Şəki Kommersiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2-2(117)-17/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Şəki şəhəri İş № e-2-2(117)-17/2020 12.02.2020 ŞƏKİ KOMMERSİYA MƏHKƏMƏSİ Hakim Məcidov Rüfət Azadəli oğlunun sədrliyi, Həmidov Vüsal Namiq oğlunun katibliyi, İddiaçı İB-nin nümayəndəsi X3 iştirakı ilə, İddiaçı cavabdeh Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi 4 saylı X1rşı “32729,22 manat təbii qazdan istifadəyə görə yaranmış borc, 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumu və 0,40 qəpik xidmət haqqı olmaqla cəmi 32759,62 manat borcun cavabdehdən tutularaq ödənilməsi” tələbinə dair iş materiallarına baxaraq aşağıdakı qətnaməni qəbul etdi. Təsviri hissə: İddiaçı ilə cavabdeh arasında təbii qazın alqı-satıqısına dair xx.xx.2019-cu il tarixli ŞAX-42 nömrəli müqavilə bağlanmış və cavabdehin ödəyici olduğu Şəki rayonunda yerləşən 2 saylı tam orta məktəb, 9 saylı tam orta məktəb, 12 saylı tam orta məktəb, 17 saylı 500 yerlik tam orta məktəb, 19 saylı orta məktəb, 20 saylı orta məktəb, Fizika- Riyaziyyat və X4, 180 şagird yerlik orta məktəb, Göybulaq kənd tam orta məktəbi, Fazılkənd 56 şagird yerlik modul tipli ümumi orta məktəb, Fazılkənd 56 şagird yerlik modul tipli ümumi orta məktəb, X7 Mərkəzi, Oğuz rayonunda yerləşən Yemişənli kənd orta məktəbi, Qəbələ rayonunda yerləşən Qəbələ rayon 2 saylı orta məktəb və Qəbələ rayon 3 saylı orta məktəb qazlaşdırılmaqla abonent kodları verilmişdir. Cavabdeh istehlak edilmiş qazın dəyərini ödəmədiyindən onun 32729,22 manat təbii qazdan istifadəyə görə hesabında debitor borc yaranmış, yaranmış borc ödənilməmişdir. Cavabdehin 32729,22 manat debitor borcunun olması abonentlərin saldoları və qarşılıqlı hesablaşmalar haqqında üzləşdirmə aktları ilə öz təsdiqini tapır. İddiaçı borcun ödənilməsi ilə bağlı cavabdehə müraciət etsə də, cavabdeh borcun ödənilməsini təmin etmədiyindən hazırkı mübahisə yaranmış və iddiaçı məhkəməyə müraciət edərək, cavabdehdən qazdan istifadəyə görə yaranmış 32729,22 manat borcun, ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumunun və 0,40 manat xidmət haqqının tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. İddiaçı tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, cavabdehin ödəyici olduğu məktəblər, litsey və X7 Mərkəzi İddiaçı tərəfindən müvafiq qaydada qazlaşdırılmaqla qaz hesabları açılmışdır. Cavabdehə təbii qazın verilməsi üçün “Qaz paylayıcı ilə sənaye qaz qurğusundan istifadə edən istehlakçı arasında qazın alqı-satqısı barədə” müqavilə bağlanılmışdır. Cavabdeh istehlak etdiyi təbii qazın dəyərini ödəmədiyindən qaz hesabında 32729,22 manat debitor borc yaranmış, yaranmış borc bu günədək dəfələrlə müraciət edilməsinə baxmayaraq ödənilməmişdir. Cavabdehin 32729,22 manat borcun ödənilməsi ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikası MPM-nin 4.3-cü maddəsinin tələbinə uyğun borclunun ünvanına pretenziya göndərilsə və həmin pretenziya rəsmi şəkildə qəbul edilsə də keçən dövr ərzində qarşı tərəfdən heç bir ödəniş edilməmişdir. Tələb olunan borc ödənilmədiyindən hazırki iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmək məcburiyyətində qalmışlar. Beləliklə, cavabdeh onunla bağlanılmış “Qaz paylayıcı ilə sənaye qaz qurğusu istifadəçisi arasında qazın alqı-satqı barədə” müqavilənin müvafiq bəndlərini pozmaqla üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirməmişdir. Mübahisənin məhkəmə araşdırması zamanı cavabdeh tərəfindən ödənişlər edilmiş və cavabdehin xx.xx.2020-ci il tarixə istehlak olunmuş təbii qazdan istifadəyə görə ödənilməmiş ümumilikdə 28739,01 manat borcu vardır. Bu hal tərflər arasında tərtib edilmiş “qarşılıqlı hesablaşmalar haqqında üzləşmə aktları” ilə təsdiqini tapır. İddiaçının nümayəndəsi məhkəmə iclasında iddia ərizəsinin məzmununa uyğun izahat verdi və əlavə olaraq bildirdi ki, cavabdeh tərəfindən ödənişlər edilmiş və cavabdehin xx.xx.2020-ci il tarixə istehlak olunmuş təbii qazdan istifadəyə görə ödənilməmiş ümumilikdə 28739,01 manat borcu vardır. 