Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 2(102)-699/2022 27.01.2022 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Mülki kollegiyasının İddiaçı BOKT ASC-nin Cavabdeh qarşı ilk, Cavabdeh İddiaçı BOKT ASC-yə qarşı qarşılıqlı iddia tələbinə dair iş üzrə QƏRARİ Açar sözlər: kredit borcunun tutulması, tutmanın girov predmetinə yönəldilməsi Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki kollegiyası, hakimlər Əliyev Ələsgər Əliabbas oğlunun sədrliyi və məruzəsi ilə, Əhmədova Mehparə Tofiq qızı və Xəlilov İsmayıl Kamil oğlundan ibarət tərkibdə, Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsi Mülki kollegiyasının 2(105)-1462/2021 nömrəli iş üzrə 06 sentyabr 2021-ci il tarixli qətnaməsindən Cavabdeh tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətinə dair işə 27 yanvar 20 22-ci il tarixdə Ali Məhkəmənin binasında yazılı icraat qaydasında baxaraq, aşağıdakı qərarı qəbul etdi. İşin halları
1. İş materiallarından görünür ki, Cavabdeh əvvəlki "xxxx" ASC-nin (indiki İddiaçı BOKT ASC-nin) Quba filialından 2014-cü il 27 may tarixli xxx №-li kredit (borc) və girov müqaviləsinə əsasən illik 32 faizlə 36 ay müddətinə məişət avadanlıqlarının alınması məqsədilə 38675 ABŞ dolları borc almışdır. Bu borcun təminatı olaraq, Cavabdeh mülkiyyətindəki 19 339 ABŞ dolları (15 170 manat) qiymətləndirilmiş qızıl-zinət əşyalarısep klonla (əyarı: 585, əşyaların sayı-11, çəkisi-79.9), kom.sırğa (əyarı:585, əşyaların sayı-5, çəkisi-53.1), kişi və qadın üzükləri (əyarı: 583, əşyaların sayı-11, çəkisi-70.1), sırğa, üzük (əyarı: 583, əşyaların sayı-6, çəkisi-26.2), qadın saatı (əyarı:58 3, əşyaların sayı-2, çəkisi-28.3), sep, sep, qolbaq (əyarı:500, əşyaların sayı-6 çəkisi-98.3), sep, qolbaq klon, üzük (əyarı:583, əşyaların sayı-10, çəkisi-57.3), kom.sırğa, üzük, sırğa (əyarı:500, əşyaların sayı-7, çəkisi58), sep, klon, qolbaq, sırğa (əyarı: 750, əşyaların sayı 28, çəkisi269.3), sep, qolbaq, sırğa (əyarı:750, əşyaların sayı-3, çəkisi-65), sea (əyarı:750, əşyaların sayı-1, çəkisi-20.5), qolbaq (əyarı: 750, əşyaların sayı-1, çəkisi-7.6), sep, qolbaq (əyarı: 750, əşyaların sayı-2, çəkisi-17.4) 2014-cü il 27 may tarixli qiymətləndirmə aktı ilə yüklü edilmişdir.
2. Məhkəmə Espektiza Mərkəzi tərəfindən verilmiş 30 iyul 2020-ci il tarixli 9/1002 saylı mühasibatlıq ekspertizasının rəyindən görünür ki, iş materiallarında olan sənədlərə (bank tərəfindən tərtib olunmuş hesabdan çıxa rış, kredit müqaviləsi, ödəniş qrafiki və s.) 27 may 2014-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi üzrə Cavabdeh 24 aprel 2017-ci il tarixədək banka olan borcu 51.827,62 ABŞ dolları məbləğində müəyyən olunur o cümlədən: əsas borc üzrə – 31.653.67 ABŞ dolları, faiz borcu üzrə20.173.94 ABŞ dolları.
3. Azərbycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzi tərəfindən verilmiş 30 dekabr 2020-ci il tarixli xxx saylı ekspert rəyindən görünür ki, qarşıya qoyulmuş suallara cavab vermək məqsədilə təqdim edilmiş məmulatlar əvvəlcə mikroskopla (Kruss markalı gemmoloji mikroskop, böyütməsi 10 dəfəyə kimi, süni işıqlanma) müayinə olundu. Çəkisi “Sartorius” markalı elektron laboratoriya tərəzisində çəkildi. Məmulatların əyarı məhək daşı üsulu ilə müəyyən edildi. Məmulatın üzərində olan qaş lar “Presidium Duotester” cihazı ilə müayinə olundu. Paketlər şərti olaraq nömrələndi. Aparılmış tədqiqatların nəticəsində aşağıdakılar müəyyən olundu: Paket 1: 1. 1 ədəd sarı-gümüşü rəngli metaldan boyunbağı qolbaq dəsti - üzərində “750” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 750 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 17,39 qramdır; 2. 1 ədəd sarı rəngli metaldan qolbaq - üzərində “750” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 750 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 7,55 qramdır; 3. 1 ədəd sarı rəngli metaldan boyunbağı - üzərində “750” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 750 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 20,55 qramdır; 4. 1 ədəd sarı-gümüşü rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları olan boyunbağı- qolbaqsırğa cütü dəsti - üzərində “750” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 750 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 64,87 qramdır, qaşları qiymətli qaşlara aid deyil; Paket 2: 1. 1 ədəd sarı rəngli metaldan qolbaq - üzərində “750” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 750 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 10,79 qramdır; 2. 1 ədəd sarı rəngli metaldan qolbaq - üzərində “750” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 750 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 8,66 qramdır; 3. 1 ədəd sarı rəngli metaldan boyunbağı - üzərində “750” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 750 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 9,14 qramdır; 4. 1 ədəd sarı rəngli metaldan boyunbağı - üzərində “750” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 750 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 22,56 qramdır; 5. 1 ədəd sarı rəngli metaldan, üzərində ürək formalı elementləri və ağ şəffaf qaşları olan kulonlu boyunbağı - üzərində “750” əyar damğası həkk olunmuşdur, met alı 750 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 13,17 qramdır, qaşları qiymətli qaşlara aid deyil; 6. 1 ədəd sarı rəngli metatdan, üzərində ürək formalı elementləri olan boyunbağı üzərində “750” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 750 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 6,78 qramdır; Paket 3: 1. 1 ədəd sarı-gümüşü rəngli metaldan boyunbağı qolbaq dəsti - üzərində “750” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 750 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 15,09 qramdır; 2. 1 ədəd sarıgümüşü rəngli metaldan kulonu olan sarı rəngli metaldan boyunbağı - üzərində “750” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 750 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 4,58 qramdır; 3. 1 ədəd sarı rəngli metaldan kulonlu boyunbağı - üzərində “750” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 750 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 7,07 qramdır; 4. 