Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(3-6)-1626/2026

Azərbaycan Respublikası adından Qətnamə Bakı şəhəri İş № e-2(3-6)-1626/2026 14.09.2026 BAKI APELLYASIYA MƏHKƏMƏSI Iddiaçı Iddiaçı cavabdeh Cavabdeh qarşı işi üzrə Açar sözlər: (“pul tələbi”) hakimlər X5 (sədrliyi və məruzəsi ilə), Abbasova Günel Məhərrəm qızı və Məmmədov Məmməd Allahverdi oğlundan ibarət tərkibdə, məhkəmə iclas katibi Ağalı Leyla Rasim qızının katibliyi, iddiaçı Iddiaçı nümayəndə və vəkili Nümayəndə, cavabdeh Cavabdeh nümayəndəsi vəkil vəkil1 iştirakı ilə, iddiaçı Iddiaçı cavabdeh Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsinin *(***)-****/**** saylı işi üzrə ## ###### 2026cı il tarixli qətnaməsindən iddiaçı Iddiaçı tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq müəyyən etdi: Işin halları və iş üzrə məhkəmə icraat(lar)ı 1.Iddiaçı Iddiaçı cavabdeh Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavabdeh Cavabdeh 55852 manat pul vəsaitinin və həmin pul vəsaitinin tələb edilməsi üçün ödədiyi 270 manat dövlət rüsumunun alınıb ona verilməsinə dair qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Iddiaçı ##.##.2025-ci il tarixdə iddia tələbinin artırılmasına dair ərizə ilə məhkəməyə mürüaciət edərək qeyd etmişdir ki, iddia ərizəsində qeyd edilən ödəmə qəbzlərindən başqa iddiaçı tərəfindən cavabdehə məxsus bank kartına 13255 manat pul vəsaitinin ödənilməsini təsdiq edən qəbzlər də təqdim edilib. Qeyd edilən ödəmə qəbzlərindən görünür ki, ##.##.2024-cü il tarixdə 650 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 50 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 1520 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 50 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 200 manat, 03.11,2024-cü il tarixdə 50 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə saat 14:07-də 600 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə saat 17:00-da 1300 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 220 manat, ##.##.2024- cü il tarixdə 60 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 200 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 150 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 380 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 100 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 640 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 250 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 500 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə saat 14:06da 200 manat, ##.##.2024- cü il tarixdə saat 18:22-də 100 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 250 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə saat 16:12-də 60 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə saat 16:14-də 200 manat, ##.##.2025-ci il tarixdə 150 manat, ##.##.2025-ci il tarixdə 100 manat, ##.##.2025-ci il tarixdə 100 manat, ##.##.2025 ci il tarixdə 300 manat, ##.##.2025-ci il tarixdə 250 manat, ##.##.2025-ci il tarixdə 75 manat, ##.##.2025-ci il tarixdə 300 manat, ##.##.2025-ci il tarixdə 3000 manat, ##.##.2025-ci il tarixdə 1000 manat, ##.##.2025-ci il tarixdə 150 manat, ##.##.2025-ci il tarixdə 100 manat, cəmi 13255 manat pul vəsaiti də cavabdehə məxsus bank kartına ödənilib. Belə olan halda cavabdehin əsassız olaraq iddiaçıdan aldığı pul vəsaitinin məbiəğinin 69107 manat təşkil etdiyi müəyyən edilir. Qeyd edilənlərə əsasən cavabdeh Cavabdeh 69107 manat məbləğində pul vəsaitinin və həmin pul vəsaitinin tələb edilməsi üçün ödənilən 298 manat dövlət rüsumunun alınıb iddiaçıya verilməsinə dair qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Iddiaçı iddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, cavabdeh Cavabdeh müxtəlif vaxtlarda cəmi 10000 manat məbləğində borc pul alıb. Lakin həmin borcun müqabilində cavabdeh əsas borcun qaytarılması ilə kifatlənməyərək, müxtəlif tarixlərdə nağd və kart vasitəsi ilə onun küllü miqdarda pul vəsaitini verdiyi 10000 manat borc pulun faizi adı ilə ələ keçirib. Belə ki, ##.##.2024-cü il tarixdə 600 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 300 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 50 manat, ##.##.2024cü il tarixində 200 (iki yüz) manat, ##.##.2024-cü il tarixində 200 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 300 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə saat 14:08-də 800 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə saat 14:44-də 170 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə saat 16:24-də 50 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə saat 21-35-də 202 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə saat 23:05-də 240 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə saat 14:34-də 510 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 17:36da 300 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə saat 17:22-də 150 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 200 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə saat 08:27-də 1600 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə saat 18:05-də 160 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 100 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 300 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 120 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə saat 16:05-də 100 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə saat 17:11-də 100 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 1400 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 120 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 50 manat, ##.##.2024cü il tarixdə 200 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 1320 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 200 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 100 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 400 manat, ##.##.2024cü il tarixdə 200 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 800 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 700 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 20 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 200 manat, ##.##.2024cü il tarixdə 500 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 175 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 1320 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 200 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə saat 17:03-də 180 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə saat 19:50-də 300 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 55 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 655 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə saat 17:50- də 150 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə saat 19:28-də 50 manat, ##.##.2024- cü il tarixdə 1005 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 500 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 870 manat, ##.##.2024cü il tarixdə 100 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 385 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 1320 manat, ##.##.2024-cü il tarixdə 200 manat, ##.##.2024- cü il tarixdə saat 16:23-də 300 manat, cü ililil460 də da ci 30tarixdə tarixdə iltarixdə il1300 469 531 190 100 220 il85 250 il180 ##.##.2024-cü tarixdə tarixdə tarixdə tarixdə tarixdə tarixdə 2000 manat, 230 manat, manat, manat, manat, manat, saat 1658 saat 250 340 225 476 saat 385 saat manat, saat 1670 il240 ##.##.2024-cü saat 60 saat manat, 650 200 21:51-də ##.##.2025manat, 10 20 20:52-də 330 19:47-də ##.##.2024-cü manat, manat, ##.##.2025-ci 21:45-də ##.##.2024-cü ##.##.2025-ci manat, ##.##.2024-cü 90 ##.##.2025-ci ##.##.2025-ci manat, 20:14-də 18:32-də 21:03-də 21:19-da 23:21-də 20:19-da manat, 18:36-da 19:14-də 17:52-də 18:03-də manat, manat, manat, tarixdə ##.##.2025-ci ##.##.2025-ci manat, ##.##.2025-ci ##.##.2025-ci ##.