Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(005)-1835/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(005)-1835/2021 06.07.2021 BAKI ŞƏHƏRİ NƏRİMANOV RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Ədilova Solmaz İmran qızının sədrliyi, Əliyeva Nurlana Sahib qızının katibliyi, İddiaçı nümayəndəsi və vəkili Vəkil1, İddiaçı nümayəndəsi və vəkili Vəkil1, Cavabdehlər Cavabdeh1 BOKT ASC-nin nümayəndəsi X4 və X6 iştirakı ilə, İddiaçı cavabdehlər Respublika Xammal və Əmtəə Birjası “xxxx” MMC-yə, Cavabdeh1 BOKT ASC-yə, X7, Sumqayıt Şəhəri üzrə İcra idarəsinə və Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 2 saylı Sumqayıt Ərazi İdarəsinə qarşı “ipotekaya xitam verilməsi və çıxarışın etibarsız hesab edilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə məhkəmənin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı cavabdehlər Respublika Xammal və Əmtəə Birjası “xxxx” MMC-yə, Cavabdeh1 BOKT ASC-yə qarşı (Sumqayıt Şəhəri üzrə İcra idarəsi və X14 mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs qismində cəlb edilməklə) “ipotekaya xitam verilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, ünvan 1 ünvanında yerləşən 12 nömrəli mənzil üzərində 09 dekabr 2009-cu il tarixli 464 pbs nömrəli İpoteka müqaviləsi əsasında Cavabdeh1 BOKT ASC-nin xeyrinə edilmiş yüklülüyün ləğv edilməsi və ünvan 2 mənzil 12 üzrə ipotekaya xitam verilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbi belə əsaslandırılmışdır ki, Mirzəyev Sənan Yaşar oğlu “Cavabdeh1bank” ASC-dən (hazırda Cavabdeh1 BOKT ASC) aralarında bağlanmış 09 dekabr 2009-cu il tarixli, 464 pbs nömrəli kredit müqaviləsinə və 09 dekabr 2009-cu il tarixli, 464 pbs/pk nömrəli kredit müqaviləsinə görə müvafiq olaraq 18 ay müddətinə 13.500 (on üç min beş yüz) ABŞ dolları və 12 ay müddətinə 500 (beş yüz) ABŞ dolları, cəmi 14.000 (on dörd) min ABŞ dolları məbləğində borc götürmüşdür. Qeyd edilən kredit müqavilələrinin təminatı kimi 09 dekabr 2009-ci il tarixli İpoteka müqaviləsinə İddiaçı (əvəlki adı və soyadı X16) mülkiyyətində olan ünvan 1 mənzil 12 girov ipoteka qoyulmuşdur. Borclu yaranmış maliyyə çətinliyi ilə bağlı olaraq ödənişlərini tam yetirmədiyinə görə bank tərəfindən məhkəməyə verilmişdir. Həmin məhkəmə icraatının yekun məhkəmə aktı olaraq Ali Məhkəmənin 17 mart 2011-ci il tarixli Qərarı ilə borcludan ümümilikdə 17.041 (on yeddi min qırx bir) ABŞ dolları tutulması, sözügedən mənzilin açıq hərracda satılması və həmin mənzildə yaşayan və qeydiyyatda olanların ipoteka predmeti açıq hərracdan satıldıqdan sonra 1 ay müddətində çıxarılmaları barədə qət etmişdir. Sumqayıt Apellyasiva Məhkəməsinin qətnaməsi Ali Məhkəmə tərəfindən dəyişdirildiyindən 17 mart 2011-ci il tarixli Qərarın icra olunması ilə bağlı Ali Məhkəmə tərəfindən icra vərəqəsi verilərək Sumqayıt İcra Şöbəsinə göndərilmişdir. Sumqayıt İcra Şöbəsi tərəfindən 15 aprel 2011-ci il tarixində icraata başlamaq haqqında Qərar qəbul edilmiş və 05.05.2011-ci ildə qiymətləndirici olaraq “xxxx” MMC-və mənzilin qiymətləndirilməsi məqsədilə sifariş göndərilmişdir. Qiymətləndiricinin 15.07.2011-ci il tarixli ekspert rəyi ilə həmin mənzilə ilkin satış qiyməti olaraq 30.000 manat məbləğində dəyər verilmişdir. “xxxx” MMC Hərrac Mərkəzi tərəfindən keçirilmiş hərraclar zamanı alıcı olmadığından 05 mart 2012-ci il tarixli məktubla mənzilin İpoteka saxlayan olaraq bank tərəfindən əldə edilməsi təklif edilmişdir. Bank tərəfindən həmin təkliflə 09.04.2012-ci il tarixində mənzilin əldə edilməsinə razılıq verilməsi yönündə yazılı cavab verilmişdir. Bu fakt sübut edirki icraçının sifarişi əsasında başlanmış hərrac prosesi bitmişdir və mənzil banka təklif edilmişdir. Lakin mənzilin əldə edilməsi ilə bağlı faktiki heç bir hərəkət edilməmişdir və həmin vaxtan 9 il keçməsinə baxmayaraq mənzil hal-hazırda da ipoteka qoyanın mülkiyyətində qalmaqdadır. Qiymətləndiricinin 15.07.2011-ci il tarixli ekspert rəyi ilə həmin mənzilə ilkin satış qiyməti olaraq 30.000 manat məbləğində dəyər qoyulanda borclu bu qiymət ilə razılaşmamış və yenidən qiymətləndirilmə keçirilməsi barədə Nərimanov Rayon Məhkəməsinə iddia ərizəsi ilə müraciət etmişdir. Nərimanov Rayon Məhkəməsinin 28 fevral 2012-ci il tarixli qətnaməsi ilə iddia rədd edilmişdir. Bu məhkəmə iclası davam edərkən və qətnamə qəbul edilərkən yuxarıda göstərilən hərrac prosesi davam edirdi və heç bir dayandırma olmamışdır. Borclu birinci insantansiya məhkəməsinin qətnaməsindən şikayət versə də, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin 19 iyun 2012-ci il tarixli qətnaməsi ilkin qətnamə qüvvədə saxlanılmışdır. Beləliklə göründüyü kimi ilkin satış qiymətində heç bir dəyişiklik olmamışdır. Həmçinin sonrakı müddətdə keçirilmiş hərracın ləğvi, etibarsızlığı ilə bağlı heç bir məhkəmə icraatları olmamışdır. Nəticə etibarı ilə keçirilən hərracın öz məntiqi sonluğuna uyğun olaraq “xxxx” MMC Hərrac Mərkəzi tərəfindən alıcı olmadığından 05 mart 2012-ci il tarixli təklifi və bankın 09.04.2012-ci il tarixli razılıq məktubu ilə bitmişdir. Lakin həmin tarixdə indiyə qədər mənzil ipoteka saxlayan tərəfindən əldə edilməmiş və hərrac protokolu imzalanmamışdır. Lakin “xxxx” MMC Hərrac Mərkəzi tərəfindən iddiaçının ünvanına 02.02.2021-ci il tarixli 01/509 nömrəli bildiriş göndərilmiş və Sumqayıt şəhəri üzrə icra idarəsinin 25.01.2021-ci il tarixli və Ali Məhkəməninin 17.03.2021-ci il tarixli icra vərəqi üzrə ilkin hərracın 26 fevral 2021-ci il tarixinə təyin edildiyi göstərilmişdir. Bu mənzil üzrə yenidən hərracın keçirilməsi əhəmiyyətsizdir və heç bir hüquqi nəticələr yarada bilməz. Çünki yuxarıdakı faktlardan da göründüyü kimi 2011-2012-ci illər aralığıda hərrac keçirilmiş və alıcı olmadığından ipoteka saxlayana təklif edilmişdir. Lakin həmin əmlak indiyə qədər əldə edilməmişdir. Həmçinin 2011-2012-ci illər aralığında keçirilmiş hərrac ləğv edilməmiş və etibarsız hesab edilməmişdir. Yəni həmin harrac tam qanuni şəkildə olmuş və mənzil ipoteka saxlayana təklif edilmişdir. Yəni hərrac prosesi tam bitmişdir. İndi keçirilən hərrac isə kredit təşkilatı tərəfindən vaxtında buraxılmış hüquqi səhvləri “sığortalamaq” məqsədi daşıyır və hüququn müəyyənliyi prinsipinin birbaşa pozulmasıdır. Həmçinin