Bakı Şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(003)-1766/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(003)-1766/2023 30.05.2023 BAKI ŞƏHƏRİ XƏZƏR RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Məmmədli Emin İlham oğlunun sədrliyi, Nəcəfova Səbinə Aydın qızının katibliyi, İddiaçı nümayəndəsi və vəkili Nümayəndə, Cavabdeh nümayəndəsi və vəkili Vəkil iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdeh qarşı “aliment” tələbinə dair mülki işə məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq müəyyənetdi: İddiaçı Cavabdeh qarşı “aliment” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İddiaçı iddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsinin 2(003)-2346/2021 saylı xx.xx.2021-ci il tarixli qətnaməsi ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2008-ci il tarixində Sumqayıt Şəhər Qeydiyyat şöbəsində 1588 saylı akt qeydi ilə bağlanmış nikahlarının pozulması və birgə nikahlarından olan xx.xx.2009-cu il təvəllüdlü X2, xx.xx.2009-cu il təvəllüdlü X3 və xx.xx.2009-cu il təvəllüdlü X4 iddiaçının yanında qalması qət edilmişdir. Narkotik vasitələrin istifadəçisi olduğuna görə ailəsinə baxmayan cavabdeh ilə ailə və şəxsi münasibətləri tamamilə pozulduğundan iddiaçı 2020ci ilin sonunda övladlarını götürərək Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Qala qəsəbəsində kirayə evdə yaşayan qardaşı ilə bacısının yanına köçmüşdür. Dərhal da övladlarının maddi tələbatını qismən də olsa ödəmək üçün Zirə qəsəbəsində yerləşən istixanaların birində işə düzəlmişdir. İddiaçı qeyd edir ki, cavabdeh ilə Sumqayıtda birgə yaşadığı dövrdə də işləmiş və həmin dövrdə onun valideyinlərinin təhriki ilə Kapital Bankdan bir neçə min manat kredit borcunu tam ödəmədiklərinə görə Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin qətnaməsinə əsasən istixanada işlədiyi müddətdə 1400 (bir min dörd yüz) manata yaxın kredit borcu iddiaçının maaşından tutuldu. Nikah pozulanda iddiaçı barışıq və cavabdehin onlara qarşı maddi dəstək verəcəyi ümidi ilə aliment tələb etməyibdir. Lakin barışıq və maddi dəstək olmadığına görə artıq üç qız övladının xərclərini tək başına daşıya bilmir. Bu müddət ərzində cavabdeh cəmi üç-dörd dəfə övladlarını görməyə gəlib və bir iki yüz manat civarında onlara maddi kömək edib. Ona görə də Cavabdeh xx.xx.2009-cu il təvəllüdlü X2, xx.xx.2009-cu il təvəllüdlü X3 və xx.xx.2009-cu il təvəllüdlü X1 üçün hər birinə görə hər ay 220 manat, ümumilikdə 660 manat sabit pul məbləğində alimentin, habelə, ilkin mediasiya prosesinə görə ödədiyi 50 manat, vəkilə ödədiyi 120 manat, ümumilikdə 170 manat vəsaitin tutularaq iddiaçıya verilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iddiaçının nümayəndəsi və vəkili Nümayəndə iddia ərizəsinin məzmununa uyğun izahat verərək iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iclasında cavabdehin nümayəndəsi və vəkili Vəkil çıxış edərək bildirdi ki, Cavabdeh hal-hazırda barkoloji asılılıqdan müalicə olunur. Ailəsi ilə barışıb birlikdə yaşamaq istəyir. Evdən çölə çıxmır. İddiaçının alimen məbləğinin yüksək tələb etməsini və cavabdehin işləməməsini nəzərə alaraq hər uşağa görə aylıq 150 manat vəsaitin tutulmasını məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iddiaçı və cavabdehin nümayəndə və vəkillərini dinləyərək və iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin olunmalıdır. Belə ki, iş materiallarında