.İsmayıl MMC-də direktor olmuş, yalnız 2023-cü ildə İsmayılın MMC-nin təsisçisinə olan 20.000 ABŞ dolları borcunu Samir ödədikdən sonra İsmayıl təsisçi olmuşdur. 2024-cü ilin iyulayında Samirə MMC-yə təsisçi olması təklif olunmuş, MMC-nin mühasib işlərini ap aran Ağaəli ona ərizə göndərərək notarial qaydada təsdiq etməsini və Kapital Bankda təsisçi kimi 50 manat nizamnamə kapitalı qoymasını bildirmişdir. Bütün bunlar məhkəməyə təqdim olunan flaşkartda mühasib Ağaəli ilə Samirin təsisçi olma və bölgü barədə danışıqlarında öz əksini tapmışdır. 2024-cü ilin sonuna yaxın Samir İsmayıl qanunsuz işləri və şirkəti borclu vəziyyətə salması səbəbindən təsisçi olmaq istəməmişdir. İsmayıl qardaşı Əfsun və mühasib Ağaəli vasitəsilə bölgü barədə Samirlə danışıqlar aparmışdır. Həmin danışıqlar da məhkəməyə təqdim olunan flaşkartda öz əksini tapır. Araşdırma çərçivəsində izahatı alınmış cavabdeh MMC-nin direktoru Cavabdeh2 iddiaçı ilə istehsal avadanlıqlarının alqı-satqısı, eyni zamanda bəzi istehsal avadanlıqları ilə müxtəlif məhsulların istehsalı və satı şı ilə bağlı sahədə biznes qurmaq barədə şərik olduqlarını etriaf etmişdir. Həmçinin, Məhkəmə iclasında şahid qismində dindirilmiş X4 izahatına əsasən, Cavabdeh2 İddiaçı ona ortağı kimi təqdim etmişdir; şahid qismində dindirilmiş X2 izahatına əsasən, işçilər İddiaçı Cavabdeh2 şəriki olduğunu bildirmişlər, ona bütün ödənişlər də İddiaçı tərəfindən edilmişdir. X1 xx.xx.2025-ci il tarixli izahatında bildirmişdir ki, Cavabdeh2 onu İddiaçıla tanış etmiş və onu şəriki kimi tanıtmışdır. Onlar bir müddət bərabər işləmişlər və X10 və Samir arasında şərikliklə əldə olunmuş avadanlıqların bölünməsində mübahisə yarandığına şahid olmuş, hətta İsmayıla şərikliyi sülh yolu ilə bitirməyi, şərikliklə əldə olunmuş avadanlıqları və əldə edilmiş qazancı düzgün bölməyi təklif etmişdir. Lakin İsmayıl ona bu məs ələyə qarışmamasını bildirmişdir. X5 xx.xx.2025ciil tarixli izahatında bildirmişdir ki, Samiri şirkətin müdiri kimi tanımış, onun iş yerində həftədə 1-2 dəfə olmaqla ayda 8-10 dəfə getmiş, həmin müddətdə İsmayılı çox az görmüşdür. Hətta əvvəlcə İsmayılı işçi kimi tanımış, sonradan ona bildirmişlər ki, Samirin şərikidir. X11 xx.xx.2025-ci il tarixli izahatında əvvəllər Samirlə iş yoldaşı olmuşlar. Sonradan 2021-ci ildə Samirin özünə iş qurduğunu, onun ortağı olduğu Cavabdeh1 MMCyə getdiyini və orada Samirin ortağı olan İsmayılla tanış olduğunu bildirmişdir. Babayev Xalid izahatında bildirmişdir ki, İddiaçıla işləmiş, bütün sifarişləri və ödənişləri ona etmişdir. Samirin ortağı İsmayılı şifahi olaraq tanımış, onla heç bir danışıq, müzakirə aparmamış və ödəniş etməmişdir. Həmçinin İsmayılı əv vəlcədən tanıdıqlarını, sözünə düz adam olmadığını bildiklərini və onunla işləməyəcəklərini bildirmişdir. Əlipaşayev Talehin, Məcidov Təbrizin, Babayev Mənsurun, Babayev Xalidin izahatları məhkəmə qətnaməsində göstərilməmişdir. MMC-nin mühasibi Ağaəli ilə Samirin təsisçi olma və bölgü barədə danışıqları və İsmayılın qardaşı Əfsun və mühasib Ağaəli vasitəsilə bölgü barədə A.Samirlə apardığı danışıqlar da məhkəməyə təqdim olunmuş flaşkartda öz əksini tapmışdır. Eyni zamanda İddiaçı Türkiyədən aldığı avadanlıqlara dair sənədlər və yazışmalar, ödəniş əməliyyatları, alınan avadanlıqlar barədə məlumatlara dair yazışmalar iş materiallarında öz əksini tapmışdır. Belə olan halda birinci instansiya məhkəməsi iddia tələbini təmin etməməklə səhv nəticəyə gəlmiş, qeyd olunan maddi hüquq normalarının tə ləblərini kobud şəkildə pozaraq düzgün olmayan qətnamə qəbul etmişdir.
14. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki kollegiyasının xx.xx.2025-ci il tarixli 2(103)4866/2025 nömrəli qətnaməsi (hakimlər: İ.Şirinov sədrlik edən və məruzəçi, E.Kazımov və N.Cəfərov) ilə apellyasiya şikayəti təmin olunmamış, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmışdır.
15. Məhkəmə kollegiyası öz mövqeyini onunla əsaslandırmışdır ki, iddiaçı Cavabdeh2 ilə şərik olduğunu bildirsə də, bu barədə məhkəməyə hər hansı bir tutarlı sübutlar təqdim etməmiş, bunun əksi olaraq işin halları, eləcə də birinci instansiyada məhkəmə iclasında dindirilmiş şahidlərin izahatları ilə müəyyən olunmuşdur ki, bəziləri iddiaçını şərik kimi tanımış, bəziləri isə cavabdehi rəhbər kimi tanıdıqlarını, iddiaçının isə d irektor kimi oranı işlətdiyini bildirmişlər.
16. Bundan başqa, iş materiallarında olan Yasamal Rayon Məhkəməsinin 2(004)3243/2025 nömrəli xx.xx.2025-ci il tarixli qətnaməsi ilə İddiaçı cavabdeh "xxxx" MMC-yə qarşı əmək müqaviləsinin etibarsızlığı tələbinə dair iddiası təmin edilməmiş, beləliklə də xx.xx.2023-cü il tarixli əmək müqaviləsinə əsasən iddiaçının cavabdeh MMC-də icraçı direktor kimi çalışması faktı öz təsdiqini tapmışdır.
17. MPM-in 81-ci maddəsinin tələbinə əsasən qanun və ya digər hüquqi aktlara əsasən müəyyən sübutetmə vasitələri ilə təsdiq edilməli olan işin halları başqa sübutlarla təsdiq oluna bilməz. Belə olan halda iddiaçının Əmək Məcəlləsinin tələbinə müvafiq olaraq cavabdeh MMC ilə bağlanmış əmək müqaviləsi əsasında işəgötürən MMC ilə əmək münasibətlərində olması müəyy ən olunur.
18. Məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, iddiaçının irəli sürdüyü faktiki hallar onun iddia tələblərinin qanuni əsasının dispozisiya şərtləri ilə uzlaşmır. İddiaçı irəli sürdüyü tələbi əsaslandıra bilməmiş, tələbinin keçərli olmasını təsdiq edən heç bir əsaslı sübutu məhkəməyə təqdim etməmişdir. Kassasiya şikayətinin və ona qarşı etirazın dəlilləri a) Kassasiya şikayətinin dəlilləri
19. İddiaçı (vəkil X7) kassasiya şikayəti verərək apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsinin ləğv edilməsini və yeni qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
20. Kassasiya şikayəti iddia ərizəsi və apellyasiya şikayəti ilə analoji məzmunda əsaslandırılmış və əlavə olaraq qeyd edilmişdir ki, şahid ifadələri və tərəflər arasındakı yazışmalar nəzərə alınmalıdır. Həmçinin məhkəmə aidiyyəti pozulsa d a, apellyasiya instansiyası məhkəməsi qətnaməsində bu məsələyə heç bir münasibət bildirməmişdir. b) Kassasiya şikayətinə qarşı etirazın dəlilləri
21. Kassasiya şikayətinə qarşı etiraz daxil olmamışdır. Tətbiq edilən hüquq Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi
22. Maddə 385.1. Öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır.
23. Maddə 739.1. Borc müqaviləsinə görə bir tərəf (borcverən) pul vəsaitinə və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər tərəfə (borcalana) verməyi öhdəsinə götürür, borcalan isə aldıqlarını müvafiq olaraq eyni məbləğdə pul vəsaiti və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borcverənə qaytarmağı öhdəsinə götürür.