borclunun qiymətləndirməni mübahisələndirməsi barədə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etməsi faktı belə “İcra haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 17-cı maddəsinin də təsiri altına düşmür. Çünki qiymətləndirmənin mübahisələndirilməsi ilə bağlı iddia müstəqil iddiadır. Yəni tamam başqa predmet ilə verilmiş müstəqil iddia başqa bir predmet üzrə verilmiş icra sənədinin icrasınının dayandırılması üçün əsas deyil. Bir daha təkrar edərək bildiririk ki, bunun üçün müvafiq iddianın təmin tədbiri barədə qərardad və ya “İcra haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun 17-ci maddəsində göstərilən əsaslardan biri olmalı idi. Bu isə Hərrac Mərkəzi tərəfindən cavabdehə ünvanlanmış 05.03.2012-ci il tarixli təklifə cavab verilməsi üçün nəzərdə tutulmuş müddətin axımın davam etdiyini gösətərir. Həmçinin bankın 9 ildir ki, əmlakı qəbul etməməsi laktı da ipoteka saxlayanın icra intizamına münasibətini göstərir. Göründüyü kimi İpoteka saxlayan 2012-ci ilində bu imkanı əldə etmiş, lakin ondan istifadə etməmişdir. Çünki İpoteka haqqında Qanununa görə ikinci hərrac keçirildikdən sonra 30 təqvim günü ərzində ipoteka saxlayan ipoteka predmetini əldə etmədikdə, ipoteka qoyan mülki məhkəmə icraatı qaydasında ipotekaya xitam verilməsini tələb edə bilər. Bura əldə etmə dedikdə konkret fəal iradə ifadəsi olaraq hərəkətlər edilməsi başa düşülməlidir. Belə ki, burada ipoteka saxlayan, icra məmuru və hərrac mərkəzi arasında üçtərəfli horrac protokolu imzalanmalı idi. İpoteka saxlayanın razılıq məktubu isə İpoteka haqqında Qanuna görə heç bir hüquqi əhəmiyyətə malik deyildir. Çünki Qanunun özündə konkret belə anlayış mövcud deyil, həmçinin bu məktubun davamı olaraq üçtərəfli hərrac protokolu imzalanmalı və o vaxtın manatın ABŞ dollarına məzənnəsinə nəzərə alsalar ki, ipoteka qoyana aradakı fərq ödənməli idi. Yalnız bu hərəkətlər İpoteka Saxlayanın ipoteka predmetini əldə etməsini real olaraq göstərə bilərdi. Daha sonra iddiaçının nümayəndəsi və vəkili Vəkil1 iddia tələbinin dəqiqləşdirilməsinə dair ərizə ilə müraciət edərək, ünvan 2 ünvanında yerləşən 12 nömrəli mənzil üzərində 09 dekabr 2009-cu il tarixli 464pbs nömrəli ipoteka müqaviləsi əsasənda Cavabdeh1 BOKT ASC-nin xeyrinə edilmiş yüklülüyün ləğv edilməsi və ünvan 2 mənzil 12 üzrə ipotekaya xitam verilməsi və X6 adına verilmiş 10.03.2021-ci il tarixli, ********** qeydiyyat nömrəli çıxarışın etibarsız hesab edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələblərinin dəqiqləşdirilməsinə dair ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, bildirirlər ki, Mirzəyev Sənan Yaşar oğlu “Cavabdeh1bank” ASC-dən (hazırda Cavabdeh1 BOKT ASC) aralarında bağlanmış 09 dekabr 2009-cu il tarixli, 464 pbs nömrəli kredit müqaviləsinə və 09 dekabr 2009-cu il tarixli, 464 pbs/pk nömrəli kredit müqaviləsinə görə müvafiq olaraq 18 ay müddətinə 13.500 (on üç min beş yüz) ABŞ dolları və 12 ay müddətinə 500 (beş yüz) ABŞ dolları, cəmi 14.000 (on dörd) min ABŞ dolları məbləğində borc götürmüşdür. Qeyd edilən kredit müqavilələrinin təminatı kimi 09 dekabr 2009-ci il tarixli İpoteka müqaviləsinə İddiaçı (əvəlki adı və soyadı X16) mülkiyyətində olan ünvan 1 mənzil 12 girov ipoteka qoyulmuşdur. Borclu yaranmış maliyyə çətinliyi ilə bağlı olaraq ödənişlərini tam yetirmədiyinə görə bank tərəfindən məhkəməyə verilmişdir. Həmin məhkəmə icraatının yekun məhkəmə aktı olaraq Ali Məhkəmənin 17 mart 2011 -ci il tarixli Qərarı ilə borcludan ümüumilikdə 17.041 (on yeddi min qırx bir) ABŞ dolları tutulması, sözügedən mənzilin açıq hərracda satılması və həmin mənzildə yaşayan və qeydiyyatda olanların ipoteka predmeti açıq hərracdan satıldıqdan sonra 1 ay müddətində çıxarılmaları barədə qət etmişdir. Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin qətnaməsi Ali Məhkəmə tərəfindən dəyişdirildiyindən 17 mart 2011 -ci il tarixli Qərarın icra olunması ilə bağlı Ali Məhkəmə tərəfindən icra vərəqəsi verilərək Sumqayıt İcra Şöbəsinə göndərilmişdir. Sumqayıt İcra Şöbəsi tərəfindən 15 aprel 2011-ci il tarixində icraata başlamaq haqqında Qərar qəbul edilmiş və 05.05.2011-ci ildə qiymətləndirici olaraq “xxxx” MMC-yə mənzilin qiymətləndirilməsi məqsədilə sifariş göndərilmişdir. Qiymətləndiricinin 15.07.2011-ci il tarixli ekspert rəyi ilə həmin mənzilə ilkin satış qiyməti olaraq 30.000 manat məbləğində dəyər verilmişdir. “xxxx” MMC Hərrac Mərkəzi tərəfindən keçirilmiş hərraclar zamanı alıcı olmadığından 05 mart 2012-ci il tarixli məktubla mənzilin İpoteka saxlayan olaraq bank tərəfindən əldə edilməsi təklif edilmişdir. Bank tərəfindən həmin təkliflə 09.04.2012-ci il tarixində mənzilin əldə edilməsinə razılıq verilməsi yönündə yazılı cavab verilmişdir. Bu fakt sübut edirki icraçının sifarişi əsasında başlanmış hərrac prosesi bitmişdir və mənzil banka təklif edilmişdir. Lakin mənzilin əldə edilməsi ilə bağlı faktiki heç bir hərəkət edilməmişdir və həmin vaxtan 9 il keçməsinə baxmayaraq mənzil hal-hazırda da ipoteka qoyanın mülkiyyətində qalmaqdadır. Nəzərə çatdırır ki, qiymətləndiricinin 15.07.2011 -ci il tarixli ekspert rəyi ilə həmin mənzilə ilkin satış qiyməti olaraq 30.000 manat məbləğində dəyər qoyulanda borclu bu qiymət ilə razılaşmamış və yenidən qiymətləndirilmə keçirilməsi barədə Nərimanov rayon məhkəməsinə iddia ərizəsi ilə müraciət etmişdir. Nərimanov rayon məhkəməsinin 28 fevral 2012- ci il tarixli qətnaməsi ilə iddia rədd edilmişdir. Bu məhkəmə iclası davam edərkən və qətnamə qəbul edilərkən yuxarıda göstərilən hərrac prosesi davam edirdi və heç bir dayandırma olmamışdır. Borclu birinci insantansiya məhkəməsinin qətnaməsindən şikayət versə də, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin 19 iyun 2012-ci il tarixli qətnaməsi ilkin qətnamə qüvvədə saxlanılmışdır. Beləliklə göründüyü kimi ilkin satış qiymətində heç bir dəyişiklik olmamışdır. Həmçinin sonrakı müddətdə keçirilmiş hərracın ləğvi, etibarsızlığı ilə bağlı heç bir məhkəmə icraatları olmamışdır. Nəticə etibarı ilə keçirilən hərracın öz məntiqi sonluğuna uyğun olaraq “xxxx” MMC Hərrac Mərkəzi tərəfindən alıcı olmadığından 05 mart 2012-ci il tarixli təklifi və bankın 09.04.2012-ci il tarixli razılıq məktubu ilə bitmişdir. Lakin