##.2024-cü manat, 1710 350 300 iltarixdə 7 ##.##.2025ci ##.##.2025manat, manat, iltarixdə ##.##.2025-ci ilmanat, tarixdə ##.##.2025-ci manat, 50 ##.##.2024-cü 400 300 157 507 il820 170 500 il50 tarixdə tarixdə tarixdə tarixdə il##.##.2025-ci ##.##.2024-cü ##.##.2025-ci manat, saat tarixdə tarixdə tarixdə il##.##.2025-ci manat, il##.##.2025-ci manat, il##.##.2025-ci ##.##.2025-ci 35900 ilsaat saat ci 1348 manat, saat saat saat saat16:23-də tarixdə saat ci ililtarixdə tarixdə ##.##.2024-cü manat, tarixdə il##.##.2024-cü ##.##.2025-ci ##.##.2024-cü ilsaat ilsaat 16:20saat tarixdə tarixdə 17:44-dətarixdə 17:28-də il19:15-də manat 18:09-da 18:11-də 17:14-dəiltarixdə 18:17-də 19:38-də ##.##.2025-ci il17:56- 21:51-də il18:21-də 20:51-də 18:03-də 354 tarixdə tarixdə tarixdə dətarixdə vətarixdə ##.##.2024-cü 214 100 1428 da 550 150 275 869 1000 1300 500 120 20 200 105 75 220 357 50 200 250 300 il80 manat, tarixdə il475 350 820 200 307 tarixdə tarixdə il manat, ilmanat, manat, manat, manat, manat, maat, manat, ilsaat saat##.##.2024tarixdə saat ##.##.2024- ##.##.2025saat 17:00- 17:03- 20:15- 17:44- 19:15- 18:59- 18:04- 19:31- 21:15- 21:43- 21:54- 22:39- 17:27- 20:25ci il tarixdə 990 manat məbləğində pul vəsaiti Cavabdeh hesabına köçürülüb (cəmi 55852 manat). Həmçinin Cavabdeh ## #### 2025-ci il tarixdə əlbəəl 10000 manat pul vəsaiti verib. Onu da qeyd edir ki, cavabdeh Cavabdeh ona həm öz bank kartının nömrəsini, həm də başqa adamlara məxsus bank kartını atırdı və tələb edirdi ki, həmin kartlara da pul köçürsün (bunla bağlı onda sübutlar mövcuddur). Cavabdeh Cavabdeh ona qarşı olan qanunsuz hərəktləri onu maddi cəhətdən çox pis vəziyyətə salıb. Hazırda maddi vəziyyəti çox aşağıdır. Cavabdeh ona verdiyi borcun müqabilində onun tələbi ilə günlük 10 faiz ilə hesablanma qaydasında küllü miqdarda pul vəsaiti ödəməklə maddi zərər çəkib. Nəticə isə ondan aldığı pul vəsaitlərinə görə əsassız varlanıb. Beləliklə, təqdim etdiyi sübutlara əsasən müəyyən edilir ki, Cavabdeh tərəfindən ona 2024- 2025-ci illərin müxtəlif vaxtlarda hissə-hissə olmaqla, cəmi 10000 manat məbləğində borc pul verilib. Qanunvericiliklə birbaşa nəzərdə tutulmasına baxmayaraq (Mülki Məcəllənin 739.2-ci maddəsi), onların arasında bu barədə yazılı müqavilə bağlanmayıb. Həmin borcun müqabilində onun tərəfindən borcun qaytarılması məqsədi ilə cavabdehin tələb etdiyi faizlə birlikdə Cavabdeh məxsus bank kartlarının və onun “Whatsapp” adlı proqramda ani mesajlaşma sistemi vasitəsilə göndərdiyi başqa kartların hesablarına müxtəlif vaxtlarda cəmi 55852 (əlli beş min səkkiz yüz əlli iki) manat məbləğində pul vəsaiti köçürülüb. Həmçinin, ## #### 2025-ci il tarixdə cavabdehə əlbəəl 10000 manat pul vəsaiti verilib. Beləliklə də, onun tərəfindən alınmış borc müqabilindən artıq ödənilmiş pul, yəni cavabdehin əsassız varlandığı məbləğ 55852 manat təşkil edir (65852 manat – 10.000 manat = 55852 manat). 2.Bakı şəhəri Nizami rayon Məhkəməsinin *(***)-****/**** nömrəli, ##.##.2026-cı il tarixli qətnaməsi ilə iddiaçı Iddiaçı cavabdeh Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair iddiası təmin edilməməsi, məhkəmə xərclərinə aid olan ödənilmiş dövlət rüsumunun iddiaçı Iddiaçı aid edilməsi qət edilmişdir. Qətnamədə Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 390.1, 390.4, 390.7, 567, 601.1, 601.2, 739.1, 739.2, 740.1, 740.2, 740.3, 740.4, 1091.1, 1091.2, 1092.1-ci ; Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 10.10, 14.2, 76.1, 76.2, 77.1, 80, 81, 88, 95.1, 95.2, 107, 119.1-ci maddələrinə istinadən qeyd edilmişdir ki, məhkəmə, tərəflərin izahatlarını və şahid ifadəsini dinləyib nəzərə alıb, iş materiallarını araşdırıb, iş üzrə toplanmış sübutlar məcmusuna hüquqi qiymət verib, hesab edir ki, iddia təmin edilməməlidir. Belə ki, hazırkı mübahisə mülki qanunvericiliyin əsassız varlanma ilə bağlı münasibətləri tənzimləyən normaları ilə deyil, borc və alqı-satqı ilə bağlı münasibətləri tənzimləyən normalarının tələbləri əsasında həll edilməlidir. Əsassız varlanmanın baş verməsi üçün əsassız varlanan şəxsin başqa şəxsin hesabına əmlak əldə etməsi ilə yanaşı, bu əmlakı heç bir qanuni əsas və ya müqavilə əsası olmadan əldə etməsi də müəyyən edilməlidir. Hazırki halda isə işin faktiki halları ilə müəyyən edilir ki, tərəflər arasında müqavilə münasibətləri olub və tərəflər arasında olan razılığa əsasən cavabdeh tərəfindən iddiaçıya müxtəlif vaxtlarda müəyyən faizlər ödənilməklə borca pul verilib və qızıl-zinət əşyaları dəyərinin hissə-hissə ödənilməsi şərti ilə satılıb. Belə ki, cavabdeh iddiaçın barəsində ##.##.2025-ci ildə Azərbaycan Respublikası DIN-in “102 xidməti” zəng mərkəzinə və Abşeron RPI-yə müraciət edərək, 2025-ci ilin yanvar ayının əvvəllərində Iddiaçı onun etibarından sui-istifadə edərək 120000 manat dəyərində qızıl-zinət əşyalarını ondan alıb, digər şəxslərə sataraq əlavə gəlir əldə edəcəyi adı ilə onu aldadıb, heç bir iş görməyərək ona qarşı dələduzluq etdiyini bildirərək, lakin sonuncunun vədinə əməl etmədiyini bildirib, həmçinin ##.##.2025-ci il tarixdə Cavabdeh ərizə ilə Səbail RPI-nə müraciət edərək bildirib ki, 2024-cü ilin dekabr ayından 2025-ci ilin aprel ayına qədər olan müddət ərzində Iddiaçı ümumilikdə 88218 manat dəyərində qızıl zinət əşyalarını müxtəlif şəxslərə sataraq pulunu ödəmək şərit ilə verib, bundan başqa Iddiaçı ondan öz adına, qardaşı Səddamın, əmisi Xaqaninin və sonuncunun həyat yoldaşı Elşən Malıyevin adına bilet almaq üçün sonuncu dəfə ##.##.2025-ci il tarixdə Bakı şəhəri Səbail rayonu ərazisində yerləşən “Axundov parkı”nda 850 manat olmaqla hissə hissə, ümumilikdə 25623 manat pul alaraq aldadıb, lakin verdiyi vədə əməl etməyərək, pullarını ələ keçirib. Iddiaçı isə hazırki iddia ərizəsi ilə ##.##.2025-ci ildə, cavabdehin hüquq mühafizə orqanlarına etdiyi müraciətlərdən sonra müraicət edib, tərəflər arasında olan münasibətlərə qiymət vermək üçün onların Abşeron RPI-də və Səbail Rayon Polis Idarəsində verdiyi izahatları nəzərdən keçirilməlidir. Belə ki, iddiaçı Abşeron RPI-də 2025-ci ilin may ayında izahat verərək qeyd edib ki, cavabdeh faizlə pul verməklə məşğuldur, o, cavabdehdən daha əvvəl pul götürüb və qaytarıb, 2024-cü ilin dekabr ayında 800 manat faizlə pul götürüb, 16 dəfə 240 manat ödəyib, 2024-cü ilin noyabr ayında gündəlik 700 ABŞ dolları ödəməklə şərti ilə 7000 ABŞ dolları borc götürüb, faizlər yığıldığından ona 50 qram qızıl-zinət əşyası yazaraq, 1300 manat ödəməli olduğunu bildirdiyini, ##.##.2025-ci ildə cavabdehə 8000 ABŞ dolları ödədiyini, ##.##.2025-ci ildə bir həftəlik 1200 ABŞ dolları, ##.##.2025-ci ildə 400 ABŞ dolları, sonra 300 ABŞ dollarını cavabdehdən götürdüyünü, bütün faizləri və borcları qaytardıqdan sonra cavabdehə 4330 ABŞ dolları borcunun qaldığını, cavabdehə faizlərinin hesablanmasını dayandırması xahiş etdiyini, razılaşmadığından borcun ödənilməsini dayandırdığını, cavabdehin ona borca verdiyi pullar qızıl adı altında pərdələdiyini, ondan qızıl-zinət almadığını qeyd edib. Cavabdeh Abşeron RPI-də 2025-ci ilin may ayında məhkəməyə təqdim etdiyi etirazla eyni məzmundan izahat verərək, ##.##.2024-cü il tarixdə 585 əyyar, 50 qram qızıl zinət əşyasını hissə-hissə ödəməsi üçün Iddiaçı satdığını, iddiaçının ona 11 aylıq 1300 manat pul verməli olduğunu, ##.##.2024-cü il tarixdə Iddiaçı 585 əyyar, 50 qramlıq qızıl-zinət əşyasını satdığını, iddiaçının ona 11 aya 1300 manat ödəməli olduğunu, ##.##.2024-cü il tarixdə iddiaçıya 585 əyyar 50 qramlıq qızıl zinət əşyası satdığını, iddiaçının ona hissə-hissə aylıq 1292 manat pul ödəməli olduğunu, ##.##.2024 cü il tarixdə Iddiaçı qardaşı Səddama satacağını dediyindən, ona 585 əyyar, 40 qramlıq qızıl-zinət əşyası verdiyini, 11 ay müddətində hər ay 950 manat pul ödənilməli olduğunu, ##.##.2024-cü il tarixdə eyni qaydada 15 qram qızıl-zinət əşyasını hissə-hissə aylıq 415 manat pul ödənilmək şərti ilə verdiyini, ##.