Bakı Şəhəri Səbail Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(009)-2405/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2(009)-2405/2025 18.11.2025 BAKI ŞƏHƏRİ SƏBAİL RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Abdullayev Şahin Zülfüqar oğlunun sədrliyi, Ağayeva Narqələm Bayram qızının katibliyi, İddiaçı N.M.Mizəzadənin iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdeh qarşı aliment tutulması tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə Səbail rayon Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq… MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı Cavabdeh qarşı aliment tutulması tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək göstərmişdir ki, o, Cavabdeh ilə 30 iyul 2021-ci il tarixdə rəsmi nikaha daxil olmuşdur. Cavabdeh ilə olan birgə nikahlarından 05 sentyabr 2022-ci il tarixdə X2 adlı uşağı anadan olmuşdur. Cavabdeh ilə hal-hazırda rəsmi nikahdadır. Lakin cavabdeh uşağın saxlanması üçün heç bir maddi öhdəliyini yerinə yetirmir. Cavabdeh ilə birgə nikahlarından doğulmuş uşağın saxlanması üçün aliment tələbi barədə ilkin razılığa gəlinməsi məqsədilə Mediasiya Şurası Bakı 1 saylı Mediasiya təşkilatına müraciət etmişdir. Lakin cavabdeh ilkin mediasiya sessiyasında iştirak etməmiş və uşağın saxlanması barədə tələbinə münasibət bildirməmişdir. O səbəbdən uşağın saxlanması məqsədilə aliment tələbi barədə məhkəməyə müraciət etmək qərarına gəlmişdir. Göstərilənləri nəzərə alaraq iddiaçı Cavabdeh ilə birgə nikahlarından 05 sentyabr 2022-ci il tarixdə doğulmuş X2 adlı uşağın saxlanması üçün Azərbaycan Respublikasında yaşayış minimumu haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən ölkə üzrə uşaqlar üçün müəyyən edilmiş məbləğdə alimentin cavabdehdən alınaraq ona verilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında izahatı alınmış İddiaçı iddianı tam müdafiə edərək onun təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. İddiaçı həmçinin göstərmişdir ki, 4 aydır ayrı yaşayırlar, bu müddət ərzində cavabdeh tərəfindən uşağın saxlanılması üçün maddi köməklik göstərilməmişdir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilmiş iş üzrə Cavabdeh məhkəmə iclasına gəlməmişdir. Məhkəmə AR MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə hazırlıq iclasında izahatı alınmış Cavabdeh göstərmişdir ki, aliment ödəməkdən imtina etmir, lakin nikahın pozulmasına dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edəcək və nikah pozulduqdan sonra aliment ödəcəyini bildirmişdir. Məhkəmə iş üzrə iddiaçının izahatını dinləyib, iş materiallarını araşdıraraq, iş üzrə təqdim edilmiş sübutları məcmu halında tam, hərtərəfli, obyektiv araşdıraraq və hüquqi qiymət verib hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməlidir. İş üzrə Xaçmaz rayon Qeydiyyat şöbəsi tərəfindən xx.xx.2021-ci il tarixdə verilmiş nikah şəhadətnaməsinin surətindən görünür ki, Cavabdeh ilə X3 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə nikah bağlanılmış və bu barədə akt qeydləri kitabında 274 №-li akt qeydi icra edilmişdir. Nikahdan sonra ərə Mirzəzadə, arvada Mirzəzadə soyadı verilmişdir. İş üzrə şəxsiyyət vəsiqəsinin surətindən görünür ki, tərəflərin birgə nikahdan xx.xx.2022-ci il təvəllüdlü X4 adlı uşağı var. İş üzrə Bakı 1 saylı Mediasiya Təşkilatı tərəfindən verilmiş ilkin mediasiya sessiyasında (İMS) iştirak edilməməsi