həmin tarixdə indiyə qədər mənzil ipoteka saxlayan tərəfindən əldə edilməmiş və hərrac protokolu imzalanmamışdır. Lakin “xxxx” MMC Hərrac Mərkəzi tərəfindən iddiaçının ünvanına 02.02.2021-ci il tarixli 01/509 nömrəli bildiriş göndərilmiş və Sumqayıt şəhəri üzrə icra idarəsinin 25.01.2021-ci il tarixli və Ali Məhkəməninin 17.03.2011-ci il tarixli icra vərəqi üzrə ilkin hərracın 26 fevral 2021-ci il tarixinə təyin edildiyi göstərilmişdir. Qeyd edir ki, bu mənzil üzrə yenidən hərracın keçirilməsi əhəmiyyətsizdir və heç bir hüquqi nəticələr yarada bilməz. Çünki yuxarıdakı faktlardan da göründüyü kimi 2011-2012-ci illər aralığında hərrac keçirilmiş və alıcı olmadığından ipoteka saxlayana təklif edilmişdir. Lakin həmin əmlak indiyə qədər əldə edilməmişdir. Həmçinin 2011-2012-ci illər aralığında keçirilmiş hərrac ləğv edilməmiş və etibarsız hesab edilməmişdir. Yəni həmin hərrac tam qanuni şəkildə olmuş və mənzil ipoteka saxlayana təklif edilmişdir. Yəni hərrac prosesi tam bitmişdir. İndi keçirilən hərrac isə kredit təşkilatı tərəfindən vaxtında buraxılmış hüquqi səhvləri “sığortalamaq” məqsədi daşıyır və hüququn müəyyənliyi prinsipinin birbaşa pozulmasıdır. Həmçinin borclunun qiymətləndirməni mübahisələndirməsi barədə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etməsi faktı belə “İcra haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 17-cı maddəsinin də təsiri altına düşmür. Çünki qiymətləndirmənin mübahisələndirilməsi ilə bağlı iddia müstəqil iddiadır. Yəni tamam başqa predmet ilə verilmiş müstəqil iddia başqa bir predmet üzrə verilmiş icra sənədinin icrasınının dayandırılması üçün əsas deyil. Bir daha təkrar edərək bildirirlər ki, bunun üçün müvafiq iddianın təmin tədbiri barədə qərardad və ya “İcra haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 17-ci maddəsində göstərilən əsaslardan biri olmalı idi. Bu isə Hərrac Mərkəzi tərəfindən cavabdehə ünvanlanmış 05.03.2012-ci il tarixli təklifə cavab verilməsi üçün nəzərdə tutulmuş müddətin axımının davam etdiyini göstərir. Həmçinin bankın 9 ildir ki, əmlakı qəbul etməməsi faktı da ipoteka saxlayanın icra intizamına münasibətini göstərir. Digər tərəfdən istər İpoteka haqqında Qanununda, istərsə də, “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 43.4-43.8 və 48-ci maddələrinin şərh edilməsinə dair Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 28 oktyabr 2014-cü il tarixli Qərarından belə anlaışılır ki, əslində hərrac mərkəzlərinin alıcı olmadığı üçün əmlakların ipoteka saxlayana təklif edilməsi ilə bağlı məktubları və ipoteka saxlayanların bu təkliflərə razılıq məktublarının heç bir hüquqi əhəmiyyəti yoxdur. Belə ki, İpoteka haqqında Qanunun 43.8-ci maddəsində görə “İpoteka haqqında” Qanunun 43.8-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq, ipoteka saxlayanın yalnız bir dəfə təkrar hərrac baş tutmamış elan edildikdən sonra 30 təqvim günü ərzində ipoteka predmetini əldə etmək imkanı vardır. Göründüyü kimi buradan 2 vacib məqamı anlamaq olar. 30 gün müddətin axımı hərrac mərkəzinin yazılı təklifindən yox, təkrar hərracın baş tutmasının elan edilməsi (ixtisaslaşmış qazetlər vasitsəi) ilə başlayır. İpoteka saxlayana yalnız bir dəfə ipoteka predmetini əldə etmək imkanı verilir. Göründüyü kimi İpoteka saxlayan 2012-ci ilində bu imkanı əldə etmiş, lakin ondan istifadə etməmişdir. Çünki İpoteka haqqında Qanununa görə ikinci hərrac keçirildikdən sonra 30 təqvim günü ərzində ipoteka saxlayan ipoteka predmetini əldə etmədikdə, ipoteka qoyan mülki məhkəmə icraatı qaydasında ipotekaya xitam verilməsini tələb edə bilər. Bura əldə etmə dedikdə konkret fəal iradə ifadəsi olaraq hərəkətlər edilməsi başa düşülməlidir. Belə ki, burada ipoteka saxlayan, icra məmuru və hərrac mərkəzi arasında üçtərəfli hərrac protokolu imzalanmalı idi. İpoteka saxlayanın razılıq məktubu isə İpoteka haqqında Qanuna görə heç bir hüquqi əhəmiyyətə malik deyildir. Çünki Qanunun özündə konkret belə anlayış mövcud deyil, həmçinin bu məktubun davamı olaraq üçtərəfli hərrac protokolu imzalanmalı və o vaxtın manatın ABŞ dollarına məzənnəsinə nəzərə alsaq ipoteka qoyana aradakı fərq ödənməli idi. Yalnız bu hərəkətlər İpoteka Saxlayanın ipoteka predmetini əldə etməsini real olaraq göstərə bilərdi. “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 43.4-43.8 və 48-ci maddələrinin şərh edilməsinə dair Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 28 oktyabr 2014-cü il tarixli Qərarında konkret olaraq aşağıdakıları qeyd edilmişdir: Nəzərə çatdırır ki, İddiaçı yuxarıda göstərilən ipoteka müqaviləsini imzalayarkən adı və soyadı X16 idi. Daha sonra Sumqayıt şəhər məhkəməsinin 13 sentyabr 2012-ci il tarixli qətnaməsi ilə ad və soyadı dəyişidirilərək X17 olmuşdur. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 26.4-cü maddəsinə görə Fiziki şəxsin qanunla müəyyənləşdirilmiş qaydada öz adını dəyişdirmək ixtiyarı vardır. Fiziki şəxsin adını dəyişdirməsi, onun əvvəlki adı ilə əldə etdiyi hüquq və vəzifələrə xitam vermir və ya bunları dəyişdirmir. Həmçinin məhkəmə tərəfindən 01.03.2021-ci il tarixli Qərardad ilə göstərilən mənzilin üzərinə özgəninkiləşdirmə ilə bağlı qadağa qoyulsa və qərardadla bağlı icra vərəqəsi hazırlanaraq 02 mart 2021-ci il tarixində məhkəmə elektron sistemində yerləşdirilmişdirsə də bundan 8 gün sonra çox müəammalı şəkildə həmin mənzil X6 adına özgəninkiləşdirilmişdir. Halbuki göstərilən qərardad hazırkı vaxtadək də qüvvədədir və ləğv edilməmişdir. Yəni həmin mənzil üzərində məhkəmə aktı ilə qadağa ola ola mənzilin özgəninkiləşdirilməsi tam qanunsuzdur və etibarsız hesab edilməlidir. Digər tərəfdən nəzərə çatdırır ki, X14 həm hərrac keçirilməmişdən əvvəl bu hüquqi mübahisədən məlumatlı idi, həm də məhkəmənin mənzilin üzərinə qadağa qoymasından tam xəbərdar idi. Maraqlıdır ki, həmin şəxs 09 mart 2021-ci il tarixində məhkəməyə ərizə ilə müraciət edərək üçüncü şəxs kimi tanınmasını xahiş etmişdir. Bundan 1 gün sonra isə “surətləndirilmiş” şəkildə həmin mənzilə çıxarış əldə etmşdir. Bütün bunlar həmin şəxsin “vicdanlılıq dərəcəsindən xəbər verir ki, bu məqamda məhkəmə müstəvisində öz hüquqi qiymətini almalıdır. Məhkəmə iclasında İddiaçı nümayəndəsi və vəkili Vəkil1 iddia ərizəsində