Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Göygöl rayonu İş № 2(066)-333/2023 24.01.2023 GÖYGÖL RAYON MƏHKƏMƏSİ Hаkim Kərimov Əyyub Vaqif оğlunun sədrliyi, X1 iclas kаtibliyi, İddiaçı iştirakı ilə, İddiаçı İddiaçı Cavabdeh qаrşı “aliment” tələbinə dаir mülki işə аçıq məhkəmə iclаsındа bаxаrаq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiаçı İddiaçı Cavabdeh qаrşı “aliment” tələbinə dаir iddiа ərizəsi ilə məhkəməyə mürаciət edərək, Cavabdeh 06 may 2015-ci il təvəllüdlü X2 yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanması üçün hər aya görə sabit pul məbləğində 200 (iki yüz) manat alimentin tutulub ona verilməsinə və alimentin tutulma müddətinin başlanğıcının 24 yanvar 2018-ci il tarixdən hesablanmasına dair qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı iddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, İddiaçı 17 noyabr 2012-ci ildə Rusiya Federasiyası ərazisində Cavabdeh ilə rəsmi nikah bağlamışdır. İddiaçı ilə cavabdehin birgə nikahlarından 06 may 2015-ci il tarixdə Aylin adında qızları doğulmuşdur. İddiaçı cavabdehlə birlikdə RF-nın Varonej vilayətində yerləşən cavabdehin valideynlərinə məxsus evde yaşamışdır. Cavabdeh Azərbaycan vətəndaşı olsa da xeyli müddətdir ki, Rusiya Federasiyasında yaşayır. 2015-ci ildə cavabdeh və onun valideynləri iddiaçını hamilə vəziyyətdə evlərinə göndərmişlər. Aylin xx.xx.2015-ci ildə Azərbaycanda anadan olmuşdur. Cavabdehlə ər-arvadlıq münasibətləri pozulduğuna görə iddiaçı iddia ərizəsi ilə Varonej vilayətinin Ostraqojski Rayon Məhkəməsinə müraciət edib cavabdehlə olan nikahın pozulmasını və cavabdehdən alimentin tutulmasına dair qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Rusiya Federasiyasının Varonej vilayətinin Ostraqojski Rayon Məhkəməsinin 20 iyul 2018-ci il tarixli, 2-394/2018 saylı qətnaməsi ilə Cavabdeh ilə 17 noyabr 2012-ci ildə bağlanmış nikah pozulmuşdur. Həmin qətnamə ilə iddia tələbinin cavabdehdən alimentin tutulması hissəsində təmin edilməmişdir. Qətnamədə iddiaçıya aliment tələbinə dair yaşadığı yerin rayon məhkəməsinə müraciət və aliment tələb olunması tövsiyyə olunmuşdur. İddiaçı cavabdehlə birgə yaşadığı müddətdə onun ticarətlə məşğul olub yaxşı pul qazanmasının şahidi olmuşdur. 2015-ci ildən bu günə kimi cavabdeh azyaşlı Aylinə heç bir maddi yardım göstərməmişdir. 2015-ci ildən indiyə kimi iddiaçı dəfərlə iddia ərizəsi ilə cavabdehin yaşadığı yerin məhkəməsinə müraciət edib alimentin tutulmasına dair məhkəmə aktı qəbul etmələrini xahiş etmişdir. Rusiya Federasiyasının Varonej vilayətinin Ostraqojski Rayon Məhkəməsi hər dəfə müxtəlif bəhanələr gətirərək iddiaçının ərizələrini geri qaytarmışdır. Cavabdeh ticarətlə məşğul olduğu üçün həmin rayonda mövcud olan inzibati orqanlarda işləyən şəxslərlə tanışlığı vardır və göründüyü kimi məhkəməyədə təsir etmək qabiliyyətindədir. Cavabdeh könüllü olaraq uşağının saxlanması üçün alimet ödəməkdən boyun qaçırır. İddiaçının atası uzun müddətdir ki, vəfat etmiş və o, anası ilə birlikdə Göygöl rayonunun Hacıməlik qəsəbəsində yaşayır. İddiaçı uşaq azyaşlı olduğu üçün işləyə bilmir və qızı Aylini anasının aldığı cüzi təqaüd pulu ilə saxlamışdır. Bu səbəbə görə də