Gəncə Şəhəri Kəpəz Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №2(043)-3194/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Gəncə şəhəri İş № 2(043)-3194/2021 26.08.2021 GƏNCƏ ŞƏHƏRİ KƏPƏZ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Mustafayev Rəşad Mustafa oğlu, İddiaçı cavabdeh “Azərenerj” X2 X1 Cəmiyyətinə qarşı “zərərin ödənilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsinə məhkəmənin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı cavabdeh X2 Təchizatı MMC-yə qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavabdeh "xxxx" X2 Təchizatı MMC-dən həyat yoldaşı Orucov Cəmiyyət Camal oğlu xidmət zamanı istehsalatda öldüyü üçün zərərə görə ödəniləcək məbləğin ona ödənilməsinə dair qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İş materiallarını nəzərdən keçirərək hesab edirəm ki, iddia ərizəsi geri qaytarılmalıdır. Çünki Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 35.2-ci maddəsinə əsasən hüquqi şəxsə iddia hüquqi şəxsin ünvanının olduğu yerə görə verilir. Hüquqi şəxsin törəmə müəssisəsinin fəaliyyətindən əmələ gələn iddialar müəssisənin ünvanının olduğu yerə görə verilir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 43.1-ci maddəsində qeyd olunmuşdur ki, hüququ şəxs qanunla müəyyənləşdirilmış qaydada dövlət qeydiyyatından keçmiş, xüsusi yaradılmiş elə bir qurumdur ki, mülkiyyətində ayrıca əmlakı vardır, öz öhdəlikləri üçün bu əmlakla cavabdehdir, öz adından əmlak və qeyri-əmlak hüquqları əldə etmək və həyata keçirmək, vəzifələr daşımaq, məhkəmədə iddiaçı və cavabdeh qismində olmaq hüququna malikdir. Hüququ şəxsin müstəqil balansı olmalıdır. Həmin Məcəllənin 53.3-cü maddəsinə əsasən nümayəndəliklər və filiallar hüquqi şəxs deyildirlər və hüquqi şəxsin təsdiq etdiyi əsasnamələr üzrə fəaliyyət göstərirlər. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 50.1-ci maddəsində göstərilmişdir ki, prosesdə tərəflər iddiaçı və cavabdeh hesab edilirlər. Fiziki və hüquqi şəxslər, vəzifəli şəxslər, dövlət orqanları və başqa orqanlar iddiaçı və cavabdeh qismində çıxış edə bilərlər. Həmin Məcəllənin 50.3-cü maddəsində nəzərdə tutulmuşdur ki, iddia tələbinin yönəldiyi fiziki və hüquqi şəxslər cavabdeh hesab olunurlar. "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin Nizamnaməsində Cəmiyyət hüquqi şəxs olduğu qeyd edilsə də, Cəmiyyətin törəmə cəmiyyətləri, habelə idarə, filial və nümayəndəlikləri hüquqi şəxs kimi göstərilməmişdir. Həmçinin Nizamnamədə Cəmiyyətin hüquqi ünvanı ünvan 1ndə cavabdeh qismində "xxxx" ASC-nin X2 X1 Cəmiyyətini qeyd edərək iddianı Gəncə şəhəri Kəpəz Rayon Məhkəməsinə vermişdir. Lakin qanunvericiliyə əsasən Azərişıq ASC-nin idarəsi, yəni X3 Təhcizatı və Satış İdarəsi hüquqi şəxs hesab edilmədiyindən və cavabdeh qismində hüquqi şəxs çıxış etməli olduğundan X3 Təhcizatı və Satış İdarəsi cavabdeh hesab edilmir. Bundan başqa, Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 36.6.-cı maddəsinə əsasən şikəstetmə və ya səhhəti sair şəkildə zədələmə ilə, habelə ailəni dolandıranın ölümü ilə vurulan ziyan haqqında iddialar ziyan vuranın yaşadığı yerə görə və ya ziyan vurma yerinə görə verilə bilər. İş materiallarından görünür ki, ziyan vurma yeri Samux rayonu ərazisidir. Qeyd edilənlərə əsasən hesab edirəm ki, "xxxx" ASC-nin X3 Təhcizatı və Satış İdarəsi hüquqi şəxs olmadığından və habelə ailəni dolandıranın ölümü ilə vurulan ziyan haqqında iddialar ziyan vuranın yaşadığı yerə görə və ya ziyan vurma yerinə görə də verilməsi mümkün olduğundan, iddiaçının tələbi üzrə cavabdeh qismində hüquqi şəxs olan "xxxx" ASC çıxış etməklə iddia ərizəsi hüquqi şəxsin ünvanının olduğu yerin, yəni Bakı şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsinə və ya ziyan vurulma yerinə görə yəni Samux Rayon Məhkəməsinə müraciət olunmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 151.1-ci maddəsinə əsasən iddia ərizəsi həmin Məcəllənin tələblərinə riayət edilməklə verildikdə, onun məhkəmə icraatı mümkündür. Həmin Məcəllənin 152.1.3-cü maddəsinə əsasən əgər iş ərazi aidiyyəti üzrə həmin məhkəmədə baxılmalı deyildisə, hakim ərizəni və ona əlavə edilmiş sənədləri geri qaytarır. Həmin Məcəllənin 152.4-cu maddəsinə əsasən iddia ərizəsinin qaytarılması nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra ümumi qaydada ikinci dəfə məhkəməyə müraciət etməyə mane olmur. Göstərilənləri nəzərə alaraq Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosesual Məcəlləsinin 152, 263, 264, 267, 268-ci maddələrini rəhbər tutaraq, qərara aldı: İddiaçı cavabdeh “Azərenerj” X2 X1 Cəmiyyətinə qarşı “zərərin ödənilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlər geri qaytarılsın. İddiaçıya izah olunur ki, iddia ərizəsinin qaytarılması nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra ümumi qaydada ikinci dəfə məhkəməyə müraciət etməyə mane olmur. Qərardad tərəfə rəsmi qaydada verildikdən sonra 10 gün müddətində Gəncə Şəhəri Kəpəz Rayon Məhkəməsinə şikayət verilə bilər.