Ağdaş Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(014)-730/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Ağdaş rayonu İş № 2(014)-730/2021 30.06.2021 AĞDAŞ RAYON MƏHKƏMƏSİ Ağdaş Rayon Məhkəməsi Hakim Sultanov Cavid Rizvan oğlunun sədrliyi, Mehdiyeva Mələk Məmməd qızının katibliyi, İddiaçı, Cavabdeh iştirakları ilə İddiaçı Cavabdeh qarşı aliment tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı Cavabdeh qarşı aliment tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılır ki, Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyası 09.10.2020-ci il tarixdə 2(105)-2060/2020 saylı qətnamə çıxarmış və qət etmişdir ki, apellyasiya şikayəti təmin edilsin, Şamaxı Rayon Məhkəməsinin 19.03.2020-ci il tarixli, 2(074)-40/2020 saylı qətnaməsi qismən - tərəflərin birgə nikahından doğulmuş 10.06.2009-cu il təvəllüdlü X6 və 04.11.2010-cu il təvəllüdlü X1 cavabdeh İddiaçı alınaraq iddiaçı X2 himayəsinə verilməsi, birgə nikahdan doğulmuş 10.06.2009-cu il təvəllüdlü X6 və 04.11.2010cu il təvəllüdlü X1 X2 himayəsinə verildiyi vaxtdan etibarən cavabdeh İddiaçı 10.06.2009-cu il təvəllüdlü X6 və 04.11.2010-cu il təvəllüdlü X1 yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanılmaları üçün hər ay hər uşağa görə 100 manat olmaqla, cəmi 200 manat sabit pul məbləğində alimentin alınaraq iddiaçı X3 verilməsi hissəsində ləğv edilmiş, iş üzrə bu hissədə yeni qətnamə qəbul edilmiş, X2 İddiaçı qarşı birgə nikahından doğulmuş 10.06.2009-cu il təvəllüdlü X4 və 04.11.2010-cu il təvəllüdlü X1 onun himayəsinə verilməsi, onların yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılmaları üçün cavabdehdən onun xeyrinə hər ay hər uşağa görə 160 manat olmaqla, ümumilikdə 320 manat sabit pul məbləğində alimentin tutulması barədə iddiası təmin edilmiş, 10.06.2009-cu il təvəllüdlü X6 və 04.11.2010-cu il təvəllüdlü X5 ataları İddiaçı yanında saxlanılmış, Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin 09.10.2020-ci il tarixli, 2(105)-2060/2020 saylı qətnaməsinin çıxarılmasından 4 aydan artıq müddət keçmiş, qətnamədən kassasiya şikayəti verilməmiş, qətnamə qanuni qüvvəsini almışdır. 14 mart 2018-ci ildən faktiki olaraq hər iki uşaq ayrıca olaraq onun himayəsində qalmışdır, onunla birlikdə yaşayırlar, onlar bu vaxta kimi yalnız onun maddi köməyi ilə yaşamaqdadırlar. Ötən müddət ərzində cavabdeh uşaqların saxlanması işində hər hansı bir formada iştirak etməmiş, imkanları daxilində hər hansı maddi köməklik göstərməmiş, aliment ödəməmişdir. Odur ki, onun himayəsində qalmış uşaqların 18 yaşı tamam olan günədək saxlanması üçün alimentin cavabdehdən alınmasına dair məsələyə məhkəmə qaydasında baxılıb həll edilməsi üçün hazırkı iddia ərizəsi ilə müraciət etmişdir. Məhkəmə iclasında İddiaçı iddia tələbini müdafiə edərək, iddia tələbinin təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iclasında Cavabdeh iddia tələbini qismən qəbul edərək, hər ay hər uşaq üçün 50 manat məbləğində aliment ödəməyə razı olduğunu bildirdi. Məhkəmə tərəflərin izahatlarını dinləyib və mülki işin materiallarını nəzərdən keçirərək hesab edir ki, iddia ərizəsi qismən təmin edilməlidir. İşin materiallarında olan Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 09.10.2020-ci il tarixli,2(105)2060/2020 saylı qətnaməsindən görünür ki, apelyasiya şikayəti təmin edilmiş, Şamaxı Rayon Məhkəməsinin 19 mart 2020-ci il tarixli, 2(074)-40/2020 saylı qətnaməsi qismən - tərəflərin birgə nikahından doğulmuş 10.06.2009-cu il təvəllüdlü X6 və 04.11.2010-cu il təvəllüdlü X1 cavabdeh İddiaçı alınaraq iddiaçı X2 himayəsinə verilməsi, birgə nikahdan doğulmuş 10.06.2009-cu il təvəllüdlü X6 və 04.11.2010-cu il təvəllüdlü X1 iddiaçı X2 himayəsinə verildiyi vaxtdan etibarən cavabdeh İddiaçı 10.06.2009-cu il təvəllüdlü X6 və 04.11.2010-cu il təvəllüdlü X1 yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanılmaları üçün hər ay hər uşağa görə 100 manat olmaqla, cəmi 200 manat sabit pul məbləğində