Gəncə Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(125)-4847/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Gəncə şəhəri İş № e-2(125)-4847/2024 10.10.2024 GƏNCƏ ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ X7 Tahir oğlunun sədrliyi, Səfixanova Arzu Sabir qızının katibliyi, iddiaçı “X4” X6 etibarnamə üzrə nümayəndəsi X1 və Cavabdeh iştirakı ilə, İddiaçı “X4” X6 Cavabdeh qarşı əmlak tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq məhkəmə, müəyyən etdi: İddiaçı “X4” X8 Cavabdeh qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavbdehlə iddiaçı arasında bağlanan “Özünəməşğulluğa kömək göstərilməsinə dair” 2022ci il 17 iyun tarixli ÖM-2022/0M/04249 nömrəli müqaviləyə əsasən istifadəyə verilən aktivin aşkarlanmaması səbəbindən Cavabdeh tərəfindən eyni növlü və keyfiyyəti “Broyler İnkubatoru” zərfinə daxil olan aktivlər 1 ədəd inkubator aparatının, (1000 yumurtalıq, mayalanma və çıxış, marka və model TONGDA 1056), 1 ədəd generatorun (benzin, 3.0 kvt, gərginlik 220-240V 50/60 HZ, maksimum çıxış gərginliyi 2.8 kvt, gərginlik tənzimləyicisinin növü AVR, sürəti 3000 rpm, soyutma sistemi, yanacaq çən tutumu 15 l, yağ çən tutumu 0.6 l, davamlı işləmə müddəti 12 saat, marka və model JİNCAİ 3 KVV) və 1 ədəd yem freze aparatının (saatda 200 kq qədər, 380 V elektrik enerji ilə, GF 26) natura şəklində agentliyə qaytarılması ilə bağlı qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iddiaçı “X4” X6 nümayəndəsi X3 iddianı müdafiə edərək izahatında göstərdi ki, özünüməşğulluq proqramı çərçivəsində vətəndaş Cavabdeh ilə Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində X2 Mərkəzi Mühasibatlıq və Təyinat filialının “Özünüməşğulluğa kömək göstərilməsinə dair” 2022-ci il 17 İyun tarixli, 2022/ÖM/04249 nömrəli müqaviləyə əsasən agentlik tərəfindən Cavabdeh “Broyler İnkubatoru” zərfinə daxil olan aktivlər, yəni 1 ədəd inkubator aparatı, (1000 yumurtalıq, mayalanma və çıxış, marka və model TONGDA 1056), 1 ədəd generator (benzin, 3.0 kvt, gərginlik 220-240V 50/60 HZ, maksimum çıxış gərginliyi 2.8 kvt, gərginlik tənzimləyicisinin növü AVR, sürəti 3000 rpm, soyutma sistemi, yanacaq çən tutumu 15 l, yağ çən tutumu 0.6 l, davamlı işləmə müddəti 12 saat, marka və model JİNCAİ 3 KVV) və 1 ədəd yem üyüdən aparat (saatda 200 kq qədər, 380 V elektrik enerji ilə, GF 26) natura şəklində verilmişdir. Tərəflər arasında yuxarıda qeyd edilən əmlakların təhvil verilməsinə dair 2022-ci il 17 iyun tarixli aktla vətəndaş Cavabdeh “Broyler İnkubatoru” zərfinə daxil olan və istifadəyə yararlı aktivləri əldə etdiyi müəyyən edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2020-ci il 13 may tarixli 168 nömrəli Qərarı ilə təsdiq olunmuş “Özünüməşğulluğun təşkili Qaydası”nın tələblərinə əsasən, özünüməşğulluq proqramı çərçivəsində şəxslərə verilən aktivlərin təyinatı üzrə istifadə edilib-edilməməsi, habelə istifadənin biznes-plana uyğun olub-olmamasının yoxlanılması ilə bağlı monitorinq keçirilmiş və 2024-cü il 23 yanvar tarixli yekun monitorinq aktına əsasən Cavabdeh verilmiş “Broyler İnkubatoru” zərfinə daxil olan aktivlər, yəni 1 ədəd inkubator aparatı, 1 ədəd generator və 1 ədəd yem üyüdən aparat aşkar edilməmişdir. Cavabdeh bildirmişdir ki, istifadə edə bilmədiyinə görə həmin avadanlıqları