barədə MŞB/1/2025-00228 saylı, xx.xx.2025-ci il tarixli arayışından görünür ki, İddiaçı aliment tələbinə dair mübahisəsi üzrə xx.xx.2025-ci il tarixdə, saat 17:00-da keçirilməsi nəzərdə tutulan ilkin mediasiya sessiyasında Cavabdeh iştirak etməmişdir. Məhkəmə verilmiş iddia tələbi ilə bağlı aşağıdakıları qeyd edir. Məhkəmə iclasında müəyyən edilmişdir ki, tərəflər xx.xx.2021-ci il tarixdə rəsmi nikaha daxil olmuş, onların nikahı pozulmamış və onların birgə nikahdan xx.xx.2022-ci il təvəllüdlü Raul adlı uşaqları var. İddiaçı tərəfindən irəli sürülmüş tələbdən görünür ki, nikah pozulmasa da cavabdeh uşağın saxlanılması üçün uşağın saxlanması üçün heç bir maddi köməklik göstərmir, bu səbəbdən Azərbaycan Respublikasında yaşayış minimumu haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən ölkə üzrə uşaqlar üçün müəyyən edilmiş məbləğdə alimentin cavabdehdən alınaraq ona verilməsini xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinin 75.1-ci maddəsinə əsasən valideynlər uşaqlarını saxlamağa borcludurlar. Həmin Məcəllənin 75.4-cü maddəsinə əsasən valideynlər uşaqlarını saxlamadıqda uşaqların saxlanılması üçün vəsait (aliment) valideynlərdən məhkəmə qaydasında tutulur. Həmin Məcəllənin 78.1-ci maddəsinə görə, valideynlər arasında yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlara aliment ödənilməsi barədə saziş yoxdursa, eləcə də aliment verməyə borclu olan valideynin qazancı (gəliri) qeyri-müntəzəm, dəyişən olarsa, ya qazancın (gəlirin) hamısını və ya bir hissəsini həmin valideyn natura və ya xarici valyuta ilə alırsa, yaxud onun qazancı və ya sair gəliri yoxdursa, habelə alimentin valideynin qazancından (gəlirindən) müəyyən hissə kimi tutulması mümkün olmadığı, çətinlik törətdiyi və tərəflərdən birinin marağının əhəmiyyətli dərəcədə pozulduğu başqa hallarda, uşaqların saxlanması üçün vəsait tutulmasını tələb edən şəxsin xahişi ilə alimentin miqdarı məhkəmə tərəfindən hər ay ödənilməli olan sabit pul məbləğində və ya eyni zamanda həm sabit pul məbləğində, həm də bu Məcəllənin 76-cı maddəsinə uyğun olaraq qazancın (gəlirin) müəyyən hissəsi kimi müəyyən edilə bilər. Göstərilən Məcəllənin 78.2-ci maddəsinə əsasən sabit pul məbləğinin miqdarı məhkəmə tərəfindən tərəflərin maddi və ailə vəziyyəti, diqqətəlayiq olan digər hallar nəzərə alınmaqla uşağın əvvəlki təminatının səviyyəsinin mümkün qədər maksimal saxlanması əsas tutularaq müəyyən edilir. “Azərbaycan Respublikasında 2025-ci il üçün yaşayış minimumu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən 2025-ci il üçün yaşayış minimumu ölkə üzrə adambaşına uşaqlar üçün 246 manat məbləğində təsdiq edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun “Nikahın pozulması, boşanmadan sonra yetkinlik yaşına çatmayan uşaqların valideynlərdən hansının yanında qalması və uşaqlar üçün valideynlərdən aliment tutulması tələbinə dair işlərə baxılarkən qanunvericiliyin məhkəmələr tərəfindən tətbiqi təcrübəsi haqqında” 2016-cı il 28 mart tarixli 8-2/2016 nömrəli Qərarının 8.4-1.