iddiaçı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Odur ki, iddiaçı iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında İddiaçı iddianı müdafiə edərək təmin edilməsini xahiş etdi. Cavabdeh məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə rəsmi məlumat verilmişdir. Buna baxmayaraq, cavabdeh məhkəmə iclasına gəlməmiş, gəlməməsinin üzrlü səbəbləri barədə məhkəməyə heç bir məlumat verməmişdir. Belə olan halda məhkəmə işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etdi. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra MPM) 185.5-ci maddəsinə əsasən məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilmiş cavabdehin gəlməməsinin səbəbləri haqqında məlumat olmadıqda və ya məhkəmə gəlməməyin səbəblərini üzürsüz hesab etdikdə, yaxud məhkəmə cavabdehin icraatı qəsdən yubandırdığını aşkar etdikdə, işə baxmağa haqlıdır. Bu halda qətnamə çəkişmə şəraitində qəbul edilmiş kimi qiymətləndirilərək cavabdehə apellyasiya qaydasında şikayət etmək hüququ verilir. Məhkəmə iddiaçını dinləyib, iddia tələbinin dəlillərini iş üzrə toplanmış sübutlarla əlaqəli şəkildə araşdırıb, tədqiq edərək yoxlayıb və iddia tələbinə müfəssəl hüquqi qiymət verib belə qənaətə gəlir ki, iddia qismən təmin edilməlidir. Belə ki, mülki işə əlаvə edilmiş və məhkəmə iclаsındа tədqiq edilmiş: AZE seriyalı, 14843775 nömrəli şəxsiyyət vəsiqəsinin surətindən görünür ki, İddiaçı xx.xx.1989-cu ildə doğulmuşdur. Göygöl rayonu, Hacıməlik qəsəbəsində qeydiyyatdadır. Gəncə “ASAN xidmət” mərkəzinin qeydiyyat şöbəsi tərəfindən verilmiş xx.xx.2015-ci il tarixli, AZ-İİİ seriyalı, 556864 nömrəli doğum haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X4 (Atası Cavabdeh, anası İddiaçı) xx.xx.2015-ci il tarixdə Göygöl şəhərində doğulmuşdur. Bu barədə doğum haqqında akt qeydləri kitabında 2015-ci ilin 06-cı ayının 04-cü günündə 2634 nömrə ilə qeyd edilmişdir. Göygöl RİHB-nın Hacıməlik qəsəbə İƏD-si üzrə nümayəndəliyi tərəfindən verilmiş 824 nömrəli, xx.xx.2018-ci il tarixli arayışdan görünür ki, İddiaçı Göygöl rayon Hacıməlik qəsəbəsində yaşayır. Rusiya Federasiyasının Varonej vilayətinin Ostraqojski Rayon Məhkəməsinin 20 iyul 2018-ci il tarixli, 2-394/2018 saylı qətnaməsinin surətindən görünür ki, Cavabdeh ilə İddiaçı arasında 17 noyabr 2012-ci ildə Voronej vilayətinin Ostroqojsk rayonu VVAQ şöbəsində 315 saylı akt qeydi ilə bağlanmış nikahın pozulması və İddiaçı Cavabdeh qarşı alimentin tutulması haqqında iddia tələblərinin təmin edilməsindən imtina edilməsi qət edilmişdir. Voronej vilayətinin Ostroqojsk rayonu VVAQ şöbəsi tərəfindən 10 yanvar 2019-cu il tarixdə verilmiş İ-Sİ seriyalı, 880256 nömrəli nikahın pozulması haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, Cavabdeh və İddiaçı aralarında olan nikah 21 avqust 2018-ci il tarixdə pozulmuşdur. Bu barədə nikahln pouzlması haqqında akt qeydləri kitabında 2019cu ilin yanvar ayının 10-cu günündə ********************0 nömrə ilə qeyd edilmişdir. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edilmişdir ki, İddiaçı Cavabdeh qаrşı “aliment” tələbinə dаir iddiа ərizəsi ilə məhkəməyə mürаciət edərək, İddiaçı 17 noyabr 2012-ci ildə Rusiya Federasiyası ərazisində Cavabdeh ilə rəsmi nikah bağlamışdır. İddiaçı ilə cavabdehin birgə nikahlarından 06 may 2015-ci il tarixdə Aylin adında qızları doğulmuşdur. İddiaçı cavabdehlə birlikdə RF-nın Varonej vilayətində yerləşən cavabdehin valideynlərinə məxsus evde yaşamışdır. Cavabdeh Azərbaycan vətəndaşı olsa da xeyli müddətdir ki, Rusiya Federasiyasında yaşayır. 2015-ci ildə cavabdeh və onun valideynləri iddiaçını hamilə vəziyyətdə evlərinə göndərmişlər. Aylin xx.xx.2015-ci ildə Azərbaycanda anadan olmuşdur. Cavabdehlə ər-arvadlıq münasibətləri pozulduğuna görə iddiaçı iddia ərizəsi ilə Varonej vilayətinin Ostraqojski Rayon Məhkəməsinə müraciət edib cavabdehlə olan nikahın pozulmasını və cavabdehdən alimentin tutulmasına dair qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Rusiya Federasiyasının Varonej vilayətinin Ostraqojski Rayon Məhkəməsinin 20 iyul 2018-ci il tarixli, 2-394/2018 saylı qətnaməsi ilə Cavabdeh ilə 17 noyabr 2012-ci ildə bağlanmış nikah pozulmuşdur. Həmin qətnamə ilə iddia tələbinin cavabdehdən alimentin tutulması hissəsində təmin edilməmişdir. Qətnamədə iddiaçıya aliment tələbinə dair yaşadığı yerin rayon məhkəməsinə müraciət və aliment tələb olunması tövsiyyə olunmuşdur. İddiaçı cavabdehlə birgə yaşadığı müddətdə onun ticarətlə məşğul olub yaxşı pul qazanmasının şahidi olmuşdur. 2015-ci ildən bu günə kimi cavabdeh azyaşlı Aylinə heç bir maddi yardım göstərməmişdir. 2015-ci ildən indiyə kimi iddiaçı dəfərlə iddia ərizəsi ilə cavabdehin yaşadığı yerin məhkəməsinə müraciət edib alimentin tutulmasına dair məhkəmə aktı qəbul etmələrini xahiş etmişdir. Rusiya Federasiyasının Varonej vilayətinin Ostraqojski Rayon Məhkəməsi hər dəfə müxtəlif bəhanələr gətirərək iddiaçının ərizələrini geri qaytarmışdır. Cavabdeh ticarətlə məşğul olduğu üçün həmin rayonda mövcud olan inzibati orqanlarda işləyən şəxslərlə tanışlığı vardır və göründüyü kimi məhkəməyədə təsir etmək qabiliyyətindədir. Cavabdeh könüllü olaraq uşağının saxlanması üçün alimet ödəməkdən boyun qaçırır. İddiaçının atası uzun müddətdir ki, vəfat etmiş və o, anası ilə birlikdə Göygöl rayonunun Hacıməlik qəsəbəsində yaşayır. İddiaçı uşaq azyaşlı olduğu üçün işləyə bilmir və qızı Aylini anasının aldığı cüzi təqaüd pulu ilə saxlamışdır. Bu səbəbə görə də iddiaçı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Аzərbаycаn Respublikаsının Kоnstitusiyаsının 60-cı mаddəsinə əsаsən, hər kəsin hüquq və аzаdlıqlаrının inzibаti qаydаdа və məhkəmədə müdаfiəsinə təminаt verilir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra MPM) 4-cü mаddəsinə əsаsən, bütün fiziki və hüquqi şəxslər özlərinin qаnunlа qоrunаn hüquq və аzаdlıqlаrını, eləcə də mаrаqlаrını qоrumаq və təmin etmək məqsədilə qаnunlа müəyyən edilmiş qаydаdа məhkəmə müdаfiəsindən istifаdə etmək hüququnа mаlikdirlər. Аzərbаycаn Respublikаsının Kоnstitusiyаsının 125-ci maddəsinin Vİİ bəndində göstərilmişdir ki, məhkəmə icraatı həqiqətin müəyyən edilməsini təmin etməlidir. Аzərbаycаn Respublikаsının Kоnstitusiyаsının 17-cı mаddəsinin İİ bəndinə əsаsən, uşаqlаrın qаyğısınа qаlmаq və оnlаrı tərbiyə etmək vаlideynlərin bоrcudur. Bu bоrcun yerinə yetirilməsinə dövlət nəzаrət edir. Azərbaycan Respublikasının