##.2025-ci il tarixdə 25 qram çəkisi olan 585 əyyar qızıl-zinət əşyasını aylıq 700 manat ödəməsi şərti ilə satdığını, daha sonra iddiaçı yenidən ondan qardışının həyat yoldaşı Səbinə və onun bacısı Səidə üçün qızıl zinət əşyası alıb və ona 585 əyyar, 30 qram qızıl zinət əşyası satdığını, 11 ay hissə-hissə ona aylıq 770 manat pul ödəməli olduğunu, Səidə adlı qadına satması üçün də iddiaçıya ##.##.2025-ci il tarixdə 585 əyyar 40 qram qızılı, aylıq 1019 manat pul ödəmək şərti ilə satdığını, qızıl satdıqdan sonra ona 2025-ci ilin yanvar-fevral aylarında ##.##.2025-ci il tarixdən ##.##.2025-ci il tarixədək hissə-hissə ödənişlər edildiyini, həmçinin iddiaçıya ##.##.2025-ci il tarixdə ayrı-ayrı vaxtlarda 2000 ABŞ dolları və 3500 ABŞ dolları, ##.##.2025-ci il tarixdə 4200 manat, ##.##.2025-ci il tarixdə 1200 manat və ##.##.2025-ci il tarixdə 660 ABŞ dolları pul verdiyini, lakin geri verməkdən imtina edildiyini, iddiaçı həmin qızıl-zinət əşyalarını ondan 1 qramı təxminən 286 manata kreditlə alıb, daha aşağı qiymətlə sataraq əlində pul etdiyini, nağd şəkildə sataraq pul qazandığını qeyd etmişdir. Abşeron RPI-də cavabdehin evində dayə işləmiş X7 cavabdehin faizlə pul vermədiyini, qızıl-zinət əşayalarının alqı-satqısı ilə məşğul olduğunu, onun cavabdehin evində dayə işlədiyi vaxtlarda iddiaçının onun evindən qızıl zinət əşyalarını satmaq üçün alıb apardığını, cavabdehin iddiaçıdan qızılların pullarının tələb etməsinin şahidi olduğunu qeyd etmişdir. X3 Respublikasından qızıl aldığını, Cavabdeh nisyə qızılzinət əşyası satdığını, onun aldığı qızılları Iddiaçı satmaq üçün verdiyini, cavabdehdən pullarını istəyəndə, onun Iddiaçı zəng edərək ödənişi tələb etdiyini, sonuncunun isə vaxt istədiyini qeyd etmişdir. X1 da eyni məzmunlu izahat verib. Məhkəmə iclasında dindirilmiş şahid şahid5 bacısı olan iddiaçının cavabdehdən borca pul götürdüyünü qeyd edib. Iş materiallarına olan qəbzlərdən görünür ki, iddiaçı ##.##.2025-ci ildə tərtib etdiyi qəbzlə özünə 585 əyar ümumilikdə 100 qram qızılı 11 ay ərzində 1300 manat ödəmək şərti ilə, Səddamın adına 15 qram 585 əyar və 40 qram qızıl, Səbinənin adına 30 qram 585 əyar qızılı, Səidənin adına 40 qram 585 əyar qızılı, Səddamın adına 25 qram 585 əyar qızılı, 40 qram qızılı A.Günaydan aldığını və bu malları hər ay vaxtında ödəyəcəyini qeyd edib. Başqa qəbzlərdə Cavabdeh 4200 manat, 660 ABŞ dolları, 1200 manat, 1300 ABŞ dolları, 975 ABŞ dolları, 300 ABŞ dolları, 210 ABŞ dollar, 2000 ABŞ dollar, 3500 ABŞ dollar aldığını göstərmiş və qaytaracağı tarixlər barədə qeydlər etmişdir. Məhkəmə baxış iclasında tərəflərin təqdim etdiyi disk və flaşkart daşıyıcılarda olan səs yazılarının, fotoşəkillərin, videogörüntülərinin tədqiqi aparılıb. Məhkəməyə cavabdehin nümayəndəsi və vəkili tərəfindən təqdim edilmiş 1 ədəd fleşkart daşıyıcıda olan səs yazıları və üzərində “video” yazılan disk daşıyıcıda olan görüntülərlə müəyyən edilir ki, iddiaçı aldığı qızıllarla bağlı apardığı hesablamalar, ödənişlərin aylıq məbləği barədə cavabdehə məlumat vermiş, 585 və 750 əyarlı qızılın qiyməti barədə məlumat istəyib, 750 əyarlı qızılı özü üçün qısa müddətli götürmək istədiyini, eltisisinin bacısının da qızıl istədiyini, onun vasitəsi ilə və ya birbaşa əlaqə saxlaya biləcəyini, tərəflər ödənişin edilməsi qaydası, edilmiş ödənişlər və borclar barədə məlumatları və s. qeyd ediblər. Məhkəməyə təqdim edilmiş disk daşıyıcılardan üzərində “şəkillər” sözləri olan daşıyıcıda iddiaçı ilə cavabdeh arasında “whatsapp” proqramı vasitəsi ilə aparılan söhbətlərdən görüntülər əks olunub, iddiaçı cavabdehdən göndərdiyi bank kartlarına pullar göndərilməsini xahiş edib, etdiyi ödənişlər barədə məlumat verib, 750 əyar qızılın satışı barədə məlumat istəyib, ödənişlərin bölgüsü və məbləği barədə məlumat verib. Məhkəməyə təqdim edilmiş üzərində “Bingo” sözləri yazılan disk daşıyıcısında iddiaçı “whatsapp” proqramı vasitəsi ilə cavabdehə səs yazısı ünvanlayaraq, polisdə mübahisənin araşdırılacağı, ailəsi narahat etməməsi, ehtiyacı olduğu üçün qapısına gedib götürdüyü, ona çoxlu gəlir qazandırdığını, ona ödədiyi 10 faizləri geri alacağanı, martın 11 də ödədiyi 10000 manat pulu da alacağını, ona daha pul ödəməyəcəyini, borcu və xərcinin olmadığını, sübutlarının olduğunu, ona qarşı etdiyinin soyğunçuluq olduğunu, özünün borca düşdüyünü qeyd etmişdir. Məhkəməyə təqdim edilmiş üzərində “Verbatim” sözləri yazılan disk daşıyıcılarında olan səs yazılarında cavabdeh dollarla verilmiş pulların eyni qaydada qaytarılması, 5000 söhbətində iddiaçının daha pis vəziyyətə düşməməsi üçün borcun qızılla “pokrıvat” edildiyi, pulların ödənilməsi qaydası, borcun məbləği barədə, “Xədicə” adlı şəxsin pulunun qaytarılması və s. bildirib, iddiaçı isə ona vaxt verilməsini, borcu bağlayacağını, “Xədicə” adlı şəxsin pulunun ödəniləcəyi, 4500 ABŞ dollarının günə 10 faiz əlavə ilə hesablayıb verəcəyini, qızılların pullarının günbəgün ödənildiyini, “Esmira”nın pulunu atacağını, “Xədicənin” gözləməsini, 8-dən ödənişi dayandırdığını, çatdıra bilmədiyini və s. bildirib. Məhkəmə göstərilənlərə münasibətdə qeyd edir ki, iddiaçının iddia ərizəsində qeyd etdiyi hallar ilə Abşeron rayon Polis Idarəsində verdiyi izahatlara müəyyən fərqli məqamlar müəyyən edilib. Belə ki, iddiaçı ərizəsində cavabdehdən müxtəlif vaxtlarda 10000 manat pulu faizlə borca götürdüyünü, ##.##.2025-ci ildə 10000 manatı iddiaçıya əlbəəl qaytardığını, qalan etdiyi ödənişlərin isə faiz ödənişləri olduğunu qeyd edib, polis idarəsində isə 2024-cü ilin oktyabr ayında cavabdehdən 800 manat, noyabr ayında 7000 ABŞ dolları, ##.##.2025-ci ildə 1200 ABŞ dolları, ##.##.2025-ci ildə 400 ABŞ dolları və 300 ABŞ dolları borca götürdüyünü, borcun ödənilməsi qaydası, ##.##.2025-ci ildə cavabdehdə 8000 ABŞ dolları ödədiyini, ödənişlərin hamısını etdikdən sonra cavabdehə 4330 ABŞ dolları əsas borcunun qaldığını qeyd etmişdir. Yəni iddiaçı iddia ərizəsində 10000 manat borca pul götürdüyünü qeyd etsədə, polis idarəsində ümumilikdə 800 manat və 8900 ABŞ dolları bora pul götürdüyünü qeyd edib, həmçinin ərizədə əsas borc üzrə etdiyi ödənişi 10000 manat, polis idarəsindəki izahatında isə 8000 ABŞ dolları kimi göstərib, ziddiyyətli izahatlar verib. Həmçinin, iddiaçı cavabdehdən qızıl-zinət əşyası almadığını, borcunun qızıl-zinət əşyasının ona satılmış kimi qeyd edildiyini bildirsə də, məhkəməyə təqdim edilmiş səs yazılarında tərəflər arasında borc və qızıl-zinət əşyalarının alqı-satqısı münasibətlərinin olduğunu müəyyən edilir. Məhkəməyə təqdim edilmiş qəbzlərlə iddiaçının cavabdehdən müəyyən faizlər ödənilməklə borca pullar götürməsi və müxtəlif çəkidə özünün və başqa şəxslərin adına qeyd edilməklə qızıllar aldığı müəyyən edilib. Bu səbəbdən məhkəmə iddiaçının həmin qəbzlərin götürülmüş borcun əvəzində tərtib edilməsi ilə bağlı dəlillərini əsassız hesab edir. Qeyd edilir ki, tərəflər arasında həmçinin borc münasibətlərinin olduğu müəyyən edilsə də, onlar arasında olan razılaşmanın şərtləri, verilmiş borcun dəqiq məbləğini müəyyənləşdirmək mümkün olmamışdır, iddiaçı ərizəsində və polis idarəsində verdiyi izahatlarında belə borcun məbləğlərini fərqli göstərmişdir. Məhkəməyə təqdim edilmiş sorğuya cavabda iş materiallarına əlavə edilmiş ödəniş qəbzlərində mədaxil edilən kart hesablarının ikisinin Cavabdeh, digərlərinin isə şahid4, şahid2, şahid3, şahid1 adına məxsus olduğu müəyyən edilib. Yəni iddiaçı cavabdehlə yanaşı başqa şəxslərə məxsus plastik kartlara pul vəsaitləri köçürüb. Məhkəməyə təqdim edilmiş səs yazılarında tərəflər arasında aparılan söhbət zamanı cavabdeh iddiaçıdan “Xədicə” adlı şəxsin pulunu ödəməsini tələb edib, iddiaçı isə ona vaxt verilməsini istəyib, həmçinin başqa səs yazısında “Esmira” adlı şəxsə ödəniş edildiyini deyib. Belə ki, cavabdeh başqa şəxslərdən qızıl-zinət əşyaları alaraq, həmin