1 ədəd sarı-gümü şü rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşlı, oval formalı kulonu olan boyunbağı - üzərində “750” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 750 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 7,64 qramdır, qaşları qiymətli qaşlara aid deyil; 5. 2 ədəd sarı rəngli metaldan boyunbağı qolbaq dəsti - üzərində “750” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 750 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 14,35 qramdır; Paket 4: 1. 1 ədəd sarı-gümüşü rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları olan kulonlu boyunbağı və bilərzik dəsti - üzərində “585” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 585 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 21,93 qramdır, qaşları qiymətli qaşlara aid deyil; 2. 1 ədəd sarı-gümüşü rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları olan sırğa cütü və üzük dəsti - üzərində “585” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 585 əyarlı qızıl a uyğundur, çəkisi 11,38 qramdır, qaşları qiymətli qaşlara aid deyil; 3. 1 ədəd sarıgümüşü rəngli metaldan üzük - üzərində “585” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 585 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 6,22 qramdır; 4. 1 ədəd sarı-gümüşü rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları olan üzük - üzərində “585” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 585 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 5,91 qramdır, qaşları qiymətli qaşlara aid deyil; 5. 1 ədəd sarı rəngli metaldan, üzərində 1 ədəd yaşıl və ağ şəffaf qaşları olan üzük - üzərində “585” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 585 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 3,46 qramdır, qaşları qiymətli qaşlara aid deyil; 6. 1 ədəd sarı rəngli metaldan, üzərində 14 ədəd ağ şəffaf qaş olan üzük - üzərində “PRESTİJ 333” damğa həkk olunmuşdur, metalı 585 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 3,07 qramdır, qaşları qiymətli qaşlara aid deyil; 7. 1 ədəd sarı rəngli metaldan kulon - üzərində “585” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 585əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 5,34 qramdır; Paket 5: 1. 2 ədəd sarı-gümüşü rəngli metaldan boyunbağı qolbaq dəsti - üzərində “750” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 750 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 55,59 qramdır; Paket 6: 1. 1 ədəd sarı-yaşılımtıl sarıqırmızımtıl sarı rəngli metaldan boyunbağı qolbaq dəsti üzərində “583” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 583 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 32,88 qramdır; 2. 1 ədəd sarıyaşılımtıl sarı-qırmızımtıl sarı rəngli metaldan boyunbağı qolbaq dəsti - üzərində “583” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 583 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 48,91 qramdır; 3. 1 ədəd sarı-yaşılımtıl san-qır mızımtıl sarı rəngli metaldan qolbaq - üzərində “583” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 583 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 7,48 qramdır; 4. 1 ədəd sarı rəngli metaldan, qapağı üzərində qırmızı rəngli qaşları olan qol saatı - üzərində “583” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 583 əyarlı qızıla uyğundur, ümumi çəkisi 19,92 qramdır, qaşları karunt qaşlar qrupuna aiddir; 5. 1 ədəd sarı rəngli metaldan qolbaşsız qol saatı - üzərində “583” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 583 əyarlı qızıla uyğundur, ümumi çəkisi 8,41 qramdır; 6. 1 ədəd sarı rəngli metaldan, ortasında yaşıl, göy, kənarlarında ağ şəffaf qaşları olan sırğa cütü və üzük dəsti - üzərində “583” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 583 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 28,98 qramdır, qaşları qiymətli qaşlara aid deyil; 7. 1 ədəd sarı-gümüşü rəngli metaldan, ortasında qara, kənarlarında ağ şəffaf qaşları olan sırğa cütü və üzük dəsti - üzərində “585” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 585 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 10,79 qramdır, qaşları qiymətli qaşlara aid deyil; 8. 1 ədəd sarı-gümüşü rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları olan sırğa cütü və üzük dəsti - üzərində “583” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 583 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 13,19 qramdır, qaşları briliyantdır, 15 ədədinin hər birinin ölçüsü 0,020 karat, 12 ədədinin hər birinin ölşücü 0,004 karat, 4/3 keyfiyyətlidirlər; Paket 7: 1. 1 ədəd sarı-gümüşü rəngli metaldan boyunbağı qolbaq dəsti - üzərində “750” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 750 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 25,55 qramdır; 2. 1 ədəd sarı rəngli metaldan gül formalı kul on - üzərində “750" əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 750 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 7,85 qramdır; 3. 1 ədəd sarı rəngli metaldan sırğa cütü - üzərində “750” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 750 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 5,05 qramdır; 4. 1 ədəd sarı rəngli metaldan boyunbağı - üzərində “750” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 750 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 11,26 qramdır; Paket 8: 1. 3 ədəd sarı rəngli metaldan, ortasında yaşıl, kənarlarında ağ şəffaf qaşları olan sırğa cütü və üzük dəsti - üzərində “583" əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 583 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 30,28 qramdır, qaşları qiymətli qaşlara aid deyil; 2. 1 ədəd sarı-gümüşü rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları olan sırğa cütü və üzük dəsti - üzərində “583” əyar damğası həkk olunmuşdur, me talı 583 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 12,05 qramdır, qaşları qiymətli qaşlara aid deyil; 3. 1 ədəd sarı-gümüşü rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları olan sırğa cütü üzərində “583” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 583 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 7,61 qramdır, qaşları qiymətli qaşlara aid deyil; 4. 