olan doğum haqqında şəhadətnamələrin surətlərindən görünür ki, atası Cavabdeh, anası X10 olan xx.xx.2009-cu il təvəllüdlü X5, xx.xx.2009-cu il təvəllüdlü X6 və xx.xx.2009-cu il təvəllüdlü X8 doğulmuşdur. İş materiallarına əlavə olunmuş Məhkəmənin elektron portalından çıxarılmış şəxsiyyət vəsiqəsinin surətindən görünür ki, Cavabdeh xx.xx.1986-cı il tarixdə Sumqayıt şəhərində doğulmuş, Sumqayıt şəhəri, 15\32,16 ünvanında qeydiyyatdadır. İş materiallarında olan Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsinin 2(003)-2346/2021 saylı xx.xx.2021-ci il tarixli qətnaməsinin surətindən görünür ki, X10 ilə Cavabdeh arasında xx.xx.2008-ci il tarixdə Sumqayıt şəhər qeydiyyat şöbəsində bağlanmış 1588№-li akt qeydli nikahın pozulması, birgə nikahdan doğulmuş xx.xx.2009-cu il təvəllüdlü X2, xx.xx.2009-cu il təvəllüdlü X3 və xx.xx.2009-cu il təvəllüdlü X4 anaları X7 yanında qalmaları qət edilmişdir. Sadalanan xüsusatlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, cavabdeh yetkinlik yaşına çatmamış uşaqların valideyni olduğundan və yetkinlik yaşına çatmamış uşaqlar iddiaçının yanında qaldığından, uşaqların saxlanmaları üçün cavabdehdən aliment tutulmasına dair iddia tələbi əsaslıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası AM-nin 75.4-cü maddəsinə əsasən, valideynlər uşaqlarını saxlamadıqda uşaqların saxlanması üçün vəsait (aliment) valideynlərdən məhkəmə qaydasında tutulur. Həmin Məcəllənin 78.1-ci maddəsinə əsasən, valideynlər arasında yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlara aliment ödənilməsi barədə saziş yoxdursa, eləcə də aliment verməyə borclu olan valideynin qazancı (gəliri) qeyri-müntəzəm, dəyişən olarsa, ya da qazancın (gəlirin) hamısını və ya bir hissəsini həmin valideyn natura və ya xarici valyuta ilə alırsa, yaxud onun qazancı və ya sair gəliri yoxdursa, habelə alimentin valideynin qazancından (gəlirindən) müəyyən hissə kimi tutulması mümkün olmadığı, çətinlik törətdiyi və tərəflərdən birinin marağını əhəmiyyətli dərəcədə pozduğu başqa hallarda, uşaqların saxlanması üçün vəsait tutulmasını tələb edən şəxsin xahişi ilə alimentin miqdarı məhkəmə tərəfindən hər ay ödənilməli olan sabit pul məbləğində və ya eyni zamanda, həm sabit pul məbləğində, həm də bu Məcəllənin 76-cı maddəsinə uyğun olaraq qazancın (gəlirin) müəyyən hissəsi kimi müəyyən edilə bilər. Qeyd edilən Məcəllənin 78.2-ci maddəsinə əsasən, sabit pul məbləğinin miqdarı məhkəmə tərəfindən tərəflərin maddi və ailə vəziyyəti, diqqətəlayiq olan digər hallar nəzərə alınmaqla uşağın əvvəlki təminatının səviyyəsinin mümkün qədər maksimal saxlanması əsas tutularaq müəyyən edilir. Məhkəmə hesab edir ki, yetkinlik yaşına çatmayan uşaqların saxlanması üçün cavabdehdən hər ay sabit pul məbləğində alimentin tutulmasına dair iddia tələbi xarakterinə, tutulma qaydasına görə əsaslı olsa da, həcminə görə qismən əsaslıdır. “Azərbaycan Respublikasında 2023-cü il üçün yaşayış minimumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 1-ci maddəsinə əsasən 2022-ci il üçün yaşayış minimumu ölkə üzrə uşaqlar üçün 220,0 manat məbləğində müəyyən edilmişdir. Məhkəmə qeyd edir ki, qanunvericilik alimentin məbləğinin müəyyənləşdirilməsi zamanı əsas meyar kimi uşağın əvvəlki təminatının səviyyəsinin mümkün qədər maksimal saxlanmasını müəyyən etmişdir. Lakin bu zaman tərəflərin maddi və ailə vəziyyətləri, eləcə də hər bir konkret hal üzrə