Goranboy Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(045)-1164/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Goranboy rayonu İş № e-2(045)-1164/2024 06.08.2024 GORANBOY RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Mustafayev Taleh Məhəmmədəli oğlunun sədrliyi, Qasımov Behbud Telman oğlunun katibliyi, İddiaçı və nümayəndəsi vəkil Nümayəndə iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı iddia ərizəsi və sonradan iddia ərizəsinə dəqiqləşdirmə ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh ona borclu olduğu 20000 (iyirmi min) manat pul vəsaitinin, ödədiyi 150 (yüz əlli) manat dövlət rüsumunun və ona hüquqi yardım göstərilməsi üçün vəkil xidmət haqqı üçün ödədiyi 220 (iki yüz iyirmi) manat pul vəsaitinin alınaraq ona verilməsinə dair qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı iddia ərizəsində tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, o, ailəlidir və ailə üzvləri ilə birgə yuxarıda göstərdiyi ünvanda yaşayır. İ qrup əlildir, pensiya pulu ilə ailəsini-uşaqlarını bir təhər dolandırır. Təxminən 1 il bundan öncə 2022-ci ilin yay aylarında əvvəllər tanıdığı (uzaq qohumu) Cavabdeh ilə görüşmüşdür. Cavabdeh ona telefon alğı-satqısı ilə məşğul olduğunu demiş və ona bildirmişdir ki, “əgər pulun varsa, ver daha çox telefon alıb-satım və əvəzində sənə qazancımdan müəyyən məbləğ verim, sən də xəstə adamsan sənə qazancımdan verərəm, səndə ailə-uşağını normal dolandırarsan”. O da fikirləşmişdir ki, düz deyir ona görə cavabdehlə razılaşmışdır. Beləliklə, o, ilkin olaraq ona 400 (dörd yüz) manat vermiş və cavabeh ona bir neçə gün sonra 20 manat vermişdir və bildirmişdir ki, “nə qədər çox pul versən o qədər çox qazanaram və sənə də bir o qədər çox qazanc verərəm”. Beləliklə, cavabdeh ona bir-iki dəfə 20-30 manat qazanc verdikdən sonra o, dost-tanışdan və qohum-əqrabadan 34000 (otuz dörd min) manat toparlayaraq Cavabdeh vermişdir. Beləliklə, o, cavabdehə cəmi 34400 (otuz dörd min dörd yüz) manat borc vermişdir. O, cavabdehə bu pulları verdikdən sonra sonuncu ona bir neçə dəfə müəyyən məbləğdə, təxminən cəmi 1000- 1500 manat qazanc verdikdən sonra cavabdeh ona heç bir pul ödəməmişdir. O, cavabdehdən ödəniş etməməsinin səbəbini soruşduqda sonuncu ona bildirdi ki, “nəsə vəziyyətim yaxşı deyil, səbrli ol, düzələcək yaxşı olacaq”. O, Cavabdeh indandığı üçün heçnə deməmişdir. Bir müddət sonra eşitmişdir ki, cavabdeh ondan başqa bir neçə şəxslərdən müəyyən məbləğdə pul almış və Rusiya Federasiyasına getmişdir. O, cavabdehin nömrəsinə zəng edərək danışdıqda, cavbadeh ona bir neçə aya, maksimum 6-7 aya kimi onun pulunu qaytarcağını bildirmişdir. Bu ilin iyul ayının ortalarında Cavabdeh ona 54 ton taxıl vermiş və 1 kiloqramını 0.27 qəpikdən hesablamışdır. Beləliklə, cavabdehin verdiyi taxıl 14400 manat pul çıxartmışdır. Hazırda Cavabdeh ona 20000 manat borcu qalmışdır. İndi o, Cavabdeh pulunu tələb etdikdə sonuncu hərdən ona bildirir ki, “bir müddət səbrli ol verəcəm”, hərdən də “mən sənə heçnə ödəyəsi deyiləm”. O, həmin pulları dost-tanışdan, qohum-əqrabadan almış və həmin pulları geri qaytarmalıdır. O, Cavabdeh pulu heç cürə ala bilmədiyi üçün məcbur olub hazırkı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edib. O, Cavabdeh pul verərkən onun yanında bir sıra şəxslər olmuşdur ki, onlar: X6, X3 və X4r. Həmin şəxsləri məhkəmədə dindirilmələri üçün dəvət edəcəkdir. Bundan başqa Cavabdeh ona borcu olması barədə səs yazması da var ki, onu da CD diskdə ərizəsinə əlavə