əşyaları iddiaçı və başqa şəxslərə satıb, iddiaçı da eyni qaydada qızılın satışını həyata keçirib. Məhkəməyə təqdim edilmiş səs yazıları ilə də müəyyən edilir ki, iddiaçı tərəfindən ödənişlər vaxtı-vaxtında həyata keçirilib, sonradan ödənişin edilməsində gecikmələr baş verib, tərəflər arasında ödənişlərin vaxtı barədə razılıq əldə edilmədiyindən cavabdeh Abşeron rayon Polis Idarəsinə iddiaçı barəsində şikayət etdikdən sonra iddiaçı hazırki iddia ilə məhkəməyə müraciət edib. Məhkəmə həmçinin qeyd edir ki, iş üzrə tərəflərin verdiyi izahatlar, iddia ərizəsi, polis idarəsində verdiyi izahatlarla müəyyən edilir ki, iddiaçı həmçinin hazırki iddia üzrə cavabdehdən daha əvvəl verilmiş qızıl-zinət əşyalarının dəyəri və ya borc pul üzrə edilmiş ödənişləri də tələb edir. Belə ki, iddiaçı polis idarəsində cavabdehdən müəyyən müddətdən bir borc pul götürdüyünü, sonra da geri qaytardığını qeyd etdikdən sonra mübahisə üzrə 2024-cü ilin dekabr ayından başlayaraq götürdüyü pullar barədə məlumat verib (əvvəlkilərlə bağlı məlumat verməyib), həmçinin cavabdeh 2023-cü ilin sonralarında iddiaçıya qızıl-zinət əşyaları satdığını və iddiaçının hissəhissə ödənilməklə borcunu yekunlaşdırdığını, mübahisə ilə bağlı 2024-cü ilin dekabr ayından artıq yuxarıda qeyd edilmiş qızıl-zinət əşayalarının satılması və borc pulun verilməsi ilə bağlı məlumatlarını qeyd etmişdir. Lakin iddiaçının iddia ərizəsində göstərdiyi ödənişlər 2024-cü ilin yanvar ayından başlayır. Göründüyü kimi, iddiaçı iddia ərizəsində həmçinin, polis idarəsində ödənildiyini qeyd etdiyi, icra etdiyi öhdəliklərlə bağlı vəsaitləri də cavabdehdən tələb etmişdir. Qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə hazırki iddianın dəlillərini əsassız hesab etməklə işin hallarına əsasən qeyd edir ki, cavabdeh tərəfindən iddiaçıya müxtəlif vaxtarda borca pul verilib, həmçinin qızıl-zinət əşyaları dəyəri hissə-hissə ödənilmək şərti ilə satılıb, iddiaçı tərəfindən cavabdehin hesabına edilmiş ödənişlərin məhz bu səbəbdən həyata keçirildiyini müəyyən edilir. Bu səbəbdən, iddia təmin edilməməlidir. Beləliklə, məhkəmə toplanmış sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verərək hesab edir ki, iddiaçı Iddiaçı cavabdeh Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair iddiası təmin” tələbinə dair iddiası təmin edilməməlidir. 3.Birinci instansiya məhkəməsində müəyyən edilən hallar kimi göstərilmişdir ki: - Abşeron RPI-nin Tətqiqat Şöbəsinin ##.##.2025-ci il tarixli qərarına əsasən, Abşeron rayonu, Xırdalan şəhəri H.Əliyev prospekti, “Kristal Abşeron-2” y\k, ev 6, mənzil 98-də yaşayan Cavabdeh ##.##.2025-ci il tarixdə Azərbaycan Respublikası DIN-in “102 xidməti” zəng mərkəzinə və Abşeron RPI-nə müraciət edərək 2025-ci ilin yanvar ayının əvvəllərində Iddiaçı onun etibarından sui istifadə edərək 120000 manat dəyərində qızıl-zinət əşyalarını ondan alıb, digər şəxslərə sataraq əlavə gəlir əldə edəcəyi adı ilə onu aldadıb, heç bir iş görməyərək ona qarşı dələduzluq etdiyini bildirərək, lakin sonuncunun vədinə əməl etmədiyini bildirib. Qərarın təsviri hissəsində göstərilənlərə əsasən Cavabdeh müraciəti əsasında toplanmış material aidiyyəti üzrə Abşeron RPI-nin Istintaq şöbəsinə göndərilməsi və bu haqda maraqlı tərəflərə məlumat verilməsi qərara alınıb; - Bakı şəhəri Səbail rayon prokurorunun ##.##.2025-ci il tarixli qərarına əsasən, ##.##.2025-ci il tarixdə Cavabdeh ərizə ilə Səbail RPI-nə müraciət edərək bildirib ki, 2024-cü ilin dekabr ayından 2025-ci ilin aprel ayına qədər olan müddət ərzində Iddiaçı ümumilikdə 88218 manat dəyərində qızılzinət əşyalarını müxtəlif şəxslərə sataraq pulunu ödəmək şərit ilə verib, bundan başqa Iddiaçı ondan öz adına, qardaşı Səddamın, əmisi Xaqaninin və sonuncunun həyat yoldaşı Elşən Malıyevin adına bilet almaq üçün sonuncu dəfə ##.##.2025-ci il tarixdə Bakı şəhəri Səbail rayonu ərazisində yerləşən “Axundov parkı”nda 850 manat olmaqla hissə hissə, ümumilikdə 25623 manat pul alaraq aldadıb, lakin verdiyi vədə əməl etməyərək, pullarını ələ keçirib. Qərarın təsviri hissəsində göstərilənlərə əsasən toplanmış material üzrə fakta görə Azərbaycan Respublikası CM-nin 178.3.2-ci maddəsi ilə cinayət işi başlanılıb; - “xxxx” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin ##.##.2025-ci il tarixli ****/***/***** saylı məktubuna əsasən, 416973******5937 və 523915********** №-li plastik kartların Cavabdeh, 523915********** №li plastik kartın şahid4, 523915********** №-li plastik kartın şahid2, 416973********** №-li plastik kartın şahid3, 523915********** №-li plastik kartın şahid1 adına olduğu müəyyən olunmuşdur; - ##.##.2025-ci il tarixli mədaxil qəbzinə əsasən, iddia ərizəsinin verilməsi üçün Iddiaçı tərəfindən 270 manat dövlət rüsumu ödənilmişdir; - ##.##.2025-ci il tarixli mədaxil qəbzindən görünür ki, iddia ərizəsinin verilməsi üçün Iddiaçı tərəfindən 28 manat dövlət rüsumu ödənilmişdir. Apellyasiya şikayətinin və ona qarşı etirazın dəliləri: 4.Iddiaçı apellyasiya şikayəti verərək, Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsinin 28 yanvar 2026-cı il tarixli, *(***)-****/**** saylı qətnaməsinin ləğv edilməsini, iddianın təmin olunmasına dair yeni qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Şikayətdə Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 125, 129; Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 337, 386.1, 567, 568, 739, 1091-ci maddələrinə və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 9.3, 14.2,63, 76, 80, 88-ci maddələrinə; “Insan hüquqlarının və əsas azadlıqlarının müdafiəsi haqqında” Konvensiyanın 6-cı maddəsinə istinadən qeyd edilmişdir ki, məhkəmə öz qətnaməsini onunla əsaslandırmışdır ki, hazırkı mübahisə mülki qanunvericiliyin əsassız varlanma ilə bağlı münasibətləri tənzimləyən normaları ilə deyil, borc və alqı-satqı ilə bağlı münasibətləri tənzimləyən normalarının tələbləri əsasında həll edilməlidir. Hazırki halda işin faktiki halları ilə müəyyən edilir ki, tərəflər arasında müqavilə münasibətləri olub və tərəflər arasında olan razılığa əsasən cavabdeh tərəfindən iddiaçıya müxtəlif vaxtlarda müəyyən faizlər ödənilməklə borca pul verilib və qızıl-zinət əşyaları dəyərinin hissə-hissə ödənilməsi şərti ilə satılıb. Iddiaçının iddia ərizəsində qeyd etdiyi hallar ilə Abşeron rayon Polis Idarəsində verdiyi izahatlara müəyyən fərqli məqamlar müəyyən edilib. Belə ki, iddiaçı ərizəsində cavabdehdən müxtəlif vaxtlarda 10000 manat pulu faizlə borca götürdüyünü, ##.##.2025-ci ildə 10000 manatı iddiaçıya əlbəəl qaytardığını, qalan etdiyi ödənişlərin isə faiz ödənişləri olduğunu qeyd edib, polis idarəsində isə 2024-cü ilin oktyabr ayında cavabdehdən 800 manat, noyabr ayında 7000 ABŞ dolları, ##.##.2025-ci ildə 1200 ABŞ dolları, ##.##.2025-ci ildə 400 ABŞ dolları və 300 ABŞ dolları borca götürdüyünü, borcun ödənilməsi qaydası, ##.