Konstitutsiyasının 34-cü maddəsinin 4-ci bəndinə əsasən, uşaqlara qayğı göstərmək, onları tərbiyə etmək valideyinlərin həm hüququ, həm də vəzifəsidir. “Uşaq hüquqları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 5-ci maddəsinə əsasən, dövlət orqanları, bütün fiziki və hüquqi şəxslər öz fəaliyyətində uşaqların mənafelərini üstün tutmalı, onların hüquqlarının təmin olunmasına şərait yaratmalıdırlar. Həmin Qanunun 8-ci maddəsinə əsasən, hər uşağın yaşamaq, normal şəraitdə fiziki, əqli və mənəvi cəhətdən inkişaf etmək hüququ vardır. Dövlət bu şəraiti təmin edən iqtisadi, sosial hüquq və digər tədbirlər görməyi sağlam və təhlükəsiz mühit yaratmağı öz öhdəsinə götürür. Həmin Qanunun 13-cü maddəsinə əsasən, uşağın Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş minimum dolanacaq xərclərindən az olmayan maddi təminat almaq hüququ vardır. Bu Qanunun 19-cu maddəsinə əsasən, uşağın qabiliyyətinin inkişaf etdirilməsi, onun maddi və mənəvi təlabatlarının təmin edilməsi, hüquq və mənafelərinin mühafizəsi valideyinlərin əsas vəzifəsidir. “Uşaq hüquqları haqqında” BMT-nin 12 noyabr 1989-cu il tarixli Konvensiyasının 3-cü maddəsinə əsasən, uşaqlar barəsində bütün tədbirlərdə əsas diqqət uşaq mənafelərinin daha yaxşı təmin edilməsinə yönəldilir, istər bu tədbirlər sosial təminat məsələləri ilə məşğul olan dövlət idarələri və ya özəl idarələr tərəfindən görülsün, istərsə də məhkəmələr, inzibati və ya qanunvericilik orqanları tərəfindən edilsin. Həmin Konvensiyanın 27-ci maddəsinə əsasən, hər bir uşaq özünün fiziki, əqli, mənəvi, əxlaqi və sosial inkişafı ücün lazımi həyat səviyyəsi hüququna malikdir. Lazımi həyat səviyyəsinin təmin edilməsi üçün əsas məsuliyyəti valideyinlər daşıyırlar. Uşaq hüquqlarının həyata keçirilməsi, uşaqların yüksək mənəviyyatlı, hərtərəfli şəxsiyyət kimi formalaşmasına şərait yaradılması Azərbaycan Respublikasının dövlət siyasətinin üstün istiqamətlərindən biridir. Uşaqlar barəsində dövlət siyasəti hər bir uşağın zəruri maddi və məişət şəraitində böyüyüb tərbiyə olunmasının, mütərəqqi tələblər əsasında təhsil almasının, layiqli vətəndaş kimi formalaşmasının təmin edilməsinə yönəldilir. Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəllənin (bundan sonra AM) 75.1-ci maddəsinə əsasən, valideynlər uşaqlarını saxlamağa borcludurlar. Həmin Məcəllənin 75.4-cü maddəsinə əsasən, valideynlər uşaqlarını saxlamadıqda uşaqların saxlanması üçün vəsait (aliment) valideynlərdən məhkəmə qaydasında tutulur. Həmin Məcəllənin 78.1-ci maddəsinə əsasən, valideynlər arasında yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlara aliment ödənilməsi barədə saziş yoxdursa, eləcə də aliment verməyə borclu olan valideynin qazancı (gəliri) qeyri-müntəzəm, dəyişən olarsa, ya qazancın (gəlirin) hamısını və ya bir hissəsini həmin valideyn natura və ya xarici valyuta ilə alırsa, yaxud onun qazancı və ya sair gəliri yoxdursa, habelə alimentin valideynin qazancından (gəlirindən) müəyyən hissə kimi tutulması mümkün olmadığı, çətinlik törətdiyi və tərəflərdən birinin və ya marağının əhəmiyyətli dərəcədə pozulduğu başqa hallarda, uşaqların saxlanması üçün vəsait tutulmasını tələb edən şəxsin xahişi ilə alimentin miqdarı