2 ədəd sarı rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları olan üzük (üzüyün birində 1 ədəd qaş yeri boşdur) - üzərində “583” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 583 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 7,99 qramdır, qaşları qiymətli qaşlara aid deyil; 5. 2 ədəd sarı rəngli metaldan, ortasında yaşıl, kənarlarında ağ şəffaf qaşları olan üzük - üzərində “583” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 583 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 16,83 qramdır, qaşları qiymətli qaşlara aid deyil; 6. 1 ədəd sa rı rəngli metaldan tək qaşlı sırğa cütü (tayında qaş yeri boşdur) - üzərində “583” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 583 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 1,65 qramdır, qaşı qiymətli qaşlara aid deyil; 7. 1 ədəd sarı rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları sırğa cütü (tayında 1 ədəd qaş yeri boşdur) - üzərində “585” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 583 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 2,71 qramdır, qaşları qiymətli qaşlara aid deyil; 8. 1 ədəd sarı rəngli metaldan halqa sırğa cütü - üzərində “585” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 585 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 2,17 qramdır; 9. 1 ədəd sarı-gümüşü rəngli metaldan tək qaşlı üzük - üzərində “583” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 583 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 2,87 qramdır, qaşı qiymətli qaşlara aid deyil; 10. 3 ədəd sarı rəngli metaldan üzük - üzərində “583” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 583 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 25,67 qramdır, qaşı qiymətli qaşlara aid deyil; 11.1 ədəd sarıgümüşü rəngli metaldan, üzerində 3 ədəd ağ şəffaf qaşları olan üzük - üzərində “583” əyar damğası həkk olunmuşdur, ^rfetatı 583 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 4,78 qramdır, qaşları qiymətli qaşlara aid deyil; 12. 1 ədəd sarıgümüşü rəngli metaldan, paxlava formalı, üzərində ağ şəffaf qaşları olan üzük - üzərində “583” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 583 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 4,51 qramdır, qaşları qiymətli qaşlara aid deyil; 13. 2 ədəd sarı rəngli metaldan, ortasında yaşıl, kənarlarında ağ şəffaf qaşları olan üzük (üzüyün birində 1 ədəd qaş yüri boşdur) - üzərində “583” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 58 3 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 6,17 qramdır, qaşları qiymətli qaşlara aid deyil; 14. 1 ədəd sarı-gümüşü rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları olan üzük - üzərində “583” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 583 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 4,14 qramdır, qaşları qiymətli qaşlara aid deyil; 15. 1 ədəd sarı rəngli metaldan üzərində 1 ədəd qırmızı rəngli qaşı olan üzük - üzərində “583” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 583 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 6,05 qramdır, qaşı karunt qaşlar qrupuna aiddir; 16. 1 ədəd sarı-gümüşü rəngli metaldan, üzərində 1 ədəd qara və ağ şəffaf qaşları olan kişi üzüyü üzərində “583” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 583 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 11.84 qramdır, qara rəngli və 1 ədəd ağ şəffaf qaşlar qiymətli qaşlara aid deyil, digər aaşları br iliyantdır, 6 ədədinin hər birinin ölçüsü 0.004 karat, 4/3 keyfiyyətdədirlər, 17. 1 ədəd sarı gümüşü rəngli metaldan, üzərində 1 ədəd yaşıl və 6 ədəd ağ şəffaf qaşları olan üzük - metalı 583 əyari: qızıla uyğundur, çəkisi 6.93 qramdır, yaşıl rəngli qaş qiymətli qaşlara aid deyil, ağ şəffaf qaşları briliyantdır. 6 ədədinin hər birinin ölçüsü 0,003 karat, 4/3 keyfiyyətlidirlər; Paket 9: 1. 1 ədəd sarı rəngli metaldan qolbaq - üzərində “750” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 750 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 10,34 qramdır; 2. 1 ədəd sarı rəngli metaldan, “GRAZİELLA” yazısı olan sırğa cütü - metalı 750 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 10,24 qramdır; 3. 1 ədəd sarı rəngli metaldan üzük - üzərində “750” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 750 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 7,62 qramdır; 4. 1 ədəd sarı rəngli metaldan, üzərində 1 ədəd qara və ağ şəffaf qaşları olan üzük - üzərində “18K” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 750 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 16,26 qramdır, qaşları qiymətli qaşlara aid deyil; Paket 10: 1. 1 ədəd sarı rəngli metaldan boyunbağı - üzərində “583” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 583 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 4,75 qramdır; 2. 2 ədəd sarı rəngli metaldan boyunbağı - metalı 583 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 29,84 qramdır; 3. 3 ədəd sarı rəngli metaldan boyunbağı üzərində “585” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 585 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 14,54 qramdır; 4. 1 ədəd sarı rəngli metaldan kulonu üzərində 1 ədəd ağ şəffaf qaş olan boyunbağı - üzərində “585” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 585 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 4,74 qramdır, qaşlarıp qiymətli qaşlara aid deyil; 5. 1 ədəd sarı rəngli metaldan saat qolbağı - metalı 583 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 24,59 qramdır; 6. 1 ədəd sarı rəngli metaldarv üzərində qara və ağ şəffaf qaşları olan kulon - üzərində “5 -” əyar damğası həkk olunmuşdur, metalı 583 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 3,35 qramdır, qaşları qiymətli qaşlara aid deyil: 7. 2 ədəd sarı rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları olan kulon - üzərində “14K” əyar damğası həkk olunmuşdur, metal» 585 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 7,99 qramdır, qaşları qiymətli qaşlara aid deyil.
4. Azərbycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzi tərəfindən verilmiş 25 yanvar 2021-ci il tarixli 9/5077 saylı ekspert rəyindən görünür ki, tədqiqat obyektləri Mərkəzə 1 ədəd banka məxsus AC2096085 nömrəli poli etilen paketdə təqdim edilmişdir. Malın (işin,xidmətin) bazar qiyməti tələblə təklifin qarşılıqlı təsiri nəticəsində təşəkkül tapan qiymət deməkdər. Malın (işin,xidmətin) bazar qiyməti müəyyənləşdirilərkən və təsbit olunarkən malın (işin,xidmətin) bazar qiymətləri və birja kotirovkaları haqqında rəsmi məlumat mənbələrindən, dövlət və yerli hakimiyyət orqanlarının məlumat bazalarından, vergi ödəyicilərinin dövlət vergi orqanlarına verdikləri məlumatlardan, yaxud reklam mənbələrinin məlumatlarından və digər müvafiq məlumatlardan istifadə edilir. Qeyd olunan xüsusatlara müvafiq aparılmış tədqiqat nəticəsində respublikada yerləşən ticarət mərkəzlərində və xüsusiləşmiş zərgərlik məmulatlarının satışı şəbəkələrində mövcud olan qiymətlərə əsasən və eləcə də Məhkəmə ekspertizası mərkəzinin ekspert praktikasında toplanmış məlumatlardan istifadə edilməklə, 1 qram “583/585” əyarlı qızılın məmulat kimi qiymətinin 70,00 manat, 1 qram “750” əyarlı qızılın məmulat kimi qiymətinin 90,00 manat olmasını nəzərə alaraq təqdim edilmiş qızıl-zinət əşyalarının hazırki orta bazar dəyəri təxminən aşağıdakı kimi müəyyən edilir: 1 ədəd 750 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan boyunbağı-qolbaq dəsti, ümumi çəkisi 17.39, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 1565.1 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan qolbaq ümumi çəkisi, 7.55 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiyməti 679.5 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan boyunbağı çəkisi 20.55qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 1849.5 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları olan boyunbağı-q olbaq- sırğa cütü dəsti ümumi çəkisi 64.87 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 5838.3 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan qolbaq ümumi çəkisi 10.79 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 971.1 manat,1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan qolbaq ümumi çəkisi 8.66 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 779.4 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan boyunbağı ümumi çəkisi 9.14 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 822.6 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan boyünbağı ümumi çəkisi 22.56 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 2030.4 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan, üzərində ürək formalı elementləri və ağ şəffaf qaşları olan kulonlu boyunbağı, ümumi çəkisi 13.17qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 1185.3 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan, üzərində ürək formalı elementləri olan boyunbağı ümumi çəkisi 6.78 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 610.2 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan boyunbağı qolbaq dəsti ümumi çəkisi 15.09 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 1358.1 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan kulonu olan sarı rəngli metaldan boyunbağı ümumii çəkisi 4.58 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 412.2 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan kulonlu boyunbağı ümumi çəkisi 7.07 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 636.3, 1 ədəd 750 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşlı, oval formalı kulonu olan boyunbağı ümumi çəkisi 7.64 qram, 1 qramın qiyməti 90manat, ümumi qiymət 687.6 manat, 2 ədə d 750 əyarlı sarı rəngli metaldan boyunbağı qolbaq dəsti ümumi çəkisi 14.35 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 1291.5 manat, 1 ədəd 585 əyarlı sarıgümüşü rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları olan kulonlu boyunbağı və bilərzik dəsti ümumi çəkisi 21.93 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 1535.1 manat, 1 ədəd 585 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları olan sırğa cütü və üzük dəsti ümumi çəkisi 11.38 qram, 1 qramın qiyməti 70manat, ümumi qiymət 796.6 manat, 1 ədəd 585 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan üzük ümumi çəkisi 6.22 qram, 1 qramın qiyməti 70manat, ümumi qiymət 435.4manat, 1 ədəd 585 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları olan üzük ümumi çəkisi 5.91 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 413.7 manat, 1 ə dəd 585 əyarlı sarı rəngli metaldan, üzərində 1 ədəd yaşıl və ağ şəffaf qaşları olan üzük ümumi çəkisi 3.46 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 242.2 manat, 1 ədəd 585 əyarlı sarı rəngli metaldan, üzərində 14 ədəd ağ şəffaf qaş olan üzük ümumi çəkisi 3.07 qram, 1 qramın qiyməti 70manat, ümumi qiymət 214.9 manat, 1 ədəd 585 əyarlı sarı rəngli metaldan kulon ümumi çəkisi 5.34 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 373.8 manat, 2 ədəd 750 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan boyunbağı qolbaq dəsti ümumi çəkisi 55.59 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 5003.1 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı-yaşılımtıl sarı-qırmızımtıl sarı rəngli metaldan boyunbağı qolbaq dəsti ümumi çəkisi 32.88 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 2301.6 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı-yaşılımtı l sarı-qırmızımtıl sarı rəngli metaldan boyunbağı qolbaq dəsti ümumi çəkisi 48.91 qram, 1 qramın qiyməti 