##.2025-ci ildə cavabdehdə 8000 ABŞ dolları ödədiyini, ödənişlərin hamısını etdikdən sonra cavabdehə 4330 ABŞ dolları əsas borcunun qaldığını qeyd etmişdir. Yəni iddiaçı iddia ərizəsində 10000 manat borca pul götürdüyünü qeyd etsə də, polis idarəsində ümumilikdə 800 manat və 8900 ABŞ dolları bora pul götürdüyünü qeyd edib, həmçinin ərizədə əsas borc üzrə etdiyi ödənişi 10000 manat, polis idarəsindəki izahatında isə 8000 ABŞ dolları kimi göstərib, ziddiyyətli izahatlar verib. Həmçinin, iddiaçı cavabdehdən qızıl zinət əşyası almadığını, borcunun qızıl-zinət əşyasının ona satılmış kimi qeyd edildiyini bildirsə də, məhkəməyə təqdim edilmiş səs yazılarında tərəflər arasında borc və qızıl-zinət əşyalarının alqı-satqısı münasibətlərinin olduğunu müəyyən edilir. Məhkəməyə təqdim edilmiş qəbzlərlə iddiaçının cavabdehdən müəyyən faizlər ödənilməklə borca pullar götürməsi və müxtəlif çəkidə özünün və başqa şəxslərin adına qeyd edilməklə qızıllar aldığı müəyyən edilib. Bu səbəbdən məhkəmə iddiaçının həmin qəbzlərin götürülmüş borcun əvəzində tərtib edilməsi ilə bağlı dəlillərini əsassız hesab edir. Qeyd edilir ki, tərəflər arasında həmçinin borc münasibətlərinin olduğu müəyyən edilsə də, onlar arasında olan razılaşmanın şərtləri, verilmiş borcun dəqiq məbləğini onlar arasında olan razılaşmanın şərtləri, verilmiş borcun dəqiq məbləğini müəyyənləşdirmək mümkün olmamışdır, iddiaçı ərizəsində və polis idarəsində verdiyi izahatlarında belə borcun məbləğlərini fərqli göstərmişdir. Cavabdeh başqa şəxslərdən qızıl-zinət əşyaları alaraq, həmin əşyaları iddiaçı və başqa şəxslərə satıb, iddiaçı da eyni qaydada qızılın satışını həyata keçirib. Iş üzrə tərəflərin verdiyi izahatlar, iddia ərizəsi, polis idarəsində verdiyi izahatlarla müəyyən edilir ki, iddiaçı həmçinin hazırki iddia üzrə cavabdehdən daha əvvəl verilmiş qızıl-zinət əşyalarının dəyəri və ya borc pul üzrə edilmiş ödənişləri də tələb edir. Belə ki, iddiaçı polis idarəsində cavabdehdən müəyyən müddətdən bir borc pul götürdüyünü, sonra da geri qaytardığını qeyd etdikdən sonra mübahisə üzrə 2024-cü ilin dekabr ayından başlayaraq götürdüyü pullar barədə məlumat verib (əvvəlkilərlə bağlı məlumat verməyib), həmçinin cavabdeh 2023-cü ilin sonralarında iddiaçıya qızıl-zinət əşyaları satdığını və iddiaçının hissə-hissə ödənilməklə borcunu yekunlaşdırdığını, mübahisə ilə bağlı 2024-cü ilin dekabr ayından artıq yuxarıda qeyd edilmiş qızıl-zinət əşayalarının satılması və borc pulun verilməsi ilə bağlı məlumatlarını qeyd etmişdir. Lakin iddiaçının iddia ərizəsində göstərdiyi ödənişlər 2024-cü ilin yanvar ayından başlayır. Göründüyü kimi, iddiaçı iddia ərizəsində həmçinin, polis idarəsində ödənildiyini qeyd etdiyi, icra etdiyi öhdəliklərlə bağlı vəsaitləri də cavabdehdən tələb etmişdir. Qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə hazırki iddianın dəlillərini əsassız hesab etməklə işin hallarına əsasən qeyd edir ki, cavabdeh tərəfindən iddiaçıya müxtəlif vaxtarda borca pul verilib, həmçinin qızıl-zinət əşyaları dəyəri hissə-hissə ödənilmək şərti ilə satılıb, iddiaçı tərəfindən cavabdehin hesabına edilmiş ödənişlərin məhz bu səbəbdən həyata keçirildiyini müəyyən edilir. Bu səbəbdən məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin edilməməlidir. Aşağıda göstərilənlərə əsasən, qətnamənin qanunsuz və əsassız olduğunu hesab edir: Iddia tərəfi olaraq ## ###### 2024-cü il tarixdən etibarən ## ##### 2025-ci il tarixədək müxtəlif məbləğlərdə olmaqla, ümumilikdə 59107 manat məbləğində pul vəsaitinin cavabdehin hesabına ödənilməsinə dair sübutlar məhkəməyə təqdim edilmişdir. ## #### 2025-ci il tarixdə isə 10000 manat pul əlbəəl olaraq cavabdehə verilmişdir. Iddiaçı ilə cavabdeh arasında heç bir qohumluq, dostluq münasibəti yoxdur. Yəni, təxminən 1 il 2 ay ərzində bu qədər pulun elə-belə verilməsi ağlabatan deyil. Tərəflər arasında mütləq ki, pulla bağlı hər-hansı münasibət olmuşdur. Bu münasibətin adını müəyyənləşdirməzdən əvvəl, tərəflərin bir-birinə hansı məbləğdə pul verib-aldıqları müəyyənləşdirilməlidir. Iddiaçı tərəfindən cavabdehə 69107 manat məbləğində pul vəsaiti verilməsi iş materialları ilə öz təsdiqini tapır. Cavabdeh tərəfindən məhkəməyə ünvanlanmış “iddia ərizəsinə etiraz”da göstərilmişdir ki, o, 2023-cü ilin sonlarında iddiaçıya qızıl-zinət əşyası satıb, o da hissə-hissə ödəniş etməyə başlayıb. Beləliklə borcu yekunlaşdırırdılar… (qətnamənin * nömrəli bəndi) Buradan belə məlum olur ki, 2024-cü ilin əvvəlindən iddiaçının cavabdehə pul ödəməsini cavabdeh özü də etiraf edir. Məhkəməyə iddiaçı tərəfindən də təqdim edilmiş sübutlarda cavabdehə ödənişlərin məhz ## ###### 2024-cü il tarixdən başlandığı göstərilmişdir. Hansı məbləğin qarşılığında iddiaçının cavabdehə pul ödədiyini sübut etmək yükü isə cavabdehin üzərinə düşür. Yəni, iddiaçı cavabdehdən aldığı 10000 manatın əvəzində əlavə olaraq 69107 manat ödədiyini iddia edir. Əgər cavabdeh iddiaçının ona 10000 manat deyil, daha çox borcu olduğunu iddia edirsə, bunu yalnız o sübut edə bilər. Cavabdeh tərəfindən məhkəməyə ünvanlanmış etirazda, eləcə də nümayəndəsinin məhkəmə iclasındakı izahatında isə cavabdeh tərəfindən indiyədək iddiaçıya hansı məbləğdə pul verilməsinə dair heç bir ifadə işlədilməmiş, sübut təqdim edilməmişdir. Beləliklə, iddiaçı tərəfindən cavabdehə 69107 manat məbləğində pul vəsaiti verilməsi mübahisələndirilə bilməz. Cavabdeh məhkəməyə ünvanlandığı etirazda göstərmişdir ki, iddiaçı ondan 2023-cü ilin sonlarında qızıl almış pulunu hissə-hissə ödəmiş, borc yekunlaşmışdır. Sonradan 2024-cü ilin dekabrı ayında ondan yenidən qızıl almaq istəmiş, razılaşmışlar. Yəni, iddiaçının 2024cü ilin dekabr ayınadək cavabdehə heç bir borcu olmamışdır. ## ###### 2024-cü il tarixədək olan ödəniş məbləği ümumilikdə 33000 manatdan çoxdur. Yəni cavabdeh 2024-cü ilin dekabr ayınadək iddiaçıdan 33000 manatdan çox pul vəsaitləri əldə etmişdir. Növbəti əsas məqam bu pul vəsaitlərinin cavabdeh tərəfindən hansı əsasla əldə edilməsilə bağlıdır. Cavabdeh yazılı etirazında göstərmişdir ki, guya 2023-cü ilin sonlarından iddiaçıya nisyə qızıl satmış, iddiaçı da həmin qızılların pulunu 2024-cü il ərzində ödəmişdir. Yəni, cavabdehin dediyinə görə, iddiaçı ilə aralarında nisyə alğı-satqı münasibətləri mövcud olmuşdur. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 568.1-ci maddəsinə əsasən, satıcı alğı satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan əşyanı alıcıya verməyə borcludur. Alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan əşyanı alıcıya verməyə borcludur. Lakin, cavabdeh eyni etirazda özü göstərmişdir ki, iddiaçıya nağd pul verib, əvəzində iddiaçıya ayırdığı qızılları geri alırdı. Yəni, əgər ortada bir qızıl alış-verişi olmuşsa belə, bu alış-veriş iddiaçıya yalnız sözlə bildirilmiş, ona heç bir qızıl əşyası təqdim edilməmiş, cavabdeh sələm fəaliyyətini pərdələmək məqsədilə məsələn iddiaçı verdiyi 10000 manat faizli borcu 585 əyarlı 50 qramlıq qızılın alınması kimi qeyd etdirmişdir. Iddiaçı isə cavabdehdən yalnız pul almış, aldığı pulu razılaşdıqları vaxtda ödəməyi öhdəsinə götürmüş, pulun mənbəyi onu maraqlandırmamışdır. Cavabdeh etirazında qeyd etmişdir ki, guya iddiaçı ondan aldığı qızılları başqa şəxslərə satıb, pulunu hissə-hissə ona qaytarırdı. Halbuki, iş materiallarında nə şahid ifadələri, nə də digər sübutlarla Iddiaçı kiməsə qızıl satması faktı öz təsdiqini tapmamışdır. Beləliklə, iddiaçı ilə cavabdeh arasında qızılla bağlı alğı-satqı müqaviləsi bağlanmış hesab edilə bilməz. Əgər qızıl alğı-satqısı mövcud olmamışsa, belə hesab olunur ki, cavabdeh iddiaçıya borc vermiş, əvəzində 2024-cü ilin dekabr ayınadək 33000 manatdan çox pul əldə etmişdir. Lakin, cavabdehin iddiaçıya həmin müddət ərzində hansı məbləğdə pul verməsi, verilmiş pulun əldə edilmiş 33000 manatdan çox olması ilə bağlı cavabdeh tərəfindən heç bir sübut məhkəməyə təqdim edilməmişdir. Yəni, 2024-cü ilin dekabr ayınadək verdiyi pulun miqdarı bəlli olmadığı halda, iddiaçının ona heç bir borcu olmadığını, bununla da 33000 manatdan çox pul əldə etdiyini cavabdeh özü etirazında göstərmişdir. Iddiaçı öz tələbində cavabdehdən 10000 manat borcun əvəzində 79107 manat ödədəyini bildirib, ödənişləri barədə sübutları məhkəməyə təqdim etdiyindən, onun əsassız varlanmasından söhbət gedə bilməz. Əksinə, cavabdehə artıq 69107 manat ödənildiyindən, məhz cavabdeh əsassız varlanmışdır. Iddiaçının cavabdehdən borc kimi aldığı məbləğlə bağlı ziddiyyət onun cavabdehə ümumilikdə 79107 manat ödədiyi reallığını dəyişmir və məbləğlə bağlı ziddiyyət olsa belə, bu, iddianın rədd edilməsi üçün əsas ola bilməz. Cavabdehin nümayəndəsi məhkəmə iclasında verdiyi ifadəsində (qətnamənin * nömrəli bəndi) bildirmişdir ki, qızıl verilib, cavabdeh də onun qarşılığında pul ödəyib...Iddiaçı dələduzluq edib, cavabdehin pulunu alıb ələ keçirib... Göründüyü kimi, cavabdeh