Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(011)-8207/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(011)-8207/2024 28.11.2024 BAKI ŞƏHƏRİ XƏTAİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Həsənova Aygün Namiq qızının sədrliyi, Quliyeva Nərmin İsmayıl qızının katibliyi, İddiaçının etibarnamə üzrə nümayəndəsi və vəkili Vəkil iştirakı ilə, İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh2, Cavabdeh1 və Cavabdeh3 qarşı “istifadə hüququnun itirilməsi” tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən etdi: İddia ərizəsinin dəlilləri: İddiaçı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavabdehlər Cavabdeh2, Cavabdeh1 və Cavabdeh3 ünvan 1ənzil 12-ə olan istifadə hüquqlarının itirilmiş hesab edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı ünvan 1ənzil 12 üzərində mülkiyyət hüquqları daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 06 dekabr 2001-ci il tarixində qeydiyyata alınmışdır. İddiaçı məxsus ünvan 1ənzil 12-də Cavabdeh2, Cavabdeh1 və Cavabdeh3 yaşayış yeri üzrə qeydiyyata alınmışlar. Cavabdeh2, Cavabdeh1 və Cavabdeh3 ünvan 1ənzil 12-də qeydiyyatda olsalar da, faktiki olaraq həmin ünvanda yaşamırlar və mənzildən istifadə etmirlər. Cavabdehlər başqa bir ünvanda daimi olaraq yaşayırlar. Cavabdeh2, Cavabdeh1 və Cavabdeh3bu günə kimi ünvan 1ənzil 12-dən istifadə etməməklə yanaşı qeydiyyatdan da çıxmamışlar. Hazırda cavabdehlərin adları ünvan 1ənzil 12-də formal olaraq qalıb və mənzildən istifadə etmək hüquqları da mövcud deyil. Bu fakt 70 saylı Mənzil Kommunal İstismar Sahəsinin 05 iyun 2024-cü il tarixli 143 nömrəli arayışı ilə təsdiq olunur. Cavabdehlər Cavabdeh2, Cavabdeh1 və Cavabdeh3 ünvan 1ənzil 12-də uzun müddət yaşamamaları barədə qonşular 03 iyun 2024-cü il tarixdə akt imzalamışlar. Cavabdehlər Cavabdeh2, Cavabdeh1 və Cavabdeh3 başqa ünvanda daimi yaşamalarına baxmayaraq ünvan 1ənzil 12-də qeydiyyatda qalmaqla İddiaçı mənzildən sərbəst sərəncam vermək hüquqlarını məhdudlaşmışdır. Tərəflərin izahatları: Məhkəmə iclasında iddiaçının nümayəndəsi və vəkili iddia tələbini müdafiə edərək onun təmin edilməsini xahiş etmiş və iddia ərizəsinin məzmununa uyğun izahat vermişdir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında cavabdehlərə lazımi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq onlar məhkəmə iclasında iştirak etməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-in 147-ci maddəsinə əsasən, işə cavabdehlərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab edir. İşin faktiki halları: İş materiallarında olan qeydiyyat vəsiqəsinin surətindən görünür ki, Bakı şəhəri, Xətai rayonu, Nikişin küçəsi, ev 27 ünvanında yerləşən 12 saylı mənzil İddiaçı adına qeydiyyata alınmışdır. Cavabdehlər mənzilin mülkiyyətçisinin ailə üzvüdür, onlar hazırda həmin mənzildə yaşamırlar, mübahisəli mənzildə formal olaraq qeydiyyatdadır. 70 saylı Mənzil Kommunal İstismar Sahəsinin 05 iyun 2024-cü il tarixli 143 nömrəli arayışından görünür ki, cavabdehlər – övladları Cavabdeh2, Cavabdeh1 və nəvəsi Cavabdeh3 Bakı şəhəri, Xətai rayonu, Nikişin küçəsi, ev 27 ünvanında yerləşən 12 saylı mənzildə uzun müddətdir ki, yaşamırlar. Cavabdeh2 mülkiyyətində ünvan 2 ünvanında yerləşən fərdi yaşayış sahəsi var. Digər Cavabdeh1 mülkiyyətində torpaq sahəsi var. “Elektron Məhkəmə” informasiya sistemi vasitəsilə verilmiş sorğuya əsasən müəyyən edilmişdir ki, Cavabdeh3 21 sentyabr 2024-cü il tarixdə ölkə sərhədindən çıxmış və ölkəyə giriş etməmişdir. Mülki işə tətbiq edilən hüquq: Azərbaycan Respublikası Konstitusiyası: 13-cü maddəsinin İ hissəsinə görə Azərbaycan Respublikasında mülkiyyət toxunulmazdır və dövlət tərəfindən müdafiə olunur. 29-cu maddəsinin 2-ci bəndinə görə mülkiyyətin heç bir növünə üstünlük verilmir. Mülkiyyət hüququ, o cümlədən xüsusi mülkiyyət qanunla qorunur. “İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi” haqqında Konvensiyanın 1 nömrəli protokolu: 1-ci maddəsinə əsasən hər bir fiziki və hüquqi şəxs öz mülkiyyətindən maneəsiz istifadə hüququna malikdir. Heç kəs cəmiyyətin maraqları naminə, qanunla və beynəlxalq hüququn ümumi prinsipləri ilə nəzərdə tutulmuş şəxslər istisna olmaqla öz mülkiyyətindən məhrum edilə bilməz. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsi: 228.1-ci maddəsinə görə yaşayış binasının tərkib hissəsi mülkiyyətçisinin ailə üzvləri və digər şəxslər yaşayış binasından istifadə hüququna bu şərtlə malikdirlər ki, həmin hüquq daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alınsın. 228.2-ci maddəsinə əsasən yaşayış binasının tərkib hissəsindən istifadə hüququnun əmələ gəlməsi, həyata keçirilməsi şərtləri və xitamı mülkiyyətçi ilə bağlanan, notariat qaydasında təsdiqlənən yazılı razılaşma ilə müəyyənləşdirilir. Yaşayış binasının tərkib hissəsindən istifadə hüququna xitam verilməsi haqqında razılaşma olmadıqda bu hüquqa mülkiyyətçinin məhkəmə qaydasında tələbinə əsasən bazar qiyməti ilə müvafiq kompensasiya verməsi yolu ilə xitam verilə bilər. 228.5-ci maddəsinə əsasən yaşayış binasının tərkib hissəsinin mülkiyyətçisinin onunla birgə yaşayan ailə üzvləri (əri, arvadı, valideynləri, uşaqları) yaşayış sahəsindən onunla bərabər istifadə etmək hüququna malikdirlər. Yaşayış binasının tərkib hissəsinin mülkiyyətçisinin ailə üzvləri öz yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlarını həmin yaşayış binasına köçürmək ixtiyarına malikdirlər. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsi: 14.2-ci maddəsinə görə, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. 119.1-ci maddəsinə görə, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. İşə baxan məhkəmənin mövqeyi: Məhkəmə iclasında müəyyən olundu ki, Bakı şəhəri, Xətai rayonu, Nikişin küçəsi, ev 27 ünvanında yerləşən 12 saylı mənzil qeydiyyat vəsiqəsi əsasında İddiaçı məxsusdur. Cavabdehlər həmin mənzilin mülkiyyətçisinin ailə üzvü olmaqla hazırda həmin mənzildə yaşamırlar. Cavabdeh2 mülkiyyətində ünvan 2 ünvanında yerləşən fərdi yaşayış sahəsi var. Digər Cavabdeh1 mülkiyyətində torpaq sahəsi var. Bu hal onların iddiaçıya məxsus mənzildən istifadə etməsi zərurətini aradan qaldırmışdır. Elektron sistem vasitəsilə verilmiş sorğuya əsasən Cavabdeh3 ölkə sərhədindən kənarda olması müəyyən edilmişdir. Bu da sonuncunun, iddiaçıya məxsus mənzildə yaşamaması faktını təsdiq edir. Bunlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməli, iddiaçının qanunla müəyyən olunmuş qaydada əldə etdiyi mənzilə cavabdehlərin istifadə hüququna xitam verilməlidir. Hazırkı qətnamə qanuni qüvvəyə mindikdən sonra qətnamə “Yaşayış yeri və olduğu yer üzrə qeydiyyat haqqında” Qanunun 9-cu maddəsinin 1-ci hissəsinin 5-ci bəndinə əsasən cavabdehlərin mənzildən yaşayış yeri üzrə qeydiyyatdan çıxarılması üçün əsas sayılacaqdır. Məhkəmənin qeyd etdiyi bu qayda müvafiq dövlət orqanının üzərinə vəzifə qoyulması deyil, qanunun göstərişinin iddiaçıya və müvafiq dövlət orqanına izah edilməsidir. Məhkəmə mülki-prosessual qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq məhkəmə xərclərinin bölüşdürülməsi məsələsini də qətnaməsində əks etdirməlidir. İş materiallarında olan qəbzdən görünür ki, iddiaçı 100 manat dövlət rüsumu ödəmişdir. Odur ki, məhkəmə dövlət rüsumunun alınması məsələsinə qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edildiyindən İddiaçı ödədiyi 100 manat dövlət rüsumu da onun özünə aid edilməlidir. Məhkəmə iş üzrə sübutlara Mülki-Prosessual Məcəllənin 88-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət vermiş, iddia ərizəsində qoyulmuş tələblər üzrə nəticəyə gələrkən isə Mülki-Prosessual Məcəllənin 217.4-cü maddəsində təsbit edilmiş bilavasitəlilik prinsipinə uyğun olaraq yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlara əsaslanmışdır. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 216-220 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia tələbi təmin edilsin. Cavabdehlər Cavabdeh2, Cavabdeh1 və Cavabdeh3 Bakı şəhəri, Xətai rayonu, Nikişin küçəsi, ev 27 ünvanında yerləşən 12 saylı mənzildən istifadə hüquqları itirilsin. İddiaçı tərəfindən ödənilmiş 100 (bir yüz) manat dövlət rüsumu onun özünə aid edilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə) Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Aygün Həsənova