Mingəçevir Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(051)-1273/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Mingəçevir şəhəri İş № 2(051)-1273/2021 23.07.2021 MİNGƏÇEVİR ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Hüseynov Ələkbər Məmmədtağı oğlunun sədrliyi, Ağayeva Aynurə Nizami qızının katibliyi, İddiaçı: X11 qızının iştirakı ilə X11 qızının Cavabdeh qarşı «aliment» tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyən etdi: X11 qızı iddia ərizəsi ilə Mingəçevir şəhər Məhkəməsinə müraciət edərək, Cavabdeh azyaşlı uşaqlarının saxlanması üçün hər ay sabit pul məbləği ilə 200 manat alimentin tutulub ona vererilməsinə dair qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı X11 qızının məhkəmə iclasında iddia tələbinə uyğun izahat vermiş və əlavə olaraq göstərmişdir ki, Cavabdeh ilə rəsmi nigah qeyd etdirməklə ailə qurmuşlar. Cavabdehlə birgə nigahlarından 02.09.2013-cü il tarixdə X10 adlı uşaqları anadan olmuşdur. Nigahları məhkəmə qaydasında pozulmuş və bu barədə 24.10.2019-cu il tarixdə nigahın pozulması haqqında şəhadətnamə verilmişdir. Həmin vaxtdan da ayrı yaşayırlar. Uşaq onun yanındadır, onu maddi cəhətdən saxlamaqda çətinlik çəkir. Ona görə də o, məhkəmə qaydası ilə ondan aliment tələb etmək məcburiyyətindədir. Bir uşağın saxlanması üçün hər ay sabit pul məbləği ilə 200 manat aliment tutulub ona ödənilməlidir. Ona görə də məhkəmədən Cavabdeh azyaşlı uşaqlarının saxlanması üçün hər ay sabit pul məbləği ilə 200 manat alimentin tutulub ona vererilməsinə dair qətnamə qəbul edilməsini xahiş edir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada cavabdehə məlumat verilməsinə baxmayaraq məhkəmə iclasına gəlməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185-ci maddəsinə əsasən işə mahiyyəti üzrə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Belə ki, işə əlavə olunmuş atalığın müəyyən edilməsi haqqında şəhadətnamədən görünür ki, Cavabdeh X1 olmuş 02 sentyabr 2013-cü il təvəllüdlü X8 atası hesab edilmişdir. İşə əlavə olunmuş doğum haqqında şəhadətnamənin sürətindən görünür ki, 02.09.2013-cü il təvəllüdlü X10 adlı uşağın atası kimi Cavabdeh və anası kimi isə X9 qeyd olunmuşdur. İşə əlavə olunmuş Mingəçevir şəhər Məhkəməsinin 14.03.2019-cu il tarixli qətnaməsindən görünür ki, Cavabdeh ilə X3 arasında olan, 01 noyabr 2016-cı ildə Mingəçevir şəhər Qeydiyyat Şöbəsində bağlanmış 303 saylı nikah qeydinin pozulması və nikah pozulduqdan sonra 02.09.2013cü il təvəllüdlü X10 adlı uşaq anası Kərimova Peykər Eldəniz qızının yanında qalmasının müəyyən olunması qət edilmişdir. İşə əlavə olunmuş Nikahın pozulması haqqında şəhadətnamədən görünür ki, Cavabdeh ilə X7 arasında olan nikahın ləğvi 24 oktyabr 2019-cu il tarixli 155 nömrə ilə Mingəçevir şəhəri Qeydiyyat şöbəsində qeyd edilmişdir. İşə əlavə olunmuş X4 12.07.2021-ci il tarixli 17/33-3060 №-li məktubundan görünür ki, X5 cəza çəkən məhkum Cavabdeh barəsində olan İcra vərəqəsi icraata qəbul edilmişdir. Hal-hazırda müəssisənin təsərrüfat briqadasında adı çəkilən məhkumun əmək qabiliyyətinə uyğun iş olmadığından həmin məhkum işlə təmin olunmamışdır. Məhkəmə təqdim olunmuş sənədləri araşdırıb, müqayisəli şəkildə qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin olunmalıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 34-cü maddəsinə görə uşaqlara qayğı göstərmək, onları tərbiyə etmək valideynlərin həm hüququ, həm də borcudur. Valideynlər üçün analoji vəzifə Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsi ilə də müəyyən olunmuşdur. Ailə Məcəlləsinin 75.1-ci maddəsinə görə valideynlər uşaqlarını saxlamağa borcludurlar. Ailə Məcəlləsinin 75.4-cü maddəsinə əsasən valideynlər uşaqlarını saxlamadıqda uşaqların saxlanması üçün vəsait (aliment) valideynlərdən məhkəmə qaydasında tutulur. Həmin Məcəllənin 78.1-ci maddəsinə əsasən, valideynlər arasında yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlara aliment ödənilməsi barədə saziş yoxdursa, eləcə də aliment verməyə borclu olan valideynin qazancı (gəliri) qeyri-müntəzəm, dəyişən olarsa, ya qazancın (gəlirin) hamısını və ya bir hissəsini həmin valideyn natura və ya xarici valyuta ilə alırsa, yaxud onun qazancı və ya sair gəliri yoxdursa, habelə alimentin valideynin qazancından (gəlirindən) müəyyən hissə kimi tutulması mümkün olmadığı, çətinlik törətdiyi və tərəflərdən birinin