tərəfindən pərdələnməyə çalışılan faiz-sələm münasibəti onun öz nümayəndəsi tərəfindən aşkara çıxarılmışdır. Nümayəndə daha sonra bildirmişdir ki, ola bilər ki, Cavabdeh Iddiaçı faizə pul verib, dəqiq məlumatı yoxdur...Iddiaçı 10000 manat verib, 10000 manat hansısa qızıldan yaranan borcdur, bunu bilmir... Göründüyü kimi, cavabdeh tərəfindən 10000 manat pulun iddiaçıya verildiyini həm iddiaçı, həm də cavabdehin nümayəndəsi etiraf edir. Iddiaçı da məhz aldığı 10000 manatın əvəzində 79107 manat ödədiyini iddia edir. Nəhayət, cavabdeh öz etirazında iddiaçıya ## #### 2025-ci il tarixdə 2000 ABŞ dolları, eyni tarixdə 3500 ABŞ dolları; ## ##### 2025-ci il tarixdə 1200 manat, ## ##### 2025-ci il tarixdə 4200 manat, ## ##### 2025-ci il tarixdə 660 ABŞ dolları məbləğində pulu əlbəəl borc verdiyini göstərmişdir. Bəzi maddi nemətlər, o cümlədən pul məbləği əldə edənin əmlak aktivinə qarışdığı andan onu verən tərəfin mülkiyyət hüququ aradan qalxır. Bu səbəbdən əşyanı əldə edən şəxs mülkiyyəti qazanmaqla varlanmış olur. Lakin bu cür varlanmaya haqq qazandıran qanuni əsas və ya müqavilə əsası olmadığına, yəni əşyanın əldə edilməsinə əsas olan əqd etibarsız sayıldığına görə əsassız varlanma əmələ gəlir. Cavabdeh etirazda özü verdiyi məbləğlərin 3000 manatdan çox olduğunu göstərmişdir. Belə olan halda tərəflər arasında borc münasibətləri tətbiq edilə bilməz, çünki, verildiyi iddia edilən pulun miqdarı 3000 manatdan çoxdur və belə olan halda qüvvədə olan Mülki Məcəllənin tələblərinə əsasən, tərəfələr arasında yazılı müqavilə tələb olunur. Beləliklə, əgər iddiaçı cavabdehdən yuxarıda göstərilən məbləğlərdə pul vəsaitlərini almışsa belə, bu, borc münasibətləri kimi deyil, əsassız varlanma olaraq qiymətləndirilməlidir. Beləliklə, tərəflər arasında qızıl alğı-satqı münasibətləri faktiki və rəsmi olaraq mövcud olmamış, cavabdehin iddia etdiyi borc münasibəti isə etibarsız əqd olmuşdur. Məhkəmənin mövqeyi isə ondan ibarət olmuşdur ki, hazırkı mübahisə mülki qanunvericiliyin əsassız varlanma ilə bağlı münasibətləri tənzimləyən normaları ilə deyil, borc və alqı-satqı ilə bağlı münasibətləri tənzimləyən normalarının tələbləri əsasında həll edilməlidir. (qətnamənin 19-20-ci bəndləri) Məhkəmə tərəflər arasında olan münasibəti, yəni faizə pul verilməsini borc müqaviləsi kimi qiymətləndirmiş, həmçinin cavabdeh tərəfindən qızıl-zinət əşyaları dəyərinin hissə-hissə ödənilməsi şərti ilə iddiaçıya satılmışdır. Əgər bu, borc müqaviləsi idisə, hanı Mülki Məcəlləninin etibarlılıq şərtləri? Eləcə də, məhkəmə qızıl-zinət əşyalarının iddiaçıya satıldığını necə müəyyən etmişdir? Məhkəmə öz mövqeyinin əsaslandırması olaraq qətnaməsinin 21-ci bəndində cavabdehin iddiaçıdan polisə etdiyi şikayətləri göstərmiş, iddiaçının bu iddia ərizəsi ilə həmin cavabdehin iddiaçıdan polisə etdiyi şikayətləri göstərmiş, iddiaçının bu iddia ərizəsi ilə həmin müraciətlərdən sonrakı tarixdə məhkəməyə müraciət olunduğunu bildirmişdir. Hörmətli kollegiya, şəxs barəsində polisə şikayət olunması, şikayətdə qeyd olunanlar həmin şəxsin təqsirli hesab edilməsinə əsas verirsə, təqsirsizlik prezumpsiyası nəyə lazımdır?! Şəxs mütləq qaydada özündən şikayət olunanadək mülki qaydada iddia verməlidirsə, iddia müddəti kəsici müddət nəyə lazımdır? Məhkəmə qətnaməsinin 26-cı bəndində adı göstərilən X4 Abbasovaya münasibətdə tələbkardır, yəni Günaya nisyə qızıl-zinət əşyası satmış, pulunu tələb edəndə isə Günay qızılları Afaqa verdiyini, Afaqın ödəniş üçün vaxt istədiyini bildirmişdir. Yəni, X2 Malıyevaya qızıl verməmiş, qızılların Günay tərəfindən Afaqa verilməsini isə Günayın özündən eşitmişdir. Günay Gülşənə borclu olduğu qızılların pulunu ödəməkdən yayınmaq üçün məsuliyyəti başqa şəxsin, o cümlədən Iddiaçı üzərinə ata bilərdi. Buna görə də, bu bənd də Afaqla Günay arasında qızıl alqı-satqısı olduğunu təsdiq etmir. Qətnamənin 28-ci bəndində göstərilmişdir ki, iş materiallarına olan qəbzlərdən görünür ki, iddiaçı ##.##.2025-ci ildə tərtib etdiyi qəbzlə özünə 585 əyar ümumilikdə 100 qram qızılı 11 ay ərzində 1300 manat ödəmək şərti ilə, Səddamın adına 15 qram 585 əyar və 40 qram qızıl, Səbinənin adına 30 qram 585 əyar qızılı, Səidənin adına 40 qram 585 əyar qızılı, Səddamın adına 25 qram 585 əyar qızılı, 40 qram qızılı A.Günaydan aldığını və bu malları hər ay vaxtında ödəyəcəyini qeyd edib. Əgər tərəflər arasında həqiqətən də qızıl alış-satış münasibətləri mövcud olmuş olsaydı, niyə bu qəbz məhz ##.##.2025-ci il tarixdə tərtib olunurdu?! Belə ki, cavabdeh özü istər etiraz ərizəsində, istərsə də polisə etdiyi şikayətlərdə iddiaçı ilə aralarında qızıl alış-veriş münasibətlərinin 2023-cü ildən yarandığını bildirmiş, 2024-cü ilin dekabr ayından ## ###### 2025-ci il tarixədək olan müddət ərzində 08 dekabr, 11 dekabr, 15 dekabr, 24 dekabr, ## ###### 2024-cü, 25 yanvar, ## ###### 2025-ci il tarixlərdə guya iddiaçıya qızıl satdığını göstərmişdir. Bəllidir ki, cavabdeh özünə borclu hesab etdiyi iddiaçıdan borca zəmanət kimi ## ###### 2025-ci il tarixli qəbzi almış, həmin dövrdə maddi çətinlik çəkən iddiaçı isə çıxılmaz vəziyyətdə qalaraq qəbzə imza etmişdir. Qətnamənin 34-cü bəndində də göstərilmişdir ki, məhkəməyə təqdim edilmiş üzərində “Verbatim” sözləri yazılan disk daşıyıcılarında olan səs yazılarında cavabdeh dollarla verilmiş pulların eyni qaydada qaytarılması, 5000 söhbətində iddiaçının daha pis vəziyyətə düşməməsi üçün borcun qızılla “pokrıvat” edildiyi, pulların ödənilməsi qaydası, borcun məbləği barədə, “Xədicə” adlı şəxsin pulunun qaytarılması və s. bildirib, iddiaçı isə ona vaxt verilməsini, borcu bağlayacağını, “Xədicə” adlı şəxsin pulunun ödəniləcəyi, 4500 ABŞ dollarının günə 10 faiz əlavə ilə hesablayıb verəcəyini, qızılların pullarının günbəgün ödənildiyini, “Esmira”nın pulunu atacağını, “Xədicənin” gözləməsini, 8-dən ödənişi dayandırdığını, çatdıra bilmədiyini və s. bildirib. Göründüyü kimi, cavabdeh iddiaçıdan tələb etdiyi pulları qızılla “pokrıvat” etdiyini özü səs yazısında bildirmişdir. Belə olan halda qətnamənin 28-ci bəndində qeyd edilən qəbz də etibarlı sayıla bilməz. Qətnamənin 35-ci bəndində göstərilmişdir ki, iddiaçı iddia ərizəsində 10000 manat borca pul götürdüyünü qeyd etsə də, polis idarəsində ümumilikdə 800 manat və 8900 ABŞ dolları bora pul götürdüyünü qeyd edib, həmçinin ərizədə əsas borc üzrə etdiyi ödənişi 10000 manat, polis idarəsindəki izahatında isə 8000 ABŞ dolları kimi göstərib, ziddiyyətli izahatlar verib. Bu məqam iddiaçının əleyhinə şərh edilsə də, məhkəmə tərəfindən nəzərə alınmamışdır ki, cavabdeh Abşeron RPI-yə etdiyi ##.##.2025ci il tarixli şikayətdə Iddiaçı onun etibarından sui-istifadə etməklə 120000 manat dəyərində qızıl-zinət əşyalarını dələduzluq yolu ilə ələ keçirdiyini bildirsə də, ##.