göstərilənlərlə eyni məzmunlu izahat verərək, iddianın təmin edilməsini xahiş etdi. Cavabdeh1 BOKT ASC-nin nümayəndəsi X5 məhkəmə iclasında iddia tələbini qəbul etməyərək, iddia müddətinin tətbiqinə dair ərizə təqdim edərək, iddia tələbinin rədd edilməsini xahiş etdi. İddia müddətinin tətbiqinə dair ərizə onunla əsaslandırımışdır ki, İddiaçı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək ünvan 2 ünvanında yerləşən 12 nömrəli mənzil üzərində 09.12.2009-cu il tarixli, 464 pbs nömrəli İpoteka müqaviləsi əsasında Cavabdeh1 BOKT ASC-nin xeyrinə edilmiş yüklülüyün ləğv edilməsi və mənzilin üzərində olan İpotekaya xitam verilməsini xahiş etmişdir. Bildirir ki, iddiaçı iddia ərizəsində ipoteka predmeti olan mənzilə dair məhkəmə proseslərini sadalamış və əmlakın qiymətləndirilməsinə dair 15.07.2011-ci il tarixli ekspert rəyini mübahisələndirdiyini və əmlaka dair alıcı olmadığından “xxxx” MMC Hərrac Mərkəzinin 05.03.2012-ci il tarixli təklifinə bank tərəfindən əmlakın mülkiyyətə götürülməsinə 09.04.2012-ci il tarixli razılıq məktubu verildiyi bildirilir. Göründüyü kimi iddiaçı bütün proseslərdən xəbərdar olmuş və əmlakın 05.03.2012-ci il tarixdə Banka təklif edildiyini bilmişdir. Lakin həmin tarixdən 2021ci ilə kimi məhkəməyə müraciət etməmişdir. Bununla da iddia müddətini itirmişdir. Göstərilənlərlə yanaşı bildirir ki, 2012-ci il tarixindən bu günə kimi 8 ilə yaxın bir müddət keçmişdir. İddiaçı isə 2021-ci ildə məhkəməyə müraciət etmişdir. Göründüyü kimi iddiaçı əqdlərin mübahisələndirilməsinə dair MM nin nəzərdə tutduğu bir illik müqavilələrdən irəli gələn işlər üzrə üç illik və daşınmaz əmlaklara dair altı illik iddia müddətlərini buraxmışdır. Cavabdeh X14 iddia tələbini qəbul etməyərək iddia tələbinin təmin edilməməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə digər cavabdehlərin səlahiyyətli nümayəndəsi lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasında iştirak etməmiş və iştirak etməməsinin səbəbi barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilmiş cavabdehin gəlməməsinin səbəbləri haqqında məlumat olmadıqda və ya məhkəmə gəlməməyin səbəblərini üzrsüz hesab etdikdə, yaxud məhkəmə cavabdehin icraatı qəsdən yubandırdığını aşkar etdikdə, işə baxmağa haqlıdır. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən digər cavabdehlərin nümayədəsinin iştirakı olmadan mülki işə baxılmasını mümkün hesab edir. Məhkəmə proses iştirakçılarının izahatlarını dinləyib və iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan məhkəmə baxışı zamanı tədqiq edilmiş: Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin 2(060)-3937/2012 saylı, 13.09.2012-ci il tarixli qətnamənin surətindən görünür ki, xx.xx.1971-ci il tarixdə Sumqayıt şəhərində anadan olmuş X3 “Mirzəyev”-dən dəyişdirilərək “Cəfərov”, adı isə “Elçin”-dən dəyişdirilərək “Əli” kimi qeydə alınması qət edilmişdir. Daşınmaz əmlakın təsvirinə, dövlət qeydiyyatına alınmış hüquqlara və onların məhdudlaşdırılmasına (yükllüyünə) dair dövlət reyestrindən 01.12.2009-cu il tarixli, 14/3918 saylı arayışın surətindən görünür ki, Sumqayıt şəhəri, 9-cu mikrorayon (köhnə), 9E nömrəli binada yerləşən 12 nömrəli mənzil daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində tam mülkiyyət hüququ üzrə X9 adına qeydiyyata alınmışdır. 01.12.2009-cu il tarixinə olan məlumata əsasən məhdudiyyət və yüklülük qeydə alınmayıb. “Cavabdeh1bank” ASC ilə Mirzəyev Sənan Yaşar oğlu arasında bağlanmış 09.12.2009-cu il tarixli, 464 pbs/pk saylı kredit (borc) müqaviləsinə əsasən, Mirzəyev Sənan Yaşar oğluna illik 33 faiz olmaqla, 12 ay müddətinə 500 ABŞ dolları məbləğində kredit verilmişdir. “Cavabdeh1bank” ASC ilə Mirzəyev Sənan Yaşar oğlu arasında bağlanmış 09.12.2009-cu il tarixli, 464 pbs/pk saylı kredit (borc) müqaviləsinin 3.1-ci bəndinə əsasən bu müqaviləyə əsasən kreditorun borcluya kredit verdiyi pul vəsaitinin və ona hesablanan faizlərin, habelə borclunun təqsiri üzündən öhdəliyin icrasının gecikdirilməsilə əsaqədar hesablana bilən dəbbə pulunun, kreditorun tərəfindən çəkilmiş mümkün ola bilən məhkəmə xərclərinin və məlikəmə aktının icrası üzrə qanunla müəyyən edilmiş sair xərclərin əvəzinin kreditora qaytarılmasını təmin etmək məqsədilə tərəflər bu müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsi hesab edilən “09” dekabr 2009-cu il tarixli 464 pbs №-li ipoteka müqaviləsini bağlamışlar. “Cavabdeh1bank” ASC ilə Mirzəyev Sənan Yaşar oğlu arasında bağlanmış 09.12.2009-cu il tarixli, 464 pbs saylı kredit (borc) müqaviləsinə əsasən, Mirzəyev Sənan Yaşar oğluna illik 18 faiz olmaqla, 18 ay müddətinə 13500 ABŞ dolları məbləğində kredit verilmişdir. “Cavabdeh1bank” ASC ilə Mirzəyev Sənan Yaşar oğlu arasında bağlanmış 09.12.2009-cu il tarixli, 464 pbs saylı kredit (borc) müqaviləsinin 3.1-ci bəndinə əsasən bu müqaviləyə əsasən kreditorun borcluya kredit verdiyi pul vəsaitinin və ona hesablanan faizlərin, habelə borclunun təqsiri üzündən öhdəliyin icrasının gecikdirilməsilə əsaqədar hesablana bilən dəbbə pulunun, kreditorun tərəfindən çəkilmiş mümkün ola bilən məhkəmə xərclərinin və məlikəmə aktının icrası üzrə qanunla müəyyən edilmiş sair xərclərin əvəzinin kreditora qaytarılmasını təmin etmək məqsədilə tərəflər bu müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsi hesab edilən “09” dekabr 2009-cu il tarixli 464 pbs №-li ipoteka müqaviləsini bağlamışlar. “Cavabdeh1bank” ASC ilə Mirzəyev Sənan Yaşar oğlu arasında bağlanmış 09.12.2009-cu il tarixli, 464 pbs saylı ipoteka (girov) müqaviləsinin 1.1-ci bəndinə əsasən bu müqavilənin predmeti borclu Mirzəyev Sənan Yaşar oğlu ilə ipoteka saxlayan “Cavabdeh1bank” ASC-nin Sumqayıt filialı arasında bağlanmış 09 dekabr 2009-cu il tarixli 464 pbs №-li kredit müqaviləsi üzrə: illik 33 faizlə 18 (on səkkiz) ay müddətinə 13500 (on üç min beş yüz) ABŞ dolları kredit məbləği nəğd və 09 dekabr 2009-cu il tarixli 464 pbs/pk №-İi kredit kartı müqaviləsi üzrə 33 faiz məzənnə ilə 12 (on iki) ay müddətinə 500 (beş yüz) ABŞ dolları məbləğində kredit kartla aldığı borc öhdəliklərinin icrasının təmin edilməsidir. İpotekanın predmeti X9 mülkiyyətindəki, Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi Yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Sumqayıt şəhər Ərazi İdarəsində dövlət reyestrində qeydə alınıb, verilmiş seriya MH № 00300291, 86 nömrəli reyestr kitabının 104 nömrəli vərəqində ********** qeydəalma nömrəsilə 03.06.2009-cu il tarixli Çıxarışa əsasən Sumqayıt şəhəri, 9-cu mikrorayonda istifadədə olan 0.16 ha torpaq sahəsində yerləşən 9E №-li, 5 mərtəbəli binamn 1-ci girişində, 4-cü mərtəbəsində yerləşən 68.03 kv.m ümumi, 47.31 kv.m yaşayış sahədən ibarət 3 otaqlı, 12 №-li mənzildir (yaşayış sahəsi). (2.1-ci bənd). Tərəflərin qarşılıqlı razılığına əsasən ipotekanın predmeti 28000 (iyirmi səkkiz min) AZN qiymətləndirilmişdir. (3.1-ci bənd). Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin 2(103)-2687/2012 saylı, 19.06.2012-ci il tarixli qətnaməsinin surətindən görünür ki, iddiaçılar X11 və X12 cavabdeh Azərbaycan Respublikası Xammal və Əmtəə Birjası “xxxx” MMC-yə, maraqlı şəxs Azərbaycan Respublikası Xammal və Əmtəə Birjası “xxxx” MMC Hərrac Mərkəzinə qarşı əmlakın qiymətləndirilməsi üçün yeni ekspertizasının keçirilməsinə dair mülki iş üzrə Nərimanov Rayon Məhkəməsinin 28 fevral 2012-ci il tarixli qətnaməsindən iddiaçı tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinin təmin edilməməsi, Hazırkı iş üzrə Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi tərəfindən qəbul olunmuş 28 fevral 2012-ci il tarixli qətnamə dəyişdirilmədən saxlanılması qət edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin 17.03.2021-ci il tarixli, 2(102)-704/11 saylı icra vərəqəsindən görünür ki, cavabdeh X15 məxsus ünvan 2-də yerləşən 12 nömrəli mənzilin açıq hərracda satıldıqdan sonra bir ay müddətində həmin mənzildə yaşayan və qeydiyyatda olan şəxslərin oradan çıxarılması, Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 2(105)-1040/2010 saylı 03 noyabr 2010-cu il tarixli qətnaməsi qalan hissədə dəyişdirilmədən saxlanılması, iddiaçı «Cavabdeh1bank» ASC-nin cavabdehlər Mirzəyev Sənan Yaşar oğluna və qeyrilərinə qarşı ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi, kreditin və kredit faizinin ödənilməsi tələbinə dair iddiası təmin edilsin. Borc üzrə tələbin ipoteka ilə yüklü edilmiş Sumqayıt şəhəri, 9-cu mikrorayonda istifadədə olan 0,16 hektar torpaq sahəsində yerləşən 9E №-li, beşmərtəbəli binada, X9 mülkiyyətindəki 68,03 kv.mümumi sahədən, 47,31 kv.m yaşayış sahəsindən ibarət üç otaqlı, 12 №-li mənzilə yönəldilməsi, ipoteka predmeti olan X15 məxsus mübahisəli mənzilin açıq hərracda satılması və onun satışından əldə olunmuş pul vəsaiti hesabına cavabdeh Mirzəyev Yaşar Sənan oğlunun “Cavabdeh1bank” ASC-nə 09.12.2009-cu il tarixli 464 pbs №-li kredit müqaviləsi üzrə 12.303,48 ABŞ dolları əsas, 2.255,70 ABŞ dolları gecikdirilmiş faiz, 1.894,74 ABŞ dolları dəbbə pulu, cəmi 16.453,92 ABŞ dolları və 09.12.2009-cu il tarixli 464 pbs/pk №-li kredit müqayiləşyjüzrə isə 494,13 ABŞ dolları əsas, 93,06 ABŞ dolları gecikdirilmiş fazi, cəmi 587,19 ABŞ dolları qətnamənin icra olunduğu günə olan manat məzənnəsi hesablanmaqla hüquqi yardıma görə ödənilmiş xərcin (zərərin) əvəzi 500 manat və 20 manat məbləğində pul “Cavabdeh1bank” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilməsi və mənzilin satışından artıq qalan X15 qaytarılması qərara alınmışdır. Sumqayıt şəhər icra şöbəsinin 25.04.2011-ci il tarixli icraata başlamaq haqqında qərarın surətindən görünür ki, Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin 17.03.2011-ci il tarixli, 2(102)-704/11 saylı icra sənədi üzrə icraata başlanılması qərara alınmışdır. Sumqayıt şəhər icra şöbəsinin 05.05.2011-ci il tarixli qiymətləndiricinin dəvət edilməsi haqqında qərarın surətindən görünür ki, Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi tərəfindən verilmiş 17.03.2011-ci il tarixli, 2(102)-704/11 saylı icra sənədinə əsasən üzərinə həbs qoyulmuş əmlakların qiymətləndirilməsi üçün Azərbaycan Respublikası “xxxx” MMC-dən qiymətləndirici ekspertin dəvət edilməsi qərara alınmışdır. “xxxx” MMC tərəfindən tərtib edilmiş 251 saylı, 15.07.2011-ci il tarixli ekspert rəyinin surətindən görünür ki, X15 məxsus Sumqayıt şəhəri, 9-cu mikrorayon, 9E syalı evin 12 saylı mənzilinin tələblə təklifin qarşılıqlı təsiri nəticəsində təşəkkül tapan qiyməti 30000 (otuz min) manat təşkil edir. “xxxx” MMC tərəfindən “Cavabdeh1 Bank” BOKT ASC-yə, Sumqayıt şəhəri üzrə icra idarəsinə, Mirzəyev Sənan Yaşar oğluna, X15, Mirzəyev Pərviz yaşar oğluna, X8 və X10 ünvanlanmış 02.02.2021-ci il tarixli, 01 nömrəli bildirişlərin təsdiq edilmiş surətindən görünür ki, kreditin (borcun) təminatı qismində ipoteka predmetinə tələbin yönəldilməsinə dair Sumqayıt şəhəri üzrə icra idarəsinin № 10/42 saylı 25.01.2021-ci il tarixli və Azərbaycan Ali Məhkəməsinin 2(102)-704/11 saylı 17.03.2011-ci il tarixli İcra vərəqi üzrə ipoteka qoyulan Sumqayıt səhəri, 9-cu mikrorayon, ev 9 “E” ünavanında yerləşən 12 saylı mənzilə yönəldilməsi, hərracda 30000 manat ilkin satış qiyməti ilə satılması və müvafiq olaraq hərracın 26.02.2021-ci il tarixdə keçiriləcəyi bildirilmişdir. “Birja Yenilikləri” qəzetlərinin təsdiq edilmiş surətindən görünür ki, X15 məxsus olan Sumqayıt şəhəri, 9-cu mikrorayon, 9E syalı evin 12 saylı mənzil ilə bağlı hərracın keçirilməsi tarixləri barədə elanlar verilmişdir. 05.03.2012-ci il tarixli İpoteka predmetinin əldə olunmasına dair təklifin surətindən görünür ki, Sumqayıt şəhər İcra Şöbəsinin 17/63-67 saylı 19.08.2011-ci il sifariş məktubuna əsasən «İcra Haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun 62-ci maddəsinə müvafiq olaraq keçirilən hərracların yekunlaşdırılması ilə əlaqədar bildiririk ki, üzərinə tələb yönəldilmiş X15 məxsus ipoteka ilə yüklənmiş Sumqayıt şəhəri, 9-cu mikrorayonda yeləşən 9E saylı evin 12 saylı mənzilini təklif daxil olan tarixdən «İpoteka Haqqında» Azərbaycan Respublikası Qanununun 43.7-ci maddəsinə əsasən əgər həmin əmlak satılmazsa 30 təqvim günü ərzində qeyd olunan əmlakı təkrar hərracdakı ilkin satış qiymətindən 25% aşağı qiymətlə, yəni 19125 (on doqquz min yüz iyirmi beş) manat olmaqla ala bilərsiniz. “Cavabdeh1Bank” ASC-nin 09.04.2012-ci il tarixli Sumqayıt şəhər İcra şöbəsinə ünvanlanmış məktubunun surətindən görünür ki, “Cavabdeh1Bank” ASC-də ipoteka ilə yükül edilmiş, Sumqayıt şəhəri, 9-cu mikrorayonda