Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(103)-5676/2023 17.10.2023 BAKI APELLYASİYA MƏHKƏMƏSİ İddiaçılar İddiaçı1 və başqalarının cavabdeh "xxxx" MMC-yə qarşı “yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinə sahiblik və istifadə hüquqlarının tanınması” tələbinə dair mülki iş üzrə QƏTNAMƏSİ (Açar sözlər: “yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinə sahiblik və istifadə hüquqlarının tanınması”) Hakim Şirinov İkram Sabir oğlunun sədrliyi və məruzəsi ilə, Hakimlər Cəfərov Namiq Şamil oğlu və Kazımov Elşən Cələddin oğlundan ibarət tərkibdə, Həsənova Şərqi Əlabbas qızının katibliyi, İddiaçılar İddiaçı3, İddiaçı1; İddiaçıların nümayəndəsi və vəkili Vəkil2, Cavabdehin nümayəndəsi və vəkili Vəkil1 iştirakları ilə, Nərimanov Rayon Məhkəməsinin 2(005)-1446/2021 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli qətnaməsindən iddiaçılar İddiaçı1 və digərləri və cavabdeh "xxxx" MMC tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətlərinə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İşin halları:
1. İddiaçılar İddiaçı1, X15, İddiaçı3, İddiaçı4, İddiaçı5, İddiaçı6, İddiaçı7, İddiaçı8, İddiaçı9, İddiaçı11 və İddiaçı12 cavabdeh "xxxx" MMC-yə qarşı “yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinə sahiblik və istifadə hüquqlarının tanınması, qeyd edilən əmlakların iddiaçı şəxslərin sahibliyinə və istifadəsinə verilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişlər.
2. İddiaçılar iddia ərizəsini onunla əsaslandırmışlar ki, onlar Bakı şəhəri, Nəriınanov rayonu, M.Sənani küçəsində və Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində Cavabdeh tərəfindən inşa edilən yaşayış evində mənzil və qeyri-yaşayış sahələrinin tam dəyəri ödənilməklə mənzil və qeyri-yaşayış sahələrini almışlar. Əmlakların dəyərləri tam olaraq ödənilmişdir. Cavabdeh cəmiyyət tərəfindən əmlakların dəyərinin ödənilməsi barədə maliyyə arayışları verilmişdir. Müqavilələrdə göstərilən mənzil və qeyri-yaşayış sahələrinin təmir edilməsi, dəyəri tam ödənilmiş yaşayış və qeyri-yaşayış sahələri barəsində sahiblik və istifadə hüquqlarının həyata keçirilməsi Cavabdeh tərəfindən məhdudlaşdırılır. Cavabdeh cəmiyyətə yaşayış və qeyriyaşayış sahələri barəsində sahiblik və istifadə hüquqlarına yaradılan maneələrin aradan qaldırılması barədə pretenziya verilmiş, lakin münasibət bildirilməmişdir. Cavabdeh rəhbərliyi tərəfindən qeyd olunan yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş qaydada alqı-satqı etmələrinə etiraz etməməklə sahiblik hüquqlarının həyata keçirilməsinə razılıq verilsə də, həmin hüququn reallaşmasına imkan verilməmişdir. Qeyd olunan hal onların hüquqlarını pozduğundan məhkəmə müdafiəsindən istifadə elmək məcburiyyətində qalmışlar. Onlar cavabdeh cəmiyyətin qanunsuz hərəkətləri nəticəsində dəyəri tam ödənilmiş yaşayış və qeyriyaşayış sahələrinə öz istədikləri kimi sahiblik və istifadə hüquqlarını həyata keçirə bilmirlər.
3. İddiaçı10 22 fevral 2021-ci il tarixdə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavabdehlə mühahisənin həll olunmasını, iddia tələbindən imtina edərək, ona münasibətdə mülki iş üzrə icraata xitam verilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir.
4. Nərimanov Rayon Məhkəməsinin 17 may 2021-ci il tarixli 2(005)-1446/2021 saylı qərardadı ilə İddiaçı10 iddiadan imtinası qəbul edilərək, iddiaçılar İddiaçı1 və qeyrilərinin Cavabdehnə qarşı “yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinə sahiblik və istifadə hüquqlarının tanınması, sahiblik və istifadəyə verilməsi” tələbinə dair mülki iş üzrə İddiaçı10 münasibətdə icraata xitam verilməsi qərara alınmışdır.
5. Nərimanov Rayon Məhkəməsinin 2(005)-1446/2021 nömrəli, 22 dekabr 2021-ci il tarixli qətnaməsi ilə (hakim Gültəkin Əsədova) iddia qismən təmin olunmuş, xx.xx.2016-cı il tarixli 16 saylı müqaviləyə əsasən Bakı şəhəri Nərimanov rayonu, M.Sənani küçəsində inşa olunan 5 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş 1, yaşayışın 6-cı mərtəbəsi, ümumi sahəsi 230,4 kv.m olan izolə olunmuş 4 otaqdan ibarət 16 saylı mənzilinə və xx.xx.2016-cı il tarixli 21 saylı müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, M.Sənani küçəsində inşa olunan 5 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş 1, yaşayışın 6-cı mərtəbəsi, ümumi sahəsi 230,4 kv.m olan izolə olunmuş 4 otaqdan ibarət 13 saylı mənzilinə İddiaçı4; xx.xx.2018-ci il tarixli 14 saylı müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 14 mərtəbəli yaşayış evinin D girişi, yaşayışın 12-ci mərtəbəsində ümumi sahəsi 212 kv. m. olan izolə olunmuş 4 otaqdan ibarət 228 saylı mənzilinə, xx.xx.2018-ci il tarixli 12 saylı müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 14 mərtəbəli yaşayış evinin C girişi, yaşayışın 9-cu mərtəbəsində ümumi sahəsi 139,3 kv. m. olan izolə olunmuş 3 otaqdan ibarət 162 saylı mənzilinə və xx.xx.2018-ci il tarixli 11 saylı müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 14 mərtəbəli yaşayış evinin C girişi, yaşayışın 11-ci mərtəbəsində ümumi sahəsi 162 kv. m. olan izolə olunmuş 3 otaqdan ibarət 168 saylı mənzilinə İddiaçı5; xx.xx.2019-cu il tarixli 141A saylı müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz küçəsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin B girişi, yaşayışın 14-cü mərtəbəsində ümumi sahəsi 161,7 kv. m. olan izolə olunmuş 3 otaqdan ibarət 126 saylı mənzilinə və xx.xx.2019-cu il tarixli 142A saylı müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz küçəsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin C girişi, yaşayışın 14-cü mərtəbəsində ümumi sahəsi 106 kv. m. olan izolə olunmuş 2 otaqdan ibarət 179 saylı mənzilinə İddiaçı12 oglunun; xx.xx.2019-cu il tarixli 147A saylı müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz küçəsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş C, yaşayışın 4-cü mərtəbəsi, ümumi sahəsi 162 kv.m olan izolə olunmuş 3 otaqdan ibarət 140 saylı mənzilinə X5; xx.xx.2019-cu il tarixli 144A saylı müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz, küçəsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş D girişi,yaşayışın 15-ci mərtəbəsi, ümumi sahəsi 93,75 kv.m. olan izolə olunmuş 2 otaqdan ibarət 239 saylı mənzilinə və xx.xx.2019-cu il tarixli 143A saylı müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz, küçəsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş C girişi, yaşayışın 14-cü mərtəbəsi, ümumi sahəsi 162 kv.m. olan izolə olunmuş 3 otaqdan ibarət 180 saylı mənzilinə İddiaçı11; xx.xx.2017-ci il tarixli 70 saylı müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, M.Sənani küçəsində inşa olunan 5 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş 1, yaşayışın 3-cü mərtəbəsi, ümumi sahəsi 230,4 kv.m olan izolə olunmuş 4 otaqdan ibarət 7 saylı mənzilinə İddiaçı7; xx.xx.2018-ci il tarixli 24 saylı müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 15 mərtəbəli yaşayış evinin E girişi,yaşayışın 6-cı mərtəbəsi, ümumi sahəsi 161,7 kv.m. olan izolə olunmuş 3 otaqdan ibarət 263 saylı mənzilinə İddiaçı8 sahiblik və istifadə hüquqları tanınmış və əmlakların təhvil verilməsi Cavabdeh MMC-yə həvalə edilmiş, qalan hissədə iddia təmin olunmamış, məhkəmə ekspertizası tədqiqatının dəyəri 182 (yüz səksən iki) manat cavabdeh "xxxx" MMC-dən tutulub dövlət büdcəsinə keçirilməsi qərara alınmışdır.
6. Həmin qətnamədən iddiası təmin edilməyən iddiaçılar İddiaçı1, X15, İddiaçı3, İddiaçı9, İddiaçı6 xx.xx.2022-ci il tarixdə birgə apellyasiya şikayəti vermişdir.
7. Qətnamədən həm də Cavabdeh MMC xx.xx.2022-ci il tarixdə apellyasiya şikayəti vermişdir. Apellyasiya şikayəti və onun dəlilləri:
8. İddiaçılar İddiaçı1, İddiaçı3, X15, İddiaçı6 və İddiaçı9 qətnamədən birgə apellyasiya şikayəti vermiş və şikayətin dəlili kimi qeyd etmişdir ki, iddiaçılar Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində və Bakı şəhəri Nərimanov rayonu M.Sənani küçəsində Cavabdeh MMC tərəfindən inşa edilən yaşayış evində mənzil və qeyri-yaşayış sahələrini tam dəyəri ödənilməklə almışlar. Əmlakların dəyəri tam ödənildiyindən, MMC tərəfindən əmlakların dəyərinin ödənilməsi barədə maliyyə arayışları verilmişdir. Müqavilələrdə göstərilən mənzil və qeyri yaşayış sahələrinin təmir edilməsi, dəyəri tam ödənilmiş yaşayış və qeyri yaşayış sahələri barəsində sahiblik və istifadə hüquqlarının həyata keçirilməsi MMC tərəfindən məhdudlaşdırılmışdır. Günü bugün də MMC qanunsuz hərəkətlərinə davam etməkdədir. Cavabdeh MMC-nin rəhbərliyi, təsisçiləri tərəfindən qeyd olunan yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş qaydada alqı-satqı etmələrinə etiraz etməməklə sahiblik hüquqlarının həyata keçirilməsinə razılıq verilmişdir. Lakin yuxarıda qeyd edilmiş hala məhkəmə tərəfindən qiymət verilməmişdir. İddiaçılar ilə müqavilələr bağlanarkən MMC-nin rəhbərliyinin kimlərdən ibarət olması da məhkəmə tərəfindən aydınlaşdırılmamışdır. Həmçinin məhkəmə tərəfindən sözügedən əmlakların hazırkı hüquqi vəziyyəti barədə cavabdehdən hər hansı bir sənəd tələb edilməmişdir. Məhkəmə X6 məxsus xx.xx.2019-cu il tarixli müqavilənin, eyni tarixli maliyyə arayışı, İddiaçı1 məxsus xx.xx.2018-ci il tarixli 2 ədəd müqavilənin və 2 ədəd xx.xx.2019-cu il tarixli maliyyə arayışı, İddiaçı3 məxsus xx.xx.2018-ci il tarixli 2 ədəd müqavilənin və 2 ədəd xx.xx.2019-cu il tarixli maliyyə arayışlarının üzərində olan “Yeqanova A.R.” yazısının qarşısındakı imzaların birbaşa icra olunmaması və axınlı printerdə çap edilməsi barədə ekspert rəyinə əsaslanaraq iddianı təmin etməmişdir. Bununla bağlı bildirilir ki, Cavabdeh MMC-nin rəhbərliyi tərəfindən imzalanmış və MMC-nin möhrü ilə təsdiq olunmuş ərizədə X6, İddiaçı1, İddiaçı3 əmlakların alıq-satqı edilməsinə etiraz edilməmiş, həmin əmlakların siyahısı ərizəyə əlavə edilmişdir. İddiaçılara sözügedən əmlakların satıldığı MMC-nin möhürü və rəhbərliyinin imzaları ilə təsdiq olunmuşdur. Onların tərəfindən müqavilə üzrə öhdəlik yerinə yetirilmiş, mənzil və qeyriyaşayış sahələrinin dəyəri tam ödənilmişdir. Qeyd olunan müqavilə və maliyyə arayışlarının axınlı printerdə çap olunmasının iddiaçılar tərəfindən həmin zaman aşkar edilməsi mümkünsüzdür. Məhkəmə İddiaçı6 məxsus xx.xx.2018-ci il tarixli maliyyə arayışına möhürün vurulmaması səbəbindən iddianı təmin etməmişdir. Lakin cavabdehlə bağlanmış müqavilə MMC-nin direktoru tərəfindən imzalanmış, möhürlə təsdiq olunmuş, maliyyə arayışı isə imzalansa da, möhür vurulmamışdır. MMC tərəfindən qeyd olunan səhvin olması maliyyə arayışına diqqətsizlik nəticəsində möhürün vurulmaması, İddiaçı6 hüquqlarının olmaması anlamına gəlmir. İddiaçı6 müqavilə üzrə öhdəliyi tam yerinə yetirmiş, cavabdehlə müqavilə bağlamış, ödənişini etmişdir. Məhkəmə eyni zamanda qətnaməsində göstərmişdir ki, İddiaçı9 məxsus xx.xx.2018-ci il tarixli maliyyə arayışı mövcud olsa da, müqavilə olmadığından iddia rədd olunmalıdır. Təbii ki, belə bir maliyyə arayışı mövcuddursa, müqavilənin də mövcud olduğu məntiqi bir faktdır. Digər tərəfdən maliyyə arayışında hansı əmlakın dəyərinin MMC-yə tam ödənildiyi göstərilmişdir. Əlavə olaraq bildirilir ki, İddiaçı9 ilə Cavabdeh MMC arasında xx.xx.2018-ci il tarixli müqavilə mövcuddur və hazırkı apellyasiya şikayətinə əsli əlavə edilmişdir. Bu da öz növbəsində göstərir ki, məhkəmə tərəfindən iş üzrə həqiqi hallara düzgün hüquqi qiymət verilməmiş, işə ötəri yanaşılmışdır. Yuxarıda qeyd edilən hallar məhkəmə tərəfindən araşdırılmalı olduğu halda araşdırılmamışdır. Bundan başqa bildirilir ki, qeyd edilən əmlakların hazırkı hüquqi vəziyyəti barədə cavabdehdən hər hansı bir sübut məhkəməyə təqdim edilməmiş, qeyd edilən müqavilələrin MMC-də qeydiyyatının olmaması barədə müvafiq qeydiyyat jurnalı məhkəməyə təqdim edilməmiş, məhkəmədə dindirilmiş şahidlərin verdiyi ifadələrin yalan olub-olmaması yoxlanılmamış, MMC tərəfindən sözügedən əmlaklara dair müvafiq dövlət orqanlarına (Vergilər Nazirliyinə, DƏDRX-nə), əhaliyə kommunal xidmətlər göstərən qurumlara nə kimi məlumatların verildiyi məhkəmədə aydınlaşdırılmamışdır, yəni obyektiv həqiqətin üzə çıxması üçün hərəkətsizlik göstərilmişdir. Həmçinin müqavilə və maliyyə arayışları saxtalaşdırılmışdırsa, cinayət əməlinin tərkib əlamətlərinin olması faktı ilə bağlı xüsusi qərardad da çıxarılmamışdır. Belə bir qərardad qəbul edilərdisə, MMC lazımi sənədləri araşdırılması üçün məhkəməyə təqdim etməsə də, heç olmasa hüquq mühafizə orqanlarına təqdim etmək məcburiyyətində qalacaq idi. İddiaçılar cavabdeh ilə müqavilələr bağlamışlar, nəticədə tərəflərin mülki hüquq və vəzifələri əmələ gəlmişdir. İddiaçı öz öhdəliklərinə əməl etsə də, cavabdeh tərəfindən vəzifələrə əməl edilməmişdir. Həmçinin iddiaçılar cavabdehin onlara təqdim etdiyi bəzi müqavilə və maliyyə arayışlarının axınlı printerdən çıxarıldığını bilə bilməzdilər. Məhkəmə tərəfindən Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 14.2.1-ci maddəsinin tələbləri pozulmuşdur. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 178.8-ci maddəsinə görə tikintisi başa çatmayan binanın tərkib hissəsini əldə etmək istəyən şəxslə binanın yerləşdiyi torpaq sahəsinin mülkiyyətçisi (satıcı) arasında bu Məcəllənin 39-cu fəsli ilə nəzərdə tutulan podrat münasibətləri əmələ gəlir və belə münasibətlərdə torpaq sahəsinin mülkiyyətçisi (satıcı) podratçı, tikintisi başa çatmayan binanın tərkib hissəsini əldə etmək istəyən şəxs isə sifarişçi hesab edilir. Bu zaman digər öhdəliklərlə yanaşı, satıcı (podratçı) bu Məcəllənin 144-1.4-cü maddəsində nəzərdə tutulan müqavilədə müəyyənləşdirilən müddətdə binanın tikintisini başa çatdırmaq və istismarına icazə almaq, tərkib hissəni əldə etmək istəyən şəxs (sifarişçi) isə razılaşdırılmış məbləği hissə-hissə vaxtında satıcıya ödəmək vəzifəsi daşıyır. Tikintisi başa çatmayan binanın yerləşdiyi torpaq sahəsinin mülkiyyətçisinin (satıcının, podratçının) və (və ya) həmin binanın tərkib hissəsini əldə etmək istəyən şəxsin dəyişməsi onlar arasında yaranan münasibətlərə bu Məcəllənin 39cu fəslində nəzərdə tutulan podrat münasibətlərinin tətbiqini istisna etməməlidir. İddiaçılar ilə cavabdeh arasında müqavilələr xx.xx.2018-ci il, xx.xx.2018-ci il, xx.xx.2019-cu il və xx.xx.2019-cu il tarixlərdə bağlansa da, məhkəmə qeyd edilən maddi hüquq normasını deyil, xx.xx.2017-ci il tarixədək qüvvədə olan eyni nömrəli maddi hüquq normasını mülki işə tətbiq etmişdir. Tərəflər arasında müqavilələr bağlanmış, əmlakların dəyəri iddiaçılar tərəfindən tam ödənilmişdir. Cavabdeh əmlakları iddiaçılara təhvil verməməklə qeyd edilən maddi normaların tələblərini pozmuşdur. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 425.1-ci maddəsinə görə öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. Həmin Məcəllənin 427.3-cü əgər öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirməyə imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bu cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir. İddiaçılar Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində və Bakı şəhəri Nərimanov rayonu M.Sənani küçəsində Cavabdeh MMC tərəfindən inşa edilən yaşayış evində mənzil və qeyri-yaşayış sahələrinin tam dəyəri ödənilməklə mənzil və qeyri-yaşayış sahələri almışlar. Müqavilələrdə göstərilən mənzil və qeyri yaşayış sahələrinin təmir edilməsi, dəyəri tam ödənilmiş yaşayış və qeyri yaşayış sahələri barəsində sahiblik və istifadə hüququnun həyata keçirilməsi MMC tərəfindən məhdudlaşdırılmışdır. MMC tərəfindən həmin əmlaklar iddiaçılara təhvil verilməmişdir. Məhkəmə tərəfindən qeyd edilən maddi normanın tələbləri pozulmuşdur. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 139-1.1.6-cı maddəsinə görə daşınmaz əmlak üzərində hüquqların əmələ gəlməsinin, başqasına keçməsinin, məhdudlaşdırılmasının (yüklülüyünün) və xitam verilməsinin dövlət qeydiyyatı üçün mənzil-tikinti kooperativi binasında yaşayış (qeyri-yaşayış) sahəsinin verilməsi barədə mənzil-tikinti kooperativi üzvlərinin ümumi yığıncağının qərarı (qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş pay haqqı tam ödənildikdə) əsas hesab olunur. Hazırkı mülki işə qeyd edilən maddi norma tətbiq etməklə məhkəmə səhvə yol vermişdir. Belə ki, qeyd edilən maddi norma mənzil tikinti kooperativi binasında yaşayış (qeyri-yaşayış) sahəsinə görə pay haqqını tam ödəmiş üzvlərinin daşınmaz əmlak üzərində hüquqlarının qeydiyyatı ilə bağlı hüquq münasibətlərini tənzimləyir. İddiaçı ilə müqavilə bağlamış cavabdeh MTK deyil, MMC-dir. Belə olan halda qeyd edilən maddi normanın hazırkı mülki işə tətbiq edilməsi yanlışdır. Bununla da məhkəmə işə düzgün olmayan maddi normanı tətbiq etməkdə səhvə yol vermişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 331.3-cü maddəsinə əsasən əqdlərin bağlanması zamanı mexaniki və ya başqa surətçıxarma vasitələrinin köməyi ilə imzanın faksimilesindən, elektron imzadan və ya şəxsi imzanın başqa analoqundan istifadə edilməsinə tərəflərin razılaşmasında nəzərdə tutulan hallarda və qaydada yolverilir. Elektron imzadan istifadə etmə qaydaları qanunvericiliklə müəyyən edilir. Maddənin mənasından görünür ki, surətçıxarma vasitələrindən istifadə oluna bilər. Qeyd olunan müqavilələrdə MMC-nin direkorunun imzasının faksimelisindən istifadə edilərək axınlı printerdən istifadə olunmuşdur ki, bu da qanunvericiliyin tələblərinə uyğundur. Məhkəmə qeyd olunan normanı tətbiq etməli olduğu halda tətbiq etməmişdir. Həmçinin məhkəmə bu hallara yanlış olaraq qiymət verib mülki işə əqdlərin etibarsızlığı ilə bağlı maddi normaları tətbiq etmişdir. Yəni mülki məcəllənin 337.1, 337.2, 337.3, 337.5-ci maddələrini məhkəmə hazırki mülki işə düzgün tətbiq etməmişdir. Bu maddi normaların hazırkı mülki işə ona görə tətbiq etmişdir ki, bəzi müqavilə və arayışlar axınlı printer vasitəsi ilə çap edilmişdir. Baxmayaraq ki, mexaniki vasitələri ilə müqavilələrin tərtib edilməsi qanunvericilik baxımından yol veriləndir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 404.1 və 404.2-ci maddələrinə əsasən müqavilə şərtlərini təfsir edərkən məhkəmə təkcə müqavilədəki söz və ifadələrin hərfi mənasını deyil, həm də tərəflərin iradə ifadəsinin həqiqi mənasını, bütövlükdə müqavilənin hərfi mənasının onun digər şərtləri və mənası ilə müqayisəsini nəzərə alır. Bu zaman bütün müvafiq hallar, o cümlədən müqaviləyə qədərki danışıqlar və yazışmalar, tərəflərin qarşılıqlı münasibətlərində yaranmış praktika, işgüzar adətlər, tərəflərin sonrakı hərəkətləri nəzərə alınır. İddiaçılar ilə cavabdeh arasında razılaşma əsasında müqavilələr bağlanmış, tərəflər iradələrini anlaşıqlı şəkildə ifadə etmişlər. Bugünə kimi cavabdeh həmin əmlakların başqa şəxslərə satılması barədə müqavilə və qeyd edilən müqavilələrin MMC-də qeydiyyatının olmaması barədə müvafiq qeydiyyat jurnalı məhkəməyə təqdim edilməmişdir. Eyni zamanda MMC tərəfindən sözügedən əmlaklara dair müvafiq dövlət orqanlarına (Vergilər Nazirliyinə, DƏDRX-yə), əhaliyə kommunal xidmətlər göstərən qurumlara nə kimi məlumatların verildiyi və ya verilmədiyi barədə də məhkəməyə hər hansı bir sənəd təqdim edilməmişdir. Yəni əmlakların iddiaçılara aid olmasını bütünlüklə inkar edəcək, müqavilələrin və maliyyə arayışlarının etibarsız olduğunu təsdiq edə biləcək, iddiaçılar ilə cavabdehin hər hansı bir danışıqlar aparmamasını göstərəcək tutarlı faktlar cavabdeh tərəfindən məhkməyə təqdim edilməmişdir. Bundan başqa məhkəmədən əvvəl cavabdehin hərəkətləri barədə, müqavilə şərtlərinin yerinə yetirilməsi barədə ərizə, pretenziya göndərilmişdir. Cavabdeh tərəfindən hər hansı bir münasibət bildirilməmişdir. Məhkəmə yuxarıda qeyd edilmiş faktları nəzərə almamaqla nəticədə qeyd edilmiş maddi normanın tələblərini pozmuşdur. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 560.1-ci maddəsinə əsasən mülki hüquqlar hüquqa uyğun həyata keçirilməlidir. Hüquqdan yalnız başqalarına ziyan vurmaq məqsədi ilə istifadə edilməsi yolverilməzdir. Yuxarıdakı qrafada qeyd edilənlərdən də açıq aydın görünür ki, cavabdeh obyektiv həqiqətin üzə çıxması üçün lazımı hərəkətlər yerinə yetirmir. Qəsdən hüquqlarından suiistifadə edir və bununla da iddiaçılara ziyan vurur. Cavabdehin hərəkətləri hüquqa ziddir və faktiki olaraq iddiaçıların əmlaklarını, eləcə də ödəmiş olduqları məbləğləri mənimsəmək məqsədi daşıyır. Məhkəmə tərəfindən isə cavabdehin hüquqa zidd əməllərinə əhəmiyyət verilmədiyindən nəticədə qeyd edilən maddi normanın tələbləri pozulur. Mülki Prosessual Məcəllənin 88-ci maddəsinə əsasən məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verməlidir. Məhkəmə iddiaçının məhkəməyə təqdim etdiyi sənədlərə hərtərəfli baxmamış, həmin sənədlərdə olan faktlara düzgün hüquqi qiymət verməmişdir. Məhkəmə tərəfindən hazırkı apellyasiya şikayətində işin halları qrafasındakı edilən halların nəzərə alınmaması birinci instansiyası məhkəməsi tərəfindən işə tam və hərtərəfli baxılmadığı anlamına gəlir. Xüsusilə də İddiaçı6 ilə cavabdeh arasında bağlanmış müqavilə MMC-nin direktoru tərəfindən imzalanmış, möhürlə təsdiq olunmuş, maliyyə arayışı isə imzalanmış olsa belə, məhkəmə maliyyə arayışında möhürün vurulmaması səbəbindən iddianı təmin etməmişdir. Bununla da məhkəmə qeyd edilən hala (sübuta) düzgün hüquqi qiymət verməmişdir. Bundan başqa, İddiaçı9 məxsus xx.xx.2018-ci il tarixli maliyyə arayışına da düzgün hüquqi qiymət verilməmişdir. Belə ki, maliyyə arayışında imza, möhür olmuş, həmçinin ödənilmiş məbləğin hansı əmlaka görə ödənildiyi də göstərilmişdir. Məhkəmə qeyd edilən hala (sübuta) düzgün hüquqi qiymət verməmiş, müqavilənin olmamasını əsas gətirməklə iddianı rədd etmişdir. Bildirilir ki, həmin müqavilə mövcuddur, hazırkı apellyasiya şikayətinə İddiaçı9 ilə Cavabdeh MMC arasında bağlanmış xx.xx.2018ci il tarixli müqavilənin əsli əlavə edilmişdir. Bu da öz növbəsində göstərir ki, məhkəmə tərəfindən iş üzrə həqiqi hallara düzgün hüquqi qiymət verilməmiş, işə ötəri yanaşılmışdır. Həmçinin məhkəmə tərəfindən MMC-nin rəhbərliyinin imzaları və MMC-nin möhürü ilə təsdiq edilmiş ərizəyə və ona əlavə edilmiş əmlakların siyahısına da ümumiyyətlə qiymət verilməmişdir. Həmin sənəddən görünür ki, sözügedən mənzil və qeyri –yaşayış sahələri adı çəkilən iddiaçılara satılmışdır. Bununla da qətnamədə göstərilmiş nəticələr işin həqiqi halları ilə uyğunsuzluq təşkil etmişdir. Eyni zamanda bildirilir ki, ekspert rəylərinə də qiymət verilərkən qeyd edilən prosessual normanın tələbləri pozulmuş və işin digər halları nəzərə alınmamışdır. Bundan əlavə olaraq bildirilir ki, şahid ifadələrinin də düzgün olub-olmaması yoxlanılmamışdır. İddiaçılar ilə cavabdeh arasında müqavilə və maliyyə arayışlarının olması qeyd edilən şahidlərin iddiaçıları tanımadıqları barədə dediklərinin həqiqət olmadığını göstərir. Sonda məhkəmə tərəfindən qeyd edilən prosessual normanın tələblərinin pozulması ilə müşayiət olunan qətnamə qəbul edilmişdir. Ekspert qarşısında qoyulmuş suallara tam cavab verilməmiş, məhkəmə tərəfindən həmin suallara cavab verilməsi üçün əlavə ekspertiza təyin edilməli olduğu halda ekspertiza təyin edilməmişdir. Eyni zamanda iddiaçılar tərəfindən təqdim edilmiş MMC-nin rəhbərliyi tərəfindən imzlanmış və möhürlənmiş ərizə də ekspertizaya göndərilməmişdir. Bundan başqa bildirilir ki, qeyd edilən prosessual normalardan görünür ki, ekspert rəyi məhkəmə üçün məcburi deyildir. Məhkəmə qətnamə qəbul edərkən ekspert rəylərinə istinad etmiş, işin digər halları, iddiaçının təqdim etdiyi MMC-nin ərizəsini və s. nəzərə almamış, nəticədə rəylərə də düzgün hüquqi qiymət verməmişdir. Odur ki, məhkəmə MPM-in 88, 97.1, 103.1-ci maddələrinin tələblərini pozmuşdur. Mülki Prоsеssuаl Məcəllənin 217-ci maddəsinə əsasən məhkəmənin qətnaməsi qanuni və əsaslı olmalı, qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətlərinə uyğun əsaslandırılmalıdır. İş üzrə qeyd edilmiş hallardan aydın olunur ki, məhkəmə tərəflər arasında olan qarşılıqlı münasibətlərə uyğun olaraq qətnaməni əsaslandırmamışdır. İş üzrə mövcud faktlara düzgün qiymət verilmədiyindən, qətnamədə prosessual normaların tələbləri gözlənilməmişdir. Məhkəmə tərəfindən işə tətbiq edilməli olmayan maddi normalar tətbiq edilmiş, tətbiq edilmiş maddi normalar isə düzgün tətbiq edilməmişdir. Qətnamə maddi və prosessual hüquq normalarının pozulması ilə qəbul edilmişdir. Ona görə də birinci instansiyası məhkəməsinin qətnaməsi qanuni və əsaslı deyildir. Qeyd olunanlara əsasən qətnamənin qismən, iddianın təmin edilməmiş hissəsində ləğv edilməsi və iddianın tam təmin olunması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişlər.