alimentin alınaraq iddiaçı X3 verilməsi hissəsində ləğv olunması, iş üzrə bu hissədə yeni qətnamə qəbul edilməsi, X2 İddiaçı qarşı birgə nikahından doğulmuş 10.06.2009-cu il təvəllüdlü X4 və 04.11.2010-cu il təvəllüdlü X1 onun himayəsinə verilməsi, onların yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılmaları üçün cavabdehdən onun xeyrinə hər ay hər uşağa görə 160 manat olmaqla, ümumilikdə 320 manat sabit pul məbləğində alimentin tutulması barədə iddiasının təmin edilməməsi, 10.06.2009-cu ildə doğulmuş X6 və 04.11.2010-cu ildə doğulmuş X1 ataları İddiaçı yanında saxlanılması qət edilmişdir. İşin materiallarında olan Ağdaş rayon Qeydiyyat şöbəsi tərəfindən verilmiş 11.01.2011ci il tarixli, AZ-İİ seriyalı, 580202 saylı doğum haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X6 10.06.2009-cu il tarixdə anadan olmuşdur. Atası İddiaçı, anası Cavabdehdır. İşin materiallarında olan Ağdaş rayon Qeydiyyat şöbəsi tərəfindən verilmiş 11.01.2011ci il tarixli, AZ-İİ seriyalı, 580203 saylı doğum haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X5 01.11.2010-cu il tarixdə anadan olmuşdur. Atası İddiaçı, anası Cavabdehdır. Beləliklə, məhkəmə iclasında müəyyən olundu ki, tərəflər nikah münasibətlərində olmuşlar, birgə nikahlarından iki övladları dünyaya gəlmişdir. Tərəflərin münasibətləri pozulmuş və ayrı yaşayırlar. Uşaqlar atası İddiaçı himayəsində yaşayırlar. Cavabdeh uşaqların saxlanılmaları üçün iddiaçıya maddi yardım etmir. Hal-hazırda iddiaçı uşaqların saxlanmaları üçün aliment tələb edir. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 75.1-ci maddəsinə əsasən valideynlər uşaqlarını saxlamağa borcludurlar. Həmin Məcəllənin 75.4-cü maddəsinə əsasən valideynlər uşaqlarını saxlamadıqda uşaqların saxlanılması üçün vəsait (aliment) valideynlərdən məhkəmə qaydasında tutulur. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 78.1-ci və 78.2-ci maddəsinə əsasən valideynlər arasında yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlara aliment ödənilməsi barədə saziş yoxdursa, eləcə də aliment verməyə borclu olan valideynin qazancı (gəliri) qeyri-müntəzəm, dəyişən olarsa, ya qazancının (gəlirinin) hamısını və ya bir hissəsini həmin valideyn natura və ya xarici valyuta ilə alırsa, yaxud onun qazancı və sair gəliri yoxdursa, habelə alimentin valideynin qazancından (gəlirindən) müəyyən hissə kimi tutulması mümkün olmadığı, çətinlik törətdiyi və tərəflərdən birinin marağının əhəmiyyətli dərəcədə pozulduğu başqa hallarda, uşaqların saxlanılması üçün vəsait tutulmasını tələb edən şəxsin xahişi ilə alimentin miqdarı məhkəmə tərəfindən hər ay ödənilməli olan sabit pul məbləğində və ya eyni zamanda həm sabit pul məbləğində, həm də, Məcəllənin 76-cı maddəsinə uyğun olaraq qazancının (gəlirinin) müəyyən hissəsi kimi müəyyən edilə bilər. Sabit pul məbləğinin miqdarı məhkəmə tərəfindən tərəflərin maddi və ailə vəziyyəti, diqqətəlayiq olan digər hallar nəzərə alınmaqla uşağın əvvəlki təminatının səviyyəsinin mümkün qədər maksimal saxlanılması əsas tutularaq müəyyən edilir. Məhkəmə Ailə Məcəlləsinin 75-ci maddəsinə əsasən, eyni zamanda uşaqların mənafelərini, iddiaçının tələb etdiyi alimentin miqdarını nəzərə alaraq belə nəticəyə gəlir ki, Cavabdeh 10.06.2009-cu ildə doğulmuş X6 və 04.11.2010-cu ildə doğulmuş X1 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılması üçün hər ay hər uşaq üçün 50 (əlli) manat olmaqla, cəmi 100 (yüz) manat sabit pul məbləğində aliment tutularaq iddiaçıya ödənilməli, iddia qalan hissədə təmin edilməməlidir. Belə ki, “Uşaq hüquqları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 13-cü maddəsi və BMT-nin “Uşaq hüquqları haqqında” Konvensiyasının 27-ci maddəsinə əsasən uşağın Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən olunmuş yaşayış minimumun səviyyəsindən aşağı olmayaraq maddi təminatına hüququ vardır. Uşağın ailədə saxlanılması onun valideynləri tərəfindən həyata keçirilir. Onlar öz gəlirlərinin