Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №2(5-104)-285/2026

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Bakı şəhəri İş № 2(5-104)-285/2026 19.01.2026 BAKI ŞƏHƏRİ YASAMAL RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı Şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinin hakimi Oruclu Aydan Adəm qızı, İddiaçı Cavabdeh qarşı “qəbiristanlıqda dəfn olunmanın qadağan olunması” tələbinə dair iddia ərizəsinin mümkünlüyü haqqında məsələyə məhkəmənin inzibati binasında yazılı icraat qaydasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı Cavabdeh qarşı “qəbiristanlıqda dəfn olunmanın qadağan olunması” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Bakı şəhəri, Sabunçu rayonu, Maştağa qəsəbəsi ərazisində yerləşən Seyidlər Pir qəbirstanlığında Cavabdeh tərəfindən onun əri X1 dəfn olunmasının cavabdehə qadağan edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iddia ərizəsini nəzərdən keçirərək hesab edir ki, iddianın yolverilməzliyinə görə iddia ərizəsinin qəbulundan imtina olunmalıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 151.1-ci maddəsinə əsasən, ərizə bu Məcəllənin tələblərinə riayət edilməklə verildikdə onun məhkəmə icraatı mümkündür. Həmin Məcəllənin 4.1-ci maddəsinə əsasən, bütün fiziki və hüquqi şəxslər özlərinin qanunla qorunan hüquq və azadlıqlarını, eləcə də maraqlarını qorumaq və təmin etmək məqsədi ilə qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhkəmə müdafiəsindən istifadə etmək hüququna malikdirlər. Həmin Məcəllənin 5.1-ci maddəsinə əsasən, hər hansı fiziki və yaxud hüquqi şəxs öz hüququnun və ya qanunla qorunan mənafeyinin müdafiəsi və yaxud təsdiqi üçün məhkəməyə müraciət etdiyi hallarda məhkəmədə iş başlanılır. Həmin Məcəllənin 153.2.1-ci maddəsinə əsasən, ərizəyə məhkəmə qaydasında və ya mülki məhkəmə icraatı qaydasında baxılmalı deyildirsə, hakim iddianın yolverilməzliyinə görə ərizəni qəbul etməkdən imtina edir. Göründüyü kimi, İddiaçı Cavabdeh tərəfindən onun əri X1 ailə qəbiristanlığında dəfn olunmasının cavabdehə qadağan edilməsi tələbi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İş materiallarından və iddia ərizəsinin məzmunundan aydın olur ki, ailə qəbiristanlığında dəfn olunmasının qadağan edilməsi istənilən şəxs, yəni cavabdehin əri hazırda sağdır və vəfat etməmişdir. Buna görə iddiaçının tələbləri hazırda mövcud olan və ya artıq pozulmuş hüququn müdafiəsinə deyil, yalnız gələcəkdə yarana biləcək ehtimal xarakterli hüquqi vəziyyətə yönəldilib. Qanunvericiliyə əsasən, məhkəmələr yalnız mövcud və ya artıq pozulmuş, yaxud real mübahisəyə çevrilmiş hüquq və qanuni maraqlar barədə işlərə baxa bilər. Gələcəkdə baş verə biləcək, ehtimal xarakterli hallarla bağlı qabaqlayıcı qadağaların tətbiqi mülki məhkəmə icraatının predmetinə aid deyil. Hazırkı halda, cavabdehin əri hələ vəfat etmədiyindən, onun dəfn olunması ilə bağlı hər hansı real hüquqi mübahisə yaranmayıb və iddiaçının hüquq və qanuni maraqlarının pozulması faktı mövcud deyil. Gələcəkdə baş verə biləcək pozuntu ilə bağlı tələbə dair iddia ərizəsinə məhkəmə qaydasında baxılması yolverilməzdir. Beləliklə, qeyd olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia ərizəsinə məhkəmə qaydasında baxılmalı olmadığından iddianın yolverilməzliyinə görə iddia ərizəsinin icraata qəbul edilməsindən imtina edilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 153.3-cü maddəsinə əsasən, hakim ərizəni qəbul etməkdən imtina barədə əsaslandırılmış qərardad çıxarır. Həmin Məcəllənin 153.5-ci maddəsinə əsasən, ərizəni qəbul etməkdən imtina edilməsi ərizəçiyə həmin cavabdehə qarşı, həmin predmet barəsində və həmin əsaslarla yenidən iddia qaldırmağa mane olur. Həmin Məcəllənin 153.6-cı maddəsinə əsasən iddia ərizəsini qəbul etməkdən imtina barədə qərardaddan şikayət verilə bilər. Məhkəmə həmçinin qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 114.1.2-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş əsaslarla ərizəni baxılmaq üçün qəbul etməkdən imtina edilərsə, ödənilmiş dövlət rüsumu qaytarılır. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 153, 263-264, 266-268-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: İddiaçı Cavabdeh qarşı “qəbiristanlıqda dəfn olunmanın qadağan olunması” tələbinə dair iddia ərizəsinin icraata qəbul edilməsindən imtina edilsin. xx.xx.2026-cı il tarixli, **********91 nömrəli mədaxil qəbzinə əsasən ödənilmiş 100 (bir yüz) manat məbləğində dövlət rüsumu İddiaçı qaytarılsın. Qərardaddan rəsmi qaydada verildikdən sonra 10 (on) gün müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə Bakı şəhəri Yasamal Rayon Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim: Aydan Oruclu