müəyyən olunmuş digər diqqətəlayiq hallar da nəzərə alınmalıdır. İddiaçı uşaqların əvvəlki təminatı ilə bağlı sübutlar təqdim etməmişdir. Ölkə üzrə uşaqlar üçün müəyyən olunmuş yaşayış minimumu özlüyündə müəyyən meyar kimi çıxış etsə də, minimum təminat səviyyəsini nəzərdə tutur. Bir uşağın saxlanmasına çəkilən xərclə, çox uşağın saxlanmasına çəkilən xərci eyniləşdirmək olmaz. Məhkəmə qətnamə çıxararkən tərəflərin əsaslı mənafelərini nəzərə almalıdır. Məhkəmə tərəflərin yetkinlik yaşına çatmamış uşaqların təminatının mümkün qədər maksimal saxlanması imkanlarını, eyni zamanda cavabdehin aliment verməsinə dair maddi imkanlarını, həmçinin tərəflərin onların maddi və ailə vəziyyətini, cavabdehin uşaqlarını saxlamağa borclu olduğunu, mövcud iqtisadi vəziyyətdə infilyasiyanı və diqqətəlayiq olan digər halları nəzərə alaraq hesab edir ki, iddia bu hissədə qismən təmin edilərək, cavabdehdən tutulacaq alimentin məbləği hər ay hər uşaq üçün 170,0 manat müəyyən edilməlidir. Bundan başqa, məhkəmə alimentin tutulma müddətini araşdıraraq, hesab edir ki, alimentin tutulma müddəti iddiaçının iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etdiyi vaxtdan başlanmalıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası AM-nin 100.2-ci maddəsinə əsasən, aliment məhkəməyə müraciət edildiyi vaxtdan tutulur. İşin materiallarından görünür ki, iddiaçı mövcud iddia tələbi ilə xx.xx.2022-ci il tarixdə məhkəməyə müraciət etmişdir. Buna görə də alimentin tutulma müddəti Azərbaycan Respublikasının AM-nin 100.2-ci maddəsinə əsasən iddia ərizəsinin məhkəməyə verildiyi tarixdən başlanmalıdır. Məhkəmə eyni zamanda hesab edir ki, qətnamə dərhal icra edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MPM-nin 234.2.1-ci maddəsinə əsasən, şəxsin saxlanması üçün vəsaitlərin, o cümlədən alimentlərin alınması haqqında qətnamələr dərhal icra olunur. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinə əsasən,“Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir (maddə 14.2). Hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir (maddə 77.1). Məhkəmənin qətnaməsi qanuni vəəsaslı olmalıdır (maddə 217.1). Hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnaməçıxarır” (maddə 218.3). Beləliklə, məhkəmə qanunvericiliyin yuxarıda qeyd olunan müddəalarını və işin faktiki hallarını nəzərə alaraq hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixdən başlayaraq xx.xx.2009-cu il təvəllüdlü X2, xx.xx.2009-cu il təvəllüdlü X3 və xx.xx.2009-cu il təvəllüdlü X4 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılmaları üçün hər ay hər uşaq üçün 170,0 manat olmaqla, ümumilikdə 510,0 manat sabit pul məbləğində aliment tutulub iddiaçı X9 xeyrinə ödənilməlidir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220, 227, 360 və 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq. məhkəmə q ə t e t d i: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2023-cü il tarixdən başlayaraq xx.xx.2009-cu il təvəllüdlü X2, xx.xx.2009-cu il təvəllüdlü X3 və xx.xx.2009-cu il təvəllüdlü X4 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanması üçün hər ay hər uşaq üçün 170,0 manat olmaqla, ümumilikdə 510,0 manat sabit pul məbləğində aliment tutularaq İddiaçı ödənilsin. Qətnamə aliment hissəsində dərhal icra edilsin. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Xəzər Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən: Emin Məmmədli