Bakı Şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №e-2(003)-1040/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Bakı şəhəri İş № e-2(003)-1040/2023 31.01.2023 BAKI ŞƏHƏRİ XƏZƏR RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsinin hakimi Rüstəmov Emin Şahin oğlu – İddiaçı ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri nəzərdən keçirərək, müəyyən etdi: Ərizəçi İddiaçı hüquqi əhəmiyyəti olan faktın müəyyən edilməsi barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, Xəzər (Əzizbəyov) rayon İcra Hakimiyyəti tərəfindən xx.xx.1992-ci il tarixli 232/47 saylı sərəncama əsasən X1 ayrılmış, Şüvəlan qəsəbəsində yerləşən 1200 kv/m ümumi sahəsi olan, 505 saylı torpaq sahəsinə, onunla X2 arasında 1996-cı il tarixdə olan faktiki alqı-satqı müqaviləsinin bağlanmış hesab edilməsi faktının müəyyən edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Ərizəni və ona əlavə edilmiş sənədləri nəzərdən keçirərək məhkəmə hesab edir ki, yolverilməzliyə görə ərizənin qəbul edilməsindən imtina edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 307.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə fiziki və hüquqi şəxslərin şəxsi və ya əmlak hüquqlarının əmələ gəlməsi, dəyişməsi, xitam verilməsinin asılı olduğu faktları müəyyən edir. Həmin Məcəllənin 308-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə hüquqi əhəmiyyəti olan faktları o zaman müəyyən edə bilər ki, ərizəçi həmin faktları təsdiq edən lazımı sənədləri başqa qaydada ala bilməsin, yaxud itirilmiş sənədlərin bərpası mümkün olmasın. Göründüyü kimi, şəxs faktın təsdiqini o zaman tələb edə bilər ki, təsdiq olunmalı olan faktların ilkin qeydiyyatı mövcud olsun, lakin ərizəçi həmin faktı başqa vasitələrlə təsdiq olunmasını təmin edə bilməsin. Məhkəmənin hansı “xüsusi icraat qaydasında işlər”ə baxması MPM-nin 305-ci maddəsində, hansı “hüquqi əhəmiyyəti olan faktların müəyyən edilməsi haqqında işlər”ə baxması isə MPM-nin 307-ci maddəsində təsbit edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Plenumunun “hüquqi əhəmiyyəti olan faktların müəyyən edilməsinə dair işlər üzrə təcrübəsi haqqında” 2019-cu il 12 aprel 03 nömrəli qərarının 1.3-cü bəndinə əsasən, məhkəmə hər hansı faktı deyil, yalnız qanunvericiliklə müəyyən hüquqi nəticələrə, yəni şəxsi və ya əmlak hüquqlarının yaranmasına, dəyişməsinə və yaxud xitamına səbəb olan faktları müəyyən edir. Məhkəmə qaydasında müəyyən edilən faktların hüquqi əhəmiyyəti maddi hüquq normaları ilə (mülki, mənzil, pensiya qanunvericiliyi və s.) müəyyən edilir. Hüquqi əhəmiyyəti olmayan faktın müəyyən edilməsi barədə ərizələrin icraata qəbulundan məhkəmə MPM-nin 153.2.1-ci maddəsinin tələbinə əsasən imtina etməli, əgər belə ərizə səhvən icraata götürülmüşdürsə, MPM-nin 261.0.1-ci maddəsinə əsasən iş üzrə icraata xitam verilməlidir. Göstərilən xüsusata əsasən məhkəmə hesab edir ki, mövcud ərizəyə məhkəmə qaydasında baxılmalı deyildir. Buna görə də yolverilməzliyə görə ərizənin qəbul edilməsindən imtina edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 153.2.1-ci maddəsinə əsasən, ərizəyə məhkəmə qaydasında baxılmalı deyildirsə, iddianın yolverilməzliyinə görə iddia ərizəsinin qəbul edilməsindən imtina edilir. Məhkəmə, hesab edir ki, tərəflər arasında olan mübahisə torpaqla bağlı olduğundan, belə mübahisəyə xüsusi icraat qaydasında baxılması yolverilməzdir və hazırkı ərizə xüsusi icraat qaydasında baxılmasının yolverilməzliyinə görə qəbul edilməsindən imtina edilməlidir. Eyni zamanda ərizəçiyə iddia icraatı qaydasında ümumi məhkəməyə iddia ərizəsi ilə müraciət etmək hüququnun olması izah olunur. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 153-cü maddəsini rəhbər tutaraq qəraraaldı: Ərizəçi İddiaçı - Xəzər (Əzizbəyov) rayon İcra Hakimiyyəti tərəfindən xx.xx.1992-ci il tarixli 232/47 saylı sərəncama əsasən X1 ayrılmış, Şüvəlan qəsəbəsində yerləşən 1200 kv/m ümumi sahəsi olan, 505 saylı torpaq sahəsinə, İddiaçı ilə X2 arasında 1996-cı il tarixdə olan faktiki alqı-satqı müqaviləsinin bağlanmış hesab edilməsi barədə ərizəsi, yolverilməzliyə görə qəbul edilməsindən imtina edilsin. Ərizəçiyə iddia icraatı qaydasında ümumi məhkəməyə müraciət etmək hüququnun olması izah edilsin. Qərardaddan, rəsmi qaydada verildikdən sonra 10 (on) gün müddətində, Bakı Şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim: Emin Rüstəmov