satmışdır. Agentlik tərəfindən vətəndaş Cavabdeh verilmiş 2024-ci il 01 may tarixli 3-17-2/2-Ə- 27137/2024 nömrəli xəbərdarlıq məktubu ilə monitorinq zamanı aşkar olunmayan aktivlərin natura şəklində agentliyə geri qaytarılması təklif edilmiş, əks halda məhkəmə qaydasında bərpası istiqamətində qanunvericilikdə nəzərdə tutulan üsul və vasitələrdən istifadə ediləcəyi bildirilmişdir. Qeyd edilən xəbərdarlıq məktubları ilə əlaqədar Cavabdeh tərəfindən hərəkətsizlik göstərilərək maddi aktivin natura şəklində Agentliyə geri qaytarılması təmin edilməmişdir. Buna görə də məhkəməyə müraciət etmək hüquqlarından istifadə etmişdirlər. İddianın təmin olunmasını məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iclasında Cavabdeh iddianı qəbul etməyərək izahatında göstərdi ki, 1 il ərzində fəaliyyətin olub-olmamasına dair heç bir yoxlama aparmamışdırlar. Həmin avadanlıqlar sahibkar kimi ona verilmişdir. Bir müddət sonra dolanışığı olmadığı üçün avadanlıqları satmışdır. Nə vaxt satdığı yadında deyildir. İddianın təmin olunmamasını məhkəmədən xahiş etdi. Mülki işə əlavə edilmiş və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş: xx.xx.2022-ci il tarixli, 2022/ÖM/04249 nömrəli özünəməşğulluğa kömək göstərilməsinə dair müqavilənin surətindən görünür ki, Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində X2 Mərkəzi Mühasibatlıq və Təyinat Filialı ilə Cavabdeh arasında müqavilə bağlanmış, filial tərəflər arasındakı təhvil-təslim aktında göstərilən əmlakı bu müqavilə ilə müəyyən edilmiş qaydada özünəməşğulluğa cəlb olunmuş şəxsə verməyi, həmin şəxs isə 1 il müddətində sözügedən əmlakdan özünəməşğulluğun təşkili üçün biznes-planda nəzərdə tutulan təyinatı üzrə istifadə etməyi öhdəsinə götürmüşdür. xx.xx.2022-ci il tarixli özünəməşğulluğa cəlb olunmuş şəxsə əmlakın istifadəyə verilməsinə dair təhvil-təslim aktının surətindən görünür ki, “Broyler İnkubatoru” zərfinə daxil olan 1 ədəd inkubator aparatı, (1000 yumurtalıq, mayalanma və çıxış, marka və model TONGDA 1056), 1 ədəd generator (benzin, 3.0 kvt, gərginlik 220-240V 50/60 HZ, maksimum çıxış gərginliyi 2.8 kvt, gərginlik tənzimləyicisinin növü AVR, sürəti 3000 rpm, soyutma sistemi, yanacaq çən tutumu 15 l, yağ çən tutumu 0.6 l, davamlı işləmə müddəti 12 saat, marka və model ASTRA 3 KW) və 1 ədəd yem üyüdən avadanlıq (güc 2.2kw, gərginlik 220V, müxtəlif yem üyütmə imkanı 50-200 kg/saat, marka və model TİNGWANG 26) Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində X2 Mərkəzi Mühasibatlıq və Təyinat Filialı tərəfindən Cavabdeh təhvil verilmişdir. xx.xx.2024-cü il tarixli özünəməşğulluğa cəlb olunmuş şəxsin fəaliyyətinin yekun monitorinqinə dair aktın surətindən görünür ki, Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində X2 Mərkəzi Monitorinq və Qiymətləndirmə filialının əməkdaşları tərəfindən özünəməşğulluğa cəlb olunmuş Cavabdeh yaşadığı ünvan 1 ünvanında özünəməşğulluğa cəlb olunmuş şəxsin fəaliyyətinin yekun monitorinqi aparılmış və nəticədə “Broyler İnkubatoru” zərfinə daxil olan 1 ədəd inkubator aparatı, 1 ədəd generator və 1 ədəd yem üyüdən avadanlıq aşkar edilməmiş, vətəndaş 1 il müddət keçdikdən sonra avadanlıqları satmışdır. xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-17-2/2-Ə-27137/2024 nömrəli məktubdan görünür