Mingəçevir Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(051)-619/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Mingəçevir şəhəri İş № 2(051)-619/2024 13.03.2024 MİNGƏÇEVİR ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Quliyeva Güləndam Gündüz qızının sədrliyi Məhkəmə iclas katibi X1, İddiaçı və Cavabdeh iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdeh qarşı “aliment” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq Müəyyən etdi: İddiaçı Cavabdeh qarşı “aliment” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh ilə birgə nikahdan doğulmuş xx.xx.2011-ci il təvəllüdlü X5, xx.xx.2015-ci il təvəllüdlü X3 və xx.xx.2016-cı il təvəllüdlü X6 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanması üçün hər ay hər uşağa 220 manat, cəmi 660 manat sabit pul məbləğində aliment və ödədiyi və ödədiyi 50 manat məbləğində mediasiya xərcinin yarısının yəni, 25 (iyirmi beş) manat pulun Cavabdeh tutularaq ona ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı iddia tələbini onunla əsaslandırılmışdır ki, o, Cavabdeh ilə xx.xx.2010-cu il tarixdə nikah bağlamışlar. Birgə nikahdan xx.xx.2011-ci il təvəllüdlü X5, xx.xx.2015-ci il təvəllüdlü X3 və xx.xx.2016-cı il təvəllüdlü X9 doğulmuşdur. Bir müddət münasibətləri yaxşı olsa da sonradan pisləşmişdir. Aralarında yaranmış mübahisədən sonra faktiki olaraq ayrılmışlar. 4 ildir ki, ayrı yaşayırlar. Hazırda cavabdeh uşaqların saxlanılması üçün heç bir kömək göstərmir. Övladları körpə olduğu üçün daimi heç bir yerdə işləyə bilmir. Cavabdeh uşaqların saxlanmasında iştirak etmir. Odur ki, Cavabdeh birgə nikahdan doğulmuş xx.xx.2011-ci il təvəllüdlü X5, xx.xx.2015-ci il təvəllüdlü X3 və xx.xx.2016-cı il təvəllüdlü X6 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanması üçün hər ay hər uşağa 220 manat, cəmi 660 manat sabit pul məbləğində alimentin və ödədiyi 50 manat məbləğində mediasiya xərcinin yarısının yəni, 25 (iyirmi beş) manat pulun iddiaçının xeyrinə tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında İddiaçı iddia ərizəsinə uyğun izahat verərək iddia tələbinin təmin edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasında Cavabdeh izahatında bildirdi ki, hazırda o, Oğuz rayonu Kərimli kəndində, iddiaçı isə Mingəçevir şəhərində yaşayır. İddiaçı ilə xx.xx.2010-cu il tarixdə nikah bağlamışlar. Birgə nikahdan üç övladları xx.xx.2011-ci il təvəllüdlü X5, xx.xx.2015-ci il təvəllüdlü X3 və xx.xx.2016-cı il təvəllüdlü X9 adlı uşaqları doğulmuşdur. Əvvəllər münasibətləri yaxşı olsa da, sonradan pisləşmiş və faktiki olaraq ayrılmışlar. O, uşaqlarına baxmaqdan imtina etmir, lakin iddiaçının qeyd etdiyi aliment məbləğinin ödəməyə maddi imkanı yoxdur. Belə ki, onun daimi işi yoxdur. Ancaq hər ay hər uşağa 100 manat, cəmi 300 manat sabit pul məbləğində alimenti ödəyə bilər. Məhkəmə tərəfləri izahatını dinləyib, iş materiallarını tədqiq edərək hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməlidir. İş materiallarında olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş sübutlar: Mingəçevir Şəhər Qeydiyyat şöbəsi tərəfindən xx.xx.2010-cu il tarixdə verilmiş AZ-İ seriyalı, 616716 nömrəli nikah haqqında şəhadətnaməyə əsasən Cavabdeh ilə X4 arasında xx.xx.2010-cu il tarixdə nikah bağlanmış və bu barədə nikahın bağlanması haqqında akt qeydləri kitabında 404 nömrə ilə qeyd edilmişdir. Nikah bağlandıqdan sonra ərə- Nəbiyev, arvada – Nəbiyeva soyadı verilmişdir; Mingəçevir Şəhər Qeydiyyat şöbəsi tərəfindən xx.xx.2011-ci tarixdə verilmiş AZ-İİ seriyalı, 704607 nömrəli doğum haqqında şəhadətnamənin notarial qaydada təsdiq edilmiş surətindən görünür ki, X10 xx.xx.2011-ci il tarixdə Mingəçevir şəhərində doğulmuşdur, atası – Cavabdeh, anası- İddiaçıdır; Mingəçevir Şəhər Qeydiyyat şöbəsi tərəfindən xx.xx.2015-ci tarixdə verilmiş AZ-İİİ seriyalı, 490156 nömrəli