##.2025-ci il tarixdə Səbail RPI-yə etdiyi şikayətində 88218 manat dəyərində qızıl-zinət əşyasının, 25623 manat pulunun ələ keçirildiyini bildirmişdir. Digər tərəfdən, cavabdehin məhkəməyə ünvanlandığı etirazda iddiaçı vermiş olduğu borc məbləğləri 2000 ABŞ dolları, 3000 ABŞ dolları, 4200 manat, 1200 manat və 660 ABŞ dolları olaraq göstərilmişdir ki, bu məbləğlərin cəmi 17072 manat edir. YƏNI, cavabdeh iddiaçı tərəfindən gah 120000 manatlıq qızılının, gah 88218 manatlıq qızılının, gah 25623 manat pulunun, gah da 17072 manat pulunun ələ keçirildiyini bildirmiş məhkəmə isə bu ziddiyyətə ümumiyyətlə qiymət verməmişdir. Göründüyü kimi, məhkəmə iş üçün əhəmiyyətli olan halları kifayət qədər araşdırmamış, maddi və prosessual hüquq normalarını düzgün tətbiq etməmiş, qəbul etdiyi qətnaməni maddi və prosessual hüquq normalarının tələbləri baxımından düzgün əsaslandırmamış, mübahisədə və prosessual hüquq normalarının tələbləri baxımından düzgün əsaslandırmamış, mübahisədə iştirak edən tərəflərə münasibətdə ədalətli məhkəmə araşdırmasını təmin etməmişdir. Məhkəmə tərəfindən cavabdehin iddia etdiyi qızıl-zinət əşyalarının dəqiqətən də satılarkən cavabdeh tərəfindən iddiaçıya verilməsi, iddiaçının həmin qızıl-zinət əşyalarını qəbul edibetməməsi aydınlaşdırılmamışdır. Digər tərəfdən, məhkəmə iddiaçının cavabdehə 79107 manat pul verdiyi halda, əgər borc və ya qızıl alğı-satqı münasibətləri idisə, öncədən cavabdehin hansı məbləğdə borcu və ya qızılı iddiaçıya verdiyini aydınlaşdırmamışdır. Nəticə isə ondan ibarət olmuşdur ki, iddiaçı tərəfindən 79107 manat cavabdehə verilmiş, bu məbləğin borca verilmiş 10000 manatın faizləri olmadığına dair cavabdeh tərəfindən heç bir sübut təqdim edilməmişdir. Cavabdeh özü etiraz ərizəsində iddiaçıya borc kimi verdiyi məbləğləri göstərmiş, əksər məbləğlər 3000 manatdan çox olduğu halda tərəflər arasında yazılı müqavilənin olmaması da məhkəmə tərəfindən diqqətə alınmamışdır. Məhkəmə öz qətnaməsini cavabdehin polisə etdiyi şikayətlərində göstərilənlərlə, habelə istintaq materiallarında mövcud izahatlarla əsaslandırmışdır. Halbuki, başlanmış cinayət işi üzrə ibtidai istintaq yekunlaşdırılmadığı halda, istintaq materiallarının məhkəməyə təqdim edilməsi yolverilməz olduğu kimi, bu materiallardan sübut kimi istifadə edilməsi də məhkəmənin prosessual qanun pozuntusu etdiyi deməkdir. Digər tərəfdən, şəxsin barəsində cinayət işi üzrə istintaq aparılması onun təqsirli bilinməsinə əsas vermir. Məhkəmənin bir əsası da o olmuşdur ki, iddiaçının cavabdehdən götürdüyü borcun miqdarı iddia ərizəsində 10000 manat göstərildiyi halda, polis orqanındakı izahatlarında fərqli məbləğlər göstərilmişdir, ziddiyyət vardır. Məhkəmə cavabdehin iddiaçıdan tələb etdiyi pullar barədə ziddiyyətli ifadələrini ümumiyyətlə nəzərə almamışdır. Kifayət qədər sübut birinci instansiya məhkəməsinə təqdim edilmiş, həmin sübutlara hakim ümumiyyətlə qiymət verməmişdir. Apellyasiya icraatında müəyyən edilən hallar: 5.Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin ##.##.2026-cı il tarixli qərardadı ilə mülki iş üzrə məhkəmə mühasibatlıq (iqtisad) ekspertizası təyin edilmiş, ekspertizanın aparılması Azərbaycan Respublikası Auditorlar Palatasına həvalə edilmişdir. Tədqiqatın aparılmasından imtina edilməsi barədə audit məlumatı ##.##.2026-cı il tarixdə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə daxil olmuşdur. 6.Cavabdeh nümayəndəsi elektron məhkəmə informasiya sistemi vasitəsi ilə ərizə ilə müraciət edərək qeyd etmişdir ki, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində*(*-*)-***/**** saylı iş üzrə Iddiaçı AR CM-nin 178.3.2-ci maddəsi ilə təqsirləndirilməsinə dair cinayət işi üzrəməhkəmə istintaqı davam etməkdədir. Belə ki, Iddiaçı zərərçəkmiş şəxs Cavabdeh qarşı külli miqdarda dələduzluq əməli törətməsi barədə zərərçəkmiş şəxsin şikayət ərizəsi əsasında AR DIN Səbail rayon Polis Idarəsinin istintaq şöbəsi tərəfindən AR CM-nin 178.3.2ci maddəsi ilə cinayət işi açılmış və cinayət işi üzrə həyata keçirilmiş ibtidai istintaq nəticəsində Iddiaçı AR CM-nin 178.3.2-ci maddəsi ilə əhatə olunan cinayət əməlini törətməsi sübuta yetirilmişdir. Cinayət işi üzrə tərtib edilmiş ittiham aktı məhkəmə istintaqının aparılması məqsədilə cinayət işinin materialları ilə birlikdə Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinə göndərilmişdir. Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsi tərəfindən cinayət işi üzrə materiallar icraata qəbul edilmiş, proses hazırda məhkəmə istintaqı mərhələsindədir. Cinayət işinin ittiham aktına əsasən Iddiaçı tamah niyyəti ilə etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin əmlakını ələ keçirmə məqsədi ilə tanışı Cavabdeh satdıqdan sonra pulunu ödəcəyinə dair yalan vədlər verib inandıraraq dəyəri 10400 manat olan bir ədəd, dəyəri 12000 manat olan bir ədəd, dəyəri 14300 manat olan bir ədəd, dəyəri 14300 manat olan bir ədəd, dəyəri 8.470 manat olan bir ədəd, dəyəri 4150 manat olan bir ədəd, dəyəri 7000 manat olan bir ədəd, dəyəri 12000 manat olan bir ədəd, dəyəri 16.500 manat olan bir ədəd, dəyəri 19260 manat olan bir ədəd qızıl komplektini, ümumilikdə 118380 manat dəyərində qızıl-zinyət əşyalarını alıb, öz cinayət əməlini ört-basdır etmək məqsədilə aldığı qızıl-zinyət əşyalarının pulundan 30162 manatını hissə-hissə qaytarmış, bununla da verdiyi vədə əməl etməyib etibardan sui-istifadə etmə və aldatmaqla vahid niyyətlə əhatə olunmuş qəsdlə qalan məbləği ələ keçirib zərərçəkmiş şəxs Cavabdeh ümumilikdə 88218 manat məbləğində külli miqdarda maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Bundan başqa Iddiaçı, təkrarən etibardan sui-istifadə etmə və aldatma yolu ilə özgənin əmlakını keçirmə məqsədi ilə tanışı Cavabdeh sonradan qaytaracağına dair yalan vədlər verib inandıraraq Cavabdeh müxtəlif vaxtlarda onlayn tətbiqlər vasitəsilə bank kartlarına köçürülmələ müxtəlif məbləğlərdə pulları alaraq vahid niyyətlə əhatə olunmuş qəsdlə ələ keçirmiş, lakin verdiyi vədə əməl etməyib qaytarmayaraq aldatmaqla zərərçəkmiş şəxs Cavabdeh ümumilikdə 25414 manat məbləğində xeyli miqdarda maddi ziyan vurmaqla dələduzluq etmişdir. Göründüyü kimi, Iddiaçı, Cavabdeh qarşı dələduzluq əməli törətdiyi halda, bu əməllərini pərdələmək məqsədilə və cinayət məsuliyyətindən yayınacağına ümid edərək heç bir sübut olmadan Cavabdeh guya ondan 69107 manat pulu borc adı ilə alaraq geri qaytarmadığı ilə bağlı əsassız iddia tələbi ilə Nizami rayon Məhkəməsinə müraciət etmişdir. Nəticə etibarilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsində olan*(***)-****/**** saylı mülki iş üzrə mahiyyət Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin*(*-*)-***/**** saylı cinayət işi ilə əlaqəli olduğundan Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin*(*-*)-***/**** saylı inzibati iş yekunlaşana qədər Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin *(***)-****/**** saylı mülki işinin icraatının dayandırılması zərurəti yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki-prosessual Məcəlləsinin254.1.4-cü maddəsinə əsasən konstitusiya Məhkəməsinin icraatı qaydasında, mülki, cinayət, inzibati xəta və ya inzibati mübahisə üzrə məhkəmə icraatı qaydasında baxılan başqa bir iş həll edilməyincə işə baxmaq mümkün olmazsa məhkəmə iş üzrə icraatı dayandırmalıdır. Həmin Məcəllənin 256.0.3-cü maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 254.1.4-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulan halda məhkəmənin qərarı, qətnaməsi, hökmü, qərardadı qüvvəyə minənə qədər, yaxud inzibati qaydada baxılan iş üzrə qərar çıxarılana qədər dayandırlır. Eyni zamanda, bu məcəlləinin 257-ci maddəsinə əsasən işin dayandırılmasına səbəb olmuş hallar aradan qaldırıldıqda və ya bu Məcəllənin 101.3- cü maddəsində nəzərdə tutulan ekspertin vəsatətinə baxılması zərurəti yarandıqda, işdə iştirak edən şəxslərin ərizəsi üzrə və ya məhkəmənin təşəbbüsü ilə iş üzrə icraat təzələnir. Bununla yanaşı. AR Cinayət-prosessual məcəlləsinin 65.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş hökmü, habelə cinayət təqibi üzrə qüvvəyə minmiş digər qərarı mülki işə, kommersiya və ya inzibati mübahisəyə baxılarkən məhkəmə üçün hadisənin olub-olmaması və şəxsin həmin hadisəyə aidiyyəti hissəsində məcburidir. Iddianın təmin edilməsi hüququnu təsdiq edən məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş hökmü mülki işə baxılarkən məhkəmə üçün bu hissədə məcburidir. 7.Məhkəmə kollegiyasının iclasında iştirak edən iddiaçı Iddiaçı nümayəndəsi vəkil Nümayəndə apellyasiya şikayətini müdafiə edərək, iddiaçının cavabdehdən 10000 manat məbləğində faizə borc pul aldığını, bu pulu isə faizləri ilə birgə artıqlaması ilə cavabdehə geri ödədiyini, lakin cavabdehin bununla kifayətlənməyərək iddiaçıdan əsassız olaraq əlavə ödənişlər aldığını, beləliklə cavabdehin əsassız olaraq varlandığını, tələb etdikləri məbləğin də məhz əlavə ödədikləri məbləğ olduğunu, audit tərəfindən iddiaçı ilə ümumiyyətlə əlaqə saxlanılmadığını, bu səbəbdən də auditin rəy verməkdən imtinasını əsassız hesab etdiyini, yenidən mülki iş materiallarının rəy verilməsi üçün ekspertizaya göndərilməsini məhkəmə kollegiyasından xahiş etdiyini qeyd etmiş, apellyasiya şikayətinin təmin edilməsini xahiş etmişdir. 