edib. Məhkəmə iclasında iştirak edən İddiaçı iddia tələbinin dəlillərinə uyğun izahat verərək, iddianın təmin olunması barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmdən xahiş etdi. Məhkəmə iclasında iştirak edən iddiaçının nümayəndəsi və vəkili Nümayəndə iddia tələbinin təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etdi. Cavabdeh məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə qanunla nəzərdə tutulmuş qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasına gəlməmiş, gəlməməsinin üzürlü səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmiş, işə onun iştirakı olmadan baxılmasını xahiş etməmişdir. Məhkəmə, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra - MPM) 185.5-ci maddəsinə əsasən işə Cavabdeh iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Əvvəlki məhkəmə iclasında iştirak etmiş şahid X7 ifadəsində bildirdi ki, hər iki tərəf onun qohumudur. İddiaçı onun yanında Cavabdeh 17000 manat bir, 6950 manat bir və iki dəfə 5000 manat pul ödəmişdir. Əvvəlki məhkəmə iclasında iştirak etmiş şahid şahid X1 ifadəsində bildirdi ki, İddiaçı onun yanına gələrək pul lazım olduğunu və onun adına kredit götürməsini xahiş etmişdir. O da buna razılaşmış və "xxxx" ASC-dən öz adına 10000 manat məbləğində kredit götürmüşdür. Həmin məbləği götürdükdən sonra İddiaçı vermiş və sonuncu həmin pulun 4000 manatını Cavabdeh əlbə-əl vermiş, 6000 manat hissəsini isə “Milliön” ödəmə vasitəsi ilə Cavabdeh hesabına köçürmüşdür. İş materiallarına əlavə edilmiş və məhkəmə baxışı zamanı tədqiq edilmiş: xx.xx.2023-cü il tarixli sadə yazılı əqdən görünür ki, Məmmədov X2 Samir İqbal oğluna 34000 manat borcundan 14000 manat ödəniş etmiş və qalan 20000 manat borcunu 3 aydan sonra hissə-hissə ödəyəcəyini öz öhdəsinə götürmüşdür; “Whatsapp” ani mesajlaşma platformasında olan yazışmalardan görünür ki, Cavabdeh ilə İddiaçı arasında müxtəlif vaxtlarda pul dövriyyəsi olmuşdur; "xxxx" ASC-nin 29338 nömrəli qəbzdən görünür ki, iddiaçı hazırkı iddia tələbi üzrə 150 manat məbləğində dövlət rüsumu ödəmişdir; “e-Manat” ödəniş terminalından çıxarılmış xx.xx.2023-cü il tarixli qəbzdən görünür ki, iddiaçı tərəfindən Gəncə Şəhər 1 saylı Vəkil Bürosunun hesabına 220 (iki yüz iyirmi) manat pul ödənilmişdir. Məhkəmə iddiaçının və onun nümayəndəsinin izahatlarını dinləyib, iş materiallarını araşdırıb hesab edir ki, iddia tələbi aşağıdakı maddi hüquq normalarına əsasən təmin edilməlidir. Аzərbаysаn Rеspublikаsının Mülki Məsəlləsinin (bundan sonra – Mülki Məcəllə): 385.1-ci mаddəsinə əsаsən öhdəliyə əsаsən bir şəхs (bоrslu) bаşqа şəхsin (krеditоrun) хеyrinə müəyyən hərəkəti еtməlidir, məsələn, pulu ödəməli, əmlаkı vеrməli, iş görməli, хidmətlər göstərməli, və i.а. və yа müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, krеditоrun isə bоrcludаn vəzifəsinin icrаsını tələb еtmək hüququ vаrdır; 386.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır; 739.1 və 739.2-ci maddələrinə əsasən borc müqaviləsinə görə bir tərəf (borcverən) pul vəsaitinə və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər tərəfə (borcalana) verməyi öhdəsinə götürür, borcalan isə aldıqlarını müvafiq olaraq eyni məbləğdə pul vəsaiti və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borcverənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Borc müqaviləsi predmetinin məbləği üç min manatdan çoxdursa və ya məbləğindən asılı olmayaraq, müqavilənin iştirakçılarından biri hüquqi şəxsdirsə, borc müqaviləsi yazılı formada bağlanılmalıdır; 