məhkəmə tərəfindən hər ay ödənilməli olan sabit pul məbləğində və ya eyni zamanda həm sabit pul məbləğində, həm də bu Məcəllənin 76-cı maddəsinə uyğun olaraq qazancın (gəlirin) müəyyən hissəsi kimi müəyyən edilə bilər. Həmin Məcəllənin 78.2-ci maddəsinə əsasən, sabit pul məbləğinin miqdarı məhkəmə tərəfindən tərəflərin maddi və ailə vəziyyəti, diqqətəlayiq olan digər hallar nəzərə alınmaqla uşağın əvvəlki təminatının səviyyəsinin mümkün qədər maksimal saxlanması əsas tutularaq müəyyən edilir. “Аzərbаycаn Respublikası Аilə Məcəlləsinin 76, 78 və 112-ci maddələrinin şərh edilməsinə dair”Azərbaycan Respublikasi Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 27 iyul 2016-cı il tarixli qərarında qeyd edilmişdir ki, aliment ödənilməsi barədə saziş olmadıqda məhkəmə Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 76.2 və 78.2-ci maddələrinə, bu Qərarda formalaşmış hüquqi mövqeyə uyğun olaraq, hər iki tərəfin maddi və ailə vəziyyəti və diqqətəlayiq digər hallarla yanaşı, uşağın əvvəlki təminatının səviyyəsinə də qiymət verməlidir. Həmin qərarda daha sonra göstərilmişdir ki, Bu Qərarın nəticə hissəsinin 1-ci bəndində göstərilən hallara qiymət verərkən məhkəmə həmçinin nəzərə almalıdır ki, “Uşaq hüquqları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 13-cü maddəsinə uyğun olaraq, uşağın Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş minimum dolanacaq xərclərindən az olmayan maddi təminat almaq hüququ vardır. “Nikahın pozulması, boşanmadan sonra yetkinlik yaşına çatmayan uşaqların valideynlərdən hansının yanında qalması və uşaqlar üçün valideynlərdən aliment tutulması tələbinə dair işlərə baxılarkən qanunvericiliyin məhkəmələr tərəfindən tətbiqi təcrübəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 28 mart 2016cı il tarixli qərarında qeyd edilmişdir ki, məhkəmələrə izah edilsin ki, uşağın Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş minimum dolanacaq xərclərindən az olmayan maddi təminat almaq hüququ vardır (“Uşaq hüquqları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 13-cü maddəsi). Nikahın pozulması ilə əlaqədar uşağın valideynlərdən birinin himayəsinə verilməsi, uşağa qulluq, onun sağlamlıq, təhsil, inkişaf, məişət qayğılarının çəkilməsinin uşağın himayəsində olduğu valideynin üzərinə düşməsi, qanunvericiliklə müəyyən edilmiş minimum dolanacaq xərclərindən az olmayan maddi təminatın aliment kimi digər valideyndən tutulmasına əsas verir. Aliment ödəyən əmək qabiliyyətli valideynin rəsmi olaraq heç bir yerdə işləməməsi və qazanca malik olmaması onu uşağı saxlamaq, qanunvericiliklə müəyyən olunmuş minimum dolanacaq xərclərindən az olmayan maddi təminatı ödəmək vəzifəsindən azad etmir. Həmin Qərarda daha sonra göstərilmişdir ki, məhkəmə tərəfindən alimentin miqdarı müəyyən edilərkən uşağın əvvəlki təminatının səviyyəsinin mümkün qədər maksimal saxlanması əsas meyar olmalı və yalnız bir tərəfin deyil, hər iki tərəfin ailə və maddi vəziyyəti öyrənilməlidir. Bu zaman məhkəmələr uşağın valideynlərinin birgə yaşadıqları dövrdə ailənin maddi vəziyyəti və yaxud ayrı yaşadıqları dövrdə uşağın saxlanmasına valideynlərdən biri tərəfindən könüllü qaydada vəsait ödənilməsini və