8.Məhkəmə kollegiyasının iclasında iştirak edən cavabdeh Cavabdeh nümayəndəsi vəkil vəkil1 apellyasiya şikayətini əsassız hesab etdiyini, cavabdehin iddiaçıya nağd pul vermədiyini, satmaq məqsədi ilə nisyə qızıllar verdiyini, iddiaçının da həmin qızılların dəyərini hissə-hissə ödəməli olduğunu, cavabdehin iddiaçıdan əlavə hər hansı ödəniş tələb etmədiyini, yalnız verdiyi qızılların dəyərini tələb etdiyini qeyd etmiş, həmçinin elektron kabinet vasitəsi ilə təqdim etdiyi vəsatətinin nəzərə alınaraq iş üzrə icraatın dayandırılmasını xahiş etmişdir. Apellyasiya baxışının hədləri 9.Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372-ci maddəsinin apellyasiya baxışının hədləri barədə müddəalarının həmin Məcəllənin 372.1 və 372.7-ci maddələrinin tələbləri baxımından şərh edilməsinə dair Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun ##.##.2011-ci il tarixli Qərarına və Mülki Prosesual Məcəllənin 372ci maddəsinə əsasən: apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını onun barəsində açıq və ya dolayısı ilə mübahisə edilən hissəsi üzrə, şikayət qərarın ləğv edilməsinə yönəldikdə və ya apellyasiya şikayətində və ona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə əsasən mübahisənin predmeti bölünməz olduqda isə tam yoxlayır. Tətbiq edilən hüquq və apelyasiya instansiyası məhkəməsinin mövqeyi: 10.Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin tələblərinə əsasən: 386.1. Öhdəliyinzərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. 386.2. Bu Məcəllənin 385-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş öhdəliklər müqavilənin hazırlanması əsasında da əmələ gələ bilər. 390.1. Fiziki və hüquqi şəxslər azad surətdə müqavilələr bağlaya və bu müqavilələrin məzmununu müəyyənləşdirə bilərlər. Onlar bu Məcəllədə nəzərdə tutulmayan, lakin ona zidd olmayan müqavilələr də bağlaya bilərlər. 390.4. Tərəflər bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş müxtəlif müqavilələrin ünsürlərini əhatə edən müqavilə (qarışıq müqavilə) bağlaya bilərlər. Tərəflərin razılaşmasından və ya qarışıq müqavilənin mahiyyətindən ayrı hal irəli gəlmirsə, qarışıq müqavilə üzrə tərəflərin münasibətlərinə qarışıq müqavilədə ünsürləri olan müqavilələrə dair qaydalar müvafiq hissələrdə tətbiq edilir. 390.7. Əgər müqavilə şərti onun iştirakçıları tərəfindən və ya dispozitiv norma ilə müəyyənləşdirilməyibsə, müvafiq şərtlər tərəflərin münasibətlərinə tətbiq edilə bilən işgüzar adətlərlə müəyyənləşdirilir. 739.1. Borc müqaviləsinə görə bir tərəf (borcverən) pul vəsaitinə və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər tərəfə (borcalana) verməyi öhdəsinə götürür, borcalan isə aldıqlarını müvafiq olaraq eyni məbləğdə pul vəsaiti və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borcverənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. 739.2. Borc müqaviləsi predmetinin məbləği üç min manatdan çoxdursa və ya məbləğindən asılı olmayaraq, müqavilənin iştirakçılarından biri hüquqi şəxsdirsə, borc müqaviləsi yazılı formada bağlanılmalıdır. 742.1. Borcalan borcu (həmçinin faizləri və (və ya) haqları) borc müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə və qaydada (bu Məcəllənin 740-cı maddəsi nəzərə alınmaqla) borcverənə qaytarmalıdır. 1091.1. Əsassız varlanan o şəxs (varlanmış şəxs) sayılır ki, hüquqi əsas olmadan başqa şəxsin (məhrum olanın) hesabına əmlak əldə etsin. 1091.2. Əsassız varlanma yalnız o zaman baş verir ki, bu cür varlanmaya haqq qazandıran qanuni əsas və ya müqavilə əsası olmur. Hüquqi əsas olmadan varlanma həmçinin o hallarda baş vermiş sayılır ki, bu cür varlanma həyata keçirilməmiş əsasa və ya sonralar aradan qalxmış əsasa söykənir. 1092.1. Varlanmış şəxs əldə etdiklərini məhrum olanın tələbi ilə ona qaytarmalıdır. 11.Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun ## #### 2026-cı il tarixli qəraraın əsasən: Konstitusiyanın 13, 29 və 60-cı maddələrinin, Mülki Məcəllənin 329.1 və 337.1-ci maddələrinin hüquqi mahiyyəti və təyinatından irəli gələrək Mülki Məcəllənin 739.2-ci maddəsində nəzərdə tutulan borc müqaviləsinin yazılı forma tələbinin həmin Məcəllənin 329.1-ci maddəsi üzrə qanunla müəyyən edilmiş “başqa hal”a aid edilməsi üçün müvafiq dəyişikliklərin həyata keçirilməsi Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə tövsiyə olunmalıdır; Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun bu Qərarının təsviri-əsaslandırıcı hissəsində ifadə olunmuş hüquqi mövqelərə əsasən məsələ qanunvericilik qaydasında həll edilənədək fiziki şəxslər (tərəflər) arasında Mülki Məcəllənin 739.2-ci maddəsi üzrə borc müqaviləsi və onun şərtlərinin tərəflərin hər hansı yazılı sübutlara istinad etməklə təsdiqlənməsi imkanı istisna edilməməlidir; mülki dövriyyənin sabitliyinin təmin olunması baxımından bu Qərarın 2-ci bəndi Qərar qüvvəyə mindikdən sonra fiziki şəxslər (tərəflər) arasında yaranacaq borc münasibətlərinə və hazırda məhkəmələrin icraatında olan mübahisələr üzrə işlərə şamil edilməlidir. 12.Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin tələblərinə əsasən: 14.2. Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. 77.1. Hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. 80. Məhkəmə işin gedişində təqdim olunmuş ancaq o sübutları qəbul edir və nəzərə alır ki, onlar işdə tərəflərin tələblərini müəyyən edən faktlarla və hallarla əlaqədardır. 106.2. Digər tərəf sübutları özündə saxlayıb məhkəmənin tələbi ilə təqdim etmədikdə, məhkəmə tərəflərin bildirdiyi məlumatlar əsasında iş üçün əhəmiyyətli olan halları müəyyən olunmuş hesab edə bilər. 13.Birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını mübahisələndirilən hissədə yoxlayan məhkəmə kollegiyası qeyd edilənlərə və Mülki Prosesual Məcəllənin 385-390-cı maddələrinə istinadən hesab edir ki, qətnamə maddi və prosessual hüquq normalarına uyğun çıxarılmış, iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin hazırkı mübahisəli münasibətlərinə uyğun əsaslandırılmışdır, apellyasiya şikayətində qətnamənin ləğv edilməsi və ya dəyişdirilməsi üçün əsas ola bilən dəlillər sübuta yetirilmir. Qeyd edilməlidir ki, iddiaçının iddia tələbində istinad etdiyi hallar mötəbər sübutlarla öz təsdiqini tapmır. Iddiaçı iddiasını borc münasibətləri ilə əsaslandırsa da konstitusiya nəzarəti orqanı tərəfindən müəyyən edilmişlərə görə Mülki Məcəllənin 739.2-ci maddəsi üzrə borc müqaviləsi və onun şərtlərinin tərəflərin hər hansı yazılı sübutlara istinad etməklə təsdiqlənməsi imkanı istisna edilmədiyi prosessual şəraitdə müvafiq sübutlar təqdim etməmişdir. 14.Qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, apellyasiya şikayəti təmin edilməməli və birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmalı, apellyasiya şikayəti əsassız olduğundan və təmin edilmədiyindən onun verilməsi ilə əlaqədar ödənilmiş dövlət rüsumları onları ödəyən şəxsə aid edilməlidir. 15.Göstərilənlərə əsasən və Mülki Prosessual Məcəllənin 384, 392, 393 və 402-406-cı maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə kollegiyası q ə t e t d i: Iddiaçı Iddiaçı tərəfindən verilmiş şikayət təmin edilməsin. Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsinin *(***)-****/**** saylı işi üzrə ## ###### 2026-cı il tarixli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılsın. Qətnamədən işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 2 (iki) ay müddətində iddiaçılar tərəfindən Bakı Apellyasiya Məhkəməsi (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemi) vasitəsilə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına kassasiya şikayəti verə bilər.