9. Cavabdeh MMC qətnamədən apellyasiya şikayəti vermiş və bildirmişdir ki, müqavilə bağlanan tarixdə iddiaçıların Bakıda olub-olmaması barədə sorğuların verilməsini xahiş etsələr də, rayon məhkəməsi həmin şəxslərə məxsus telefon nömrələrinin anten dairələrinin müəyyən edilməsinə dair sorğu verilməsi barədə vəsatətləri təmin etməmişdir. Həmçinin ekspertiza nəticəsində imzalar tədqiq edilməmişdir. Belə ki, müqavilə bağlanan dövrdə direktor xərçəng xəstəliyindən əziyyət çəkdiyindən Türkiyədə müalicədə olmuşdur. İşlərin çoxluğu ilə əlaqədar imzaların tez olması üçün imza relyef klişe ilə vurulurdu. İddiaçılar isə imzaların direktor və ya onun etibar etdiyi şəxs tərəfindən imzalandığını sübut edə bilməmişdir. Bundan əlavə qeyd edilən müqavilələr üzrə ödənişlərin edilməsinə dair bir dənə də olsun kassa sənədləri yoxdur. Düzdür məhkəmə qeyd edəcək ki, axı maliyyə arayışı var. Lakin müqavilələri və maliyyə arayışını saxtalaşdıran şəxs klişe imzanı və möhürü saxtalaşdıra bilib və buna görə müqavilə və maliyyə arayışlarını əldə edə bilib. Lakin kassa sənədlərini almaq üçün mütləq kassir və xəzinədarın imzası olmalı idi, Həmin kassa sənədlərini saxtalaşdıra bilmədikləri üçün, ortada kassa qəbzləri yoxdu. Bu səbəbdən, qətnamənin iddianın təmin edilən hissəsində ləğv edilməsi və iddia tələbinin həmin hissədə də rədd edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Tərəflərin izahatı:
10. Məhkəmə kollegiyasının iclasında iddiaçılar İddiaçı3 və İddiaçı1 ayrılıqda apellyasiya şikayətini müdafiə edərək və şikayətin dəlillərinə uyğun izahat verərək, şikayətin təmin edilməsini, cavabdehin apellyasiya şikayəti ilə razılaşmayaraq təmin edilməməsini xahiş etdilər və göstərdilər ki, uzun müddətdir ki, Moskva şəhərində yaşamaqla biznes fəliyyəti ilə məşğul olurlar, cavabdeh MMC-nin sahibi Seymur ilə yerli olmaqla (Şəmkir rayonu) həmkəndliləri vasitəsi ilə yaxın münasibətləri olmuş, söhbətlər əsnasında Seymur onlara Bakıda mənzil tikintisi sahəsində çoxlu işlər gördüyünü, onun tikintisinə investisiya etməklə yaxşı gəlir əldə edə biləcəklərini bildirmiş, araşdıraraq doğurdan da Seymurun bir çox yerdə yüksəkmərtəbəli evlər tikdiyini görmüş, həmin vaxt yaşayış və qeyri- yaşayış sahələri üçün təklif olunan qiymətlər onlara cəlbedici və məqbul olmuş, səmərəli yatrım kimi bu minvalla Seymurun təklifini qəbul edərək ailə üzvləri və qohumlarının adına xeyli sayda mənzillər və qeyri-yaşayış sahələri almış və dəyərini də dərhal ödəmişlər, həmin ərəfədə münasibətləri çox yaxşı olmuş, bütün danışıqlar MMC-nin təsisçisi və onun faktiki sahibləri ilə aparılmış, müqavilələrin bağlanmasını bütünlüklə MMC özü təşkil etmiş, MMC-nin sahibi Seymur olsa da, faktiki idarəetməni Seymur Taleh adlı qohumuna havalə etmişdir, bütün bu hərəkətlər MMC-nin ofisində Taleh tərəfindən həyata keçirilmiş, MMC tərəfindən müqavilələrə kimin imza atması, imzanın hansı üsulla icra edilməsi MMC-yə aid məsələ olduğundan onlar buna heç bir önəm verməmişlər, ödəmələr də MMC-nin ofisində nəğd qaydada həyata keçirilmiş və onlara hər müqavilə üzrə ödəmələrin təsdiqinə dair müvafiq maliyyə arayışları təqdim olunmuşdur, həmin vaxt aralarında hər hansı ixtilaf olmamış, MMC-nin üç rəhbərinin imzası ilə aralarında olan alqısatqılara dair onlara yazılı və möhürlənmiş arayış da vermişlər. Bir müddət sonra aldıqları sahələrin qiymətləri xeyli artmış, sahələrin bəzilərini sərfəli qiymətə satmaq qərarına gəlmiş, bu məqsədlə müştərilərlə danışaraq razılığa gəlmiş, lakin hər dəfə müqavilənin addan-ada keçirilməsində MMC-nin rəhbərliyi tərəfindən onlara maneələr yaradılmış, hər dəfə get-gəl səbəbindən tapdıqları müştərilər onlara ciddi baxmamış, həmin vaxt ona məlum olmuşdur ki, həmyerlisi Seymur fırıldaq işlərlə məşğul imiş, aldatdığı çox adamlar onu axtarır, Seymurun xeyli borcu və problemləri varmış, bu məlumatları bildikdən sonra daha da narahat olmağa başlamışlar, bu zəmində sonuncu dəfə MMC-nin ofisində olarkən Talehlə aralarında mübahisə yaranmış, bundan istifadə edən cavabdehin rəhbər şəxsləri onların cinayət məsuliyyətinə cəlb olunmasına nail olmuş, lakin polisdə aparılmış araşdırmalarla həqiqət üzə çıxmış, onların pul ödəyərək aldıqları sahələrin MMC-nin rəhbər şəxsləri tərəfindən onlara təslim olunmasında qəsdən maneələr yaratdıqları müəyyən olunmuş, məhz bu səbəbdən də həmin cinayət işinə xitam verilmişdir. Bundan sonra onlar qanuni əsaslarla aldıqları mənzillərin (sahələrin) onlara təhvil verilməsindən ötrü mülki qaydada hüquqlarının müdafiəsi üçün məhkəməyə müraciət etmişlər. Bu işləri qaynatasına həvalə etmiş, o da tanışı olan İlham adlı şəxslə danışmış, İlham əslində vəkil olmamış, başqa bir vəkillə işləmiş, rayon məhkəməsində gedən prosesslərdən onların məlumatları olmamış, vəkillərinə güvənmişlər, hər dəfə zəng edib xəbər aldıqda- vəkillər hər şeyin yaxşı getdiyini bildirmiş, məsələlərin çox uzanmasından narahat olmuşlar, Bakıya gələrək məsələ ilə maraqlananda müəyyən etmişlər ki, cavabdeh onların iddiasına qarşı çox uydurma bir dəlil irəli sürmüşdür ki, guya həmin müqavilələr saxtadır, rayon məhkəməsi də onların deməsinə əsasən lazımsız ekspertizalar keçirmiş, qərəzli olaraq həmin müqavilələrin bir hissəsini qəbul etməmişdir, həmçinin müəyyən etmişlər ki, onların vəkilləri də qarşı tərəfə işləyibmiş, onları aldadaraq külli miqdarda pulunu ələ keçirmiş, həmin vəkillər öz peşə borclarını yerinə yetirməmişlər, hazırda həmin şəxslərdən şikayət etmişlər, İlham Əhmədov barəsində dələduzluq maddəsi ilə cinayət işi başlanılmış və o, Nərimanov Rayon Məhkəməsi tərəfindən həbs olunmuşdur, əmindirlər ki, İlham və onların əmlakını ələ keçirmək istəyən digər şəxslər bu əməllərinin cəzasını alacaqlar.
11. Məhkəmə kollegiyasının iclasında iddiaçıların nümayəndəsi və vəkili Vəkil2 apellyasiya şikayətini müdafiə edərək və şikayətin dəlillərinə uyğun izahat verərək, şikayətin təmin edilməsini, cavabdehin apellyasiya şikayəti ilə razılaşmayaraq təmin edilməməsini xahiş etdi, eyni zamanda da qeyd etdi ki, cavabdeh MMC-nin səlahiyyətli şəxsləri- Seymur İsayev, Samir İsayev və Taleh Abbasovun birgə tərtib edərək imzaladıqları və MMC-nin möhürü ilə təsdiqlənmiş rəsmi sənədə nəzər salmaq kifayətdir ki, iddiaçıların tələblərinin tam əsaslı olduğu, onlarla bağlanmış müqavilələrin həqiqi və real olduğu, cavabdehin rayon məhkəməsində, eləcə də sonrakı mərhələlərdə iddiaya etirazının yeganə dəlili olan – iddiaçıların müqavilələrinin guya saxta olması barədə bildirdiklərinin aşkar uydurma və yalan olduğu müəyyən olunsun, lakin işə baxmış rayon məhkəməsi nədənsə həmin sübuta zəruri diqqət yetirməmiş və ona zəruri qiymət verməmiş, halbuki həmin sənəd tərəflər arasındakı hazırkı mübahisənin düzgün həlli baxımından vacib əhəmiyyətə malik olmuşdur. Rayon məhkəməsində işə baxılarkən iddiaçıların onlara özünü vəkil kimi təqdim etmiş İlham Əhmədov və onunla əlbir olan digər şəxslər tərəfindən aldadıldıqları, iddiaçıları təmsil edən həmin şəxslərin əslində cavabdeh tərəfə işləmələri İ.Əhmədovun CM-in 178.3.2-ci maddəsi ilə cinayət məsuliyyətinə cəlb edilərək həbs olunmasına dair qərarlarla da təsdiq olunur.
12. Bu, yəni vəkilllərin səhlənarlığı həm də onunla təsdiq olunur ki, iddiaçılar İddiaçı3 və İddiaçı1 hər birinin iki müqaviləsi olmaqla, cəmi dörd müqaviləsinin mövcud olmasına, həmin müqavilələrin əsllərinin də onlara təqdim olunmasına və mülki iş materiallarına əlavə olunmasına baxmayaraq əvvəlki nümayəndə və vəkillərin səhlənkarlığı səbəbindən iddia ərizəsində həm İddiaçı1, həm də İddiaçı3 hərəsinin bir müqaviləsi üzrə iddia tələbi irəli sürmüşlər. İndi qalan iki müqavilə üzrə də ayrıca iddia tələbi irəli sürmək məcburiyyətində qaldığını bildirdi.
13. Bundan əvvəl keçirilmiş məhkəmə iclaslarında iştirak edən cavabdehin nümayəndəsi və vəkili Vəkil1 apellyasiya şikayətini müdafiə edərək və şikayətin dəlillərinə uyğun izahat verərək, şikayətin təmin edilməsini xahiş etmişdir.
14. Apellyasiya şikayətlərinə baxılması ilə bağlı sonuncu məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə qanunla müəyyən edilmiş qaydada xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, cavabdehin nümayəndəsi sonuncu məhkəmə iclasına gəlməmiş, məhkəmə iclas günü, saat 08:49-da elektron kabinet vasitəsi ilə yüklədiyi ərizədə başqa məhkəmədə olan iş üzrə məhkəmə iclasında iştirakı səbəbindən hazırkı iclasa gəlməyəcəyini, bu səbəbdən iclasın təxirə salınmasını xahiş etmişdir. İddiaçılar buna qəti etiraz etmişlər, İddiaçı1 Rusiya Federasiyasının vətəndaşı olduğunu, iki gün öncə məhz bu prosesə görə Bakıya gəldiyini bildirərək iclasın keçirilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı Namiq Novruzov da eyni mövqedə olduğunu bildirmişdir. Həmin və digər iddiaçıların nümayəndəsi və vəkili Vəkil2 vəsatətlə bağlı bildirdi ki, hazırkı məhkəmə iclasının vaxtı barədə tərəflərə xx.xx.2023-cü il tarixində məlumat verilmişdir, onun iştirak edəcəyi digər məhkəmə iclasının da məhz hazırkı məhkəmə iclası ilə eyni günə təsadüf etməsi də cavabdehin vəkilinə xx.xx.2023-cü ildə məlum olmuşdur, belə olan halda cavabdehin vəkilinin iclasın başlanmasına bir – iki saat qalmış bu vəsatətlə çıxış etməsi aşıq-aşkar göstərir ki, prosesi pozmaq xarakterlidir.
15. Məhkəmə kollegiyası hesab etmişdir ki, vəsatətə dair iddiaçı tərəfin etiraz dəlilləri əsaslıdır. Çünki cavabdehin vəkilinin bu barədə məhkəməni qabaqcadan məlumatlandırmaq vəzifəsi vardır və vəkilin bunun üçün kifayət qədər imkanı olmuşdur. Bundan başqa, hüquqi şəxs olan cavabdehin onun üçün əhəmiyyətli olan, həm də uzun müddət davam edən bu prosesə başqa nümayəndəsini göndərmək imkanı vardır, lakin nə vəkil məhkəməni vaxtında məlumatlandırmaqla bağlı vəzifəsini, nə də ki, MMC başqa nümayəndə göndərmək vəsifəsini vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə icra etməmişlər. Belə olan halda Azərbaycan Respublikası MPM-in 376.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə kollegiyası vəsatəti təmin etmədən işə onun iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Bu vaxt, məhkəm kollegiyası həm də cavabdehin nümayəndəsinin əvvəlki məhkəmə iclaslarında iştirak etməsini, eləcə də cavabdehin mövqeyinin müəyyən edilməsi üçün mülki işin materiallarında yetərincə ərizə, vəsatət, şikayət və izahatlarının olmasını da nəzərə almışdır. Sübutların tədqiqi: Mülki iş materiallarında olan
16. Cavabdeh MMC-nin təsisçiləri X20, X11 və X24 –tərəfindən yazılmış, imzalanmış və möhür vurulmuş 2019-cu il tarixli ərizəyə əsasən iddiaçılar İddiaçı4, İddiaçı10, X15, İddiaçı11, İddiaçı5, İddiaçı3, İddiaçı1, İddiaçı6 və İddiaçı7 mülkiyyətində olan, MMC-nin nəzdində yerləşən yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş qaydada alqı-satqı etmələrinə etiraz etmədiklərini bildirmişlər.
17. 30.10.2020-ci il tarixli pretenziya məktubundan görünür ki, Şəmkir rayonu, Şiştəpə kənd sakinləri İddiaçı1, X15, İddiaçı6, İddiaçı3, İddiaçı4, Balakən rayonu,Talalar kənd sakinləri İddiaçı12, İddiaçı11, ünvan 1 ünvanında yaşayan İddiaçı7 və digərləri tərəfindən cavabdeh "xxxx" MMC-yə müraciət edərək, bildirilir ki mənzil və qeyri-yaşayış sahələri ilə bağlı qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq alqı-satqı müqaviləsi bağlanılmış, mənzillərin və qeyriyaşayış sahələrinin tam dəyəri ödənilmiş, bu barədə onlara maliyyə arayışları verilmişdir. Qeyd olunan mənzil və qeyri-yaşayış sahələri aşağıdakılardır: X15 ilə: Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin C girişi, yaşayışın 2-ci mərtəbəsi, ümumi sahəsi 106 kv. m olan izolə olunmuş 2 otaqdan ibarət 131 saylı mənzil; həmin evin C girişi, yaşayışın 4-cü mərtəbəsi, ümumi sahəsi 162 kv. m olan izolə olunmuş 3 otaqdan ibarət 140 saylı mənzil; İddiaçı3 ilə: Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin A girişi, 1-ci və 2-ci mərtəbəsində, hər mərtəbədə 103,4 kv. m olmaqla, toplan 206,8 kv. m olan qeyri-yaşayış sahələri (2 qeyri-yaşayış sahəsi); İddiaçı4 Ramazan oğlu ilə: Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu, M.Sənani küməsində inşa olunan 5 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin 1-ci girişi, yaşayışın 5-ci mərtəbəsi, ümumi sahəsi 230,4 kv.m olan izolə olunmuş, 4 otaqdan ibarət 13 saylı mənzil; həmin evin 1-ci girişi, yaşayışın 6- cı mərtəbəsi, ümumi sahəsi 230,4 kv. m olan izolə olunmuş, 4 otaqdan ibarət 16 saylı mənzil;
18. İddiaçı10 ilə: Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin evinin E girişi, yaşayışın 10-cu mərtəbəsi, ümumi sahəsi 87,6 kv. m olan izolə olunmuş, 2 otaqdan ibarət 257 saylı mənzil; həmin evin E girişi, yaşayışın 10-cu mərtəbəsi, ümumi sahəsi 87,6 kv. m olan izolə olunmuş 2 otaqdan ibarət 293 saylı mənzil; İddiaçı11 ilə: Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin evinin D girişi, yaşayışın 15-ci mərtəbəsi, ümumi sahəsi 93,75 kv.m olan izolə olunmuş, 2 otaqdan ibarət 239 saylı mənzil; həmin evin C girişi, yaşayışın 14-cü mərtəbəsi, ümumi sahəsi 162 kv. m olan izolə olunmuş 3 otaqdan ibarət 180 saylı mənzil; X7 ilə: Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 15 mərtəbəli yaşayış evinin evinin E girişi, yaşayışın 6-cı mərtəbəsi, ümumi sahəsi 131,7 kv. m olan izolə olunmuş, 3 otaqdan ibarət 263 saylı mənzil; İddiaçı9 ilə: Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu, M.Sənani küçəsində inşa olunan 5 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin 1-ci girişi, yaşayışın 5-ci mərtəbəsi, ümumi sahəsi 313 kv. m olan izolə olunmuş, 5 otaqdan ibarət 15 saylı mənzil; İddiaçı7 ilə: Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu, M.Sənani küçəsində inşa olunan 5 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin 1- ci girişi, yaşayışın 3-cü mərtəbəsi, ümumi sahəsi 230,4 kv. m olan izolə olunmuş, 4 otaqdan ibarət 7 saylı mənzil; İddiaçı1 ilə: Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin evinin A girişi, 1-ci və 2- ci mərtəbəsində, hər mərtəbədə 100 kv. m olmaqla, toplam 200 kv.m olan qeyri-yaşayış sahəsi (2 qeyri yaşayış sahəsi); İddiaçı12 ilə: Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin evinin C girişi, yaşayışın 14-cü mərtəbəsi, ümumi sahəsi 106 kv. m olan izolə olunmuş, 2 otaqdan ibarət 179 saylı mənzil; həmin evin B girişi, yaşayışın 14-cü mərtəbəsi, ümumi sahəsi 161,7 kv. m olan izolə olunmuş 3 otaqdan ibarət 126 saylı mənzil; İddiaçı5 ilə: Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin evinin D girişi, yaşayışın 10-cu mərtəbəsi, ümumi sahəsi 212 kv. m olan izolə olunmuş, 4 otaqdan ibarət 228 saylı mənzil; həmin evin C girişi, yaşayışın 10-cu mərtəbəsi, ümumi sahəsi 139 kv. m olan izolə olunmuş 3 otaqdan ibarət 162 saylı mənzil; həmin evin C girişi, yaşayışın 10-cu mərtəbəsi, ümumi sahəsi 162 kv. m olan izolə olunmuş 3 otaqdan ibarət 168 saylı mənzil; İddiaçı6 ilə Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin evinin B girişi, yaşayışın 2-ci mərtəbəsi, ümumi sahəsi 161,7 kv. m olan izolə olunmuş, 3 otaqdan ibarət 78 saylı mənzil. Pretenziya məktubunda bildirilir ki, "xxxx" MMC-nin rəhbərliyi tərəfindən mənzil və qeyri yaşayış sahələri barəsində sahiblik, istifadə və sərəncam hüquqlarının həyata keçirilməsinə maneçilik törədildiyi bildirilir. Bu baxımdan həmin maneələrin aradan qaldırılması xahiş edilir, əks halda alqı satqı müqavilələrinin ləğv olunması və ödənilmiş pul məbləğinin geri qaytarılması barədə məhkəməyə iddia əriəsi və qeyd olunan yaşayış və qeyri yaşayış sahələrinin üzərinə həbs qoyulması barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət ediləcəyi barədə xəbərdarlıq edilmişdir.
