Xaçmaz Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(067)-548/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Xaçmaz şəhəri İş № 2(067)-548/2023 14.02.2023 XAÇMAZ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Sadıqov Anar Böyükkişi oğlunun sədrliyi Məhkəmə iclas katibi X4, İddiaçı, Cavabdeh iştirakı ilə İddiaçı Cavabdeh qarşı aliment tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə 14 fevral 2023-cü ildə Xaçmaz şəhərində açıq məhkəmə iclasında baxaraq müəyyən etdi: İddiaçı məhkəmədə iddia qaldıraraq cavabdehdən xx.xx.2006-cı il təvəllüdlü X2 və xx.xx.2015-ci il təvəllüdlü Cavabdeh Renad qızının saxlanması üçün hər ay cəmi 400 manat maddi vəziyyəti dəyişənə qədər sabit məbləğdə alimentin tutularaq ona verilməsi barəsində qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiasını onunla əsaslandırmışdır ki, cavabdeh övladlarının nənəsidir. Övladlarını saxlamaq üçün ataları X5 maddi yardım almır, baömayaraq ki, Xaçmaz rayon məhkəməsinin xx.xx.2022-ci il tarixli qətnaməsinə əsasən 386 manat aliment pulu almalıdır. , lakin həmin aliment pulunu ala bilmir. Uşaqların atası tüfeyli həyat yaşayır, pis vərdişlərin aludəçisidir. O, azyaşlı övladlarını saxlamaqda çətinlik çəkir, heç yerdə işləmir. Övladı ağır xəstədir, iynə dərmanlarını ala bilmir. Cavabdehin nəvəsinə kömək etmək üçün yetərincə maddi vəsaiti var, uşaqları saxlaya bilər, amma həmin vəzifəni könüllü surətdə yerinə yetirmək arzusunda deyil. Cavabdeh hazırda müəllimə işləyir və digər gəlir mənbələri də var. Məhkəmə iclasında iddiaçı iddia ərizəsində göstərilənlərə uyğun izahat vermiş və iddianın təmin edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında cavabdeh iddianı qəbul etməyərək göstərmişdir ki, Xaçmaz rayon məhkəməsinin qətnaməsinə əsasən oğlu ilə iddiaçı arasında olan nikah pozulmuş, oğlu Renaddan uşaqların yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanması üçün hər ay hər uşağa görə 193 manat olmaqla cəmi 386 manat sabit məbləğdə alimentin alınaraq iddiaçıya verilməsi qət edilmişdir. İddiaçı alimenti oğlundan tələb etməlidir. İddiaçı oğlunun yerini də bilir. İddianın təmin olunmamasını xahiş etmişdir. Məhkəmə tərəflərin izahatlarını dinləyib iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, iddia təmin olunmamalıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 17-ci maddəsinini İİ-ci hissəsinə əsasən uşaqların qayğısına qalmaq və onları tərbiyə etmək valideynlərin borcudur. Bu borcun yerinə yetirilməsinə dövlət nəzarət edir. Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinin 89-cu maddəsində göstərilir ki, yardıma ehtiyacı olan yetkinlik yaşına çatmayan nəvələr saxlanmaq üçün öz valideynlərindən maddi yardım ala bilmədikdə, buna zəruri vəsaitə malik baba və nənədən məhkəmə qaydasında aliment almaq hüququna malikdirlər. Əmək qabiliyyəti olmayan və yardıma ehtiyacı olan yetkinlik yaşına çatan nəvələr saxlanmaq üçün valideynlərindən, yaxud da ərdən (arvaddan) maddi yardım ala bilmədikdə, onlara da eyni hüquq verilir. İş materiallarında olan Xaçmaz rayon məhkəməsinin 16 may 2022-ci il tarixli 2(067)- 332/2022 saylı qətnaməsinin surətindən müəyyən olunur ki, X6 ilə X9 arasında xx.xx.2006-cı il tarixində