70 qram, ümumi qiymət 3423.7 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı-yaşılımtıl sarı-qırmızımtıl sarı rəngli metaldan qolbaq ümumi çəkisi 7.48 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 523.6 manat, 1 ədəd 583 əyarlı, sarı rəngli metaldan, qapağı üzərində qırmızı rəngli karunt qaşları olan qol saatı ümumi çəkisi 19.92 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 1394.4 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı rəngli metaldan qolbaqsız qol saatı ümumi çəkisi 8.41 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 588.7manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı rəngli metaldan, ortasında yaşıl, göy, kənarlarında ağ şəffaf qaşları olan sırğa cütü və üzük dəsti ümumi çəkisi 28.98 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 2028.6 manat, 1 ədəd 585 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan, ortasında qara, kənarlarında ağ şəffaf qaşları olan sırğa cütü və üzük dəsti ümumi çəkisi 10.79 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 755.3 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları olan sırğa cütü və üzük dəsti, qaşları briliyantdır, 15 ədədinin hər birinin ölçüsü 0,020 karat, 12 ədədinin hər birinin ölçüsü 0,004 karat, 4/3 keyfiyyətlidirlər; ümumi çəkisi 13.1 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 1013 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarıgümüşü rəngli metaldan boyunbağı qolbaq dəsti ümumi çəkisi 25.55 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 2299.5 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan gül formalı kulon ümumi çəkisi 7.85 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 7 06.5 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan sırğa cütü ümumi çəkisi 5.05 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 454.5manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan boyunbağı ümumi çəkisi 11.26 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 1013.4 manat, 3 ədəd 583 əyarlı sarı rəngli metaldan, ortasında yaşıl, kənarlarında ağ şəffaf qaşları olan sırğa cütü və üzük dəsti ümumi çəkisi 30.28 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 2119.6 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları olan sırğa cütü və üzük dəsti ümumi çəkisi 12.05 qram, 1 qramın qiyməti 70 qram, ümumi qiymət 843.5 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları olan sırğa cütü ümumi çəkisi 7.61 qram, 1 qramın qiyməti 70 qram, ümumi qiymət 5 32.7 manat, 2 ədəd 583 əyarlı sarı rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları olan üzük (üzüyün birində 1 ədəd qaş yeri boşdur) 7.99 70 559.3 40 2 ədəd 583 əyarlı sarı rəngli metaldan, ortasında yaşıl, kənarlarında ağ şəffaf qaşları olan üzük ümumi çəkisi 16.83 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 1178.1 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı rəngli metaldan tək qaşlı sırğa cütü (tayında qaş yeri boşdur) ümumi çəkisi 1.65 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 115.5 manat, 1 ədəd 585 əyarlı sarı rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları sırğa cütü (tayında 1 ədəd qaş yeri boşdur) ümumi çəkisi 2.71 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 189.7 manat, 1 ədəd 585 əyarlı sarı rəngli metaldan halqa sırğa cütü ümumi çəkisi 2.17 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiyməti 151.9 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarıgümüşü rəngli metaldan tək qaşlı üzük ümumi çəkisi 2.87 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 200.9 manat, 3 ədəd 583 əyarlı sarı rəngli metaldan üzük ümumi çəkisi 25.67 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 1796.9 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan, üzərində 3 ədəd ağ şəffaf qaşları olan üzük ümumi çəkisi 4.78 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 334.6 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan, paxlava formalı, üzərində ağ şəffaf qaşları olan üzük ümumi çəkisi 4.51 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 315.7 manat, 2 ədəd 583 əyarlı sarı rəngli metaldan, ortasında yaşıl, kənarlarında ağ şəffaf qaşları olan üzük (üzüyün birində 1 ədəd qaş yeri boşdur) ümumi çəkisi 6.17 qram, 1 qramın qiyməti 70 mana t, ümumi qiymət 431.9 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları olan üzük ümumi çəkisi 4.14 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 289.8 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı rəngli metaldan üzərində 1 ədəd qırmızı rəngli karunt qaşı olan üzük ümumi çəkisi 6.05 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 423.5 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarıgümüşü rəngli metaldan, üzərində 1 ədəd qara və ağ şəffaf qaşları olan kişi üzüyü. Qara rəngli və 1 ədəd ağ şəffaf qaşlar qiymətli qaşlara aid deyil, digər qaşları briliyantdır, 16 ədədinin hər birinin ölçüsü 0,004 karat, 4/3 keyfiyyətlidirlər; ümumi çəkisi 11.84 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 844.8 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan, üzərində 1 ədəd yaşıl və 6 ədəd ağ şəffaf qaşları olan üzük. Yaşıl rəngli qaş qiymətli qaşlara aid deyil, ağ şəffaf qaşları briliyantdır, 6 ədədinin hər birinin ölçüsü 0,003 karat, 4/3 keyfiyyətlidirlər; ümumi çəkisi 6.93 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 491.1 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan qolbaq ümumi çəkisi 10.34 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 930.6 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan, “GRAZİELLA” yazısı