24. Maddə 739.2. Borc müqaviləsi predmetinin məbləği üç min manatdan çoxdursa və ya məbləğindən asılı olmayaraq, müqavilənin iştirakçılarından biri hüquqi şəxsdirsə, borc müqaviləsi yazılı formada bağlanılmalıdır.
25. Maddə 739.3. Borcalanın və ya onun göstərdiyi üçüncü şəxsin borc müqaviləsinin predmetinə sərəncam hüququnun yarandığı gün borcun verildiyi gün hesab olunur. Borc müqaviləsinin predmeti pul vəsaiti olduqda və nağdsız qaydada verildikdə, borcun verildiyi gün borc məbləğinin borcalanın, yaxud onun göstərdiyi üçüncü şəxsin hesabına xidmət göstərən kredit təşkilatının və ya digər şəxsin hesabına mədaxil edildiyi gün hesab olunur. Borcverənin və borcalanın (və y a onun göstərdiyi üçüncü şəxsin) hesabları eyni təşkilatda olduqda borc vəsaitinin borcalanın və ya onun göstərdiyi şəxsin hesabına mədaxil olduğu gün borcun verildiyi gün hesab edilir.
26. Maddə 742.1. Borcalan borcu (həmçinin faizləri və (və ya) haqları) borc müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə və qaydada (bu Məcəllənin 740-cı maddəsi nəzərə alınmaqla) borcverənə qaytarmalıdır. Borc predmeti borcverənə və ya borcverənin göstərdiyi üçüncü şəxsə verildiyi gün, müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmamışdırsa, qaytarılmış hesab olunur. Borc müqaviləsinin predmeti pul vəsaiti olduqda və nağdsız qaydada qaytarıldıqda, borcun qaytarıldığı gün borc məbləğinin borcverənin, yaxud onun göstərdiyi üçüncü şəxsin hesabına xidmət göstərən kredit təşkilatının və ya digər şəxsin hesabına mədaxil edildiy i gün hesab olunur. Borcverənin və borcalanın və ya onun göstərdiyi üçüncü şəxsin hesabları eyni təşkilatda olduqda borc vəsaitinin borcverənin və ya onun göstərdiyi şəxsin hesabına mədaxil olduğu gün borcun qaytarıldığı gün hesab edilir.
27. Maddə 742.2. Əgər borc müqaviləsində borcun qaytarılması üçün müddət müəyyən edilməmişdirsə, borcverən borcun qaytarılmasını istənilən vaxt tələb edə bilər. Borcverənin icra tələbini almış borcalan bir ay müddətində borcu qaytarmalı, habelə faizləri və (və ya) haqları ödəməlidir, bu şərtlə ki, tərəflərin razılaşması ilə daha uzun müddət nəzərdə tutulmasın.
28. Maddə 1091.1. Əsassız varlanan o şəxs (varlanmış şəxs) sayılır ki, hüquqi əsas olmadan başqa şəxsin (məhrum olanın) hesabına əmlak əldə etsin. Maddə 1091.2. Əsassız varlanma yalnız o zaman baş verir ki, bu cür varlanmaya haqq qazandıran qanuni əsas və ya müqavilə əsası olmur. Hüquqi əsas olmadan varlanma həmçinin o hallarda baş vermiş sayılır ki, bu cür varlanma həyata keçirilməmiş əsasa və ya sonralar aradan qalxmış əsasa söykənir.
29. Maddə 1092.1. Varlanmış şəxs əldə etdiklərini məhrum olanın tələbi ilə ona qaytarmalıdır. Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsi
30. Maddə 3.5. Əmək müqaviləsi (kontraktı)– işəgötürənlə işçi arasında fərdi qaydada bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş formada bağlanan əmək münasibətlərinin əsas şərtlərini, tərəflərin hüquq və vəzifələrini əks etdirən yazılı müqavilədir. Maddə
42. Əmək müqavilələri sərbəst bağlanır. Əmək münasibətləri yaratmayan və ya yaratmaq istəməyən heç kəs əmək müqaviləsi bağlamağa məcbur edilə bilməz. Əmək müqaviləsinin tərəflərin dən biri işəgötürən, digəri isə işçidir.