bağlanmış nikah qeydi pozulmuşdur. xx.xx.2006-cı il təvəllüdlü X8 və xx.xx.2015-ci il təvəllüdlü Cavabdeh Renad qızı anaları X1 yanında saxlanılmış, xx.xx.2006-cı il təvəllüdlü X2 və xx.xx.2015-ci il təvəllüdlü Cavabdeh Renad qızının yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanılması üçün X5 hər ay hər uşaq üçün 193 manat olmaqla, cəmi 386 manat sabit pul şəklində aliment alınaraq X3 verilməsi qət edilmişdir. Məhkəmə nəzərə alır ki, mülki prosesdə qəbul edilmiş və sübut hüququnun tələbləri baxımından mühüm əhəmiyyətə malik olan formal həqiqət prinsipinə görə sübutların toplanması və təqdim edilməsi yükü bütünlüklə tərəflərin üzərinə düşür. MPM sübutetmə vəzifələrinin bölgüsünün ümumi qaydasını müəyyən edir. Bu qaydaya görə iş iştirakçıları tələb və etirazlarını əsaslandırdıqları faktları isbat etməlidirlər. Məhkəmə öz istəyinə görə iş iştirakçısı olan bu və ya başqa şəxsi onun öz iddia və etirazlarını əsaslandırmaq üçün söykəndiyi halların və qanunla sübut etməli olduğu başqa halların sübut olunması yükündən azad edə, yaxud sübutetmə yükünü bölüşdürə bilməz. MPM məhkəməyə öz təşəbbüsü ilə sübutlar toplamaq hüququ vermir və sübutların toplanması və verilməsi yükünü bütünlüklə sübutetmə yükünü daşıyan iş iştirakçılarının üzərinə qoyur. Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməli, tərəflərin məhkəməyə təqdim etmədikləri faktları nəzərə almalıdır (MPM-in 14.2 və 77.1-ci maddələri). Həmin Məcəlləsinin 78.1-ci maddəsinin tələblərinə əsasən sübutlar işdə iştirak edən şəxslər tərəfindən birinci instansiya məhkəməsinə təqdim edilir. Ona görə də, hazırki mübahisə üzrə sübutetmə yükü iddiaçının üzərinə, bunun əksini sübutetmə yükü isə cavabdehin üzərinə düşür. Məhkəmə hesab edir ki, işin obyektiv həlli üçün yalnız mötəbər sübutlardan istifadə oluna bilər. Sübutlar sübut edilən fakta birmənalı bağlı olmalı, yəni həmin faktın varlığı barədə güvənli nəticə çıxarmağa əsas verməlidir. Mülki prosesdə sübutlar əsasında nəticə çıxararkən aşağıdakı qayda əsas tutulmalıdır: 1) güvənli nəticəyə gəlməkdən ötrü bir yox, bir neçə sübut olmalıdır; 2) sübutların heç birinin güvənliliyi şübhə doğurmamalıdır; 3) bu sübutlar bir-birini təsdiq etməli və tamamlamalıdır; 4) bu sübutlar birlikdə dəyərləndirilməlidir. Beləliklə məhkəmə tərəflərin izahatlarını və iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, cavabdeh təqaüdçü olmaqla heç yerdə işləmir, eyni zamanda cavabdehin əlavə zəruri vəsaitə malik olması barədə iddiaçı məhkəməyə heç bir mötəbər sübut təqdim etməmişdir. Bundan başqa X7 aliment öhdəliyinə xitam verilməsi yaxud da aliment ödəməkdən azad edilməsinə dair iddiaçı məhkəməyə heç bir sübut təqdim etməmişdir. Bununla yanaşı məhkəmə qeyd edir ki, Ailə Məcələsinin 89-cu maddəsinə əsasən şəxs hər iki valideynindən maddi yardım ala bilmədikdə şəxs, nənə və babadan aliment tələb edə bilər. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin oluna bilməz. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə qət etdi İddiaçı Cavabdeh qarşı aliment tələbinə dair iddiası təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay müddətində Xaçmaz rayon məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Anar Sadıqov