19. İşdə olan Bakı şəhəri Sabunçu rayonu Qeydiyyat şöbəsinin xx.xx.2019-cu il tarixli “Ölüm haqqında” şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X16 xx.xx.2019-cu il tarixdə vəfat etmişdir, bu barədə ölüm akt qeydləri kitabında 2019-cu ilin 11 ayının 05 günündə 220№ ilə qeyd edilmişdir;
20. xx.xx.2016-cı il tarixli 16 saylı müqavilədən görünür ki, “Sifarişçi” İddiaçı4 və “podratçı” Cavabdeh MMC-nin direktoru X17 arasında müqavilə imzalanmış, müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, M.Sənani küçəsində inşa olunan 5 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş 1, yaşayışın 6-cı mərtəbəsi, ümumi sahəsi 230,4 kv.m olan izolə olunmuş 4 otaqdan ibarət 16 saylı mənzilin tikintisini “Podratçı”ya həvalə edilmişdir;” Sifarişçi” sifariş verdiyi 4 otaqlı, tam sahəsi eyvanla birlikdə 230,4 kv.m olan mənzillərin sahəsinin hər kv. m üçün 1500 azn olmaqla 345.600 AZN manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür;
21. xx.xx.2016-cı il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Nərimanov rayonu, M.Sənani küçəsində inşa olunan 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş 1, yaşayışın 6-cı mərtəbəsi, ümumi sahəsi 230,4 kv.m olan 16 saylı mənzilin tam dəyəri üzrə İddiaçı4 "xxxx" MMC-yə borcu yoxdur;
22. xx.xx.2016-cı il tarixli 21 saylı müqavilədən görünür ki, “Sifarişçi” İddiaçı4 və “podratçı” Cavabdeh MMC-nin direktoru X17 arasında müqavilə imzalanmış, müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, M.Sənani küçəsində inşa olunan 5 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş 1, yaşayışın 6-cı mərtəbəsi, ümumi sahəsi 230,4 kv.m olan izolə olunmuş 4 otaqdan ibarət 13 saylı mənzilin tikintisini “Podratçı”ya həvalə edilmişdir;” Sifarişçi” sifariş verdiyi 4 otaqlı, tam sahəsi eyvanla birlikdə 230,4 kv.m olan mənzillərin sahəsinin hər kv. m üçün 1500 azn olmaqla 345600 AZN manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür;
23. xx.xx.2016-cı il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Nərimanov rayonu, M.Sənani küçəsində inşa olunan 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş 1, yaşayışın 6-cı mərtəbəsi, ümumi sahəsi 230,4 kv.m olan 13 saylı dörd otaqlı mənzilin tam dəyəri üzrə İddiaçı4 "xxxx" MMC-yə borcu yoxdur;
24. xx.xx.2018-ci il tarixli 14 saylı müqavilədən görünür ki, “Sifarişçi İddiaçı5 ilə “podratçı” Cavabdeh MMC-nin direktoru X17 arasında müqavilə imzalanmış, müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 14 mərtəbəli yaşayış evinin D girişi, yaşayışın 12-ci mərtəbəsində ümumi sahəsi 212 kv. m. olan izolə olunmuş 4 otaqdan ibarət 228 saylı mənzilin tikintisi “Podratçı”ya həvalə edilmişdir;” “Sifarişçi” sifariş verdiyi 4 otaqlı, tam sahəsi eyvanla birlikdə 212 kv.m. olan mənzillərin sahəsinin hər kv.m. üçün 800 manat olmaqla cəmi 169.600 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür;
25. xx.xx.2018-ci il tarixli 12 saylı müqavilədən görünür ki, “Sifarişçi İddiaçı5 ilə “podratçı” Cavabdeh MMC-nin direktoru X17 arasında müqavilə imzalanmış müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 14 mərtəbəli yaşayış evinin C girişi, yaşayışın 9-cu mərtəbəsində ümumi sahəsi 139,3 kv. m. olan izolə olunmuş 3 otaqdan ibarət 162 saylı mənzilin tikintisi “Podratçı”ya həvalə edilmişdir;” “Sifarişçi” sifariş verdiyi 3 otaqlı, tam sahəsi eyvanla birlikdə 139,3 kv.m. olan mənzillərin sahəsinin hər kv.m. üçün 800 manat olmaqla cəmi 111.440 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür;
26. xx.xx.2018-ci il tarixli 11 saylı müqavilədən görünür ki, “Sifarişçi İddiaçı5 ilə “podratçı” Cavabdeh MMC-nin direktoru X17 arasında müqavilə imzalanmış müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 14 mərtəbəli yaşayış evinin C girişi, yaşayışın 11-ci mərtəbəsində ümumi sahəsi 162 kv. m. olan izolə olunmuş 3 otaqdan ibarət 168 saylı mənzilin tikintisi “Podratçı”ya həvalə edilmişdir;” “Sifarişçi” sifariş verdiyi 3 otaqlı, tam sahəsi eyvanla birlikdə 162 kv.m. olan mənzillərin sahəsinin hər kv.m. üçün 800 manat olmaqla cəmi 129.600 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür;
27. xx.xx.2018-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində küçəsində inşa olunan 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş C, yaşayışın 10-cu mərtəbəsi, ümumi sahəsi 162 kv.m olan 168 saylı mənzilin tam dəyəri üzrə İddiaçı5 "xxxx" MMC-yə borcu yoxdur;
28. xx.xx.2018-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində küçəsində inşa olunan 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş C, yaşayışın 10-cu mərtəbəsi, ümumi sahəsi 139,3 kv.m olan 162 saylı mənzilin tam dəyəri üzrə İddiaçı5 "xxxx" MMC-yə borcu yoxdur;
29. xx.xx.2018-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində küçəsində inşa olunan 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş C, yaşayışın 10-cu mərtəbəsi, ümumi sahəsi 212 kv.m olan 228 saylı mənzilin tam dəyəri üzrə İddiaçı5 "xxxx" MMC-yə borcu yoxdur;
30. xx.xx.2019-cu il tarixli 141A saylı müqavilədən görünür ki, “Sifarişçi” İddiaçı12 ilə “podratçı” Cavabdeh MMC-nin direktoru X17 arasında müqavilə imzalanmış, müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz küçəsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin B girişi, yaşayışın 14-cü mərtəbəsində ümumi sahəsi 161,7 kv. m. olan izolə olunmuş 3 otaqdan ibarət 126 saylı mənzilin tikintisi “Podratçı”ya həvalə edilmişdir;” “Sifarişçi” sifariş verdiyi 3 otaqlı, tam sahəsi eyvanla birlikdə 161,7 kv.m. olan mənzillərin sahəsinin hər kv.m. üçün 900 manat olmaqla cəmi 145530 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür;
31. xx.xx.2019-cu il tarixli 142A saylı müqavilədən görünür ki, “Sifarişçi” İddiaçı12 ilə “podratçı” Cavabdeh MMC-nin direktoru X17 arasında müqavilə imzalanmış, müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz küçəsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin C girişi, yaşayışın 14-cü mərtəbəsində ümumi sahəsi 106 kv. m. olan izolə olunmuş 2 otaqdan ibarət 179 saylı mənzilin tikintisi “Podratçı”ya həvalə edilmişdir;” “Sifarişçi” sifariş verdiyi 2 otaqlı, tam sahəsi eyvanla birlikdə 106 kv.m. olan mənzillərin sahəsinin hər kv.m. üçün 900 manat olmaqla cəmi 95.400 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür;
32. xx.xx.2019-cu il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində küçəsində inşa olunan 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş C, yaşayışın 14-cü mərtəbəsi, ümumi sahəsi 106 kv.m olan 179 saylı iki otaqlı mənzilin tam dəyəri üzrə İddiaçı12 "xxxx" MMC-yə borcu yoxdur;
33. xx.xx.2019-cu il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində küçəsində inşa olunan 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş B, yaşayışın 14-cü mərtəbəsi, ümumi sahəsi 161,7 kv.m olan 126 saylı iki otaqlı mənzilin tam dəyəri üzrə İddiaçı12 "xxxx" MMC-yə borcu yoxdur;
34. İş materiallarında olan 150A saylı xx.xx.2019-cu il tarixli müqavilədən görünür ki, “Sifarişçi” X15 və “podratçı” Cavabdeh MMC-nin direktoru X17 arasında müqavilə imzalanmış, müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz küçəsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş C, yaşayışın 2-ci mərtəbəsi, ümumi sahəsi 106 kv.m olan izolə olunmuş 2 otaqdan ibarət 131 saylı mənzilin tikintisini “Podratçı”ya həvalə edilmişdir;”Sifarişçi” sifariş verdiyi 2 otaqlı, tam sahəsi eyvanla birlikdə 106 kv.m olan mənzillərin sahəsinin hər kv. m üçün 1300 azn olmaqla 137.800 AZN manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür;
35. xx.xx.2019-cu il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş C, yaşayışın 2-ci mərtəbəsi, ümumi sahəsi 106 kv.m olan izolə olunmuş 131 saylı 2 otaqlı mənzilin tam dəyəri üzrə X5 MMC-yə borcu yoxdur;
36. xx.xx.2019-cu il tarixli 147A saylı müqavilədən görünür ki, “Sifarişçi” X15 və “podratçı” Cavabdeh MMC-nin direktoru X17 arasında müqavilə imzalanmış, müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz küçəsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş C, yaşayışın 4-cü mərtəbəsi, ümumi sahəsi 162 kv.m olan izolə olunmuş 3 otaqdan ibarət 140 saylı mənzilin tikintisini “Podratçı”ya həvalə edilmişdir;” Sifarişçi” sifariş verdiyi 3 otaqlı, tam sahəsi eyvanla birlikdə 162 kv.m olan mənzillərin sahəsinin hər kv. m üçün 1300 azn olmaqla 210.600 AZN manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür;
37. xx.xx.2019-cu il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş C, yaşayışın 4-cü mərtəbəsi, ümumi sahəsi 162 kv.m olan izolə olunmuş 140 saylı 3 otaqlı mənzilin tam dəyəri üzrə X5 MMC-yə borcu yoxdur;
38. xx.xx.2019-cu il tarixli 144A saylı müqavilədən görünür ki, “Sifarişçi” İddiaçı11 ilə “podratçı” Cavabdeh MMC-nin direktoru X17 arasında müqavilə imzalanmış, müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz küçəsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin D girişi,yaşayışın 15-ci mərtəbəsi, ümumi sahəsi 93,75 kv.m. olan izolə olunmuş 2 otaqdan ibarət 239 saylı mənzilin tikintisini “Podratçı”ya həvalə edilmişdir;” “Sifarişçi” sifariş verdiyi 2 otaqlı tam sahəsi eyvanla birlikdə, 93,75 kv.m. olan mənzillərin sahəsinin hər kv.m. üçün 900 manat olmaqla cəmi 84.375 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür;
39. xx.xx.2019-cu il tarixli 143A saylı müqavilədən görünür ki, “Sifarişçi” İddiaçı11 ilə “podratçı” Cavabdeh MMC-nin direktoru X17 arasında müqavilə imzalanmış, müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz küçəsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin C girişi,yaşayışın 14-cü mərtəbəsi, ümumi sahəsi 162 kv.m. olan izolə olunmuş 3 otaqdan ibarət 180 saylı mənzilin tikintisini “Podratçı”ya həvalə edilmişdir;” “Sifarişçi” sifariş verdiyi 3 otaqlı tam sahəsi eyvanla birlikdə, 162 kv.m. olan mənzillərin sahəsinin hər kv.m. üçün 900 manat olmaqla cəmi 145800 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür;
40. xx.xx.2019-cu il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Nərimanov rayonu, Təbriz küçəsində inşa olunan 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş C, yaşayışın 14-cü mərtəbəsi, ümumi sahəsi 162 kv.m olan 180 saylı üç otaqlı mənzilin tam dəyəri üzrə İddiaçı11 "xxxx" MMC-yə borcu yoxdur;
41. xx.xx.2019-cu il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Nərimanov rayonu, Təbriz küçəsində inşa olunan 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş D, yaşayışın 15-ci mərtəbəsi, ümumi sahəsi 93,75 kv.m olan 239 saylı iki otaqlı mənzilin tam dəyəri üzrə İddiaçı11 "xxxx" MMC-yə borcu yoxdur;
42. xx.xx.2017-ci il tarixli 70 saylı müqavilədən görünür ki, “Sifarişçi” İddiaçı7 və “podratçı” Cavabdeh MMC-nin direktoru X17 arasında müqavilə imzalanmış, müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, M.Sənani küçəsində inşa olunan 5 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş 1, yaşayışın 3-cü mərtəbəsi, ümumi sahəsi 230,4 kv.m olan izolə olunmuş 4 otaqdan ibarət 7 saylı mənzilin tikintisini “Podratçı”ya həvalə edilmişdir;” Sifarişçi” sifariş verdiyi 4 otaqlı, tam sahəsi eyvanla birlikdə 230,4 kv.m olan mənzillərin sahəsinin hər kv. m üçün 1500 azn olmaqla 345.600 AZN manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür;
43. xx.xx.2017-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Nərimanov rayonu, M.Sənani küçəsində inşa olunan 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş 1, yaşayışın 3-cü mərtəbəsi, ümumi sahəsi 230,4 kv.m olan 7 saylı dörd otaqlı mənzilin tam dəyəri üzrə İddiaçı7 "xxxx" MMC-yə borcu yoxdur;
44. xx.xx.2018-ci il tarixli 33 saylı müqavilədən görünür ki, “Sifarişçi İddiaçı6 ilə “podratçı” Cavabdeh MMC-nin direktoru X17 arasında müqavilə imzalanmış müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin B girişi, yaşayışın 2-ci mərtəbəsində ümumi sahəsi 161,7 kv. m. olan izolə olunmuş 3 otaqdan ibarət 78 saylı mənzilin tikintisi “Podratçı”ya həvalə edilmişdir;” “Sifarişçi” sifariş verdiyi 3 otaqlı, tam sahəsi eyvanla birlikdə 161,7 kv.m. olan mənzillərin sahəsinin hər kv.m. üçün 1300 manat olmaqla cəmi 210210 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür;
45. xx.xx.2018-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin B girişi, yaşayışın 2-ci mərtəbəsində ümumi sahəsi 161,7 kv. m. olan izolə olunmuş 3 otaqdan ibarət 78 saylı 3 otaqlı mənzilin tam dəyəri üzrə İddiaçı6 "xxxx" MMCyə borcu yoxdur;
46. xx.xx.2018-ci il tarixli 24 saylı müqavilədən görünür ki, “Sifarişçi” İddiaçı8 ilə “podratçı” Cavabdeh MMC-nin direktoru X17 arasında müqavilə imzalanmış, müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 15 mərtəbəli yaşayış evinin E girişi,yaşayışın 6-cı mərtəbəsi, ümumi sahəsi 161,7 kv.m. olan izolə olunmuş 3 otaqdan ibarət 263 saylı mənzilin tikintisini “Podratçı”ya həvalə edilmişdir;” “Sifarişçi” sifariş verdiyi 3 otaqlı tam sahəsi eyvanla birlikdə, 161,7 kv.m. olan mənzillərin sahəsinin hər kv.m. üçün 1300 manat olmaqla cəmi 210210 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür;
47. xx.xx.2018-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Nərimanov rayonu, Təbriz küçəsində inşa olunan 15 mərtəbəli yaşayış evinin giriş E, yaşayışın 15-ci mərtəbəsi, ümumi sahəsi 161,7 kv.m olan 263 saylı iki otaqlı mənzilin tikintisini tam dəyəri üzrə İddiaçı8 "xxxx" MMC-yə borcu yoxdur;