31. Maddə
46. Əmək müqaviləsi bu Məcəllənin 54-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş əmək şəraitinin şərtləri, habelə tərəflərin razılaşdıqları əlavə şərtləri, işçinin əmək funksiyası və tərəflərin öhdəlikləri göstərilməklə fərdi qaydada bağlanılır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsi
32. Maddə 14.2. Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir.
33. Maddə 77.1. Hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir.
34. Maddə
88. Məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur.
35. Maddə 407.2. Kassasiya şikayətində işin hallarının sübut olunmamasına, məhkəmənin gəldiyi nəticə üçün əhəmiyyətli olan bütün faktiki halların aydınlaşdırılmamasına və yaxud qətnamə və qərardadda ifadə olunan nəticələrin işin faktiki hallarına uyğun olmamasına istinad etməyə yol verilmir.
36. Maddə 416.1. Kassasiya instansiyası məhkəməsi işə şikayət həddində baxır və kassasiya şikayətində irəli sürülmüş dəlillər üzrə apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq edilməsini yoxlayır.
37. Maddə 416.2. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən bu Məcəllənin 418.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş prosessual hüquq pozuntusu hesab edilən hallara yol verilməsi şikayətin hədlərindən və dəlillərindən asılı olmayaraq yoxlanılmalıdır.
38. Ma ddə 417.1.1 Kassasiya məhkəməsi işə baxarkən apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnamə və ya qərardadını dəyişiklik edilmədən, şikayəti təmin etmədən saxlaya bilər. Kassasiya baxışının hədləri
39. Qanunun tələbinə görə kassasiya instansiyası məhkəməsi işin faktiki hallarını araşdırmır. Lakin apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq olunub-olunmamasını yoxlamaq zərurətindən irəli gələrək, iş materiallarında olan, aşağı instansiya məhkəmələri tərəfindən qəbul edilərək işə əlavə olunmuş, araşdırılmış və (və ya) müəyyən edilmiş sübutlara və hüquqi faktlara istinad edilməsi kassasiya instansiyası məhkəməsinin faktiki halları araşdırması kimi qiymətləndirilməməlidir.
40. Hazırkı kassasiya şikayətində iddiaçı tərəfindən qətnamə bütöv lükdə mübahisələndirildiyindən apellyasiya məhkəməsinin aktı tam yoxlanılır. Kassasiya instansiyası məhkəməsinin mövqeyi
41. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, kassasiya şikayətinin təmin edilməsi üçün əsaslar mövcud deyildir.
42. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən MPM-in 418.4-cü maddəsində göstərilən prosessual hüquq normalarının kobud şəkildə pozulmasına yol verilməmişdir. Məhkəmə kollegiyası kassasiya şikayətinin məhkəmə aidiyyətinin pozulması ilə bağlı dəlillərinə münasibətdə qeyd edir ki, MPM-in 24.2, 25.1 və 26.1-ci maddələrinin əlaqəli təhlilindən belə nəticəyə gəlinir ki, mübahisənin kommersiya məhkəməsinin aiddiyyətində olub-olmamasının müəyyən edilməsi üçün: 1) tərəflərin subyektiv tərkibi; 2) mübahisənin predmeti və 3) hüquq münasibətlərinin xarakterinin sahibkarlıq fəaliyyəti ilə bağlılığı müəyyən olunmalıdır. Yalnız bu 3 hal eyni anda mövcud olduqda mübahisəyə kommersiya məhkəmələrində baxılmalıdır. Göründüyü kimi, ilk öncə tərəflərin subyektiv tərkibi yoxlanılmalı, yəni ən azı iki qarşı tərəf sahibkarlıq subyekti (vergi ödəyicisi) olmalıdır. Hazırkı işdə isə cavabdehlərdən biri sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan hüquqi şəxs olsa da, iddiaçı vergi ödəyicisi deyil. İddiaçı sahibkar olmasını şikayətində qeyd etsə də, bunu təsdiqləyəcək hər hansı sübutu aşağı instansiya məhkəməsinə təqdim etməmişdir. Belə olan təqdirdə məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, hazırkı mübahisə üzrə işə baxılması zamanı məhkəmə aidiyyəti qaydalarına riayət edilmişdir.
43. Kassasiya şikayətində qeyd edilən maddi və prosessual hüquq normalarının pozulması barədə dəlillər isə əsaslı hesab edilə bilməz.