ki, Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində X2 Mərkəzi Monitorinq və Qiymətləndirmə Filialı tərəfindən cavabdehin istifadəsinə verilmiş əmlakı könüllü surətdə agentliyə geri qaytarması əks təqdirdə məhkəmə vasitəsilə tələb ediləcəyi barədə xəbərdarlıq edilmişdir. Məhkəmə tərəflərin izahatlarını dinləyib, iş üçün əhəmiyyətli olan halları araşdırıb, məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sənədləri sübut növləri kimi qəbul edib, həmin sübutlara hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verib belə nəticəyə gəlir ki, iddia əsasız olduğundan təmin edilməməlidir. İşin müəyyən olunmuş hallarından görünür ki, tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli, 2022/ÖM/04249 nömrəli müqaviləyə əsasən özünəməşğulluğun təşkili məqsədilə “Broyler İnkubatoru” zərfinə daxil olan 1 ədəd inkubator aparatı, 1 ədəd generator və 1 ədəd yem üyüdən avadanlıq 1 il müddətinə cavabdehin istifadəsinə verilmişdir. Müqavilə müddəti ərzində manitorinqin aparılması və müqavilə müddətinin sonunda cavabdehin fəaliyyəti təqdim edilmiş biznes-plana uyğun olduqda əmlakın cavabdehin mülkiyyətinə verilməsi şərtləndirilmişdir. İddiaçı iddia etmişdir ki, xx.xx.2024-cü il tarixdə aparılmış yekun monitorinq zamanı həmin avadanlıqlar aşkar edilməmiş və cavabdeh həmin avadanlıqları 1 il müddət keçdikdən sonra satdığını bildirmişdir. Halbuki həmin avadanlıqlar ona satmaq üçün verilməmiş, cavabdeh avadanlıqlardan təyinatı üzrə istifadə etməmiş, edilən xəbərdarlıqlara baxmayaraq əmlakı könüllü surətdə qaytarmaqdan imtina etmişdir. Cavabdeh isə iddia tələbini qəbul etməyib 1 il müddətində iddiaçı tərəfindən fəaliyyətin olub-olmamasına dair heç bir yoxlama aparılmadığını və bir müddət keçdikdən sonra dolanışığı olmadığı üçün avadanlıqları satdığını göstərərək iddia tələbinə etiraz etmişdir. “Özünüməşğulluğun təşkili Qaydası”nın təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin xx.xx.2020-ci il tarixli, 168 nömrəli qərarının: - 7.1-ci bəndində qeyd edilmişdir ki, işsiz və işaxtaran şəxsin bu Qaydaya uyğun olaraq seçdiyi özünüməşğulluq istiqamətinin təşkili üçün ona “Dövlət satınalmaları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada satın alınmaqla və “Daşınar əmlakın yüklülüyü haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən Daşınar Əmlakın Yüklülüyünün Dövlət Reyestrində qeydiyyata alınmaqla müqavilə əsasında natura şəklində material, avadanlıq və digər əmlak verilir. 7.2-ci bəndində edilmişdir ki, özünüməşğulluğa cəlb olunmuş şəxslə Agentliyin müvafiq yerli qurumları və ya Mərkəz arasında 1 (bir) il müddətinə müqavilə imzalanır. Əmlak barədə bütün məlumatlar, o cümlədən həmin əmlakın növünə, dəyərinə, keyfiyyətinə və kəmiyyətinə, mənşəyinə, avadanlıqların texniki göstəricilərinə dair məlumatlar, habelə həmin əmlakın foto və video görüntüləri, təhvil-təslim aktları müqaviləyə əlavə edilir. Müqavilə imzalandıqdan sonra ən geci 10 (on) iş günü müddətində müqavilədə nəzərdə tutulmuş əmlak təhvil-təslim aktı əsasında özünüməşğulluğa cəlb olunmuş şəxsə verilir. 