48. xx.xx.2019-cu il tarixli 160A saylı müqavilədən görünür ki, “Sifarişçi” İddiaçı1 ilə “podratçı” Cavabdeh MMC-nin direktoru X17 arasında müqavilə imzalanmış, müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz,F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş A, yaşayış evinin 1- ci və 2-ci mərtəbəsində, hər mərtəbədə ümumi 100 kv. m. olmaqla, toplam 200 kv.m. olan qeyriyaşayış sahəsinin tikintisi “Podratçı”ya həvalə edilmişdir;” Sifarişçi” sifariş verdiyi1-ci və 2-ci mərtəbələrdə, toplam sahəsi 200 kv.m. olan qeyri-yaşayış sahəsinin hər kv.m. üçün 2100 manat olmaqla cəmi 420000 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür;
49. xx.xx.2019-cu il tarixli 161A saylı müqavilədən görünür ki, “Sifarişçi” İddiaçı1 ilə “podratçı” Cavabdeh MMC-nin direktoru X17 arasında müqavilə imzalanmış, müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş A, yaşayış evinin 1- ci və 2-ci mərtəbəsində, hər mərtəbədə ümumi 100 kv. m. olmaqla, toplam 200 kv.m. olan qeyriyaşayış sahəsinin tikintisi “Podratçı”ya həvalə edilmişdir;” Sifarişçi” sifariş verdiyi1-ci və 2-ci mərtəbələrdə, toplam sahəsi 200 kv.m. olan qeyri-yaşayış sahəsinin hər kv.m. üçün 2100 manat olmaqla cəmi 420000 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür;
50. xx.xx.2019-cu il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Nərimanov rayonu, Təbriz küçəsində Cavabdeh MMC tərəfindən inşa edilən 16 mərtəbəli yaşayış binasının A girişi, qeyri-yaşayışın 1-ci və 2-ci mərtəbəsində, ümumi sahəsi 200 kv.m. olan qeyri-yaşayış sahəsinin tam dəyəri üzrə İddiaçı1 "xxxx" MMC-yə borcu yoxdur;
51. xx.xx.2019-cu il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Nərimanov rayonu, Təbriz küçəsində"xxxx" MMC tərəfindən inşa edilən 16 mərtəbəli yaşayış binasının A girişi, qeyriyaşayışın 1-ci və 2-ci mərtəbəsində, ümumi sahəsi 200 kv.m. olan qeyri-yaşayış sahəsinin tam dəyəri üzrə İddiaçı1 "xxxx" MMC-yə borcu yoxdur;
52. xx.xx.2018-ci il tarixli 162A saylı müqavilədən görünür ki, “Sifarişçi” İddiaçı3 ilə “podratçı” Cavabdeh MMC-nin direktoru X17 arasında müqavilə imzalanmış, müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin A girişi, 1-ci və 2-ci mərtəbəsində, hər mərtəbədə ümumi 103,4 kv. m. olmaqla, toplam 206,8 kv.m. olan qeyriyaşayış sahəsinin tikintisi “Podratçı”ya həvalə edilmişdir;” “Sifarişçi” sifariş verdiyi 1-ci və 2-ci mərtəbələrdə, toplam sahəsi 206,8 kv.m. olan qeyri-yaşayış sahəsinin hər kv.m. üçün 2055 manat olmaqla cəmi 424974 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür;
53. xx.xx.2018-ci il tarixli 163A saylı müqavilədən görünür ki, “Sifarişçi” İddiaçı3 ilə “podratçı” Cavabdeh MMC-nin direktoru X17 arasında müqavilə imzalanmış, müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin A girişi, 1-ci və 2-ci mərtəbəsində, hər mərtəbədə ümumi 103,4 kv. m. olmaqla, toplam 206,8 kv.m. olan qeyriyaşayış sahəsinin tikintisi “Podratçı”ya həvalə edilmişdir;” “Sifarişçi” sifariş verdiyi 1-ci və 2-ci mərtəbələrdə, toplam sahəsi 206,8 kv.m. olan qeyri-yaşayış sahəsinin hər kv.m. üçün 2055 manat olmaqla cəmi 424974 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür;
54. xx.xx.2019-cu il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Nərimanov rayonu, Təbriz küçəsində Cavabdeh MMC tərəfindən inşa edilən 16 mərtəbəli yaşayış binasının A girişi, qeyri-yaşayışın 1-ci və 2-ci mərtəbəsində, ümumi sahəsi 206,8 kv.m. olan qeyri-yaşayış sahəsinin tam dəyəri üzrə İddiaçı3 "xxxx" MMC-yə borcu yoxdur;
55. xx.xx.2019-cu il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Nərimanov rayonu, Təbriz küçəsində"xxxx" MMC tərəfindən inşa edilən 16 mərtəbəli yaşayış binasının A girişi, qeyriyaşayışın 1-ci və 2-ci mərtəbəsində, ümumi sahəsi 206,8 kv.m. olan qeyri-yaşayış sahəsinin tam dəyəri üzrə İddiaçı3 "xxxx" MMC-yə borcu yoxdur;
56. xx.xx.2018-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Nərimanov rayonu, M.Sənani küçəsində inşa olunan 16 mərtəbəli yaşayış evinin 1-ci girişi, yaşayışın 5-ci mərtəbəsi, ümumi sahəsi 313 kv.m olan 15 saylı beş otaqlı mənzilin tam dəyəri üzrə İddiaçı9 "xxxx" MMC-yə borcu yoxdur;
57. Bakı şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsinin 2(005)-1446/2021 saylı mülki iş üzrə xx.xx.2021-ci i tarixli Qərardadından görünür ki, mülki iş üzrə sənədlərin texniki və məhkəməxəttşünaslıq ekspertizası təyin edilmişdir. Ekspert qarşısında iddiaçılara məxsus müqavilələrdə və maliyyə arayışlarında Cavabdeh MMC-nin direktoru Yeqanova A.R. qrafasının qarşısındakı imzanın –şəxsin özü tərəfindən imzalanması, yaxud faksimile tərəfindən icra olunması, Əgər faksimile icra olunmuşsa imzalanmışsa, müqavillərdəki və arayışlardakı imzalar nümunəsi təqdim olunmuş Yeqanova A.R.-ə məxsus olan imzanın faksimilesidirmi?” sualları qoyulmuşdur;
58. Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin xx.xx.2021-ci il tarixli, 5/721 saylı ekspertiza rəyindən görünür ki, İddiaçı4 məxsus xx.xx.2016- cı il və xx.xx.2016-cı il tarixli müqavilələrin, xx.xx.2016-cı il və xx.xx.2016-cı il maliyyə arayışlarının; İddiaçı5 məxsus 16 yanvar 2018-ci il tarixli 3 ədəd müqavilənin və 3 ədəd maliyyə arayışlarının; İddiaçı12 məxsus xx.xx.2019-cu il tarixli 2 ədəd müqavilənin və 2 ədəd maliyyə arayışlarının; X6 məxsus xx.xx.2019-cu il tarixli müqavilənin və eyni tarixli maliyyə arayışının; İddiaçı11 məxsus xx.xx.2019-cu il tarixli 2 ədəd müqavilənin və eyni tarixli ədəd maliyyə arayışılarının; İddiaçı7 məxsus xx.xx.2017-ci il tarixli müqavilənin və maliyyə arayışının; İddiaçı6 məxsus xx.xx.2018-ci il tarixli müqavilənin və maliyyə arayışının; İddiaçı8 məxsus xx.xx.2018-ci il tarixli müqavilənin və maliyyə arayışının; İddiaçı9 məxsus xx.xx.2018-ci il tarixli maliyyə arayışının üzərlərində olan “Yeqanova A.R. yazısının qarşısındakı imzalar faksimile klişe vasitəsilə əks olunmuşdurlar; Tədqiqata təqdim edilmiş X6 məxsus xx.xx.2019-cu il tarixli müqavilənin, eyni tarixli maliyyə arayışın; İddiaçı1 məxsus xx.xx.2018- ci il tarixli 2 ədəd müqavilənin və 2 ədəd xx.xx.2019-cu il tarixli maliyyə arayışın; İddiaçı3 məxsus xx.xx.2018-ci il tarixli 2 ədəd müqavilənin və 2 ədəd xx.xx.2019-cu il tarixli maliyyə arayışının üzərlərində olan “Yeqanova A.R.” yazısının qarşısındaki imzalar bir başa icra olunmamış, axınlı printerdə çap edilmişdirlər. Məhkəmənin müvafiq qəradadı ilə “Əgər faksimile icra olunmuşsa imzalanmışsa, müqavillərdəki və arayışlardakı imzalar nümunəsi təqdim olunmuş Yeqanova A.R.-ə məxsus olan imzanın faksimilesidirmi?” sualına imza nümunələri təqdim edilmədiyindən cavab verilməmişdir.
59. Bakı şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsinin 2(005)-1446/2021 saylı mülki iş üzrə xx.xx.2021-ci il tarixli qərardadından görünür ki, mülki iş üzrə sənədlərin texniki və məhkəmə-xətşünaslıq ekspertizası təyin edilmişdir.
60. Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin xx.xx.2021-ci il tarixli, 5/1137-4/1423 saylı ekspertiza rəyindən görünür ki, İddiaçı4 məxsus xx.xx.2016-cı il və xx.xx.2016-cı il tarixli müqavilələrin, xx.xx.2016-cı il və xx.xx.2016-cı il tarixli maliyyə arayışlarının; -“İddiaçı5 məxsus 16 yanvar 2018-ci il tarixli 3 ədəd müqavilələrin və 3 ədəd maliyyə arayışların; “İddiaçı12 məxsus xx.xx.2019-cu il tarixli 2 ədəd müqavilələrin və 2 ədəd maliyyə arayışların; “X21ma məxsus xx.xx.2019-cu il tarixli müqavilənin və eyni tarixli maliyyə arayişının; “İddiaçı11 məxsus xx.xx.2019-cu il tarixli 2 ədəd müqavilələrin və 2 ədəd maliyyə arayışların; “X8 məxsus xx.xx.2017-ci il tarixli müqavilənin və maliyyə arayışın; “İddiaçı6 məxsus xx.xx.2018-ci il tarixli müqavilənin; “İddiaçı8 məxsus xx.xx.2018-ci il tarixli müqavilənin və maliyyə arayışın; “İddiaçı9 məxsus xx.xx.2018-ci il tarixli maliyyə arayışın üzərlərində olan "AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASİ Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti EVROSTROY-S.S" məzmunlu möhür əksləri relyef klişedən sənədlərin üzərlərinə bir başa vurulmuşdurlar.
61. Tədqiqata təqdim edilmiş X6 məxsus xx.xx.2019-cu il il tarixli müqavilənin, eyni tarixli maliyyə arayışın; X12 məxsus xx.xx.2019-cu il tarixli 2 ədəd müqavilənin, 2 ədəd maliyyə arayışın; İddiaçı3 məxsus xx.xx.2018-ci il tarixli 2 ədəd müqavilənin və 2 ədəd xx.xx.2019-cu il tarixli maliyyə arayışın üzərlərində olan "AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASİ Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti EVROSTROYS.S” məzmunlu möhür əksləri hər hansı bir texniki qurğu (skayner, fotoaparat və s.) vasitəsilə kompüterə köçürülmuş və qrafik proqram təminatından istifadə etməklə bir başa axınlı printerdə çap edilmişdirlər.
62. Rəyin qeydində göstərilmişdir: Tədqiqata təqdim edilmiş İddiaçı6 məxsus xx.xx.2018-ci il tarixli maliyyə arayışının üzərində möhür əksi olmadığı üçün ekspert qarşısında qoyulmuş “İddiaçı6 məxsus xx.xx.2018-ci il tarixli maliyyə arayışının üzərində olan möhür birbaşa vurulubmu?” sualı üzrə tədqiqat aparılmadı. Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinə xx.xx.2021-ci il tarixdə 2(005)-1446/2021 nömrəli mülki iş daxil olmuş, 11 oktyabr 2021-ci il tarixdə əlavə materialin təmin olunması barədə vəsatət verilmiş, ekspertin vəsatəti təmin edilmədiyindən məhkəmə ekspertizası fəaliyyəti haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 12-ci maddəsinə əsasən həmin ekspertizanın təyin edilməsi barədə xx.xx.2021 il tarixli qərardadın məhkəmə-xətşünaslıq ekspertizasına dair hissəsi icrasız saxlanılaraq aparılmasından imtina edilir.
63. Birinci instansiya məhkəmə iclasında şahid qismində ifadə verən X9 ifadəsində bildirdi ki, o 2016-cı ildən Cavabdeh MMC-də kassir və əməliyyatçı işləyir. Təbriz küçəsi ilə bağlı mənzillərin alqı-satqısı üzrə əməliyyatları, müqavilələrin tərtibini, kassaya mədaxil qəbzlərinin verilməsini həyata keçirir. Adı çəkilən iddiaçıların heç birini tanımır və iş materiallarında olan iddiaçılara məxsus alqı-satqı müqavilələri onun tərəfindən tərtib edilməmişdir.
64. Birinci instansiya məhkəmə iclasında şahid qismində ifadə verən X4 ifadəsində bildirdi ki, o 2010-cı ildən Cavabdeh MMC-də işləsə də, 2019-cu ilin əvvəlindən əsas ofisdə mühasib vəzifəsində işləyir. M.Sənani küçəsi ilə bağlı mənzillərin alqı-satqısı üzrə əməliyyatları, müqavilələrin tərtibini, kassaya mədaxil qəbzlərinin verilməsini həyata keçirir. Adı çəkilən iddiaçıların heç birini tanımır. Onlara məxsus alqı-satqı müqavilələri onun tərəfindən tərtib edilməmişdir. Əvvəllər MMC-nin direktoru Aida Yeqanova olmuşdur. Aida xanım onkoloji xəstəliklə əlaqədar tez-tez ölkə xaricində olurdu. Mənzillərlə bağlı müqavilələr tərtib olunub hazırlanırdı, Aida xanım ofisə gələndə imzalayırdı, bəzən də ofisdə olmayanda və böyük tələbat olanda razılığı olarsa ona məxsus faksimile tərəfindən imzalanırdı.
65. Birinci instansiya məhkəmə iclasında şahid qismində ifadə verən X22 ifadəsində bildirdi ki, əvvəllər Cavabdeh MMC-də qeyri-rəsmi olaraq satış meneceri kimi işləmişdir. O ofisin 1-ci mərtəbəsində otururdu. Mənzillərin satışı ilə bağlı müştərilərin cəlb edilməsi, məlumatlandırılması onun səlahiyyətinə aid idi. Müştəri evi bəyənirdisə, onları alqı-satqı müqaviləsi üçün əməliyyatçılara istiqamətləndirirdi. Adı çəkilən iddiaçılardan yalnız İddiaçı1 və qardaşını Cavabdeh MMC-nin şəriki kimi, sərmayəçisi kimi tanımışdir. Əvvəllər MMC-nin direktoru Aida Yeqanova olmuş, hazırda rəhmətə getmişdir.
66. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 2(103)-996/2023 nömrəli, xx.xx.2023-cü il tarixli qərardadı ilə cavabdehin nümayəndəsi və vəkili Vəkil1 tərəfindən verilmiş vəsatət təmin edilmiş, hazıkı iş üzrə sənədlərin texniki ekspertizası təyin edilmiş, ekspert qarşısında aşağıdakı sual qoyulmuşdur: “Şirkətlə İddiaçı4 arasında bağlanmış xx.xx.2016-cı il tarixli 16 saylı və xx.xx.2016-cı il tarixli 21 saylı iki müqavilə, İddiaçı5 ilə xx.xx.2018-ci il tarixli 14 saylı, xx.xx.2018-ci il tarixli 12 saylı və xx.xx.2018-ci il tarixli 11 saylı 3 müqavilənin, İddiaçı12 ilə xx.xx.2019-cu il tarixli 141A saylı, xx.xx.2019-cu il tarixli 142A saylı iki müqavilə, X15 ilə xx.xx.2019- cu il tarixli 147A saylı müqavilənin, İddiaçı11 ilə xx.xx.2019-cu il tarixli 144A saylı, xx.xx.2019-cu il tarixli 143A saylı 2 müqavilənin, İddiaçı7 ilə xx.xx.2017-ci il tarixli 70 saylı müqavilənin, İddiaçı8 ilə xx.xx.2018-ci il tarixli 24 saylı müqavilələrin texniki ekspetizası aparılaraq möhür və imzaların hansının daha əvvəl, hansının sonra vurulması (möhürün imzanın üzərinə vurulması yoxsa, imzanın möhürün üzərinə vurulması) müəyyən edilsin”.
67. Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin xx.xx.2023-cü il tarixli, 5/507 nömrəli ekspert rəyindən məlum olur ki, tədqiqata təqdim edilmiş İddiaçı4 arasında bağlanmış xx.xx.2016cı il tarixli 16 saylı və xx.xx.2016-cı il tarixli 21 saylı iki müqavilənin;
68. -İddiaçı5 ilə xx.xx.2018-ci il tarixli 14 saylı, xx.xx.2018-ci il tarixli 12 saylı və xx.xx.2018-ci il tarixli 11 saylı 3 müqavilənin, - İddiaçı12 ilə xx.xx.2019-cu il tarixli 141A saylı, xx.xx.2019-cu il tarixli 142A saylı iki müqavilənin, - X15 ilə xx.xx.2019- cu il tarixli 147A saylı müqavilənin, - İddiaçı11 ilə xx.xx.2019-cu il tarixli 144A saylı, xx.xx.2019-cu il tarixli 143A saylı 2 müqavilənin, - İddiaçı7 ilə xx.xx.2017-ci il tarixli 70 saylı müqavilənin, - İddiaçı8 ilə xx.xx.2018-ci il tarixli 24 saylı müqavilənin üzərlərində olan möhür əksi ilə imzaların kəsişdiyi hissədə rəngləyici maddələrin intensivliyi “RGB” intervalında eyni olduğu üçün onların kəsişmə ardıcıllığını müəyyən etmək mümkün olmadı.