olan sırğa cütü ümumi çəkisi 10.24 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 921.6 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan üzük ümumi çəkisi 7.62 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 685.8 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan, üzərində 1 ədəd qara və ağ şəffaf qaşları olan üzük ümumi çəkisi 16.26 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 1463.4 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı rəngli metaldan boyunbağı ümumi çəkisi 4.75 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 332.5 manat, 2 ədəd sarı rəngli metaldan boyunbağı - metalı 583 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 29,84 qramdır; 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 2088.8 manat, 3 ədəd 585 əyarlı sarı rəngli metaldan boyunbağı ümumi çəkisi 14.54 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 1017.8 manat, 1 ədəd 585 əyarlı sarı rəngli metaldan, kulonu üzərində 1 ədəd ağ şəffaf qaş olan boyunbağı ümumi çəkisi 4.74 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 331.8 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı rəngli metaldan saat qolbağı ümumi çəkisi 24.59 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 1721.3 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı rəngli metaldan, üzərində qara və ağ şəffaf qaşları olan kulon ümumi çəkisi 3.35 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 234.5 manat, 2 ədəd 585 əyarlı sarı rəngli metaldan, üzərində şəffaf qaşları olan kulon ümumi çəkisi 7.99 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 559.3 manat, cəmi-851.78 qram, 67341.6 manat. İş üzrə qəbul edilmiş məhkəmə aktları Birinci instansiya məhkəməsində icraat
5. İddiaçı BOKT ASC (əvvəlki "xxxx" ASC) məhkəmədə iddia qaldıraraq Cavabdeh İddiaçı BOKT ASC-nin xeyrinə 27 may 2014-cü il tarixli, xxx saylı kredit (borc) müqaviləsi üzrə 31651,10 ABŞ dolları əsas, 45409,14 ABŞ dolları hesablanmış faiz, 48077,34 ABŞ dolları dəbbə pulu borcu olmaqla, cəmi 125137,58 ABŞ dolları və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzinin tutulması, girov qoyulmuş qızıl-zinət əşyaları- sep klonla (əyarı: 585, əşyaların sayı-11, çəkisi-79,9 qra m), komplekt sırğa (əyarı:585, əşyaların sayı5, çəkisi-53,1 qram), kişi və qadın üzükləri (əyarı: 583, əşyaların sayı-11, çəkisi-70,1 qram), sırğa, üzük (əyarı: 583, əşyaların sayı-6, çəkisi-26,2 qram), qadın saatı (əyarı:583, əşyaların sayı-2, çəkisi-28,3 qram), sep, qolbaq (əyarı:500, əşyaların sayı-6 çəkisi-98,3 qram), sep, qolbaq klon, üzük (əyarı:583, əşyaların sayı-10, çəkisi 57,3 qram), komplekt sırğa, üzük, sırğa (əyarı:500, əşyaların sayı-7, çəkisi-58 qram), sep, klon, qolbaq, sırğa (əyarı: 750, əşyaların sayı 28, çəkisi269,3 qram), sep, qolbaq, sırğa (əyarı:750, əşyaların sayı-3, çəkisi-65 qram), sep (əyarı:750, əşyaların sayı-1, çəkisi-20,5 qram), qolbağ (əyarı: 750, əşyaların sayı-1, çəkisi7,6 qram), sep, qolbağ (əyarı: 750, əşyaların sayı-2, çəkisi17,4 qram) açıq hərracda satı laraq tələb edilən borcun bir qisminin ödənilməsi, girov qoyulmuş qızıl-zinət əşyaları borcun ödənilməsinə kifayət etmədikdə borcun cavabdehin digər əmlaklarına yönəldilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir.
6. İddiaçı BOKT ASC tələbini bununla əsaslandırmışdır ki, Cavabdeh əvvəlki "xxxx" ASC-nin (indiki İddiaçı BOKT ASC-nin) Quba filialından 27 may 2014-cü il tarixli, xxxx saylı kredit (borc) və girov müqaviləsinə əsasən illik 32 faizlə 36 ay müddətinə məişət avadanlıqlarının alınması məqsədilə 38675 ABŞ dolları borc almışdır. Bu borcun təminatı olaraq, Cavabdeh mülkiyyətindəki 19 339 ABŞ dolları (15 170 manat) məbləğində qiymətləndirilmiş qızıl-zinət əşyalarını- sep klonla (əyarı: 585, əşyaların sayı-11, çəkisi79.9), kom.sırğa (əyarı:585, əşyaların sayı-5, çəkisi-53.1), kişi v ə qadın üzükləri (əyarı: 583, əşyaların sayı-11, çəkisi70.1), sırğa, üzük (əyarı: 583, əşyaların sayı-6, çəkisi-26.2), qadın saatı (əyarı:583, əşyaların sayı-2, çəkisi28.3), sep, sep, qolbaq (əyarı:500, əşyaların sayı-6 çəkisi-98.3), sep, qolbaq klon, üzük (əyarı:583, əşyaların sayı-10, çəkisi-57.3), kom.sırğa, üzük, sırğa (əyarı:500, əşyaların sayı-7, çəkisi-58), sep, klon, qolbaq, sırğa (əyarı: 750, əşyaların sayı 28, çəkisi-269.3), sep, qolbaq, sırğa (əyarı:750, əşyaların sayı3, çəkisi-65), sea (əyarı:750, əşyaların sayı-1, çəkisi-20.5), qolbaq (əyarı: 750, əşyaların sayı-1, çəkisi-7.6), sep, qolbaq (əyarı: 750, əşyaların sayı-2, çəkisi-17.4) girov qoymuş və bu əmlaklar 27 may 2014-cü il tarixli qiymətləndirmə aktı ilə yüklü edilmişdir. Kredit müqaviləsinin 2.7-ci bəndinə görə şərtləşdi rilmiş cədvəldə göstərilən ödəniş aparılmalı gün ödəniş edilmədikdə, ondan sonrakı gün öhdəliyin icrasının gecikdirilməsi sayılır və odur ki, gecikdirilən hər gün üçün borclu kreditora kreditin qalıq məbləğinin 0,2 faiz həcmində dəbbə pulu, 5.2-ci bəndinə əsasən isə müqavilədə nəzərdə tutulmuş müddət bitdikdə və bu müddətin uzadılması haqqında kreditorla razılaşdırılmış sonuncunun qərarı olmadıqda habelə borc vaxtı keçmiş kreditə aid edildikdə faizləri ikiqat hesablayıb borcludan tələb edilir. 24 aprel 2017-ci ilədək Cavabdeh İddiaçı BOKT ASC-yə 27 may 2014-cü il tarixli, xxx saylı kredit (borc) və girov müqaviləsi üzrə 31651,10 ABŞ dolları əsas, 45409,14 ABŞ dolları hesablanmış faiz, 48077,34 ABŞ dolları dəbbə pulu olmaqla, cəmi 125137,38 ABŞ dolları borcu vardır. Cavabdehə xəbərdarlıq ed ilməsinə bxmayaraq, borcu ödəməkdən boyun qaçırmışdır.