8.1-ci bəndində qeyd edilmişdir ki, Agentliyin müvafiq yerli qurumları və ya Mərkəz tərəfindən 1 (bir) il müddətində özünüməşğulluğa cəlb olunmuş şəxsin fəaliyyətinin monitorinqi (o cümlədən elektron monitorinqi) aparılır və müqavilə müddətinin sonuna həmin şəxsin fəaliyyəti təqdim edilmiş biznes-plana uyğun olduqda, özünüməşğulluğun təşkili üçün verilmiş əmlak təhvil-təslim aktı əsasında özünüməşğulluğa cəlb olunmuş şəxsin mülkiyyətinə verilir. Özünüməşğulluğa cəlb olunmuş şəxs müqavilə müddətində fəaliyyəti ilə bağlı, o cümlədən ona verilmiş əmlaka dair məlumatları MAS-a daxil etməlidir. 8.2-ci bəndində qeyd edilmişdir ki, özünüməşğulluğa cəlb olunmuş şəxsin fəaliyyətinin monitorinqi ildə ən azı iki dəfə foto və ya videoçəkilişdən istifadə etməklə aparılır. Monitorinq zamanı özünüməşğulluğa cəlb olunmuş şəxsin ona verilmiş əmlakdan təyinatı üzrə istifadə etmədiyi və ya həmin əmlaka qəsdən ziyan vurduğu aşkar edildikdə, həmin şəxs vurulmuş ziyanın əvəzini Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinə uyğun olaraq Agentliyin hesabına köçürməlidir. (8.3) Monitorinq zamanı özünüməşğulluğa cəlb olunmuş şəxsin ona verilmiş əmlakdan 1 (bir) il müddətində üzrlü səbəb olmadan istifadə etmədiyi aşkar edildikdə, özünüməşğulluğa cəlb olunmuş şəxs həmin əmlakı Agentliyə qaytarmalı və yaxud onun dəyərini əmlak qaytarılan vaxt müəyyən edilmiş bazar qiymətinə uyğun olaraq Agentliyin hesabına köçürməlidir. (8.4) Göründüyü kimi, mövcud qanunvericilik özünüməşğulluğun təşkili qaydalarını müəyyən edərkən işsiz və işaxtaran şəxslərə müqavilə əsasında natura şəklində material, avadanlıq və digər əmlak verilməsini, Agentliyin müvafiq yerli qurumları və ya Mərkəz tərəfindən 1 (bir) il müddətində özünüməşğulluğa cəlb olunmuş şəxsin fəaliyyətinin monitorinqinin aparılmasını təsbit etmişdir. Hazırki işin hallarından isə görünür ki, iddiaçı tərəfindən müqavilə bağlandıqdan sonra 1 il müddətində heç bir monitorinq aparılmamışdır. Halbuki, müqavilənin şərtlərində də göstərilən əmlakın təyinatına uyğun istifadə edilməsinin yoxlanılması məqsədi ilə 1 il ərzində manitorinqin keçirilməsi şərtləndirilmişdir. Bununla belə təyinatına uyğun istifadə edildiyi halda müqavilə müddəti başa çatdıqdan sonra özünüməşğulluğa cəlb olunmuş şəxsin mülkiyyətinə verilməsi şərtləndirilmişdir. Məhkəmə qeyd edir ki, müqavilənin şərtlərinə uyğun olaraq və qanunvericiliyin tələbinə əsasən iddiaçı tərəfindən qanunla və müqavilə üzrə müəyyən olunmuş vaxtda manitorinq keçirilməmiş, müqavilədə göstərilən müddətdə cavabdehin avadanlıqdan təyinatına uyğun istifadə etməməsi barədə hər hansı sübut təqdim edilməmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki-Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra- MPM) 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. MPM-in 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. MPM-in 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, iddiaçı “X4” X6 Cavabdeh qarşı əmlak tələbinə dair iddiası əsassız olduğundan təmin edilməməlidir. Göstərilənləri nəzərə alaraq və Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 230, 233 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə, qət etdi: İddiaçı “X4” X6 Cavabdeh qarşı əmlak tələbinə dair iddiası təmin edilməsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1(bir) ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinet üzərindən Gəncə Şəhər Məhkəməsi vasitəsilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim: Cavid Tağıyev