69. Nərimanov RPİ-nin İŞ-nin baş müstəntiqi, polis mayoru G.Abdulovun xx.xx.2020-ci il tarixli “Cinayət təqibi üzrə toplanmış sübutların qiymətləndirilməsi, əməlin tövsif edilməsi və cinayət işi üzrə icraata xitam verilməsi haqqında” qərarından görünür ki, ibtidai istintaq zamanı zərərçəkmiş şəxs qismində tanınaraq dindirilmiş X11 ifadəsində göstərmişdir ki, həmyerlisi olan Seymur tərəfindən "xxxx" MMC-nin ünvan 2 ünvanında yerləşən yüksək mərtəbəli yaşayış binası tikilmişdir və həmin binaya ümumi nəzarəti o həyata keçirmiş və binada alqı-satqı işlərini də Seymur ona həvalə etmişdir, mahiyyəti üzrə bildirmişdir ki, xx.xx.2019-cu il tarixdə saata 17 radələrində İddiaçı1 və İddiaçı4 işlədiyi "xxxx" MMC-nin ofisinə gələrək Novruz aldığı yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin əmisinin oğlu Nicatın adına sənədləşdilməsini ondan tələb etmişdir. Bu zaman Seymur müəllimin razılığı olmadan evi heç kimin adına sənədəşdirilməyəcəyini bildirmiş, bu zaman əlbayaxa dava düşmüşdür”.
70. Nərimanov RPİ-nin İŞ-nin baş müstəntiqi, polis mayoru E.Məmmədovun xx.xx.2023-cü il tarixli ********* saylı cinayət işi üzrə X13 AR Cinayət Məcəlləsinin 178.3.2ci maddəsi ilə ittiham elan edilməsi və təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb edilməsi barədə qərarından məlum olur ki, Q.Əhmədov etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin əmlakını ələ keçirmək məqsədi ilə tanışı X2 ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında İddiaçı1 özlərini Azərbaycan Respublikası Vəkillər Kollegiyasının üzvü və vəkil kimi təqdim edərək Nərimanov Rayon Məhkəməsi və sonrakı məhkəmə instansiyalarında mülki işi 100.000 manat müqabilində udacaqlarına dair yalandan vəd verib aldadaraq xx.xx.2020-ci il tarixdən xx.xx.2023-cü il tarixədək olan müddət ərzində hissə-hissə olmaqla Bakı şəhərinin müxtəlif ərazilərində, sonuncu dəfə isə ünvan 3 ünvanında yerləşən “Tonqal” Restoranında vahid niyyətlə əhatə olunmuş qəsdlə cəmi 86.500 manat məbləğində pulu alaraq, vədlərinə əməl etmədən ona qarşı dələduzluq etmişdir.
71. Nərimanov Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli həbs qismində qəti imkan tədbirininin seçilməsi barədə qərardan görünür ki, AR Cinayət Məcəlləsinin 178.3.2-ci maddəsi ilə təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb edilmiş X23 barəsində həbs qismində qəti imkan tədbiri seçilmiş, həbsdə saxlama müddəti istintaq müddətinin sonuna kimi, yəni xx.xx.2024-cü il tarixədək müəyyən edilmişdir.
72. Məhkəmə Kollegiyasının iclasında şahid qismində dindirilmiş X10 ifadəsində bildirmişdir ki, o, əvvəllər cavabdeh olan "xxxx" MMC-də 50 faiz payı olan təsisçisi olmuşdur, iddiaçılar həqiqətən MMC-nin rəhbərliyi ilə yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin alınması ilə bağlı danışıqlar aparmış, müqavilələr bağlamışdır, əmlaklara görə alğı-satqı müqavilələrinin bağlanmasına təsisçi Taleh Abbasov rəhbərlik etmişdir. Həmçinin bildirdi ki, bağlanan müqavilələrdən birinə "xxxx" MMC-nin, yəni köhnə şirkətin adı olan möhür vurulduğunu görmüşdür, onun məsləhətindən sonra İddiaçı1 da "xxxx" MMC-nin möhürünün vurulmasını tələb etmiş, bundan sonra bu hal aradan qaldırılmışdır (Şahid yazılı izahatını və müəssisədəki payın alqı-satqısına dair müqavilənin surətini Məhkəmə Kollegiyasına təqdim etmişdir).
73. Müəssisədəki payın alqı-satqısına dair 3M-838 nömrəli, xx.xx.2017-ci il tarixli notarial qaydada təsdiq edilmiş müqavilənin surətindən məlum olur ki, satıcı "xxxx" MMCnin təsisçisi X10 "xxxx" MMC-dəki özünə məxsus 5 manat, 5 pay 50% pul şəklində payını alıcı X1. Tətbiq edilən maddi hüquq Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsi Maddə 6.2. Fiziki və hüquqi şəxslər mülki hüquqları öz mənafelərini gerçəkləşdirmək üçün iradələrinə uyğun olaraq əldə edir və həyata keçirirlər. Onlar müqavilə əsasında öz hüquq və vəzifələrini müəyyənləşdirməkdə və qanunvericiliyə zidd olmayan hər hansı müqavilə şərtləri qoymaqda sərbəstdirlər; Maddə 14.2. Mülki hüquqların və vəzifələrin əmələ gəlməsi əsasları aşağıdakılardır: 14.2.1. Qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş müqavilələr (əmək müqavilələri istisna olmaqla) və başqa əqdlər, habelə qanunvericilikdə nəzərdə tutulmasa da, ona zidd olmayan müqavilələr və başqa əqdlər. Maddə 178.8. Tikintisi başa çatmayan binanın tərkib hissəsini əldə etmək istəyən şəxslə binanın yerləşdiyi torpaq sahəsinin mülkiyyətçisi (satıcı) arasında bu Məcəllənin 39cu fəsli ilə nəzərdə tutulan podrat münasibətləri əmələ gəlir və belə münasibətlərdə torpaq sahəsinin mülkiyyətçisi (satıcı) podratçı, tikintisi başa çatmayan binanın tərkib hissəsini əldə etmək istəyən şəxs isə sifarişçi hesab edilir. Bu zaman digər öhdəliklərlə yanaşı, satıcı (podratçı) bu Məcəllənin 144-1.4-cü maddəsində nəzərdə tutulan müqavilədə müəyyənləşdirilən müddətdə binanın tikintisini başa çatdırmaq və istismarına icazə almaq, tərkib hissəni əldə etmək istəyən şəxs (sifarişçi) isə razılaşdırılmış məbləği hissə-hissə vaxtında satıcıya ödəmək vəzifəsi daşıyır. Tikintisi başa çatmayan binanın yerləşdiyi torpaq sahəsinin mülkiyyətçisinin (satıcının, podratçının) və (və ya) həmin binanın tərkib hissəsini əldə etmək istəyən şəxsin dəyişməsi onlar arasında yaranan münasibətlərə bu Məcəllənin 39-cu fəslində nəzərdə tutulan podrat münasibətlərinin tətbiqini istisna etməməlidir. Maddə 182.1. Əşyanı özgəninkiləşdirənin onun mülkiyyətçisi olmadığı, lakin bu fakt barədə vicdanlı əldə edən olduğu hallarda da əldə edən əşyanın mülkiyyətçisi olur; Maddə 331.1. Yazılı əqd onun məzmununu ifadə edən və əqdi bağlayan şəxs və ya şəxslər və ya onların lazımınca vəkil etdikləri şəxslər tərəfindən imzalanmış sənədin tərtibi yolu ilə bağlanmalıdır. Əqd onun məzmununu dəyişilməz formada maddi daşıyıcıda əks etdirməyə imkan verən elektron və ya digər texniki vasitələrin köməyi ilə bağlanıldıqda da yazılı formaya riayət edilmiş hesab edilir və bu halda iradəsini ifadə edən şəxsi dürüst müəyyən etməyə imkan verən hər hansı üsuldan istifadə olunmuşdursa, imza tələbi yerinə yetirilmiş hesab edilir. Qanunla, digər hüquqi aktlarla və ya tərəflərin razılaşması ilə şəxsi dəqiq müəyyən etməyə imkan verən xüsusi üsul (üsullar) müəyyənləşdirilə bilər. 331.3. Əqdlərin bağlanması zamanı mexaniki və ya başqa surətçıxarma vasitələrinin köməyi ilə imzanın faksimilesindən, elektron imzadan və ya şəxsi imzanın başqa analoqundan istifadə edilməsinə qanunda, digər hüquqi aktlarda və ya tərəflərin razılaşmasında nəzərdə tutulan hallarda və qaydada yol verilir. Elektron imzadan istifadə etmə qaydaları qanunvericiliklə müəyyən edilir. Maddə 360.2. Təmsil edilən tərəfindən əqdin sonradan bəyənilməsi onun üçün əqdin bağlandığı andan əqd üzrə mülki hüquq və vəzifələr yaradır, dəyişdirir və onlara xitam verir. Maddə 385.1. Öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Maddə 386.1. Öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır; Maddə 404.1. Müqavilə şərtlərini təfsir edərkən məhkəmə təkcə müqavilədəki söz və ifadələrin hərfi mənasını deyil, həm də tərəflərin iradə ifadəsinin həqiqi mənasını, bütövlükdə müqavilənin hərfi mənasının onun digər şərtləri və mənası ilə müqayisəsini nəzərə alır. Maddə 404.2. Bu zaman bütün müvafiq hallar, o cümlədən müqaviləyə qədərki danışıqlar və yazışmalar, tərəflərin qarşılıqlı münasibətlərində yaranmış praktika, işgüzar adətlər, tərəflərin sonrakı hərəkətləri nəzərə alınır. Madəd 442. Öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür; Maddə 445. İcranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün və gecikdirmə zamanı təsadüfən baş vermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələri üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır; Maddə 448.1. Əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Maddə 152.1. Mülkiyyət hüququ subyektin ona mənsub əmlaka (əşyaya) öz istədiyi kimi sahib olmaq, ondan istifadə etmək və ona dair sərəncam vermək üzrə dövlət tərəfindən tanınan və qorunan hüquqdur; Maddə 152.5. Mülkiyyətçi qanunvericiliklə və ya başqa şəkildə, o cümlədən müqavilə məhdudiyyətləri ilə müəyyənləşdirilmiş hədlərdə əmlaka (əşyaya) sərbəst surətdə sahib ola bilər, ondan istifadə edə bilər və ona dair sərəncam verə bilər, həmin əmlaka başqa şəxslərin sahibliyinə yol verməyə bilər, ona mənsub əmlak barəsində öz mülahizəsi ilə istənilən hərəkətləri edə bilər, bir şərtlə ki, həmin hərəkətlər qonşuların və ya üçüncü şəxslərin hüquqlarını pozmasın, yaxud hüquqdan sui-istifadə olmasın. Tətbiq edilən prosessual hüquq normaları: Mülki Prosessual Məcəllə Maddə 14.1. Məhkəmə həqiqətə nail olmaq üçün işin hərtərəfli, tam və obyektiv tədqiqinə lazımi şərait yaradır. Bunun üçün məhkəmə: işdə iştirak edən şəxslərə onların prosessual hüquq və vəzifələrini izah edir, görüləcək, yaxud görülməyəcək hərəkətlərin nəticələri barədə onları xəbərdar edir, onların prosessual hüquqlarının həyata keçməsinə kömək göstərir. Maddə 14.2. Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Maddə 76.1. Tərəflərin tələb və etirazlarını əsaslandıran halların və işi düzgün həll etmək üçün əhəmiyyəti olan başqa halların mövcud olduğunu və ya olmadığını məhkəmə müəyyən edərkən bu Məcəllədə və başqa qanunlarda müəyyən olunmuş qaydada əldə etdiyi məlumatlar sübutlar hesab olunur. Maddə 76.2. Bu məlumatlar yazılı və maddi sübutlarla, ekspertlərin rəyləri ilə, yerində müayinə keçirməklə, səs və video yazıları ilə, şahidlərin ifadələri ilə, işdə iştirak edən şəxslərin izahatları ilə müəyyən edilir. Maddə 77.1. Hər bir tərəf öz tələblərinin əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Maddə 149.1. İddia ərizəsi məhkəməyə yazılı şəkildə verilir. Maddə 218.3. Hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. Lakin hakim qanunda göstərilən müstəsna hallarda iddia tələblərindən kənara çıxa bilər. Maddə 88. Məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Maddə 372.1. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi tam hüquqlu məhkəmə kimi işə işdə olan və əlavə təqdim olunmuş sübutlar əsasında mahiyyəti üzrə baxır. 372.2. Yeni sübutlar və yeni tələblər apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən o halda qəbul edilir ki, işdə iştirak edən şəxslər həmin sübutların və tələblərin birinci instansiya məhkəməsində təqdim edilməsinin onlardan asılı olmayan səbəblərə görə mümkün olmadığını əsaslandırsın. 372.3. Tərəflər ilkin olaraq birinci instansiya məhkəməsinin baxışına təqdim etdikləri iddialarının hüquqi əsasını dəyişə bilərlər. 372.4. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən birinci instansiyada işə baxılmanın predmeti olmayan yeni tələblər qəbul edilmir və onlara baxılmır. 372.6. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını onun barəsində açıq və ya dolayısı ilə mübahisə edilən hissəsi üzrə, şikayət qərarın ləğv edilməsinə yönəldikdə və ya apellyasiya şikayətində və ona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə əsasən mübahisənin predmeti bölünməz olduqda isə tam yoxlayır. 372.7. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi şikayətin dəlillərindən asılı olmayaraq, məhkəmənin maddi və prosessual hüquq normalarına riayət etməsini yoxlayır. Maddə 385.1. Məhkəmə qətnaməsinin apellyasiya qaydasında ləğv edilməsi üçün əsaslar aşağıdakılardır: 385.1.1. maddi hüquq normalarının və ya prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq edilməməsi. 385.1.4. birinci instansiya məhkəməsinin qətnamədə göstərilmiş nəticələrinin işin hallarına uyğun gəlməməsi; Maddə 386. Maddi hüquq normaları o halda pozulmuş və ya düzgün tətbiq olunmamış hesab edilir ki, birinci instansiya məhkəməsi hüququn tətbiq edilməsində səhv buraxsın, tətbiq edilməli olan qanunu və ya digər normativ hüquqi aktı tətbiq etməsin, yaxud qanunu səhv təfsir etsin. Apellyasiya Məhkəməsinin baxışının hədləri:
74. Hazırkı halda, Məhkəmə kollegiyası Azərbaycan Respublikası MPM-in 372.6-cı maddəsinə əsasən birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsini iddaçıların apellyasiya şikayətinə əsasən iddia tələbinin təmin edilməyən, cavabdehin şikayətinə əsasən iddia tələbinin təmin edilən hissəsində, demək ki, tam yoxlayır.
75. MPM-in 372.2-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq, hazırkı işin halları baxımından apellyasiya icraatı zamanı cavabdehin vəsatəti əsasında sənədlərin texniki ekspertizası keçirilərək, müvafiq rəy əldə edilmiş, eləcə də, iddiaçı tərəfin vəsatəti əsasında isə bir şahid dindirilmiş, həm də birinci instansiya məhkəməsinə tərəflərdən asılı olmayan səbəblərdən təqdim edilməsi mümkün olmayan sübutlar- Nərimanov RPİ-nin İŞnin xx.xx.2023-cü il tarixli ********* saylı cinayət işi üzrə X13 AR Cinayət Məcəlləsinin 178.3.2-ci maddəsi ilə ittiham elan edilməsi və təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb edilməsi barədə qərarı və Nərimanov Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli AR Cinayət Məcəlləsinin 178.3.2-ci maddəsi ilə təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb edilmiş X23 barəsində həbs qismində qəti imkan tədbirininin seçilməsi barədə qərarı tədqiq edilmişdir.
76. Məhkəmə Kollegiyası qeyd edir ki, hazırda tərəflər arasındakı ixtilaf cavabdeh tərəfindən inşa edilən çoxmənzilli binalarda iddiaçılarla cavabdeh arasında (yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin əldə edilməsi ilə bağlı) mövcud alqı-satqı müqavilələrinin etibarlılığı ilə bağlıdır. Apellyasiya Məhkəməsinin mövqeyi:
77. Məhkəmə kollegiyası iş materiallarını, apellyasiya şikayətinin dəlillərini araşdıraraq və toplanmış sübutlara məcmu halında hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddiaçıların apellyasiya şikayəti təmin edilməli, qətnamə iddia tələbinin təmin edilməyən hissəsində ləğv edilməli, həmin hissədə iş üzrə yeni qətnamə qəbul edilməli, iddia tələbi həmin hissədə də təmin edilməli, cavabdehin apellyasiya şikayəti isə təmin edilməməlidir.