28739,01 manat borcun tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Cavabdeh iddia tələbinə qarşı münasibət bildirməmişdir. Cavabdehə məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə məlumat verilməsinə baxmayaraq cavabdeh məhkəmə iclasında nümayəndəsinin iştirakını təmin etməmiş və bunun üzrlü səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Məhkəmə, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə əsasən işə cavabdehin nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxmışdır. İddiaçı tərəfindən elektron qaydada icraat materialları məhkəməyə təqdim olunmuşdur. Həmin materiallara: tərəflər arasında bağlanmış qazın alqı-satqısına dair müqavilə, qarşılıqlı hesablaşmalar haqqında üzləşmə aktları, abonentlərin saldoları, pretenziya məktubu və digər sənədlər daxildir. Bu materialların məzmununa istinad edilir. Onlar məhkəmə araşdırmasının predmetini təşkil etmişlər. Əsaslandırma hissəsi: Məhkəmə iddiaçının nümayəndəsinin izahatını dinləyib, iş üzrə təqdim olunmuş sənədləri hərtərəfli araşdıraraq, sübutların məcmusuna hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi qismən əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. Belə ki, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir,məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan öz vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya Mülki Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi və icra müddəti çatanadək kreditorun etdiyi xəbərdarlıqdan sonra da öhdəliyin icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Azərbaycan Respublikası Müki Məcəlləsi ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır. (Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsi maddə - 385.1, 386.1, 442, 445.2, 448-ci maddəsinin 1-ci və 2-ci bəndləri). Məhkəmə araşdırması müəyyən edildiyi kimi, tərəflər arasında təbii qazın verilməsi ilə bağlı qazın alqı-satqısına dair müqavilə bağlanmış və cavabdehə abonentə kodları verilmişdir. İddiaçı müqavilə üzrə üzərinə götürüdüyü öhdəliklərini yerinə yetirərək abonenti təbii qazla ilə təhciz etmiş, cavabdeh üzərinə götürdüyü öhdəliklərini yerinə yetirmədiyindən cavabdehin müqavilə öhdəlikləri üzrə borcu yaranmışdır. Belə ki, üzləşmə aktılarından və iddiaçının nümayəndəsinin izahatından müəyyən olunur ki, cavabdehin 32729,22 manat debitor borcu olmuş, məhkəmə araşdırması dövründə sununcu tərəfindən iddiaçıya ödəniş edildiyindən onun hazırda 28739,01 manat borcu vardır. Bu səbəbdən də məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin edilərək cavabdehdən cəmi 28739,01 manat pul tutularaq iddiaçıya ödənilməli, iddia qalan hissədə rədd edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. İddia tələbi qismən təmin edildiyindən ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumunun və 0,40 qəpik xidmət haqqının 26,67 manatı cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməli, 3,73 manat ödənilmiş dövlət rüsumu iddiaçıya aid edilməlidir. Nəticəvi hissə: Yuxarıda göstərilənlərə əsasən, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi 4 saylı X5 Mərkəzindən təbii qazdan istifadəyə görə yaranmış 28739,01 manat borc, 26,67 manat dövlət rüsumu və xidmət haqqı olmaqla cəmi 28765,68 manat borc tutularaq İddiaçı İB-nin hesabına ödənilsin. İddia qalan hissədə rədd edilsin. Ödənilmiş 3,73 manat dövlət rüsumu və xidmət haqqı məbləği İddiaçı İB-yə aid edilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Şəki Kommersiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Şəki Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Rüfət Məcidov