Ağdam Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(013)-113/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Ağdam rayonu İş № e-2(013)-113/2025 09.01.2025 AĞDAM RAYON MƏHKƏMƏSİ Ağdam Rayon Məhkəməsinin hakimi Məmmədov Rafiq Rəşid oğlunun sədrliyi, məhkəmə iclasının katibi Süleymanzadə Elman Seymur oğlunun katibliyi, İddiaçı iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə məhkəmənin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq məhkəmə m ü ə y y ə n e t d i: İddiaçı Cavabdeh qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh 1080 manat məbləğində pulun və tərəfindən dövlət rüsumu kimi ödənilmiş pulun alınıb ona verilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia ərizəsi icraata qəbul edilərək, qanuna müvafiq prosessual hərəkətlər edilmiş,məhkəmə iclasının vaxtı və yeri müəyyən edilmişdir. Məhkəmə baxışı iclasının vaxtı və yeri barədə qanunla müəyyən edilmiş qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, Cavabdeh məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməməsinin səbəbi barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Cavabdehin məhkəmə iclasına gəlməməsinin səbəbi haqqında məlumat olmadığına görə məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra - Azərbaycan Respublikası MPM) 185.5-ci maddəsinə əsasən işə onun iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etdi. Məhkəmə iclasında iştirak edən İddiaçı izahatında iddianın müdafiə etdiyini, Cavabdeh ilə dost olduqlarını və bir-birinə qarşı etibar və inamlarının olduğunu, münasibətlərinin yaxşı olduğunu, Cavabdeh ona müraciət edərək sıxıntılarının olduğunu və pula ehtiyacı olduğunu, bu məqsədlə ona “Azpulmat” və “Manato” bank olmayan kredit təşkilatlarından kredit götürərək cavabdehə məxsus karta göndərdiyini, xx.xx.2024-cü il tarixdə hesabına yüklənən 400 manat pulu elə həmin gün cavabdehin adına "xxxx" ASC-də hesaba alınmış bank kartına, bundan sonra hesabına yüklənmiş 240 manat pulun 201 manatını, daha sonra 49, 10, 70 və 40 manat olmaqla ümumilikdə 769 manat pul verdiyini, cavabdehə verdiyi pulları kredit götürdüyünü və hər gecikdirilən gün üçün məbləğin üzərinə faiz hesablandığından xəbəri olduğunu, tezliklə borclarını ödəyəcəyinə söz versədə, ödəmək istəmədiyini, “Azpulmat”a olan 116 və “Manato”ya olan 1042 manat borcun 1007 manatını özü, 153 manatını isə cavabdehin atasının onun kartına atdığı pul vəsaiti hesabına ödədiyini bildirdi və iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etdi. Məhkəmə iddiaçının izahatını və çıxışını dinləyib, iş materiallarını və təqdim edilmiş sübutları araşdırıb hesab edir ki, iddia təmin olunmalıdır. Belə ki, iş materiallarında olan qəbzlərdən görünür ki, 416973******4099 saylı kart hesabından xx.xx.2024-cü il tarixdə 400 manat, xx.xx.2024-cü il tarixdə 70 və xx.xx.2024-cü il tarixdə 10 manat pul "xxxx" ASC-də hesaba alınmış cavabdehə məxsus CƏ***H*********, 416973******1822 nömrəli bank kartına pul köçürülmüşdür. İş materiallarında olan Milion elektron ödəmə sisteminin qəbzlərindən görünür ki, İddiaçı “m10” ödəniş portalı vasitəsilə xx.xx.2024-cü il tarixdə “Azpulmat” bank olmayan kredit təşkilatına 116 manat, xx.xx.2024-cü il tarixdə “Manato” bank olmayan kredit təşkilatına 1007 manat pul köçürülmüşdür. İddiaçının izahatından və onun təqdim etdiyi sənədlərdən aydın olur ki, İddiaçı “Azpulmat” və “Manato” bank olmayan kredit təşkilatlarından kredit götürərək hissəhissə Cavabdeh ümumilikdə 769 manat borc pul vermişdir. Həmçinin, məhkəmə qeyd edir ki, 10.12024-cü il tarxdə keçirilmiş məhkəmənin hazırlıq iclasında iştirak edən Cavabdeh İddiaçı tərəfindən ona 600 manat pul verildiyini bildirmişdir. Lakin Cavabdeh həmin puları İddiaçı qaytarmamışdır və İddiaçı əsas və faiz məbləğləri ilə birlikdə “Azpulmat” bank olmayan kredit təşkilatına 116 manat, “Manato” bank olmayan kredit təşkilatına 1007 manat pul ödəmişdir. Nəticədə İddiaçı həmin kreditləri ödəməklə ziyan çəkmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin (bundan sonra- Mülki Məcəllə) 385.1-ci maddəsindən aydın olur ki, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Mülki Məcəllənin 425.1-ci maddəsinə müvafiq olaraq öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. Mülki Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Mülki Məcəllənin 739.1-ci maddəsinin tələblərinə görə borc müqaviləsinə görə iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Mülki Məcəllənin 21.1-ci maddəsinə əsasən zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb etmək hüququna malik olan şəxs ona vurulmuş zərərin əvəzinin tam ödənilməsini tələb edə bilər, bu şərtlə ki, qanunda və ya müqavilədə zərərin əvəzinin daha az miqdarda ödənilməsi nəzərdə tutulmasın. Mülki Məcəllənin 21.2-ci maddəsinə əsasən zərər dedikdə, hüququ pozulmuş şəxsin pozulmuş hüququnu bərpa etmək üçün çəkdiyi və ya çəkməli olduğu xərclər, əmlakından məhrum olması və ya əmlakının zədələnməsi (real zərər), habelə hüququ pozulmasaydı, həmin şəxsin adi mülki dövriyyə şəraitində əldə edəcəyi gəlirlər (əldən çıxmış fayda) başa düşülür. Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi özünün bir çox qərarlarında («Delcourt Belçikaya qarşı» iş üzrə 17 yanvar 1970-ci il tarixli qərarı, «Piersack Belçikaya qarşı» işüzrə 01 oktyabr 1982-ci il tarixli qərarı, «X1rşı» işüzrə 26 oktyabr 1984-cü il tarixli qərarı) bununla bağlı hüquqi mövqeyini belə ifadə etmişdir: «Ədalət mühakiməsinin həyata keçirilməsi ilə bərabər, ədalətin bərqərar edildiyi də aydın görünməlidir». Azərbaycan Respublikası MPM-nin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 77.1-ci maddəsində göstərilir ki, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Qanunvericiliyin yuxarıda göstərilən tələblərinə əsasən məhkəmə iş üzrə toplanmış sübutlara hüquqi qiymət verərək belə nəticəyə gəlir ki, iddia təmin edilməli, Cavabdeh 1080 manat məbləğində pul vəsaiti tutularaq İddiaçı xeyrinə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Belə olan halda məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 31 manat dövlət rüsumu cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Odur ki, şərh edilənlərə və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220, 227 və 360-cı maddələrinə əsaslanaraq, məhkəmə q ə t e t d i: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 1080 (bir min səksən) manat məbləğində pul və ödənilmiş 31 (otuz bir) manat dövlət rüsumu tutularaq İddiaçı xeyrinə ödənilsin. Qətnamədən tərəflərə surəti rəsmi qaydada verildiyi gündən 01 (bir) ay müddətində Ağdam Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Gəncə Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Rafiq Məmmədov