bir hissəsini uşağın qidasına, paltarına, müalicəsinə, təhsilinə və digər ehtiyaclarına xərcləyirlər və beləliklə də öz valideynlik borcunu yerinə yetirirlər. Eyni zamanda, valideynlər uşağın əsas və konstitusion əhəmiyyətli (Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 17-ci maddəsi) hüquqlarından biri olan maddi təminat almaq hüququnu həyata keçirirlər. “Azərbaycan Respublikasında 2021-ci il üçün yaşayış minimumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 1-ci maddəsinə əsasən 2021-ci il üçün yaşayış minimumu uşaqlar üçün 175 manat məbləğində müəyyən edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 100.2-ci maddəsinə əsasən aliment məhkəməyə müraciət edildiyi vaxtdan tutulur. Mülki işin materiallarından görünür ki, iddia ərizəsi məhkəməyə 11 fevral 2021-ci il tarixdə daxil olmuşdur. Ona görə də məhkəmə belə hesab edir ki, aliment həmin tarixdən başlayaraq tutulmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 234.2.1-ci maddəsinə əsasən şəxsin saxlanılması üçün vəsaitlərin, o cümlədən alimentlərin alınması haqqında qətnamələr dərhal icra olunur. Beləliklə, məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, iddia qismən təmin edilməli və Cavabdeh 11 fevral 2021-ci il tarixdən başlayaraq, 10.06.2009-cu təvəllüdlü X4 və 01.11.2010-cu il təvəllüdlü X1 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılmaları üçün hər ay hər bir uşağa görə 50 (əlli) manat olmaqla, cəmi 100 (yüz) manat sabit pul məbləğində aliment tutularaq İddiaçı verilməli, iddia qalan hissədə təmin edilməməlidir. Bundan əlavə, Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 107-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 9.1.2-ci maddəsinə əsasən, aliment alınması barədə iddialar üzrə iddiaçılar dövlət rüsumu ödəməkdən azad olunurlar. Qeyd olunan Qanunun 9.4-cü maddəsinə əsasən, iddiaçı müəyyən olunmuş qaydada dövlət rüsumunu ödəməkdən azad edilmişsə, dövlət rüsumu iddianın təmin edilmiş hissəsinə münasib olaraq cavabdehdən tutularaq dövlət büdcəsinə köçürülür. Həmin Qanunun 8.1.2-ci maddəsinə əsasən, iddia qiyməti 500 manatdan çox olan iddialar üzrə iddia ərizəsi verilərkən, 30 manat məbləğində dövlət rüsumu tutulur. Məhkəmə qeyd olunan qanunvericilik normalarının tələblərinə əsasən hesab edir ki, iddiaçı dövlət rüsumunu ödəməkdən azad edildiyi üçün və iddianın qiyməti 500 manatdan çox olduğundan, cavabdehdən 30 manat məbləğində dövlət rüsumu tutulmaqla dövlət büdcəsinə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 76.1 və 76.2-ci maddəsinə əsasən tərəflərin tələb və etirazlarını əsaslandıran halların və işi düzgün həll etmək üçün əhəmiyyətli olan başqa halların mövcud olduğunu və ya olmadığını məhkəmə müəyyən edərkən həmin Məcəllədə və başqa qanunlarda müəyyən olunmuş qaydada əldə etdiyi məlumatlar sübutlar hesab olunur. Bu məlumatlar yazılı və maddi sübutlarla, ekspertlərin rəyləri ilə, yerində müayinə keçirməklə, səs və video yazıları ilə, şahidlərin ifadələri ilə, işdə iştirak edən şəxslərin izahatları ilə müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Qeyd olunan Məcəllənin 217.3-cü maddəsinə əsasən qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 233 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia tələbi qismən təmin edilsin. Cavabdeh 11 fevral 2021-ci il tarixdən başlayaraq, 10.06.2009-cu təvəllüdlü X4 və 01.11.2010-cu il təvəllüdlü X1 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılmaları üçün hər ay hər bir uşağa görə 50 (əlli) manat olmaqla, cəmi 100 (yüz) manat sabit pul məbləğində aliment tutularaq İddiaçı verilsin. İddia tələbi qalan hissədə təmin edilməsin. Cavabdeh 30 (otuz) manat məbləğində dövlət rüsumu tutularaq dövlət büdcəsinə keçirilsin. Qətnamənin alimentlə bağlı hissəsi dərhal icra olunsun. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Ağdaş Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən bir ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Cavid Sultanov