və ya marağının əhəmiyyətli dərəcədə pozulduğu başqa hallarda, uşaqların saxlanması üçün vəsait tutulmasını tələb edən şəxsin xahişi ilə alimentin miqdarı məhkəmə tərəfindən hər ay ödənilməli olan sabit pul məbləğində və ya eyni zamanda həm sabit pul məbləğində, həm də bu Məcəllənin 76-cı maddəsinə uyğun olaraq qazancın (gəlirin) müəyyən hissəsi kimi müəyyən edilə bilər. Həmin Məcəllənin 78.2-ci maddəsinin tələbinə əsasən, sabit pul məbləğinin miqdarı tərəflərin maddi və ailə vəziyyəti, diqqətəlayiq olan digər hallar nəzərə alınmaqla, uşağın əvvəlki təminatının səviyyəsinin mümkün qədər maksimal saxlanması əsas tutularaq müəyyən edilir. Həmçinin «Uşaq hüquqları haqqında» Konvensiyanın 3-cü maddəsinə görə sosial təminat məsələləri ilə məşğul olan dövlət idarələri və ya özəl idarələr, habelə məhkəmələr, inzibati orqanlar, yaxud qanunvericilik orqanları tərəfindən həyata keçirilib keçirilməməsindən asılı olmayaraq, uşaqlar barəsində görülən bütün tədbirlərdə uşağın maraqlarının daha yaxşı təmin edilməsinə ilk növbədə diqqət yetirilir. Azərbaycan Respublikası «Uşaq hüquqları haqqında» qanunun 3-cü maddəsinə görə uşaqlar barəsində dövlət siyasəti hər bir uşağın zəruri maddi və məişət şəraitində böyüyüb tərbiyə olunmasının, mütərəqqi tələblər əsasında təhsil almasının, layiqli vətəndaş kimi formalaşmasının təmin edilməsinə yönəldilir. Həmin Qanunun 5-ci maddəsində deyilir ki, dövlət orqanları, bütün fiziki və hüquqi şəxslər öz fəaliyyətində uşaqların mənafelərini üstün tutmalı, onların hüquqlarının təmin olunmasına şərait yaratmalıdırlar. Həmin Qanunun 8-ci maddəsinə görə hər bir uşağın yaşamaq, normal şəraitdə fiziki, əqli və mənəvi cəhətdən inkişaf etmək hüququ vardır. Həmin Qanunun 13-cü maddəsinə əsasən, Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş minimum dolanacaq xərclərindən az olmayan maddi təminat almaq huququ vardır. «Azərbaycan Respublikasında 2021-ci il üçün yaşayış minimum haqqında» Azərbaycan Respublikasının qanununa əsasən 2021-ci ildə uşaqlar üçün yaşayış minimumu 175 manat müəyyən olunmuşdur. Məhkəmə tədqiqi zamanı müəyyən edildi ki, tərəflər faktiki olaraq ayrı yaşayırlar. Tərəflərin birgə nikahından olan 02.09.2013-cü il təvəllüdlü X10 adlı uşağın saxlanması üçün cavabdeh kömək göstərmir. Ona görə də məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı aliment tələbində haqlıdır. Lakin tələb olunan məbləğdə aliment ödənilməsi üçün cavabdehin kifayət qədər qazancı olması sübut olunmadı. Əksinə iş materiallarından görünür ki, Cavabdeh hazırda X5 cəza çəkir və o, işlə təmin olunmamışdır, yəni məhkumun qazanc yeri yoxdur. Məhkəmə tərəflərin yuxarıda müəyyən olunan maddi və ailə vəziyyətini, habelə hazırda uşaq üçün müəyyən edilmiş yaşayış səviyyəsi minimumunu nəzərə almaqla uşağın əvvəlki təminatının səviyyəsinin mümkün qədər maksimal saxlanması üçün hər ay uşaq üçün 50 manat məbləğdə aliment müəyyən edilməsi məqsədə uyğun sayır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 14.2-ci maddəsinə görə məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 77.1-ci maddəsinə görə hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsas kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 100.2-ci maddəsinə əsasən aliment məhkəməyə müraciət edildiyi vaxtdan tutulur. Ona görə də alimentin tutulmasına 08 iyun 2021-ci ildən başlanmalıdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 112.1.3 və 119.2-ci maddələrinə əsasən cavabdehdən 30 manat məbləğində dövlət rüsumu alınıb dövlət büdcəsinə keçirilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nın 234.2.1-ci maddəsinə əsasən aliment alınması haqqında qətnamə dərhal icra olunur. Məhkəmə yuxarıdakılara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220, 357 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qə t e t d i: İddia tələbi qismən təmin edilsin. Cavabdeh 02.09.2013-cü il təvəllüdlü X10 adlı uşağın yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanması üçün hər ay uşağa 50 (əlli) manat məbləğində aliment tutularaq X11 qızına verilsin. Alimentin tutulmasına 08.06.2021-ci il tarixdən başlansın. Alimentin ödənilməsi dərhal icra olunsun. İddia tələbi qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1(bir) ay müddətində Mingəçevir şəhər məhkəməsi vasitəsilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. HAKİM: Ələkbər Hüseynov