Bakı Şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №2(010)-4514/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Bakı şəhəri İş № 2(010)-4514/2022 17.11.2022 BAKI ŞƏHƏRİ SURAXANI RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Mahmudova Təranə Nəriman qızının sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi X2 qızının katibliyi ilə, İddiaçı Nizami oğlu və onun vəkili və nümayəndəsi Vəkil1, cavabdehin nümayəndəsi Nümayəndə, cavabdehin vəkili və nümayəndəsi Vəkil2 iştirakları ilə, İddiaçı Nizami oğlunun cavabdeh "X1 Company Limited” Şı̇ rkətı̇ nı̇ n Azərbaycan Respublı̇ kasinda nümayəndəlı̇ yı̇ nə qarşı "pul" tələbinə dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı Nizami oğlu cavabdeh "X1 Company Limited” Şı̇ rkətı̇ nı̇ n Azərbaycan Respublı̇ kasinda nümayəndəlı̇ yı̇ nə qarşı "pul" tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İş üzrə məhkəmə hazırlıq iclası 17 noyabr 2022-ci il tarixə, saat 10:30-a təyin edilmişdir. Məhkəmə iclasında iddiaçının vəkili və nümayəndəsi Vəkil1 sənədlər təqdim edərək bildirdi ki, mediator Könül Yaqubova onun yanında şirkətin nümayəndəsi Nümayəndə ilə telefon vasitəsilə əlaqə saxlamış və mediasiya prosesinin vaxtı və yeri barədə məlumatlandırmışdır. Həmçinin, təqdim olunmuş sənədlərdən də görünür ki, bu barədə şirkətin ünvanına poçt göndərilmişdir. Cavabdehin vəkili və nümayəndəsi Vəkil2 sənədlər təqdim edərək bildirdi ki, “Mediasiya haqqında” qanunun tələbinə görə mediasiya prosesinin keçirilməsi ilə bağlı 10 gün əvvəlcədən təklif göndərilməli, 5 gün əvvəl isə tərəf məlumatlandırılmalıdır. Kuryer şirkətinin zərfindən görünür ki, ünvan tapılmadığı üçün məktub təqdim edilə bilməmişdir. Halbuki, şirkətin yeri məlumdur və işçilərinin sayı 2000 nəfərdən artıq olan şirkətin ünvanının tapılmaması inandırıcı hesab olunmur. Göründüyü kimi mediasiya prosesinin keçirilməsi ilə bağlı qeyd olunan qaydalara əməl olunmamışdır. Bu səbəbdən mülki işin baxılmamış saxlanılması barədə qərardad qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Cavabdehin nümayəndəsi Nümayəndə bildirdi ki, onunla mediator arasında telefon vasitəsilə danışıq olsa belə, mediasiya prosesinin keçirilməsi ilə bağlı rəsmi dəvət məktubu şirkətin ünvanına göndərilməli idi. Həmin qaydaya əməl olunmadığı üçün mülki işin baxılmamış saxlanılmasını məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə hesab edir ki, mülki iş Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 259.0.13-cü maddəsinə əsasən baxılmamış saxlanılmalıdır. Belə ki, Əmək Məcəlləsinin 287-ci maddəsinə əsasən fərdi əmək mübahisələri, işəgötürənlə işçi arasında əmək müqaviləsinin, kollektiv müqavilənin şərtlərinin, habelə əmək qanunvericiliyinin və digər normativ hüquqi aktların tətbiqi zamanı yaranan və bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş qaydada, üsullarla və şərtlərlə tərəflərin hüquq bərabərliyi və qanunun aliliyi prinsipləri əsasında həll edilən fikir ayrılığıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 259.0.13-cü maddəsinə əsasən “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 21.9-cu maddəsində göstərilən hallarda hakim ərizəni baxılmamış saxlayır. “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 21.9-cu maddəsinə əsasən Aşağıdakı tələblərin birinə əməl edilmədən məhkəməyə müraciət edildikdə müraciət məhkəmə tərəfindən baxılmamış saxlanılır: 21.9.1. bu Qanunun 28-ci və 29-cu maddələrində nəzərdə tutulmuş hallarda tərəf bu Qanunun 29.7-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş müvafiq arayışı və ya protokolu məhkəməyə etdiyi müraciətinə əlavə etmədikdə; 21.9.2. tərəflər arasında “mediasiya prosesinin tətbiqi barədə müqavilə” bağlandığı halda bu Qanunun 32.