yerləşən 9 E saylı evin X9 mülkiyyətindəki 12 saylı mənzilini Sumqayıt şəhər İcra şöbəsinin icraatındakı icra işləri üzrə sifarişə əsasən keçirilmiş təkrar hərracda satılmadığına görə, tələbkar “Cavabdeh1Bank” ASC “xxxx” MMC Hərrac Mərkəzinin 2012-ci il 05 mart tarixli 01/740 №li təklifini qəbul edir, həmin evi borcun əvəzinə almağa razılıq verir. Hesab və müvafiq sənədlər təqdim edildikdə, ödəniş aparılacaq. Hərrac Mərkəzi “xxxx” MMC-nin məhkəmə sorğusuna verilmiş 10.06.2021-ci il tarixli cavab məktubundan görünür ki, Sumqayıt şəhəri üzrə İcra İdarəsi hərrac təşkilatına 25.01.2021-ci il tarixdə məktub ünvanlayaraq icra sənədinin icrasını təmin etmək məqsədilə yuxarıda göstərilən əmlakın hərrac vasitəsilə satışını təmin edilməsi və Sumqayıt şəhəri üzrə İcra İdarəsinə rəsmi məlumat verilməsini xahiş etmişdir. Sumqayıt şəhəri üzrə icra idarəsi tərəfindən İddiaçı ünvanlanmış 16.03.2021-ci il tarixli, 3807/42 saylı məktubun surətindən görünür ki, Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin 2(102)-704/11 saylı, 17.03.2021-ci il tarixli icra sənədi üzrə borclular İddiaçı məxsus ünvan 2 ünvanında yerləşən, ümumi sahəsi 68.03 kv.metr, yaşayış sahəsi 47.31 kv.metr olan, 3 otaqlı, 12 nömrəli mənzil açıq hərrac vasitəsilə satılmış və satışdan əldə olunmuş vəsait hesabına icra sənədində qeyd olunan borc məbləği banka ödənilmiş, artıq qalan 515 (beş yüz on beş) manat pul vəsaitinin sizin xeyrinizə ödənilməsi üçün bank rekvizitlərinizi Sumqayıt şəhəri üzrə icra idarəsi təqdim etməyiniz təklif olunur. Qeyd olunanlara əsasən, mənzilin könüllü olaraq boşaldılması təklif olunur, əks halda məhkəmə qərarının icrası məcburi qaydada təmin ediləcəkdir. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən çıxarış ********** qeydiyyat nömrəli, 10.03.2021-ci il tarixli çıxarışın surətindən görünür ki, Sumqayıt şəhəri, 9-cu mikrorayon, 9E syalı evin 12 saylı mənzil X6 tam mülkiyyətindədir. İddiaçı nümayəndəsi və vəkili Vəkil1 tərəfindən “xxxx” MMC-yə ünvanlanmış məktubun təsdiq olunmuş surətindən görünür ki, hazırda icraatınızda Sumqayıt şəhəri üzrə icra idarəsinin 25.01.2021-ci il tarixli sifariş məktubu və Ali Məhkəməninin 17.03.2011-ci il tarixli icra vərəqi üzrə Sumqayıt şəhəri, 9-cu mikrarayon, ev 9E mənzil 12nin açıq hərracda satılması ilə bağlı iş mövcuddur. Bununla bağlı olaraq tərəfinizdən müvafiq tərəflərə sözügedən ipoteka predmeti üzrə açıq hərracın 26 fevral 2021-ci il tarixində keçiriləcəyi barədə 02.02.2021-ci il tarixli, 01/509 nömrəli Bildiriş də göndərilib. Diqqətinizə çatdırmaq istərdik ki, açıq hərracdan satılmasını planlaşdırığınız adıçəkilən mənzil üzrəində Cavabdeh1BOKT ASC-nin ipoteka yüklülüyünün ləğv edilməsi ilə bağlı iddia ərizəsi artıq Nərimanov Rayon Məhkəməsinə təqdim edilmişdir. Hərracda satışı nəzərdə tutulan mənzilin üzərində olan ipoteka yüklülüyünün xitamı ilə bağlı iddia ərizəsinə baxılarkən və həmin-ərizəyə dair yekun məhkəmə aktı qəbul edilənədək bildirişdə göstərilə hərracın keçirilməsinin heç bir hüquqi və praktiki əhəmiyyəti yoxdur. Belə ki, ipoteka haqqında Qanuna görə əmlak hərracın ilk mərhələsində belə satıla bilər və ya sonda alıcı olmadıqca ipoteka saxlayana təklif edilə bilər. Ona görə də ortalıqda ipotekanın özünün ləğvi məsələsi mübahisələndirilərkən onun barəsində hər hasnı hərrac hərəkətlərinin edilməsi mənasızdır. İpotekaya məhkəmə qaydasında xitam vermək isə bu halda iddiaçının hüququdur. Hər şey bu hüququn reallaşmasından aşlıdır və biz bu hüququmuzdan rəsmi olaraq istifadə etdiyimiz üçün ipotekaya xitam verilməsində iddialıyıq. Bu səbəbdən mübahisələndirilən ipoteka predmetinin bankın və digər şəxslərin mülkiyyətinə keçməməsi tərəfinizdən istənilən hərrac hərəkətləri dayandırılmalıdır. Əks halda Nəsimi Rayon Məhkəməsində iddiamız təmin ediləcəyi və ipoteka predmeti üçcüncü şəxslərə satıldığı halda İddiaçı dəymiş maddi ziyanın tələbinə dair Sizə qarşı məhkəmədə iddia qaldırılacaqdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 152.1-ci maddəsinə əsasən-mülkiyyət hüququ - subyektin ona mənsub əmlaka (əşyaya) öz istədiyi kimi sahib olmaq, ondan istifadə etmək və ona dair sərəncam vermək üzrə dövlət tərəfindən tanınan və qorunan hüququdur; 158.3-cü maddəsinə əsasən əmlaka mülkiyyət hüququnun başqa şəxsə keçməsi həmin əmlaka olan digər əmlak hüquqlarının xitamına səbəb olmur, bu şərtlə ki, əldə edən şəxs əmlakın yüklülüyünün olmasına münasibətdə vicdanlı olsun; 178.1-ci maddəsinə əsasən-daşınmaz əmlaka mülkiyyət hüququ onun verilməsinin daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alındığı andan əldə edənə keçir. 269.4-cü maddəsinə əsasən ipoteka daşınmaz əşyalara, habelə rəsmi reyestrdə qeydə alınmalı olan daşınar əşyalara əşya hüquqlarının məhdudlaşdırılmasıdır. 319.1-ci maddəsinə əsasən, əgər borclu icrasını təmin etmək üçün əşyanın ipotekaya verildiyi öhdəliklərin yerinə yetirilməsini gecikdirmişsə, ipoteka saxlayan ipoteka ilə yüklü edilmiş obyekti açıq hərracdan satmaq hüququna malikdir. İpoteka Haqqında Azərbaycan Respublikası Qanununun 43.8-ci maddəsinə əsasən “İpoteka saxlayan təkrar hərrac baş tutmamış elan edildikdən sonra 30 təqvim günü ərzində ipoteka predmetini əldə etməzsə, ipotekaya xitam verilir”. Habelə, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin 28 oktyabr 2014-cü il tarixli “İpoteka Haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 43.4-43.8 və 48-ci maddələrinin şərh edilməsinə dair Qərarının 1-ci bəndinə əsasən “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 43-cü maddəsində yalnız iki hərracın keçirilməsi nəzərdə tutulduğundan, hər hansı əsasla yeni hərracların keçirilməsi həmin Qanuna zidd hesab edilməlidir.” Sözügedən qərarın 2-ci bəndinə əsasən “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 43.8-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq, ipoteka saxlayanın yalnız bir dəfə təkrar hərrac baş tutmamış elan edildikdən sonra 30 təqvim günü ərzində ipoteka predmetini əldə etmək imkanı vardır. Həmin Qərarın 3-cü bəndinə əsasən “İkinci hərrac keçirildikdən sonra 30 təqvim günü ərzində ipoteka saxlayan ipoteka predmetini əldə etmədikdə, ipoteka qoyan mülki məhkəmə icraatı qaydasında ipotekaya xitam verilməsini tələb edə bilər.” Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edilir ki, Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyası 2(102)-704/11 saylı, 17 mart 2011-ci il tarixli qərarı ilə cavabdeh Mirzəyev Sənan Yaşar oğlunun kassasiya şikayəti qismən təmin edilmişcavabdeh X15 məxsus ünvan 2-də yerləşən 12 nömrəli mənzilin açıq hərracda satıldıqdan sonra bir ay müddətində həmin mənzildə yaşayan və qeydiyyatda olan şəxslərin oradan çıxarılması, Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 2(105)-1040/2010 saylı 03 noyabr 2010-cu il tarixli qətnaməsi qalan hissədə dəyişdirilmədən saxlanılması, iddiaçı «Cavabdeh1bank» ASC-nin cavabdehlər Mirzəyev Sənan Yaşar oğluna və qeyrilərinə qarşı ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi, kreditin və kredit faizinin ödənilməsi tələbinə dair iddiası təmin edilsin. Borc üzrə tələbin ipoteka ilə yüklü edilmiş Sumqayıt şəhəri, 9-cu mikrorayonda istifadədə olan 0,16 hektar torpaq sahəsində yerləşən 9E №-li, beşmərtəbəli binada, X9 mülkiyyətindəki 68,03 kv.mümumi sahədən, 47,31 kv.m yaşayış sahəsindən ibarət üç otaqlı, 12 №-li mənzilə yönəldilməsi, ipoteka predmeti olan X15 məxsus mübahisəli mənzilin açıq hərracda satılması və onun satışından əldə olunmuş pul vəsaiti hesabına cavabdeh Mirzəyev Yaşar Sənan oğlunun “Cavabdeh1bank” ASC-nə 09.12.2009-cu il tarixli 464 pbs №-li kredit müqaviləsi üzrə 12.303,48 ABŞ dolları əsas, 2.255,70 ABŞ dolları gecikdirilmiş faiz, 1.894,74 ABŞ dolları dəbbə pulu, cəmi 16.453,92 ABŞ dolları və 09.12.2009-cu il tarixli 464 pbs/pk №-li kredit müqayiləşyjüzrə isə 494,13 ABŞ dolları əsas, 93,06 ABŞ dolları gecikdirilmiş fazi, cəmi 587,19 ABŞ dolları qətnamənin icra olunduğu günə olan manat məzənnəsi hesablanmaqla hüquqi yardıma görə ödənilmiş xərcin (zərərin) əvəzi 500 manat və 20 manat məbləğində pul “Cavabdeh1bank” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilməsi və mənzilin satışından artıq qalan X15 qaytarılması qərara alınmışdır alınmışdır. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin 2(102)-704/11 saylı, 17 mart 2011-ci il tarixli icra vərəqəsi icra edilməsi üçün Sumqayıt şəhəri üzrə icra idarəsinə göndərilmişdir. Hərrac Mərkəzi “xxxx” MMC-nin 26.02.2021-ci il tarixli məktubundan görünür ki, Sumqayıt şəhəri üzrə icra idarəsinin № 10/42 saylı 25.01.2021-ci il tarixli sifariş məktubuna əsasən, AR MM-nin 415-ci maddəsinə, İpoteka Qanununa uyğun olaraq təşkil olunmuş açıq hərracda İddiaçı (X15) məxsus olan Sumqayıt səhəri, 9-cu mikrorayon, ev 9 “E” ünavanında yerləşən 12 saylı mənzil 30050 manat olmaqla qalib alıcı X1. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 317-ci maddəsinə görə, borclu təminat vasitəsi ipoteka olan əsas öhdəliyi icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə, ipoteka saxlayan daşınmaz əşyanın satılmasını tələb edə bilər (maddə 317.1.). Satış həmin Məcəllənin 414-416-cı maddələrinə uyğun olaraq həyata keçirilir (maddə 317.2.). “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunun 43.8-ci maddəsinə görə, ipoteka saxlayan təkrar hərrac baş tutmayan elan edildikdən sonra 30 təqvim günü ərzində ipoteka predmetini əldə etməzsə, ipotekaya xitam verilir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun "İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 43.4-43.8 və 48-ci maddələrinin şərh edilməsinə dair” 28.10.2014-cü il tarixli qərarında təsbit edilmiş hüquqi mövqeyə görə, ipoteka saxlayan tərəfindən ipoteka predmetini almaq imkanından vaxtında istifadə edilməməsi, ipoteka qoyan üçün mühüm olan ipotekaya xitam verilməsi imkanından istifadə etmək hüququnu yaradır. "İpoteka haqqında” Qanunun başqa şəkildə şərh edilməsi, yəni ipoteka saxlayana bu imkanın qanunla müəyyən edilmiş müddətdən sonra da yenidən verilməsi, ipoteka qoyanın qanunla qorunan hüquq və maraqlarının pozulmasına gətirib çıxarar. İkinci hərrac keçirildikdən sonra 30 təqvim günü ərzində ipoteka saxlayan ipoteka predmetini əldə etmədikdə, ipoteka qoyan mülki məhkəmə icraatı qaydasında ipotekaya xitam verilməsini tələb edə bilər. “İpoteka haqqında” Qanununun 43-cü maddəsində yalnız iki hərracın keçirilməsi nəzərdə tutulduğundan, hər hansı əsasla yeni hərracların keçirilməsi həmin Qanuna zidd hesab edilməlidir.” Qeyd olunan maddi hüquq normalarının tələblərindən, habelə Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun yuxarıda qeyd olunan mövqeyindən hazırki mübahisənin həllinə yanaşdıqda müəyyən edilir ki, iddiaçı ipotekaya xitam verilməsini tələb etməkdə haqlıdır. Çünki ipoteka predmeti olan mənzil birinci və təkrar hərraclarda satılmamış və təkrar hərracdan sonra 30 gün ərzində ipoteka saxlayan ipoteka predmetini əldə etməmişdir. Çünki yuxarıda qeyd edildiyi kimi, Bank, “İpoteka haqqında” Qanun ilə ona verilmiş hüquqlardan istifadə etməmiş, hərraca çıxarılmış mənzili təkrar hərrac baş tutulmadığı elan edildikdən sonra 30 təqvim günü ərzində əldə edilməsi barədə Hərrac Mərkəzi ilə müvafiq müqavilə bağlamamışdır. İşin hallarından məlum olduğu kimi, hərrac təşkilatının təklifinə müsbət cavab verilsə də, ötən müddət ərzində ipoteka predmeti iddiaçının mülkiyyətində qalmaqda davam etmiş, “Cavabdeh1 Bank” BOKT ASC 30 gün müddətində ipoteka predmetini əldə etmək istiqamətində hər hansı hərəkətlərin edilməsini həyata keçirməmişdir. Belə olan halda isə ipoteka qoyanın tələbi ilə əmlakın üzərində olan yüklülük ləğv olunmalı, ipotekaya xitam verilməlidir. İşin hallarını nəzərə alaraq və qeyd olunan maddi hüquq normalarına əsaslanaraq məhkəmə hesab edir ki, yuxarıda qeyd edilən AR Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun müvafiq qərarında bildirildiyi kimi də, "İpoteka haqqında” Qanunun 43-cü maddəsində yalnız iki hərracın keçirilməsi nəzərdə tutulduğundan, hər hansı əsasla yeni hərracların keçirilməsi həmin Qanuna zidd hesab edilir. Habelə "İpoteka haqqında” Qanunun 43.8-ci maddəsində göstərilən 30 günlük müddət kəsici müddətdir. Yəni həmin müddət keçdikdən sonra maraqlı şəxs əmlakı əldə etmək hüququnu itirir (həmin hüquqa xitam verilir). Bununla yanaşı qanunun birbaşa göstərişinə əsasən ipotekaya xitam verildiyindən, 26 fevral 2021-ci il tarixli hərracın nəticələrinə dair protokola əsasən E.Məhərrəmovun mənzili əldə etməsi qanunsuz olmuşdur. Mülki qanunvericilikdən göründüyü kimi müqavilə əsasında daşınmaz əmlak əldə edən şəxslərin vicdanlılığı özgəninkiləşdirənin adına reyestrdəki qeydin mövcudluğu, reyestrin məzmununun dəqiqliyi və bu qeydə dair etirazın reyestrə daxil edilməməsi ilə şərtləndirilmişdir. Bu şərtlərin mövcudluğu şəraitində daşınmaz əmlakı əldə edən şəxs vicdanlı hesab edilir və daşınmaz əmlakı özgəninkiləşdirənlə əvvəllər bağlanmış əqdin etibarsızlığı restitusiya qaydasında əmlakın ilkin mülkiyyətçisinə qaytarılması hüquqi nəticəsini doğurmur. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin 27 oktyabr 2004-cü il tarixli Qərarında ifadə edilmiş hüquqi mövqelərə görə mübahisəli əşya üzərində qanuni əsaslarla yaranmış əmlak hüquqları mülkiyyətçi ilə yanaşı, digər şəxslərə də mənsub olduqda mülkiyyət hüquqlarının dövlət müdafiəsinə verilmiş konstitusiya təminatı həmin şəxslərin əmlak hüquqlarına da şamil olunur. Bu cür əmlak hüquqları sırasına vicdanlı əldə edənin hüquqları da aiddir. Əmlakı başqa şəxslərdən əldə edən hər bir alıcıda əqdin legitimsizliyi barədə şübhə yaranmadıqda, o vicdanlı alıcı qismində qəbul olunur. Bundan başqa, əldə olunmuş əmlaka üçüncü şəxslərin mümkün iddialarından xəbəri olmadığı hallarda da alıcı vicdanlı hesab edilir. Bu mənada məhkəmə qeyd edir ki, artıq 2012-ci il tarixdə başa çatmış hərracla bağlı yenidən hərrac təşkilatına sifariş verilməsi qanunazidd olmuşdur. Belə ki, icra məmuru tərəfindən yenidən hərracın keçirilməsi barədə sifarişin verilməsi “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 43.8-ci maddəsinə və “İcra haqqında” Azərbaycan Respublikası 53.3-cü maddəsinin tələblərinə ziddir. Belə olan halda ipoteka predmeti olan ünvan 6 ünvanında yerləşən 12 nömrəli mənzilin həmin sifarişin nəticəsində keçirilmiş hərrac vasitəsilə cavabdeh X2 açıq aşkardır, iş materiallarında E.Məhərrəmovun vicdanlı əldə edən olduğu müəyyən edilməmişdir. Bu baxımdan məhkəmə belə qənaətə gəlir ki, cavabdeh E.Məhərrəmovun adına verilmiş 10.03.2021-ci il tarixli ********** saylı Çıxarış etibarsız hesab edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 13-cü maddəsində göstərilir ki, Azərbaycan Respublikasında mülkiyyət toxnulmazdır və dövlət tərəfindən müdafiə olunur. «İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında Konvensiyaya 1 saylı Protokolun 1-ci maddəsinə əsasən: Hər bir fiziki və hüquqi şəxs öz mülkiyyətindən dinc istifadə hüququna malikdir. Heç kəs, cəmiyyətin maraqları naminə, qanunla və beynəlxalq hüququn ümumi prinsipləri ilə nəzərdə tutulmuş şərtlər istisna olmaqla, öz mülkiyyətindən məhrum edilə bilməz. Konstitusiya hüququnun doktrinası hüquqi müəyyənlik prinsipini Konstitusiyanın Preambulasında öz əksini tapan qanunun aliliyinin əsas elementlərindən biri kimi tanıyır. Hüquqi müəyyənlik prinsipi isə digər tələblərlə yanaşı, ən ümumi mənasında mövcud hüquqi vəziyyətə aid aydınlığı və müəyyənliyi nəzərdə tutur. Bu baxımdan məhkəmələr tərəfindən qəbul olunmuş qərarlarda həll olunan işə aid bütün zəruri məsələlərə aydınlıq gətirilməli, ziddiyyətli məqamlar aradan qaldırılmalıdır. Azərbaycan Respublikasının adından çıxarılan məhkəmə aktlarında işin ədalətli həllini şübhə altına alan, ziddiyyətlər yaradan və mübahisə üzrə iştirakçıların konstitusiya məhkəmə müdafiəsi hüququna təsir göstərən müddəalar olmamalıdır. (Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun N.Əbilovun şikayəti üzrə 13 iyun 2008-ci il tarixli qərarı). Məhkəmə toplanmış və tədqiq olunmuş sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia təmin edilməli, ünvan 6 ünvanında yerləşən 12 nömrəli mənzil üzərində 09 dekabr 2009-cu il tarixli İpoteka müqaviləsi əsasında "Cavabdeh1" BOKT ASC-nin xeyrinə edilmiş yüklülük ləğv edilməli, həmin əmlak üzərində ipotekaya xitam verilməli və Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi Yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən X6 adına verilmiş 10.03.2021-ci il tarixli ********** saylı “Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən çıxarış” etibarsız hesab edilməlidir. Məhkəmə Cavabdeh1” BOKT ASC-nin nümayəndəsi X5 tərəfindən təqdim edilmiş iddia müddətinin tətbiqinə dair vəsatətə münasibət bildirərək, qeyd edir ki, ipoteka qoyan tərəfindən “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 43.8-ci maddəsinə əsasən ipotekaya xitam verilməsi barədə tələblərini irəli sürməsi hər hansı hallarla və ya müddətlə şərtləndirilməmiş və ipoteka qoyan istənilən vaxt həmin iddianı irəli sürmək hüququna malikdir. Məhkəmə, mülki prosesdə qəbul edilmiş sübut etmə yükünü tərəflərin daşıması, habelə formal həqiqət prinsiplərini rəhbər tutaraq, tərəflərin təqdim etdiyi sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra, həmin sübutlara onların aidliyi, mümkünlüyü nəzərə alınmaqla, tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət vermiş, iş üzrə nəticəyə gələrkən yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlara əsaslanmışdır. Bundan başqa Mülki Prosessual Məcəllənin 107-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Mülki Prosessual Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə xərcləri ilə əlaqədar məsələyə münasibətdə məhkəmə belə qənaətə gəlir ki, məhkəmədə iddia qaldırılması üçün ödənilmiş 10 (on) manat məbləğində dövlət rüsumu iddiaçının özünə aid edilməlidir. Mülki Prosessual Məcəllənin 217.3-cü maddəsinə əsasən qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. Mülki Prosessual Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 216-220, 227, 233-cü maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. ünvan 6 ünvanında yerləşən 12 nömrəli mənzil üzərində 09 dekabr 2009-cu il tarixli İpoteka müqaviləsi əsasında "Cavabdeh1" BOKT ASC-nin xeyrinə edilmiş yüklülük ləğv edilsin, həmin əmlak üzərində ipotekaya xitam verilsin. Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi Yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən X6 adına verilmiş 10.03.2021-ci il tarixli ********** saylı “Hüquqların Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən çıxarış” etibarsız hesab edilsin. Mülki iş üzrə ödənilmiş dövlət rüsumu iddiaçıya aid edilsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Solmaz Ədilova