7. Cavabdeh "xxxx" ASC-yə qarşı qarşılıqlı iddia verərək "xxxx" ASC-nin (indiki İddiaçı BOKT ASC) Quba filialı ilə onun arasında imzalanmış 27.05.2014-cu il tarixli, xxx saylı kredit (Borc) və girov müqavilələrinin ləğv edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir.
8. Cavabdeh tələbini bununla əsaslandırmışdır ki, onunla "xxxx" ASCnin (indiki İddiaçı BOKT ASC) Quba filialı arasında imzalanmış 27.05.2014-ci il tarixli, xxx (Forma 15 PB- KM-FRM-15) saylı Kredit (Borc) və Girov Müqaviləsinin predmetini "xxxx" ASC-nin ona verdiyi, illik faiz dərəcəsi 32,79 % olan 58675 ABŞ dolları pul vəsaiti təşkil edir. Borcun təminatı olaraq, onun əmlakı olan, «Kreditor-girov saxlayan» tərəfindən qiymətləndirilən 19339 (on doqquz min üç yüz ot uz doqquz) ABŞ dolları dəyərində qızıl-zinət əşyaları, 27 may 2014-cü il tarixli qiymətləndirmə aktı ilə yüklü edilmişdir. Ayrılmış vəsaitin qaytarılması üçün Ödəniş Cədvəli tərtib olunmuşdur. Müqavilə imzalanarkən «Borclu-girov qoyan»nın öhdəliyi icra etmək imkanları «Kreditor-girov saxlayan» tərəfindən öyrənilmiş və gəlirlər barədə qiymətləndirmə komissiyası müvafiq rəy vermişdir. Bu müddət ərzində onun gəlirlərlərində hər hansı fövqəladə artım olmamış, əksinə manatın devalvasiyası ilə əlaqədar kəskin maliyyə itkiləri yaranmışdır. Onun qızıl zinət əşyalarının siyahısında təhriflərə yer verilmişdir. Belə ki, komplekt sırğanın (əyarı: 583, əşyaların sayı - 5, çəkisi 53.1) brilyant qaşlı və kişi və qadın üzüklərinin əyarı: 583, əşyaların sayı - 11, çəkisi - 70.1) brilyant və yaqut qaşlı olm ası göstərilməmiş, eləcə də sep, qolbağ, sırğa (əyarı: 583, əşyaların sayı - 3, çəkisi - 65) olan qızıl-zinət əşyalarının əyarı iddia ərizəsində göstərildiyi kimi 583 deyil, 750-dir. Bank fəaliyyətində risklərintəsnifatı və idarə edilməsi sistemi, “Banklarda risklərin idarə olunması haqqında Qaydalar”ın (Azərbaycan Respublikası Mərkəzi X1 9 dekabr 2013- cü il tarixli qərarı ilə təsdiq edilmişdir) 3-cü bəndində öz əksini tapmışdır. Hazırkı mübahisədən də aydın olur ki, «Kreditor- girov saxlayan», «Borclu-girov qoyan»dan asılı olmayan “bazar riskini” “kredit riski” kimi təqdim edərək, Şabran Rayon Məhkəməsindən öz xeyrinə qətnamə əldə edəcəyini ehtimal edir. Xarici valyutada olan kreditlər üzrə borcların ödənilməsi zamanı «Borclu-girov qoyan»nın maliyyə yükünün müqavilədə nəzərdə tutulmuş öd əniş qrafıkindən çox fərqlənməməsi üçün “Kreditor-girov saxlayan” tərəfindən aylıq ödənişlərin əvvəlki səviyyədə aparılmasına imkan verən restrukturizasiya tədbirləri həyata keçirməli olduğundan, manatın devalvasiyası nəticəsində onun iradəsindən asılı olmayaraq yaranmış borc yükünün bir hissəsinin bank tərəfindən qarşılanması ilə bağlı hər hansı bir təklif daxil olmamışdır. Əksinə, Azərbaycan Respublikasının milli valyutasının ABŞ dolları ilə müqayisədə dəyərinin itirilməsindən sonra, "xxxx" ASC-nin Quba filialından mütəmadi olaraq, müxtəlif vaxtlarda ona məktublar göndərilərək, bazar riskinin itkilərini onun tərəfindən qarşılanmasını tələb etmişlər. Bununla bağlı onun özünün "xxxx" ASC-nin Quba filialına rəsmi müraciətləri də olmuş və bildirmişdir ki, 27.05.2014-cü il tarixli, PB/022/14/ 042895 saylı Kredit (Borc) və Girov Müqaviləsinin şərtlərində manatın devalvasiyası ilə əlaqədar “Kreditor-girov saxlayan»ın itkilərinin onun tərəfindən ödəniləcəyi ilə bağlı öhdəlik yoxdur. Lakin buna baxmayaraq, tərəfindən "xxxx" ASC-nin Quba filialına müraciət olunaraq, ayrılmış kredit vəsaitinin qaytarılması üçün Ödəniş Cədvəlinə uyğun mütəmadi ödəmələrin nəzərə alınmasını və girov qoyulan qızıl- zinət əşyalarının açıq hərracda satılaraq borcun bağlanılmasını təklif etmişdir. Bankın Quba filialının müdir əvəzi X 01.06.2015-ci il tarixində 924/15 saylı məktubla 27.05.2014-cü il tarixli, xxx saylı Kredit (Borc) və Girov Müqaviləsi üzrə sənədlərin artıq məhkəməyə göndərildiyini bildirmişdir. Digər müraciətləri də mahiyyət etibarı ilə eyni məzmumlu məktublarla cavablandırılmışdır. “Maliyyə xidmətləri istehlakçılarının hüquqlarının müdafiəsi və maliyyə-avadlılığının artırılması” layihəsi əsasında hər bir bankda və bank olmayan kredit təşkilatlarında istehlakçılarının müraciətlərinə baxılmasına dair Metodoloji Rəhbərlik hazırlanıb. "xxxx" ASC-nin hüquqi varisi olan İddiaçı BOKT ASC-nin öz müştərisi ilə yaratdığı münasibətlərdən də aydın olur ki, «Bank» xidmət göstərdiyi müştərisinin istehlakçı hüquqlarını tanımır. İddiaçı BOKT ASC-nin iddia tələblərində, manatın devalvasiyası ilə bağlı Borclu-girov qoyan»a hər hansı güzəşt edildiyi göstərilməmişdir. 