Şəmkir Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №2(076)-1561/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Şəmkir rayon İş № 2(076)-1561/2025 01.04.2025 ŞƏMKİR RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Heydərova Nazlı Azər qızının sədrliyi Heydarov Cəmil Elxan oğlunun katibliyi İddiaçı: İddiaçı iştirakı ilə İddiaçı, Cavabdeh qarşı “Aliment tələbi”nə dair iddiası üzrə işə məhkəmə iclasında baxaraq M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: İddiaçı, Cavabdeh qarşı “Aliment tələbi”nə məhkəmədə iddia qaldıraraq 10 aprel 2017-ci il təvəllüdlü X1 və 26 may 2018-ci il təvəllüdlü X2 adlı uşağların yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanması üçün hər ay, bir uşağa görə 250 (iki yüz əlli) manat sabit pul məbləğində alimentin Cavabdeh onun xeyrinə tutulmasına dair qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı məhkəmə iclası zamanı qanunvericiliyin məzmunu ona aydın olmuşdur, odur ki mülki işin icraatına xitam verilməsinə etiraz etmir. Cavabdeh məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə lazımi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasına gəlməmişdir. Məhkəmə işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə mülki iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, mülki işin icraatına xitam verilməlidir. Belə ki, iş materiallarına əlavə edilmiş 02 avqust 2021-ci il tarixli, 2(076)-1975/2021ci il tarixli qətnamədən görünür ki, İddiaçı Cavabdeh qarşı alimentin tutulması tələbinə dair iddia ərizəsinə baxaraq məhkəmə 10 aprel 2017-ci il təvəllüdlü X1 və 26 may 2018-ci il təvəllüdlü X2 adlı uşağların yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanması üçün 130 (yüz otuz) manat sabit pul məbləğində aliment Cavabdeh tutularaq iddiaçıya verilməsini qət etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 82.3-cü maddəsində göstərilmişdir ki, bir mülki iş üzrə qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qətnaməsi ilə müəyyən edilmiş faktlar həmin işdə iştirak edən şəxslər tərəfindən başqa məhkəmə prosesində mübahisələndirilmir və yenidən sübut edilmir. Eyni Məcəllənin 233.3-cü maddəsinə əsasən qətnamə qanuni qüvvəyə mindikdən sonra tərəflər və işdə iştirak edən digər şəxslər, habelə onların hüquq varisləri məhkəmədə eyni iddia tələblərini, eyni əsas üzrə yenidən irəli sürə bilməzlər, habelə məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmiş faktlara və hüquq münasibətlərinə qarşı başqa prosesdə mübahisə edə bilməzlər. Belə ki, başqa iş üzrə məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qətnaməsi ilə müəyyən olunan faktlar preyudisial faktlar adlanır. Preyudisiallıq məhkəmə aktının qanuni qüvvəsinin təkzibedilməzliyi, müstəsnalığı və məcburiliyi kimi keyfiyyət göstəricilərinin nəticəsidir. Preyudisiya institutu məhkəmə aktlarına yenidən baxılmasının qarşısının alınmasına, məhkəmə təcrübəsində eyniliyin, sabitliyin və hüquqi müəyyənliyin təmin edilməsinə yönəlmişdir. Preyudisiallığı tənzim edən normalar sübut etmə prosesini sadələşdirməyə, işlərə baxılma müddətinin qısaldılmasına, məhkəmələrin, eləcə də məhkəmə prosesi iştirakçılarının vəsaitinə qənaət edilməsinə yönəlmişdir (Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 82.3-cü maddəsinin şərh edilməsinə dair” 23 fevral 2016-cı il tarixli Qərarı). Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 261.0.2-ci maddəsinə əsasən eyni tərəflər arasında, eyni predmet barəsində və eyni əsaslar üzrə məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qətnaməsi və ya iddiaçının iddiadan imtina etməsi və ya tərəflərin barışıq sazişinin təsdiq olunması ilə əlaqədar iş üzrə icraata xitam edilməsi haqqında məhkəmənin qərardadı olarsa, hakim iş üzrə icraata xitam verir. Beləliklə, iş materiallarından görünür ki, İddiaçı eyni əsas və predmet üzrə eyni cavabdehə qarşı əvvəllər məhkəmədə iddası olmuş və həmin iddia üzrə məhkəmə alimentin təyin edilməsi haqqında qətnamə qəbul etmişdir. Həmin Məcəllənin 262.4-cü maddəsinə əsasən işin icraatına xitam verildikdə, eyni tərəflər arasında, eyni predmet haqqında və eyni əsaslar üzrə mübahisə barəsində məhkəməyə müraciət edilməsinə yol verilmir. Beləliklə, məhkəmə iş materiallarını araşdırıb hesab edir ki, İddiaçı, Cavabdeh qarşı aliment tələbinə dair mülki iş üzrə icraata xitam verilməlidir. İddiaçıya izah edilməlidir ki, alimentin artırılması tələbi olarsa, müvafiq qaydada məhkəməyə icra icraatı qaydasında müraciət etmək hüququna malikdir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 261-262, 263-264, 268-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: İddiaçı İddiaçı, Cavabdeh aliment tələbinə dair dair mülki iş üzrə icraata xitam verilsin. İddiaçıya izah edilsin ki, alimentin artırılması tələbi olarsa müvafiq qaydada məhkəməyə icra icraatı qaydasında müraciət etmək hüququna malikdir. Qərardaddan, tərəflərə rəsmi qaydada verildikdən sonra 10 (on) gün müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinet vasitəsilə Şəmkir Rayon Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim: Nazlı Heydərova