uşağın bu ödəmənin dayandırıldığı vaxtadək olan dövrdəki təminat səviyyəsini nəzərə almalıdırlar. Əlavə haqq ödənilməklə uşağın məktəbəqədər tərbiyə müəssisəsinə, musiqi, rəsm, idman, rəqs və digər dərnəklərə gedib-getməməsi də nəzərə alınmalıdır. AM-nin 112.1-ci maddəsinə əsasən, aliment ödənilməsi barədə saziş olmadıqda məhkəmə tərəfindən alimentin miqdarı müəyyən olunduqdan sonra tərəflərdən birinin ailə və ya maddi vəziyyətində dəyişiklik olmuşsa, məhkəmə tərəflərdən istənilən birinin tələbi ilə alimentin müəyyən olunmuş miqdarını dəyişə bilər və ya aliment ödəməli olan şəxsi tərəflərin diqqətəlayiq başqa maraqlarını da nəzərə almaqla aliment ödəməkdən azad edə bilər. «Elşolts Almaniyaya qarşı» işi üzrə Avropa Məhkəməsinin qərarına əsasən Konvensiyanın 8-ci maddəsi tələb edir ki, dövlət hakimiyyəti orqanları uşağın maraqları ilə valildeynlərin arasında ədalətli tarazlığa riayət etsinlər və tarazlaşdırma prosesində uşağın yüksək maraqlarına xüsusi əhəmiyyət verilməlidir, həmin maraqlar onların xarakterindən və ciddiliyindən asılı olaraq valideynlərin maraqlarından üstün tutula bilər. Məhkəmə qeyd edir ki, “Uşaq hüquqları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 13-cü maddəsinə görə uşağın Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş minimum dolanacaq xərclərindən az olmayan maddi təminat almaq hüququ vardır. Odur ki, cаvаbdeh uşağının yaşayışı üçün zəruri olan xərclərin minimum səviyyədə ödənilməsi üçün məsuliyyət daşıyır. Nəzərə alınmalıdır ki, “Azərbaycan Respublikasında 2023-cü il üçün yaşayış minimumu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə yaşayış minimumu uşaqlar üçün 220 manat məbləğində müəyyən edilmişdir. Həmin məbləğ eyni zаmаndа iddiаçının uşaqlarına dа şamil olunur. Məhkəmə uşаğın sаxlаnmаsı üçün аlimentin miqdarına dаir məsələni müzakirə edərkən uşağın saxlanması ilə bağlı gündəlik qayğıların iddiаçının üzərinə düşməsini və uşağa qulluq etməsini diqqətəlayiq hal kimi nəzərə alır. Beləliklə məhkəmə hesаb edir ki, vаlideynlərin hər ikisinin hüquqlаrı bərаbər оlmаqlа, оnlаrın hər ikisinin uşаğa qаyğı göstərmək bоrcu оlduğundаn, uşağın əvvəlki təminat səviyyəsinin mümkün qədər yüksək səviyyədə saxlanmasını əsas tutаrаq, hаbelə uşаğın qulluq, sağlamlıq, təhsil, inkişaf, məişət qayğılarının çəkilməsinin iddiаçının üzərinə düşməsini nəzərə аlаrаq uşağın yetkinlik yaşına çatanadək saxlanması üçün cavabdehdən hər ay 200 (iki yüz) manat məbləğində аliment tutulmаlı, alimentin tutulması məhkəməyə müraciət edildiyi vaxtdan etibarən hesablanmalı, qətnamə dərhal icra edilməlidir. Məhkəmə yuxarıda qeyd olunan alimentin məbləği ilə bağlı nəticəyə gələrkən onu da qeyd edir ki, «İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqlarının müdafiəsi haqqında» Avropa Konvensiyasının 6-cı maddəsi (ədalətli məhkəmə araşdırması hüququ) məhkəmə qərarlarının icrası prosedurunu da əhatə edir. Belə ki, Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi oxşar presedent qərarlarında vurğulamışdır ki, ədalətli məhkəmə araşdırması o zaman tamamlanmış hesab edirlir ki, məhkəmə qərarları tam icra edilmiş olsun. Belə olan halda, gələcəkdə məcburi qüvvəyə malik olacaq hazırki yekun məhkəmə qərarının tərəflərdən birinin ziyanına icra olunmadan qalması ehtimalı, 6-cı maddə ilə təmin olunan məhkəməyə müraciət hüququnu (ədalətli məhkəmə araşdırması hüququ) da xəyali hüquqa çevirə bilər. Odur ki, iş üzrə qətnamənin icra olunmadan qalma ehtimalı aradan qaldırmaq üçün məhkəmə hazırki nəticəyə gəlmişdir. Məhkəmə, iddianın alimentin xx.xx.2018-ci il tarixdən tutulması hissəsinə münasibət bildirərək qeyd edir ki, iddia həmin hissədə təmin edilə bilməz. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinin 100.2-ci maddəsinə əsasən, aliment məhkəməyə müraciət edildiyi vaxtdan tutulur. Hazırkı işdən isə görünür ki, iddiaçı xx.xx.2019-cu il tarixdə məhkəməyə müraciət edilmiş, yəni iddia ərizəsi həmin tarixdə məhkəməyə daxil olmuşdur. Odur ki, aliment həmin tarixdən tutulmalıdır. MPM-nin 220.5-ci maddəsinə əsasən, qətnamənin nəticə hissəsində iddianıntam və ya qismən təmin edilməsi və ya rədd edilməsi haqqında məhkəmənin hansınəticəyə gəldiyi, məhkəmə xərclərinin bölüşdürülməsi, qətnamədən şikayət verməmüddəti və qaydası göstərilməlidir. MPM-nin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsində isə göstərilir ki, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 88-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü mаddəsinə əsаsən, məhkəmə öz qətnаməsini yаlnız məhkəmə iclаsındа tədqiq оlunmuş sübutlаrlа əsаslаndırır. MPM-nin 112.1.3-cü mаddəsinə əsаsən, аliment аlınmаsı hаqqındаkı iddiаlаrdа iddiаnın qiymətinin bir il ərzində ödəmənin məcmusu ilə müəyyən etməli оlduğu hаldа, cаvаbdehdən dövlət rüsumu hesаbınа 44 (qırx dörd) mаnаt аlınаrаq dövlət büdcəsinə ödənilməlidir. Şərh olunanlara əsasən və MPM-nin 214, 216-220, 233, 357 və 360-cı mаddələrini rəhbər tutаrаq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddiа qismən təmin edilsin. 06 may 2015-ci il təvəllüdlü X2 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanması üçün Cavabdeh hər ay 200 (iki yüz) manat sabit pul məbləğində aliment tutularaq İddiaçı verilsin. Cavabdeh оğlundаn 44 (qırx dörd) mаnаt dövlət rüsumu аlınаrаq dövlət büdcəsinə ödənilsin. Alimentin tutulma müddəti məhkəməyə müraciət edildiyi vaxtdan, yəni xx.xx.2019-cu il tarixdən müəyyən edilsin. Qətnamə dərhal icra edilsin. İddia tələbi qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnаmənin surəti rəsmi qaydada verildiyi gündən 1(bir) аy müddətində Göygöl Rаyоn Məhkəməsi vаsitəsilə Gəncə Аpelyаsiyа Məhkəməsinə аpelyаsiyа şikаyəti verilə bilər. Qətnаmədən şikаyət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən bir аy keçdikdən sоnrа qаnuni qüvvəyə minir. Hakim: Əyyub Kərimov.
Məhkəmə qərarları › İş №2(066)-333/2023
Göygöl Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(066)-333/2023
24.01.2023 · Ailə münasibətləri üzrə mübahisələr - Alimentin təyin edilməsi tələbi
Mənbə: Azərbaycan məhkəmə sistemi (courts.gov.az) — anonimləşdirilmiş rəsmi mətn. Dataset: Azerbaijan Court Data (CC-BY-4.0).
Mənbə: Azərbaycan məhkəmə sistemi (courts.gov.az) — anonimləşdirilmiş rəsmi mətn. Dataset: Azerbaijan Court Data (CC-BY-4.0).
Bu qərar sizin işinizə uyğun gəlirmi?
Sualınızı yazın — cavab qanun maddələri və məhkəmə təcrübəsi əsasında hazırlanır.
Sual ver