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş protokol məhkəməyə edilmiş müraciətə əlavə edilmədikdə; 21.9.3. tərəflər arasında mediasiyaya dair qeyd-şərt olduğu halda bu Qanunun 21.6-cı maddəsində nəzərdə tutulmuş təklifin göndərilməsi ilə əlaqədar başlamış mediasiya prosesinə bu Qanunun 21.7-ci maddəsində müəyyən edilmiş qaydada xitam verilmədikdə; 21.9.4. bu Qanunun 21.8-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş hallarda tərəf həmin maddədə nəzərdə tutulmuş arayışı məhkəməyə etdiyi müraciətə əlavə etmədikdə. “Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun bəzi qərarlarında dəyişikliklər edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 12 №-li, 24 dekabr 2021-ci il tarixli Qərarının 5.1-ci maddəsinə əsasən Azərbaycan Respublikası MPM-nin 259.0.1 - 259.0.10, 259.0.12 və 259.0.13-cü maddələrində göstərilən əsaslar olduqda məhkəmənin hazırlıq iclasında ərizə baxılmamış saxlanıla bilər. Bundan əlavə, “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 3.1.ci maddəsinə əsasən mediasiya aşağıdakılar üzrə tətbiq edilir: 3.1.1. mülki işlər və kommersiya mübahisələri (xarici elementli mübahisələr də daxil olmaqla); 3.1.2. ailə münasibətlərindən irəli gələn mübahisələr; 3.1.3. əmək münasibətlərindən irəli gələn mübahisələr; 3.1.4. inzibati hüquq münasibətlərindən irəli gələn mübahisələr. Həmin Qanunun 27.1-ci maddəsinə əsasən əmək münasibətlərindən irəli gələn aşağıdakı mübahisələr bu Qanuna uyğun olaraq, mediasiya vasitəsilə həll oluna bilər: 27.1.1. fərdi əmək mübahisələri; 27.1.2. kollektiv əmək mübahisələri. Bu qanunun 28.1-ci maddəsinə əsasən kommersiya mübahisələri, həmçinin ailə və əmək münasibətlərindən irəli gələn mübahisələr üzrə məhkəməyə müraciət etməmişdən əvvəl tərəflər ilkin mediasiya sessiyasında iştirak etməlidirlər. Beləliklə iş materiallarından müəyyən olunur ki, tərəflər arasında yaranmış mübahisə əmək münasibətlərindən irəli gələn mübahisə, yəni fərdi əmək mübahisəsi ilə bağlıdır. Sadalanan qanunvericiliyin tələbinə əsasən fərdi əmək mübahisələrindən irəli gələn mübahisələr üzrə tərəflərin məhkəməyə müraciət etməzdən əvvəl mediasiya prosesində iştirakı zəruridir. Tərəflərin məhkəməyə müraciət etməzdən əvvəl mediasiya prosesində iştirakı tələb olunsa da, həmin tələbə riayət edilməsini təsdiq edən sənəd məhkəməyə təqdim edilməmişdir. Əksinə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlərdən görünür ki, cavabdeh "X1 Company Limited” Şı̇ rkətı̇ nı̇ n ünvanı tapılmadığı üçün mediasiya prosesinin keçirilməsi ilə bağlı rəsmi dəvət məktubu təqdim edilə bilməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 260.4-cü maddəsinə əsasən iddianın baxılmamış saxlanması üçün səbəb olan şərait aradan qaldırıldıqdan sonra maraqlı şəxs ümumi qaydada ərizə ilə məhkəməyə yenidən müraciət etməyə haqlıdır. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 263-264-cü maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qərara aldı: İddiaçı Nizami oğlunun cavabdeh "X1 Company Limited” Şı̇ rkətı̇ nı̇ n Azərbaycan Respublı̇ kasinda nümayəndəlı̇ yı̇ nə qarşı "pul" tələbinə dair iddia ərizəsi baxılmamış saxlanılsın. İddiaçıya qərardadda göstərilən nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra ümumi qaydada iddia ərizəsi ilə yenidən məhkəməyə müraciət etmək hüququnun olması izah olunsun. Qərardaddan, qərardad rəsmi qaydada verildikdən sonra 10 (on) gün müddətinə “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə Bakı şəhəri Suraxanı Rayon Məhkəməsinə şikayət verilə bilər.