Tovuz Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(062)-3061/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Tovuz rayon İş № 2(062)-3061/2024 25.11.2024 TOVUZ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Hünmətov Zaur Adil oğlunun sədrliyi, Eyvazov Firdovsi Mirzə oğlunun katibliyi, İddiaçı X4, Cavabdeh X2 iştirakı ilə, İddiaçı X4 cavabdeh X5 qarşı “aliment tələbinə dair” iddia ərizəsinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyən etdi: İddiaçı X9 xx.xx.2024-cü ildə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavabdeh X7 ilə birgə nikahlarından 16.07..2011-ci il tarixdə anadan olmuş X3 və xx.xx.2013-cü il tarixdə X6 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılması üçün cababdeh X1 hər ay hər uşağa görə 235 manat olmaqla, cəmi 470 manat sabit pul məbləğində alimentin alınaraq ona verilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı X9 iddia ərizəsini onunla əsaslandırmışdır ki, o, cavabdeh X7 el adəti qaydasında evlənib ailə qurmuş və nikahlarını xx.xx.2011-ci il tarixdə 401 saylı aktla rəsmiləşdirmişlər. Birgə nikahlarından 16.07..2011-ci il tarixdə X8 və xx.xx.2013-cü il tarixdə X10 adlı iki uşaqları anadan olmuşdur. Lakin sonradan cavabdehlə ailə münasibətləri pozulduğundan onlar faktiki olaraq ayrı yaşayırlar. Uşaqlar onun yanındadır. Heç bir yerdə işləmir. Heç yerdən gəliri yoxdur. Uşaqların qayğısına qalmaq onların sosial xərclərini ödəmək hər iki valideyinin borcudur. Uşaqlarının yetkinlik yaşlarına çatanadək saxlanılmaları üçün cavabdehdən cəmi 470 manat aliment alınıb ona verilməlidir. Məhkəmə iclasında iştirak edən iddiaçı X9 iddia ərizəsində yazılanlara uyğun izahat verərək bildirdi ki, cavabdehlə ayrılmışdır. O uşaqlara maddi yardım göstərmir. İddia ərizəsində bir uşaq üçün 235 manat pulun alınmasını xahiş etməsinə baxmayaraq məhkəmədə bir uşaq üşün 160 manatr olmaqla, cəmi 320 manat alimentin alınmasını xahiş etdi. Məhkəmə iclasında iştirak edən cavabdeh X7 iddianı qəbul etmədi və izahatında göstərdi ki, onun hər uşaq üçün 235 manat ödəməyə maddi imkanı yoxdur. Onsuz da uşaqlara o yardım edir. Ona görə də iddianın təmin olunmamasını məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə hesab edir ki, iddia qismən təmin olunmalıdır. Məhkəmə gəldiyi nəticəni aşağıda qeyd olunanlarla əsaslandırır. Belə ki, iş materiallarına əlavə olunmuş nikah haqqında arayışdan görünür ki, X7 ilə X9 arasında nikah xx.xx.2008-ci il tarixdə Tovuz Rayon Qediyyat şöbəsində 928 saylı akt qeydi ilə bağlanmışdır. İş əlavə olunmuş Tovuz Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli 2(062)- 2058/2024 saylı qətnaməsinin surətindən görünür ki, X7 ilə X9 arasında xx.xx.2011-ci il tarixdə Tovuz rayon Qediyyat şöbəsində 401 sayla qeydə alınmış nikah pozulmuşdur. İş materiallarına əlavə olunmuş doğum haqqında arayışlardan görünür ki, tərəflərin birgə nikahından xx.xx.2011-ci il tarixdə X8 və xx.xx.2013-cü il tarixdə X10 adlı uşaqları anadan olmuşdur. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 34-cü maddəsinin İV bəndinə əsasən ər ilə arvadın hüquqları bərabərdir. Uşaqlara qayğı göstərmək, onları tərbiyə etmək valideynlərin həm hüququ həm də borcudur. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 75.1-ci maddəsinə əsasən valideynlər uşaqlarını saxlamağa borcludurlar. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 75.4-cü maddəsinə əsasən valideynlər uşaqlarını saxlamadıqda uşaqların saxlanılması üçün vəsait (aliment) valideynlərdən məhkəmə qaydasında tutulur. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 78.1-ci maddəsinə əsasən valideynlər arasında yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlara aliment ödənilməsi barədə saziş yoxdursa, eləcə də aliment verməyə borclu olan valideynin qazancı (gəliri) qeyri-müntəzəm, dəyişən olarsa, ya qazancın (gəlirin) hamısını və ya bir hissəsini həmin valideyn natura və ya xarici valyuta ilə alırsa, yaxud onun qazancı və ya sair gəliri yoxdursa, habelə alimentin valideynin qazancından (gəlirindən) müəyyən hissə kimi tutulması mümkün olmadığı, çətinlik törətdiyi və ya tərəflərdən birinin marağı əhəmiyyətli dərəcədə pozduğu başqa hallarda, uşaqların saxlanılması üçün vəsait tutulması tələb edən şəxsin xahişi ilə alimentin miqdarı məhkəmə tərəfindən hər ay ödənilməli olan sabit pul məbləğində və ya eyni zamanda həm sabit pul məbləğində, həm də bu Məcəllənin 76-cı maddəsinə uyğun olaraq qazancın (gəlirin) müəyyən hissəsi kimi müəyyən edilə bilər. Valideyn (valideynlər) və ya uşağı tərbiyə edən digər şəxslər uşağın inkişafı üçün lazım olan həyat şəraitini öz bacarıqları və maliyyə imkanları daxilində təmin etməyə görə əsas məsuliyyəti daşıyırlar. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 100.2-ci maddəsinə əsasən aliment məhkəməyə müraciət edildiyi vaxtdan tutulur. Məhkəmə hesab edir ki, uşağın yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanması üçün cavabdehdən (atadan) tutulan aliment üzrə uşağın maraqlarını və mənafeyini əks etdirən bütün diqqətəlayiq hallar xüsusən nəzərə alınmalı və atanın bir valideyn kimi uşağın maddi cəhətdən təmin edilməsində daha aktiv şəkildə iştirak etməsini səciyyələndirən xüsusatlar əsas götürülməlidir. Alimentin miqdarının müəyyən edilməsi zamanı əsas meyar kimi uşağın maddi təminatının normal səviyyədə təmin edilməsi təşkil etməli, həmçinin uşağın tərbiyəsində və saxlanmasında ananın üzərinə daha çox yükün düşdüyünü, bu baxımdan cavabdehin (atanın) uşağın maddi təminatının təmin edilməsində daha fəal iştiraka cəlb edilməsi və hazırkı vaxta kimi atanın aliment ödəməməsi ilə əlaqədar halları nəzərə alınmalıdır. Bu səbəbdən əsas diqqət yetkinlik yaşına çatmamış uşağın mənafeyinə, uşağın maddi cəhətdən təmin olunmasına yönəlməli, iddia qismən təmin edilməli, X1 xx.xx.2024-cü il tarixdən başlayaraq 16.07..2011-ci il tarixdə anadan olmuş X3 və xx.xx.2013-cü il tarixdə anadan olmuş X6 yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanılması üçün hər ay hər uşaq üçün 160 manat olmaqla, cəmi 320 manat sabit pul məbləğində aliment iddiaçı X4 xeyrinə tutulmalıdır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütanasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. İddiaçı aliment tələbi barədə iddia ərizəsinin verilməsinə görə dövlət rüsumunu ödəməkdən azaddır. MPM-in 119.2-ci maddəsinə və “Dövlət rüsumu haqqında” Qanunun 9.1.2-ci maddəsinə görə iddiaçı müəyyən olunmuş qaydada dövlət rüsumunun ödəməkdən azad edilmişsə, dövlət rüsumu iddianın təmin edilmiş hissəsinə münasib olaraq cavabdehdən tutlaraq dövlət gəlirinə alınır. MPM-in 112.1.6-cı maddəsinə görə iddianın qiyməti belə müəyyən olunur: aliment məbləğində, lakin bir ildən artıq olmamaq şərtilə. İddiaçı hər ay bir uşaq üçün 235 manat sabit pul məbləğində aliment tələb etmiş, məhkəmə iddianı qismən təmin etməklə alimentin miqdarını bir uşağa görə 160 manat olmaqla, cəmi 320 manat müəyyən etmişdir. Cavabdehin iddiaçıya hər ay bir uşaq üçün 160 manat olmaqla cəmi 320 manat məbləğində aliment ödəməsi nəzərə alınarsa bu hesabla bir il ərzində ödəmə məbləğinin məcmusu 1.000 manatdan çoxdur. “Dövlət rüsumu haqqında” Qanunun 8.1.2-ci maddəsinə görə iddianın qiyməti 1.000 manatdan 10.000 manatadək olduqda iddia ərizəsinin verilməsinə görə 30 manat + 1.000 manatdan yuxarı olan iddia qiymətinin 1 faizi məbləğində dövlət rüsumu ödənilməlidir. Ona görə də cavabdeh X1 58 manat 40 qəpik miqdarında dövlət rüsumu alınaraq dövlət büdcəsinə köçürülməlidir. Şərh olunanlara əsasən, Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 75 -78, 100, 112-ci və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddia tələbi qismən təmin edilsin. Cavabdeh X1 11 oktyabr 2024-cü il tarixdən başlayaraq xx.xx.2011-ci il tarixdə anadan olmuş X3 və xx.xx.2013-cü il tarixdə anadan olmuş X6 yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanılması üçün hər ay hər uşaq üçün 160 manat olmaqla, cəmi 320 manat sabit pul məbləğində aliment iddiaçı X4 xeyrinə ödənilsin. Cavabdeh X1 58 manat 40 qəpik miqdarında dövlət rüsumu alınaraq dövlət büdcəsinə köçürülsün. İddia tələbi qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamə dərhal icraya yönəldilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinetdən istifadə edilməklə Tovuz Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikası Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti vermək olar. Hakim Zaur Hünmətov