-ci bəndinə əsasən Ailə Məcəlləsinin 110.2-ci maddəsinə əsasən alimentin indeksasiyası məqsədi üçün məhkəmə tərəfindən onun miqdarı müəyyən olunmuş minimum əmək haqqı məbləğinin müəyyən mislinə uyğun sabit pul məbləğində müəyyən edilir. İstinad edilən maddənin tələbindən göründüyü kimi məhkəmələr sabit pul məbləğində aliment təyin edərkən onun miqdarını ölkə üzrə minimum əmək haqqı məbləğinin müvafiq misli həddində müəyyən etməlidirlər. Məhkəmə tərəflərin birgə nikahdan olan yetkinlik yaşına çatmamış uşağın iddiaçının yanında qalmasını, cavabdehin uşağın saxlanılması üçün maddi köməklik göstərməməsini, işləyib müntəzəm əmək haqqı almasına dair sübutların olmamasını, 2025-ci il üçün yaşayış minimumunun uşaqlar üçün 246 manat olması nəzərə alaraq hesab edir ki, cavabdehdən tutulacaq aliment sabit pul məbləği şəklində 246 manat həddində müəyyən edilməlidir. Məhkəmə cavabdehin alimenti yalnız nikah pozulduqdan sonra ödəyəcəyinə dair izahatı üzrə qeyd edir ki, valideyn ondan ayrı yaşayan övladını saxlanılması ilə bağlı aliment öhdəliyi daşıdığından alimentlə bağlı tələbə tərəflər arasında bağlanılmış nikah pozulmadan baxılması mümkündür. Qanunvericilikdə belə bir məhdudiyyətin olması da nəzərdə tutulmamışdır. Məhkəmə alimentin 246 manat həddində müəyyən edilməsi qənaətinə gəlinməsini, Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun yuxarıda qeyd edilən Qərarında göstərilənləri və 2025-ci il üçün minimum əmək haqqının 400 manat müəyyən edilməsini nəzərə alaraq hesab edir ki, Cavabdeh İddiaçı xeyrinə yetkinlik yaşına çatmamış uşağın saxlanılması üçün sonrakı artımlar nəzərə alınmaqla, hər ay uşağa ölkə üzrə müəyyən olunmuş minimum əmək haqqının 0,615 misli həddində (246:400=0,615) sabit pul məbləğində aliment tutulmalıdır. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 100.2-ci maddəsinə əsasən aliment məhkəməyə müraciət edildiyi vaxtdan tutulur. Məhkəmə həmçinin hesab edir ki, aliment tutulması iddiaçının iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etdiyi vaxtdan – xx.xx.2025-ci il tarixdən başlanılmalıdır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 234.2.1-ci maddəsinə əsasən şəxsin saxlanılması üçün vəsaitlərin, o cümlədən alimentlərin alınması haqqında qətnamələr dərhal icra olunur. Məhkəmə habelə hesab edir ki, alimentin tutulması hissəsində qətnamə dərhal icra edilməlidir. AR MPM-nin 112.1.3-cü maddəsinə əsasən aliment alınması haqqındakı iddialarda – bir il ərzində ödəmənin məcmusu ilə iddianın qiyməti müəyyən edilir. Məhkəmə hesab edir ki, cavabdehdən iddiaçının xeyrinə aliment tutulması müəyyən edildiyindən, cavabdehdən bir il ərzində tutulacaq alimentin ümumi məcmusu – 2952 manat nəzərə alınaraq, dövlət rüsumunun əvəzi kimi 49,52 manat məbləğində dövlət nəfinə pul tutulmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərinə əsasən və Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 234 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2025-ci il tarixdən başlayaraq, xx.xx.2022-ci il təvəllüdlü X1 yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanılmaları üçün sonrakı artımlar nəzərə alınmaqla, hər ay ölkə üzrə müəyyən olunmuş minimum əmək haqqının 0,615 misli həddində sabit pul məbləğində aliment tutularaq İddiaçı ödənilsin. Qətnamə alimentin tutulması hissəsində dərhal icra edilsin. Cavabdeh dövlət nəfinə dövlət rüsumunun əvəzi kimi 49,52 (qırx doqquz manat əlli iki qəpik) manat məbləğində pul tutulsun. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı Şəhəri Səbail Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Qeyd: apellyasiya şikayəti elektron sistem vasitəsi ilə verilmədikdə AR MPM-nin 363.1.5ci maddəsinə əsasən geri qaytarılacaqdır. Hakim: Şahin Abdullayev