44. Belə ki, kassasiya şikayətində maddi və prosessual hüquq normalarının pozuntuların nədən ibarət olmasına dair aydın şəkildə izah verilməmiş, yalnız həmin maddələrin dispozisiyaları köçürülmüşdür.
45. Kassasiya şikayətində qeyd edilən maddi və prosessual hüquq normalarının pozulmasının işdə olan sübutların (şahidlərin ifadələri və tərəflər arasındakı yazışmalar) və işin hallarının düzgün qiymətləndirilməməsi ilə əlaqələndirilməsi isə əsassızdır.
46. Belə ki, MPM-in 407.2 və 416.1-ci maddələrinin birgə təfsirinə görə kassasiya şikayətində işin hallarının sübut olunmaması, məhkəmənin gəldiyi nəticə üçün əhəmiyyətli olan bütün faktiki halların aydınlaşdırılmaması və yaxud qətnamə və qərardadda ifadə olunan nəticələrin işin faktiki hallarına uyğun olmaması ilə ba ğlı dəlillərə istinad edilə, kassasiya instansiyası məhkəməsi isə belə dəlilləri yoxlaya bilməz.
47. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 420-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair” 2012-ci il 28 fevral tarixli Qərarında da qeyd edilmişdir ki,...kassasiya məhkəməsi sübut və faktlara yenidən qiymət vermədən işin hallarını müəyyən olunmuş kimi qəbul edərək, apellyasiya məhkəməsinin qərarının mahiyyəti üzrə düzgün olubolmamasını yoxlamır, onu yalnız məhkəmə tərəfindən qanunun tələblərinə riayət olunubolunmaması maraqlandırır, çünki həmin məhkəmənin fəaliyyətinin fundamental prinsipinə görə, “kassasiya məhkəməsi işi deyil, qərarı mühakimə edir”. Məhkəmə aktı o zaman qanuni hesab olunur ki, mübahisəyə prosessual qanunla müəyyən olunmuş qaydalara uyğun olaraq baxılmış və qərar qəbul olunmuş, mübahisələndirilən münasibətlər isə onlara dair maddi hüquq normaları ilə müəyyən edilmiş qaydalarla tənzimlənmişdir. Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun müxtəlif qərarlarında formalaşmış hüquqi mövqeyi xatırlanmalıdır ki, kassasiya məhkəməsi apellyasiya məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq edilməsini yoxlayır. Kassasiya məhkəməsinin vəzifəsinin məhz bundan ibarət olması MPM-in 407.1.4, 408.1.5 və 416-cı maddələrindən aydın görünür. Həmin Məcəllənin 407.2-ci maddəsinə görə kassasiya şikayətində işin hallarının sübut olunmamasına, məhkəmənin gəldiyi nəticə üçün əhəmiyyətli olan bütün faktiki halların aydınlaşdırılmamasına və yaxud qətnamə və qərardadda ifadə olunan nəticələrin işin faktiki hallarına uyğun olmamasına istinad etməyə yol verilmir. Bu hal kassasiya icraatını faktların müəyyən edilməsi məsələsinə, o cümlədən işin mahiyyətinə toxunmadan yalnız məsələnin hüquqi tərəfi ilə, yəni şikayət edilən qətnamədə qanun pozuntularının mövcudluğu və ya onun olmamasına dair şikayətdə qoyulmuş məsələlərə cavab verilməsi ilə məhdudlaşır (Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun Ə.Ə.İbrahimovun şikayəti üzrə 2004-cü il 12 aprel tarixli Qərarı).
48. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsi öz səlahiyyətləri daxilində sübutları və işin hallarını qiymətləndirmiş və müəyyən etdiyi hallara əsasən kassasiya şikayətində qeyd edilən maddi və prosessual hüquq normalarının pozulmasına yol verməmişdir.
49. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə kollegiyası belə qənaətə g əlir ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq olunmaması halları müəyyən edilmir. Ona görə də, iş üzrə qəbul edilmiş qətnamə dəyişdirilmədən saxlanılmalı, kassasiya şikayəti isə təmin edilməməlidir.
50. Göstərilənlərə əsasən və MPM-in 417-419-cu maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə kollegiyası Qərara aldı: Kassasiya şikayəti təmin edilməsin. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki kollegiyasının 7 oktyabr 2025-ci il tarixli 2(103)-4866/2025 nömrəli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılsın. Qərar qətidir və qəbul edildiyi andan qüvvəyə minir.