742.1-ci maddəsinə əsasən borcalan borcu (həmçinin faizləri və (və ya) haqları) borc müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə və qaydada (bu Məcəllənin 740-cı maddəsi nəzərə alınmaqla) borcverənə qaytarmalıdır. Borc predmeti borcverənə və ya borcverənin göstərdiyi üçüncü şəxsə verildiyi gün, müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmamışdırsa, qaytarılmış hesab olunur; 427.3-cü mаddəsinə əsаsən əgər öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirməyə imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bu cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir; 442-ci mаddəsinə əsаsən öhdəliyin icrа еdilməməsi dеdikdə оnun pоzulmаsı və yа lаzımınsа icrа еdilməməsi bаşа düşülür; 448.1-ci mаddəsinə əsаsən əgər bu Məsəllə ilə və müqаvilə ilə аyrı qаydа müəyyənləşdirilməyibsə, bоrclu оnun risk dаirəsinə dахil оlаn öhdəliklərin icrа еdilmədiyi bütün hаllаr üçün cavabdehdir. İşin müəyyən еdilmiş hаllаrındаn görünür ki, cavabdeh iddiaçıdаn müxtəlif vaxtlarda ümumilikdə 34400 mаnаt pul bоrcu аlmış, ondan 14400 manatını qaytarmış və qalıq bоrcun qaytaracağına dаir öhdəlik götürsə də, öhdəliyini yеrinə yеtirməmişdir. Belə ki, iddiaçı cavabdehdən 20000 (iyirmi min) mаnаt pulun tutulmаsını tələb еtmiş, iddiasını аrаlаrındа yaranmış bоrc münasibətlərinə əsаsən cavabdehin оnа həmin miqdаrdа bоrcunun yаrаnmаsı ilə əsаslаndırmış, tələbinin əsаsı kimi istinаd еtdiyi hаlın təsdiqi üçün müvafiq sənədləri məhkəməyə təqdim еtmişdir. İş materiallarında olan sadə yazılı əqd və şahid ifadələri ilə iddiaçının cavabdehə iddia edilən miqdarda borc verməsi halı təsdiq edilmiş, lakin iş üzrə оlаn sübutlаrlа cavabdehin həmin bоrcu iddiaçıya qаytаrmаsı hаlı təsdiq оlunmаmışdır. Odur ki, iddiaçının tələbi əsaslı olduğu üçün təmin edilməlidir. MPM-in: 14.2-ci mаddəsinə əsаsən məhkəmə yаlnız tərəflərin təqdim еtdikləri sübutlаrı аrаşdırmаlı və оnlаrdаn istifаdə еtməlidir; 77.1-ci mаddəsinə əsаsən hər bir tərəf öz tələblərinin və еtirаzlаrının əsаsı kimi istinаd еtdiyi hаllаrı sübut еtməlidir; 106.1-ci mаddəsinə əsаsən işdə iştirаk еdən şəхslərin iş üçün əhəmiyyətli оlаn və оnlаrа məlum оlаn fаktlаr bаrədə izаhаtlаrı iş üzrə tоplаnmış digər sübutlаrlа yаnаşı yохlаnılmаlı və qiymətləndirilməlidir; 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir; 217.4-cü mаddəsinə əsаsən məhkəmə öz qətnаməsini yаlnız məhkəmə iclаsındа tədqiq оlunmuş sübutlаrlа əsаslаndırır. Beləliklə, məhkəmə tədqiq еdilmiş sübutlаrа əsаslаnаrаq və qаnunvеriciliyin yuхаrıdа göstərilən nоrmаlаrını rəhbər tutаrаq iddia tələbi üzrə bеlə nəticəyə gəlir ki, Cavabdeh İddiaçı xeyrinə 20000 (iyirmi min) manat məbləğində pul, eyni zamanda iddia tələbinin təmin edilmiş hissəsinə mütənasib olaraq iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 150 (bir yüz əlli) manat məbləğində dövlət rüsumunun və 220 (iki yüz iyirmi) manat məbləğində hüquqi yardım haqqının əvəzi tutulmalıdır. Şərh оlununlаrа əsаsən və MPM-in 216-220, 227, 233, 360-cı mаddələrini rəhbər tutаrаq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh İddiaçı xeyrinə 20000 (iyirmi min) manat məbləğində pul, ödənilmiş 150 (bir yüz əlli) manat məbləğində dövlət rüsumunun və 220 (iki yüz iyirmi) manat məbləğində hüquqi yardım haqqının əvəzi tutulsun. Qətnamədən onun rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Goranboy Rayon Məhkəməsi vasitəsilə (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə) Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Taleh Mustafayev