doğum haqqında şəhadətnamənin notarial qaydada təsdiq edilmiş surətindən görünür ki, X8 xx.xx.2015-ci il tarixdə Mingəçevir şəhərində doğulmuşdur, atası – Cavabdeh, anası- İddiaçıdır; Mingəçevir Şəhər Qeydiyyat şöbəsi tərəfindən xx.xx.2016-cı tarixdə verilmiş AZ-İİİ seriyalı, 774705 nömrəli doğum haqqında şəhadətnamənin notarial qaydada təsdiq edilmiş surətindən görünür ki, X12 xx.xx.2016-cıil tarixdə Mingəçevir şəhərində doğulmuşdur, atası – Cavabdeh, anası- İddiaçıdır; xx.xx.2024-cü il tarixli ilkin mediasiya sessiyasında iştirak edilməməsi barədə arayışdan görünür ki, İddiaçı 50 manat məbləğində mediasiya xərci ödəmişdir. xx.xx.2024-cü il tarixli № 50 saylı arayışdan görünür ki, Nəbiyeva X2 şəhəri Şəhriyar küçəsi ev 2, mənzil 13 ünvanında qeydiyyatdadır. Beləliklə, məhkəmə baxışı iclasında tərəflərin izahatlarından, mülki işin materiallarından müəyyən olundu ki, tərəflər xx.xx.2010-cu il tarixdə nikaha daxil olmuş, onların birgə nikahından xx.xx.2011-ci il təvəllüdlü X5, xx.xx.2015-ci il təvəllüdlü X3 və xx.xx.2016-cı il təvəllüdlü X9 doğulmuşdur. Münasibətlərinin pisləşməsi səbəbindən faktiki olaraq ayrılmışlar. Hazırda isə İddiaçı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh uşaqların saxlanılmasında iştirak etmədiyini bildirir və aliment tutulmasını xahiş edir. Tətbiq edilən Hüquq Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin: 75.1-ci maddəsinə əsasən valideynlər uşaqlarını saxlamağa borcludurlar. 75.4-cü maddəsinə əsasən valideynlər uşaqlarını saxlamadıqda uşaqların saxlanılması üçün vəsait (aliment) valideynlərdən məhkəmə qaydasında tutulur. 78.1-ci maddəsinə əsasən valideynlər arasında yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlara aliment ödənilməsi barədə saziş yoxdursa, eləcə də aliment verməyə borclu olan valideynin qazancı (gəliri) qeyri-müntəzəm, dəyişən olarsa, ya da qazancın (gəlirin) hamısını və ya bir hissəsini həmin valideyn natura və ya xarici valyuta ilə alırsa, yaxud onun qazancı və ya sair gəliri yoxdursa, habelə alimentin valideynin qazancından (gəlirindən) müəyyən hissə kimi tutulması mümkün olmadığı, çətinlik törətdiyi və tərəflərdən birinin marağını əhəmiyyətli dərəcədə pozduğu başqa hallarda, uşaqların saxlanması üçün vəsait tutulmasını tələb edən şəxsin xahişi ilə alimentin miqdarı məhkəmə tərəfindən hər ay ödənilməli olan sabit pul məbləğində və ya eyni zamanda, həm sabit pul məbləğində, həm də bu Məcəllənin 76-cı maddəsinə uyğun olaraq qazancın (gəlirin) müəyyən hissəsi kimi müəyyən edilə bilər. Maddə 78.2. Sabit pul məbləğinin miqdarı məhkəmə tərəfindən tərəflərin maddi və ailə vəziyyəti, diqqətəlayiq olan digər hallar nəzərə alınmaqla uşağın əvvəlki təminatının səviyyəsinin mümkün qədər maksimal saxlanılması əsas tutularaq müəyyən edilir. 100.2-ci maddəsinə görə aliment məhkəməyə müraciət edilən vaxtdan tutulur. Azərbaycan Respublikasında 2024-cü il üçün yaşayış minimumu haqqında Azərbaycan Respublikası Qanununa müvafiq olaraq 2024-cü il üçün minimum yaşayış həddi uşaqlar üçün 235 manat məbləğində müəyyən edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 76, 78 və 112-ci maddələrinin şərh edilməsinə dair Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 27 iyul 2016-cı il tarixli Qərarında qeyd olunmuşdur ki, nikahın pozulması ilə əlaqədar uşağın valideynlərdən birinin himayəsinə verilməsi, uşağa qulluq, onun sağlamlıq, təhsil, inkişaf, məişət qayğılarının çəkilməsinin uşağın himayəsində olduğu valideynin üzərinə düşməsi, yaşayış minimumunu müəyyən edən qanunvericilik aktlarında göstərilən minimum dolanacaq xərclərinə yaxın məbləğin aliment kimi digər valideyndən tutulmasına əsas ola bilər. Belə ki, aliment ödəyən valideynin rəsmi olaraq heç bir yerdə işləməməsi və ya qazanca malik olmaması onu uşağı saxlamaq və maddi təminatı ödəmək vəzifəsindən azad etmir. Bu zaman