78. Məhkəmə kollegiyası ilk növbədə iddiaçıların apellyasiya şikayətinə münasibət bildirir. İddiaçılar bildirir ki, onlar cavabdeh MMC ilə yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin alqısatqısına dair müqavilələr bağlamış, əmlakların dəyəri iddiaçılar tərəfindən tam ödənilmiş, lakin cavabdeh əmlakları iddiaçılara təhvil verməmişdir. Beləliklə iddiaçılar qətnaməni onların iddia tələblərinin təmin edilmədiyi müqavilələr üzrə mübahisələndirmişlər.
79. Hazırkı halda iddiaçılar rayon məhkəməsinin qətnaməsini iddia tələblərini təmin edilmədiyi A.Xəlilova ilə bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli, 150A saylı müqaviləyə (1-ci cild, i/v 243) G..Həsənova ilə bağlanmış xx.xx.2018-ci il tarixli, 33 saylı müqavilə (1-ci cild, i/v 258) və İddiaçı9 ilə bağlanmış xx.xx.2018-ci il tarixli, 155 saylı müqaviləyə münasibətdə, eləcə də İddiaçı1 və İddiaçı3 ilə MMC arasında bağlanmış iddia tələblərinin təmin edilmədiyi müqavilələrə münasibətdə mübahisələndirmişlər. Bununla bağlı araşdırmalar aparılarkən məlum olmuşdur ki, mülki iş materiallarında cavabdehlə İddiaçı1 arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli 160A saylı (1-ci cild i/v 266) və xx.xx.2019-cu il tarixli 161A saylı (1-ci cild i/v 268) müqavilə, İddiaçı3lə bağlanmış xx.xx.2018-ci il tarixli 162A (1-ci cild, i/v 272), xx.xx.2018-ci il tarixli, 163A saylı (1-ci cild, i/v 274) müqavilələr mövcuddur. Göründüyü kimi, həm İddiaçı3 və İddiaçı1 cavabdehlə hər birinin iki ayrı müqaviləsi, yəni cəmi dörd müqaviləsi mövcuddur. İddia tələbində isə iddiaçılar İddiaçı1 və İddiaçı3 hərəsi bir müqaviləyə münasibətdə qeyri-yaşayış sahələrinə dair iddia irəli sürmüşdür. Bu xüsusatla bağlı araşdırma aparılarkən iddiaçıların nümayəndə və vəkili Vəkil2 bildirmişdir ki, onların, yəni həm İddiaçı3 və İddiaçı1 hər birinin iki müqaviləsi olmaqla, cəmi dörd müqaviləsi mövud olmasına, həmin müqavilələrin əslləri də mülki iş materiallarında olmasına baxmayaraq əvvəlki nümayəndə və vəkillərin səhlənkarlığı səbəbindən iddia ərizəsində həm İddiaçı1, həm də İddiaçı3 hərəsinin bir müqaviləsi üzrə iddia tələbi irəli sürülmüşdür. Hazırkı halda onlar İddiaçı3 və Novruzun bir müqaviləsinə münasibətdə iddia tələblərini müdafiə edirlər, qalan iki müqaviləyə münasibətdə ayrıca iddia tələbi irəli sürəcəklər. Beləliklə, Məhkəmə kollegiyası MPM-in 149.1-ci maddəsi və 218.3-cü maddəsinin tələbləri baxımından hazırkı halda iddia ərizəsinə əsasən iddiaçılar İddiaçı1 və İddiaçı3 hərəsinin bir müqaviləsinə, yəni cavabdehlə İddiaçı1 arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli 160A saylı (1-ci cild i/v 266) və İddiaçı3lə bağlanmış xx.xx.2018-ci il tarixli 162A (1-ci cild, i/v 272) saylı müqaviləsinə münasibətdə iddia tələbinin əsaslılığını yoxlayır.
80. İddia tələbini A.Xəlilova ilə bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli, 150A saylı müqavilə, İddiaçı1la bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli 160A saylı, İddiaçı3lə bağlanmış xx.xx.2018-ci il tarixli 162A saylı müqavilələrə münasibətdə təmin etməyən rayon məhkəməsi öz mövqeyini belə əsaslandırmışdır ki, həmin müqavilə və maliyyə arayışının üzərlərində olan "AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASİ Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti EVROSTROY-S.S” məzmunlu möhür əksləri hər hansı bir texniki qurğu (skayner, fotoaparat və s.) vasitəsilə kompüterə köçürülmuş və qrafik proqram təminatından istifadə etməklə bir başa axınlı printerdə çap edilmişdirlər. Bu səbəbdən, həmin müqavilələrə münasibətdə iddia tələbləri təmin edilməməlidir.
81. Həmçinin birinci instansiya iddia tələbini İddiaçı6 münasibətdə təmin etməyən rayon məhkəməsi qeyd etmişdir ki, İddiaçı6 məxsus xx.xx.2018-ci il tarixli maliyyə arayışının üzərində möhür əksi yoxdur. Onunla cavabdeh arasında xx.xx.2018-ci il tarixdə müqavilə baglansa da, həmin müqavilədəki imza faksmile klişe vasitəsilə icra olunmuş, xx.xx.2012-ci il tarixli maliyyə arayışına isə möhür vurulmamışdır. Məhkəmə hesab edir ki, tərəflər arasında müqavilənin olması həmin müqavilə üzrə öhdəliyin yerinə yetirilməsi kimi qəbul edilə bilməz. Müqavilə öhdəliyinin yerinə yetirilmiş hesab edilməsi üçün maliyyə arayışı olmaqla həmin arayışda möhür əksi olmalıdır. Lakin hazırda İddiaçı6 müqavilə üzrə öhdəliyinin yerinə yetirilməsi sübut olunmur. (əmlakın dəyərinin ödənilməsi və s.) Belə olan halda İddiaçı6 münasibətdə iddia rədd olunmalıdır.
82. İddia tələbini İddiaçı9 münasibətdə təmin etməyən rayon məhkəməsi qeyd etmişdir ki, İddiaçı9 məxsus iş materiallarında yalnız xx.xx.2018-ci il tarixli maliyyə arayışı mövcuddur. Ekspert rəyindən görünür ki, “İddiaçı9 məxsus xx.xx.2018-ci il tarixli maliyyə arayışın üzərində olan "AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASİ Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti “EVROSTROY-S.S" məzmunlu möhür əksi relyef klişedən sənədin üzərlərinə bir başa vurulmuşdur. Lakin məhkəmə qeyd edir ki, İddiaçı9 ilə EVROSTROY-S.S MMC arasında müqavilə bağlanmamış və müqavilə öhdəliyi yaranmamışdır. Maliyyə arayışının mövcud olması onun hər hansı əmlaka sahiblik və istifadə hüququnun olması kimi qiymətləndirilə bilməz. Ona görə də ona münasibətdə iddia rədd edilməlidir.
83. Rayon məhkəməsinin həmin mövqeyi ilə razılaşmayan iddiaçılar apellyasiya şikayətində qeyd etmişdir ki, iddiaçılar cavabdeh ilə müqavilələr bağlamışlar, nəticə də tərəflərin mülki hüquq və vəzifələri əmələ gəlmişdir. İddiaçı öz öhdəliklərinə əməl etsə də, cavabdeh tərəfindən vəzifələrə əməl edilməmişdir. Həmçinin iddiaçılar cavabdehin onlara təqdim etdiyi bəzi müqavilə və maliyyə arayışlarının axınlı printerdən çıxarıldığını da bilə bilməzdilər.
84. Məhkəmə Kollegiyası həmin dəlillə razılaşaraq qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 14.2.1-ci maddəsinə görə qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş müqavilələr (əmək müqavilələri istisna olmaqla) və başqa əqdlər, habelə qanunvericilikdə nəzərdə tutulmasa da, ona zidd olmayan müqavilələr və başqa əqdlər mülki hüquqların və vəzifələrin əmələ gəlməsi əsaslarıdır.
85. Kollegiya hesab edir iddia tələbinin təmin edilmədiyi müqavilələrə münasibətdə məhkəmə həmin müqavilədə möhürün olmaması, yaxud möhürün axınlı printerdə çap edilməsi, möhür əksi relyef klişedən sənədin üzərlərinə bir başa vurulmasına əsaslanaraq müqavilənin bağlanmamış hesab edilməsi barədə qənaətə gəlməkdə haqlı olmamışdır.
86. Çünki Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 331.3-cü maddəsinə əsasən əqdlərin bağlanması zamanı mexaniki və ya başqa surətçıxarma vasitələrinin köməyi ilə imzanın faksimilesindən, elektron imzadan və ya şəxsi imzanın başqa analoqundan istifadə edilməsinə tərəflərin razılaşmasında nəzərdə tutulan hallarda və qaydada yolverilir. Elektron imzadan istifadə etmə qaydaları qanunvericiliklə müəyyən edilir.
87. Bundan başqa Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 404.1 və 404.2-ci maddələrinə əsasən müqavilə şərtlərini təfsir edərkən məhkəmə təkcə müqavilədəki söz və ifadələrin hərfi mənasını deyil, həm də tərəflərin iradə ifadəsinin həqiqi mənasını, bütövlükdə müqavilənin hərfi mənasının onun digər şərtləri və mənası ilə müqayisəsini nəzərə alır. Bu zaman bütün müvafiq hallar, o cümlədən müqaviləyə qədərki danışıqlar və yazışmalar, tərəflərin qarşılıqlı münasibətlərində yaranmış praktika, işgüzar adətlər, tərəflərin sonrakı hərəkətləri nəzərə alınır.
88. İddiaçılar ilə cavabdeh arasında razılaşma əsasında müqavilələr bağlanmış, tərəflər iradələrini anlaşıqlı şəkildə ifadə etmişlər. Bugünə kimi cavabdeh həmin əmlakların başqa şəxslərə satılması barədə müqavilə və qeyd edilən müqavilələrin MMC-də qeydiyyatının olmaması barədə müvafiq qeydiyyat jurnalı məhkəməyə təqdim edilməmişdir. Eyni zamanda MMC tərəfindən sözügedən əmlaklara dair müvafiq dövlət orqanlarına (Vergilər Nazirliyinə, DƏDRX-nə), əhaliyə kommunal xidmətlər göstərən qurumlara nə kimi məlumatların verildiyi və ya verilmədiyi barədə də məhkəməyə hər hansı bir sənəd təqdim edilməmişdir. Yəni əmlakların iddiaçılara aid olmasını bütünlüklə inkar edəcək, müqavilələrin və maliyyə arayışlarının etibarsız olduğunu təsdiq edə biləcək, iddiaçılar ilə cavabdehin hər hansı bir danışıqlar aparmamasını göstərəcək tutarlı faktlar cavabdeh tərəfindən məhkməyə təqdim edilməmişdir. Bundan başqa, məhkəmədən əvvəl cavabdehin hərəkətləri barədə, müqavilə şərtlərinin yerinə yetirilməsi barədə ərizə, pretenziya göndərilmişdir. Cavabdeh tərəfindən hər hansı bir münasibət bildirilməmişdir. Məhkəmə yuxarıda qeyd edilmiş faktları nəzərə almamaqla nəticədə qeyd edilmiş maddi normanın tələblərini pozmuşdur.
89. İddiaçılar apellyasiya şikayətində qeyd edir ki, İddiaçı6 ilə cavabdeh arasında bağlanmış müqavilə MMC-nin direktoru tərəfindən imzalanmış, möhürlə təsdiq olunmuş, maliyyə arayışı isə imzalanmış olsa belə məhkəmə maliyyə arayışında möhürün vurulmaması səbəbindən iddianı təmin etməmişdir. Bununla da məhkəmə qeyd edilən hala (sübuta) düzgün hüquqi qiymət verməmişdir.
90. Kollegiya həmin dəlillə razılaşaraq qeyd edir ki, tərəflərin imzaları və möhürlə təsdiq edilmiş müqavilə əsasında verilmiş maliyyə arayışında möhürün olmaması iddiaçıların ziyanına, yaxud müqavilənin olmaması kimi şərh oluna bilməz. Mülki Məcələnin 331.2-ci maddəsinə görə Qanunda, digər hüquqi aktlarda və ya tərəflərin razılaşmasında əqdin formasının uyğun gəlməli olduğu əlavə tələblər (müəyyən formalı blankda tərtibetmə, möhürlə təsdiqləmə və i.a.) müəyyənləşdirilə bilər və bu tələblərə riayət edilməməsinin nəticələri nəzərdə tutula bilər. Hazırkı halda İddiaçı6 ilə bağlanmış, eləcə də digər iddiaçılarla cavabdeh arasında bağlanmış podrat müqaviləsində müqavilənin imzalandığı gündən qüvvəyə mindiyi qeyd edilmiş, möhür vurulması barədə şərt isə yoxdur. Eləcə də, maliyyə arayışında möhürün olmaması İddiaçı6 müqavilə üzrə öhdəliyini yerinə yetirmədiyi anlamına gəlmir. Onun öhdəliyini yerinə yetirməsi barədə arayış MMC-nin direktorunun imzası ilə təsdiq edilmişdir.
91. Demək ki, rayon məhkəməsi maliyyə arayışında möhürün olmamasına görə İddiaçı6 münasibətdə iddia tələbini təmin etməməkdə haqlı olmamışdır.
92. Rayon məhkəməsi İddiaçı9 münaibətdə iddia tələbini müqavilənin olmamasını əsas gətirməklə iddianı rədd etmişdir.
93. Apellyasiya şikayətinə İddiaçı9 ilə Cavabdeh MMC arasında bağlanmış xx.xx.2018-ci il tarixli müqavilənin əsli əlavə edilmişdir.
94. Mülki iş materiallarında imzalı və möhürlü maliyyə arayışı olmasına baxmayaraq müqavilə iş materiallarına əlavə edilmədiyi üçün onun mövud olmadığı qənaətinə gələrək İddiaçı9 münasibətdə iddia tələbini təmin etməyən məhkəmə həmçinin qeyd edir ki, ekspert rəyi ilə də müəyyən edilmişdir ki, “İddiaçı9 məxsus xx.xx.2018-ci il tarixli maliyyə arayışın üzərində olan "AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASİ Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti “EVROSTROY-S.S" məzmunlu möhür əksi relyef klişedən sənədin üzərlərinə bir başa vurulmuşdur.
95. Göründüyü kimi, rayon məhkəməsi ekspert rəyi ilə də İddiaçı9 məxsus imzalı və möhürlü maliyyə arayışında hər hansı saxtakarlıq olmadığını müəyyən etmiş, lakin nəticədə sırf müqavilə iş materiallarına əlavə edilmədiyi üçün onun mövcud olmadığı qənaətinə gələrək iddianı rədd etmişdir.
96. Bununla da, rayon məhkəməsinin qətnaməsində bu halla bağlı göstərilmiş nəticələr işin həqiqi halları ilə uyğunsuzluq təşkil etmişdir.
97. Bundan başqa, iddiaçıların təqdim etdiyi və mülki iş materiallarında olan (birinci cild, səhifə 3) Cavabdeh səlahiyyətli şəxsləri -MMC-nin təsisçiləri X20, X11 və X24 – tərəfindən yazılmış, imzalanmış və möhür vurulmuş 2019-cu il tarixli ərizəyə əsasən iddiaçılar İddiaçı4, İddiaçı10, X15, İddiaçı11, İddiaçı5, İddiaçı3, İddiaçı1, İddiaçı6 və İddiaçı7 mülkiyyətində olan, MMC-nin nəzdində yerləşən yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş qaydada alqısatqı etmələrinə etiraz etmədiklərini bildirmişlər. Demək ki, bunula da iddiaçıların tələblərinin əsası kimi istinad etdikləri əqdlərin bağlanmasında cavabdehin iradəsinin olmaması barədə cavabdehn nümayəndəsi tərəfindən irəli sürülən yeganə dəlilin aşkar əsassız olması müəyyən olunur.
98. Bundan başqa, Kollegiya onu da qeyd edir ki, Nərimanov RPİ-nin İŞ-nin baş müstəntiqi, polis mayoru G.Abdulovun xx.xx.2020-ci il tarixli “Cinayət təqibi üzrə toplanmış sübutların qiymətləndirilməsi, əməlin tövsif edilməsi və cinayət işi üzrə icraata xitam verilməsi haqqında” qərarından görünür ki, ibtidai istintaq zamanı zərərçəkmiş şəxs qismində tanınaraq dindirilmiş X11 ifadəsində göstərmişdir ki, həmyerlisi olan Seymur tərəfindən "xxxx" MMC-nin ünvan 2 ünvanında yerləşən yüksək mərtəbəli yaşayış binası tikilmişdir və həmin binaya ümumi nəzarəti o həyata keçirmiş və binada alqı-satqı işlərini də Seymur ona həvalə etmişdir, mahiyyəti üzrə bildirmişdir ki, xx.xx.2019-cu il tarixdə saata 17 radələrində İddiaçı1 və İddiaçı4 işlədiyi "xxxx" MMC-nin ofisinə gələrək Novruz aldığı yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin əmisinin oğlu Nicatın adına sənədləşdilməsini ondan tələb etmişdir. Bu zaman Seymur müəllimin razılığı olmadan evi heç kimin adına sənədəşdirilməyəcəyini bildirmiş, bu zaman əlbayaxa dava düşmüşdür”.
99. Bu da təsdiq edir ki, iddiaçılarla, o cümlədən də İddiaçı1 ilə cavabdeh arasında iddiaçıların istinad etdikləri müqavilələr mövcud olmuşdur.
100. Bundan əlavə, 2018-ci il iyulun 1-dən qüvvəyə minmiş “Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsində dəyişikliklər edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə Mülki Məcələnin 178.8-ci maddəsinin mətni redaksiyada verilmişdir”.
101. Kollegiya hesab edir ki, rayon məhkəməsi Mülki Məcələnin 178.8-ci maddəsinin 2018-ci il iyulun 1-dən qüvvəyə minmiş yeni redaksiyası yerinə, yalnız həmin tarixə qədər olan əvvəlki redaksiyasına istinad etmişdir.
102. Halbuki tərəflər arasında, məsələn G..Həsənova ilə bağlanmış müqavilə xx.xx.2018-ci il, İddiaçı9 ilə bağlanmış müqavilə xx.xx.2018-ci il tarixli olsa da, cavabdehlə İddiaçı1 arasında bağlanmış müqavilə xx.xx.2019-cu il tarixli, İddiaçı3lə bağlanmış müqavilə xx.xx.2018-ci il tarixli, A.Xəlilova ilə bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli olmasına baxmayaraq məhkəmə Mülki Məcəllənin 178.8-ci maddəsinin 2018-ci il iyulun 1-dən qüvvəyə minmiş mətninə, ümumiyyətlə, istinad etməmiş, nəticədə maddi hüquq normasının tətbiqində səhvə yol vermişdir.
103. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 7.1-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 149-cu maddəsinin Vİİ hissəsində nəzərdə tutulanlar istisna olmaqla, mülki qanunvericilik müddəalarının geriyə qüvvəsi yoxdur və onlar qüvvəyə mindikdən sonra əmələ gəlmiş münasibətlərə tətbiq edilir.
104. Həmçinin rayon məhkəməsi Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 139- 1.1.6-cı maddəsinə istinad etmişdir. Həmin maddəyə görə daşınmaz əmlak üzərində hüquqların əmələ gəlməsinin, başqasına keçməsinin, məhdudlaşdırılmasının (yüklülüyünün) və xitam verilməsinin dövlət qeydiyyatı üçün mənzil-tikinti kooperativi binasında yaşayış (qeyri-yaşayış) sahəsinin verilməsi barədə mənzil-tikinti kooperativi üzvlərinin ümumi yığıncağının qərarı (qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş pay haqqı tam ödənildikdə) əsas hesab olunur. Hazırki mülki işə qeyd edilən maddi normanı tətbiq etməklə məhkəmə səhvə yol vermişdir. Belə ki, qeyd edilən maddi norma mənzil-tikinti kooperativi binasında yaşayış (qeyri-yaşayış) sahəsinə görə pay haqqını tam ödəmiş üzvlərin daşınmaz əmlak üzərində hüquqlarının qeydiyyatı ilə bağlı hüquq münasibətlərini tənzimləyir. İddiaçı ilə müqavilə bağlamış cavabdeh MTK deyil, MMC-dir. Belə olan halda qeyd edilən maddi normanın hazırki mülki işə tətbiq edilməsi yanlışdır. Bununla da rayon məhkəməsi maddi hüququ normasını tətbiq etməkdə səhvə yol vermişdir.
105. Məhkəmə kollegiyası cavabdehin apellyasiya şikayətinin dəlillərini nəzərdən keçirib - müqavilə bağlanan tarixdə iddiaçıların Bakıda olub-olmamasının yoxlanması barədə cavabdehin şikayətindəki vəsatəti üzrə qeyd edir ki, cavabdeh iddiaya etirazında yeganə dəlil kimi iddiaçılarla bağlanmış müqavilələrdə cavabdeh olaraq onların iradəsinin olmamasına istinad etmişdir, bunun isə belə olmadığı, yəni həmin müqavilələrin məhz cavabdehin səlahiyyətli şəxslərinin təşəbbüsü ilə və onların tam da iradəsinə uyğun bağlandığı müəyyən olunmuşdur, belə olan halda iddiaçıların müqavilə bağlanan vaxt harada olmasının yoxlanılmasının, cavabdehin istinad etdiyi həmin halın müəyyən edilməsi baxımından heç bir əhəmiyyət yoxdur.
106. Apellyasiya şikayətinin imzaların direktor və ya onun etibar etdiyi şəxs tərəfindən imzalandığının sübut edilə bilməməsi barədə dəlilləri də əsassızdır.
107. Belə ki, apellyasiya icraatında Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 2(103)-996/2023 nömrəli, xx.xx.2023-cü il tarixli qərardadı ilə cavabdehin nümayəndəsi və vəkili Vəkil1 tərəfindən verilmiş vəsatət təmin edilmiş, hazıkı iş üzrə sənədlərin texniki ekspertizası təyin edilmiş, ekspert qarşısında aşağıdakı sual qoyulmuşdur: “Şirkətlə İddiaçı4 arasında bağlanmış xx.xx.2016-cı il tarixli 16 saylı və xx.xx.2016-cı il tarixli 21 saylı iki müqavilə, İddiaçı5 ilə xx.xx.2018-ci il tarixli 14 saylı, xx.xx.2018-ci il tarixli 12 saylı və xx.xx.2018-ci il tarixli 11 saylı 3 müqavilənin, İddiaçı12 ilə xx.xx.2019-cu il tarixli 141A saylı, xx.xx.2019-cu il tarixli 142A saylı iki müqavilə, X15 ilə xx.xx.2019- cu il tarixli 147A saylı müqavilənin, İddiaçı11 ilə xx.xx.2019-cu il tarixli 144A saylı, xx.xx.2019-cu il tarixli 143A saylı 2 müqavilənin, İddiaçı7 ilə xx.xx.2017-ci il tarixli 70 saylı müqavilənin, İddiaçı8 ilə xx.xx.2018-ci il tarixli 24 saylı müqavilələrin texniki ekspetizası aparılaraq möhür və imzaların hansının daha əvvəl, hansının sonra vurulması (möhürün imzanın üzərinə vurulması yoxsa, imzanın möhürün üzərinə vurulması) müəyyən edilsin”.
108. Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin xx.xx.2023-cü il tarixli, 5/507 nömrəli ekspert rəyindən məlum olur ki, tədqiqata təqdim edilmiş həmin müqavilənin üzərlərində olan möhür əksi ilə imzaların kəsişdiyi hissədə rəngləyici maddələrin intensivliyi “RGB” intervalında eyni olduğu üçün onların kəsişmə ardıcıllığını müəyyən etmək mümkün olmadı.
109. Apellyasiya şikayətinin maliyyə arayışı olsa da, kassa qəbzlərinin olmaması barədə dəlili üzrə bildirir ki, oturuşmuş praktikaya əsasən, yeni inşa edilən binalarda mənzil, yaxud alqı-satqısı zamanı kassa qəbzi yox, maliyyə arayışı verilir. Cavabdeh bu dəlili ilə bağlı da məhkəməyə MMC tərəfindən bağlanmış digər müqavilələr üzrə kassa mədaxil orderlərinin və qəbzlərinin olması barədə də hər hansı sübut verə bilməmişdir.
110. Həmçinin də, nəzərə alınmalıdır ki, ödənişin qəbulunun sənədləşdirilməsi qaydasını alıcı deyil, məhz satıcı (alqı-satqı zamanı müqavilə üzrə yaşayış və qeyriyaşayış sahələrinin dəyərinin tam ödənilməsi barədə maliyyə arayışı, yaxud kassa qəbzi verilməsini) -cavabdeh özü müəyyən edir.
111. Bundan başqa məhkəmə kollegiyası birinci instansiya məhkəməsində cavabehin iddia tələbinə qarşı təqdim etdiyi şahid ifadələrinə münasibətdə isə qeyd edir ki, şahidlərdən A.İsmayılovanın ifadəsi (yəni əvvəllər MMC-nin direktorunun Aida Yeqanovanın olması, Aida xanımın onkoloji xəstəliklə əlaqədar tez-tez ölkə xaricində olması, mənzillərlə bağlı müqavilələrin tərtib olunub hazırlanması, Aida xanımın ofisə gələndə imzalaması, bəzən də ofisdə olmayanda və böyük tələbat olanda razılığı olarsa ona məxsus faksimile tərəfindən imzalanması) dolayısı ilə iddiaçıların tələblərinin əsaslı olmasını dəlalət edir. İşə baxmış rayon məhkəməsi də həmin şahid ifadələrinə tənqidi yanaşmış, iddiaçılarla bağlanmış müqavilələrin böyük əksəriyyətini etibarlı müqavilə kimi tanıyaraq iddia tələblərini həmin hissələrdə təmin etmişdir. Belə olan halda, nəzərə almaq lazımdır ki, həmin şahidlərin cavabdehin özünün tabeliyində olan və ondan asılı olan şəxslər olması səbəbindən onların ifadələrini hazırkı iddia tələbinə cavabehin etiraz dəlilini təsdiq edən sübut kimi qəbul etməyən rayon məhkəməsi haqlı olmuşdur.
112. Beləliklə də, aparılmış məhkəmə araşdırmaları ilə müəyyən olunmuşdur ki, iddiaçılar ilə cavabdeh MMC arasında mənzillərin və qeyri-yaşayış sahələrinin alqısatqısına dair etibarlı müqavilələr bağlanmışdır.
113. Bununla da müəyyən olunur ki, cavabdehin apellyasiya şikayətinin dəlilləri əsassızdır və təmin oluna bilməz.
114. Məhkəmə kollegiyası rayon məhkəməsində işə baxılmasında iddiaçıları təmsil etmiş şəxslər tərəfindən iddiaçıların aldadılması və həmin şəxslərin qarşı tərəflə əlbir olması barədə bildirdiklərinə və bunun təsdiqi kimi cinayət məsuliyyətinə cəlb etmə və s. ilə bağlı təqdim etdikləri sübutlara münasibətdə xüsusi olaraq qeyd edilir ki, həmin xüsusatların hazırkı işin mahiyyəti üzrə həllinə hər hansı təsiri olmadığından, ona münasibət bildirilməsinə zərurət yoxdur. Nəticə:
115. Göstərilənlərə əsasən, məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən qətnamədə göstərilmiş nəticələr işin hallarına uyğun gəlmədiyindən, iddiaçıların apellyasiya şikayəti təmin edilməli, qətnamə qismən, iddia tələbinin təmin edilməyən hissəsində ləğv edilməli, həmin hissədə iş üzrə yeni qətnamə qəbul edilməli, iddia tələbi həmin hissədə də təmin edilərək, “Sifarişçi” İddiaçı1 ilə “podratçı”Cavabdeh MMC arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli 160A saylı müqavilə üzrə Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş A, yaşayış evinin 1-ci və 2-ci mərtəbəsində, hər mərtəbədə ümumi 100 kv. m. olmaqla, toplam 200 kv.m. olan qeyriyaşayış sahəsi üzərində İddiaçı1, “Sifarişçi” İddiaçı3 ilə “podratçı” Cavabdeh MMC arasında bağlanmış xx.xx.2018-ci il tarixli 162A saylı müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin A girişi, 1-ci və 2-ci mərtəbəsində, hər mərtəbədə ümumi 103,4 kv. m. olmaqla, toplam 206,8 kv.m. olan qeyri-yaşayış sahəsi üzərində İddiaçı3, xx.xx.2019-cu il tarixli, 150A saylı “Sifarişçi” X15 və “podratçı” Cavabdeh MMC arasında bağlanmış müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz küçəsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş C, yaşayışın 2-ci mərtəbəsi, ümumi sahəsi 106 kv.m olan izolə olunmuş 2 otaqdan ibarət 131 saylı mənzil üzərində X15, xx.xx.2018-ci il tarixli, 33 saylı “Sifarişçi İddiaçı6 ilə “podratçı” Cavabdeh MMC arasında bağlanmış müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin B girişi, yaşayışın 2-ci mərtəbəsində ümumi sahəsi 161,7 kv. m. olan izolə olunmuş 3 otaqdan ibarət 78 saylı mənzil üzərində İddiaçı6 sahiblik və istifadə hüquqları tanınmalı və həmin əmlakların təhvil verilməsi Cavabdeh MMC-yə həvalə edilməli, cavabdehin apellyasiya şikayəti təmin edilməməlidir.
116. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin apellyasiya instansiya məhkəməsinin səlahiyyətlərini müəyyən edən 384-cü maddəsinə əsasən apellyasiya instansiyası məhkəməsi qətnaməni dəyişmədən, apellyasiya şikayətini isə təmin etmədən saxlaya bilər; qətnaməni tamamilə və ya qismən ləğv edə bilər və birinci instansiya məhkəməsində müəyyən edilmiş hallar və ya əlavə təqdim olunmuş sübutlar əsasında yeni qətnamə qəbul edə bilər; qətnaməni dəyişdirə bilər; qətnaməni tamamilə və ya qismən ləğv edə bilər, iş üzrə icraata xitam verə və yaxud ərizəni baxılmamış saxlaya bilər.
117. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən iddiaçıların apellyasiya şikayətinin verilməsi üçün ödənilmiş dövlət rüsumu 50 (əlli) manat dövlət rüsumu cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalı, ekspertiza tədqiqatının dəyəri cavabdehdən tutulmalıdır.
118. Şərh edilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372, 382, 384.0.2, 393 və 405.0.1-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə kollegiyası,
QƏT ETDİ:
İddiaçılar İddiaçı1, İddiaçı3, X15, İddiaçı6 və İddiaçı9 apellyasiya şikayəti təmin edilsin. Nərimanov Rayon Məhkəməsinin 2(005)-1446/2021 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli qətnaməsi qismən, iddia tələbinin təmin edilməyən hissəsində ləğv edilsin, həmin hissədə iş üzrə yeni qətnamə qəbul edilsin, iddia tələbi həmin hissədə təmin edilsin. “Sifarişçi” İddiaçı1 ilə “podratçı”Cavabdeh MMC arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli 160A saylı müqavilə üzrə Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş A, yaşayış evinin 1-ci və 2-ci mərtəbəsində, hər mərtəbədə ümumi 100 kv. m. olmaqla, toplam 200 kv.m. olan qeyri-yaşayış sahəsi üzərində İddiaçı1, “Sifarişçi” İddiaçı3 ilə “podratçı” Cavabdeh MMC arasında bağlanmış xx.xx.2018-ci il tarixli 162A saylı müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin A girişi, 1-ci və 2-ci mərtəbəsində, hər mərtəbədə ümumi 103,4 kv. m. olmaqla, toplam 206,8 kv.m. olan qeyri-yaşayış sahəsi üzərində İddiaçı3, xx.xx.2019-cu il tarixli, 150A saylı “Sifarişçi” X15 və “podratçı” Cavabdeh MMC arasında bağlanmış müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz küçəsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin giriş C, yaşayışın 2-ci mərtəbəsi, ümumi sahəsi 106 kv.m olan izolə olunmuş 2 otaqdan ibarət 131 saylı mənzil üzərində X15, xx.xx.2018-ci il tarixli, 33 saylı “Sifarişçi İddiaçı6 ilə “podratçı” Cavabdeh MMC arasında bağlanmış müqaviləyə əsasən Nərimanov rayonu, Təbriz, F.Məmmədov və K.Kazımzadə küçələrinin kəsişməsində inşa olunan 6 girişli, 16 mərtəbəli yaşayış evinin B girişi, yaşayışın 2-ci mərtəbəsində ümumi sahəsi 161,7 kv. m. olan izolə olunmuş 3 otaqdan ibarət 78 saylı mənzil üzərində İddiaçı6 sahiblik və istifadə hüquqları tanınsın və həmin əmlakların təhvil verilməsi Cavabdeh MMC-yə həvalə edilsin. Apellyasiya şikayətinin verilməsi üçün ödənilmiş dövlət rüsumu 50 (əlli) manat dövlət rüsumu Cavabdeh MMC-dən alınaraq iddiaçılar İddiaçı1, İddiaçı3, X15, İddiaçı6 və İddiaçı9n verilsin. Cavabdeh MMC-dən ekspertiza tədqiqatının dəyəri 62 (altmış iki manat) manat alınaraq X3, Kod: 210005, VÖEN **********, Müxbir hesab: AZ41NABZ********************, SVİFT BİK: CTREAZ22, Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzi VÖEN **********, AZ34CTRE******************** hesabına köçürülsün. Qətnamə rəsmi qaydada verildiyi gündən hesablanmaqla ondan 2 (iki) ay müddətinə Bakı Apellyasiya Məhkəməsi vasitəsi ilə “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinə kassasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilməmişsə, bu müddət keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Qeyd: Kassasiya şikayəti elektron sistem vasitəsi ilə verilmədikdə MPM-in 408.1.7-ci maddəsinə əsasən geri qaytarılacaqdır.
Sədrlik edən: İkram Şirinov Hakimlər: Namiq Cəfərov Elşən Kazımov