uşağın Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş minimum dolanacaq xərclərindən az olmayan maddi təminat almaq hüququ vardır. Azərbaycan Respublikasının “Uşaq Hüquqları” haqqında Qanunu: Maddə 3. Uşaqlar barəsində dövlət siyasəti hər bir uşağın zəruri maddi və məişət şəratində böyüyüb tərbiyə olunmasının, mütərəqqi tələblər əsasında təhsil almasının, layiqli vətəndaş kimi formalaşmasının təmin edilməsinə yönəldilir. “Uşaq hüquqları haqqında” Konvensiya: Maddə 3. Sosial təminat məsələləri ilə məşğul olan dövlət idarələri və ya özəl idarələr, habelə məhkəmələr, inzibati orqanlar, yaxud qanunvericilik orqanları tərəfindən həyata keçirilib-keçirilməməsindən asılı olmayaraq, uşaqlar barəsində görülən bütün tədbirlərdə uşağın maraqlarının daha yaxşı təmin edilməsinə ilk növbədə diqqət yetirilir Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. 234-cü maddəsinə əsasən şəxsin saxlanılması üçün vəsaitlərin, o cümlədən alimentlərin alınması haqqında qətnamələr dərhal icra olunur. “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun: 8.1.2-ci maddəsinə əsasən iddia qiyməti 1.000 manatdan 10.000 manatadək olduqda 30 manat + 1.000 manatdan yuxarı olan iddia qiymətinin 1 faizi miqdarında dövlət rüsumu ödənilir; Məhkəmə işin hallarını və uşaqların mənafeyini nəzərə alaraq, hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin olunmalı, birgə nikahdan doğulmuş xx.xx.2011-ci il təvəllüdlü X5, xx.xx.2015-ci il təvəllüdlü X3 və xx.xx.2016-cı il təvəllüdlü X6 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanması üçün hər ay hər uşağa 145 manat, cəmi 435 manat sabit pul məbləğində aliment və ödədiyi 50 manat məbləğində mediasiya xərcinin yarısının yəni, 25 (iyirmi beş) manat pulun Cavabdeh tutularaq İddiaçı ödənilməsi barədə qərar qəbul olunmalıdır. Alimentin tutulması iddia ərizəsinin məhkəməyə təqdim edildiyi gündən, yəni xx.xx.2024cü il tarixdən hesablanmalıdır. Məhkəmə cavabdehin daimi işinin olmaması səbəbindən uşaqlara alimenti hər birinə 100 manat ödənilməsinə münasibətdə qeyd edir ki, aliment ödəyən valideynin rəsmi olaraq heç bir yerdə işləməməsi və ya qazanca malik olmaması onu uşağı saxlamaq və maddi təminatı ödəmək vəzifəsindən azad etmir. İddiaçının cavabdehdən daha yüksək məbləğdə aliment tutulması tələbinə münasibətdə məhkəmə qeyd edir ki, iddiaçının özünün də bildirdiyinə görə birgə yaşadıqlarıdövrdə cavabdeh uşaqların saxlanmasına iddiaçının qeyd etdiyi miqdarda vəsait xərcləməmiş, buna maddi imkanı çatmamışdır .Ona görə də iddia qismən təmin edilməlidir. Məhkəmə hesab edir ki, hazırki mülki iş üzrə tutulacaq aliment üzrə (illik 5220 manat) ödənilməli olan dövlət rüsumu 72.20 manat məbləğində müəyyən edilməli və iddiaçı dövlət rüsumunu ödəməkdən azad olunduğundan həmin məbləğ Cavabdeh tutularaq dövlət nəfinə alınmalıdır. Şərh olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq Q ə t e t d i: İddia qismən təmin edilsin. xx.xx.2021-ci təvəllüdlü xx.xx.2011-ci il təvəllüdlü X5, xx.xx.2015-ci il təvəllüdlü X3 və xx.xx.2016-cı il təvəllüdlü X6 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanması üçün Cavabdeh hər ay hər uşağa 145 manat, cəmi 435 manat sabit pul məbləğində aliment tutularaq İddiaçı ödənilsin. Aliment xx.xx.2024-cü il tarixdən hesablansın. Ödənilmiş mediasiya xərcinin yarsının 25 (iyirmi beş) manat məbləğində pul vəsaiti Cavabdeh tutularaq iddiaçıya verilsin. İddia tələbi qalan hissədə rədd edilsin. Ödənilməmiş dövlət rüsumu olaraq 72.20 manat məbləğində pul vəsaiti Cavabdeh tutularaq dövlət büdcəsinə ödənilsin. Qətnamə alimentin tutulması hissəsində dərhal icra edilsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində elektron məhkəmə informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinetdən Mingəçevir Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Güləndam Quliyeva