27.05.2014-cü il tarixli, xxx saylı Kredit (Borc) və Girov Müqaviləsi notariat qaydasında təsdiqlənməmiş, girov hüququ isə dövlət qeydiyyatına alınmadığından hazırda «Borclu-girov qoyan»a qarşı tamamilə əsassız borc hesablanmışdır. O, 27 may 2014-cü il tarixində, "xxxx" ASC-nin (indiki İddiaçı BOKT ASC) Quba filialında Kredit (Borc) və Girov Müqaviləsini imzalayarkən, müqavilənin şərtlərinə görə 36 ay ərzində aylıq ödənişin məbləği 1684,47 ABŞ dolları nəzərdə tutulmuşdur. 11 ay ərzində tərəfindən kreditin qaytarılması istiqamətində 17333 ABŞ dolları "Parabank” ASCyə (indiki İddiaçı BOKT ASC) qaytarılmışdır. Onun müqavilə üzrə ümumi olaraq banka 38675 ABŞ dolları borclu olduğunu hesab etsək, 11 ay ərzində 17333 ABŞ dollar ödənildiyi üçün, 21342 ABŞ dolları borc olduğu ortaya çıxır. Lakin, onun girovda olan qızıl zinət əşyalarının açıq hərracda satışından əldə olanacaq məbləğ göstərilən borc məbləğindən artıq edir. Buna görə də "xxxx" ASC-nin (indiki İddiaçı BOKT ASC) Quba filialı ilə onun arasında imzalanmış 27.05.2014-cü il tarixli xxx saylı Kredit (Borc) və Girov Müqaviləsinin ləğv edilməsi, ekspert tərəfindən hesablanmış qızıl-zinət əşyalarının dəyəri nəzərə alınmaqla, qanunsuz hesablanmış faiz borcunun ləğv edilməsi və girov qoyulmuş qızıl-zinət əşyalarının İddiaçı BOKT ASC-nin mülkiyyətinə verilməklə əsas borcun silinməsi barədə qətnamə çıxarılmalıdır.
9. Şabran Rayon Məhkəməsinin (hakim Ç.İsgəndərov) 27 yanvar 2021-ci il tarixli, 2(031)-5/2021 saylı qətnaməsilə ilk iddia qismən təmin edilmiş, Cavabdeh 27 may 2014cü il tarixli, xxx saylı kredit (borc) və girov müqaviləsi üzrə əsas borc 31653,67 ABŞ dolları, faiz borcu 20173,94 ABŞ dolları olmaqla, cəmi 51827,62 ABŞ dolları pulun və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzinin İddiaçı BOKT ASC-nin (əvvəlki "xxxx" ASC) xeyrinə tutulması, girov q oyulmuş - 1 ədəd 750 əyarlı sarıgümüşü rəngli metaldan boyunbağıqolbaq dəsti, ümumi çəkisi 17,39, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 1565,1 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan qolbağ ümumi çəkisi, 7,55 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiyməti 679,5 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan boyunbağı çəkisi 20,55qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 1849,5 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları olan boyunbağı, qolbağ-sırğa dəsti, ümumi çəkisi 64,87 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 5838,3 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan qolbağ ümumi çəkisi 10,79 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiyməti 971,1 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan qolbağ ümumi çəkisi 8,66 qram, 1 qramın qiyməti 9 0 manat, ümumi qiymət 779,4 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan boyunbağı ümumi çəkisi 9,14 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 822,6 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan boyunbağı ümumi çəkisi 22,56 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 2030,4 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan, üzərində ürək formalı elementləri və ağ şəffaf qaşları olan kulonlu boyunbağı, ümumi çəkisi 13,17qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 1185,3 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan, üzərində ürək formalı elementləri olan boyunbağı ümumi çəkisi 6,78 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 610,2 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan boyunbağı qolbağ dəsti ümumi çəkisi 15,09 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 1358,1 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan kulonu olan sarı rəngli metaldan boyunbağı ümumii çəkisi 4,58 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 412,2 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan kulonlu boyunbağı ümumi çəkisi 7,07 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 636,3, 1 ədəd 750 əyarlı sarıgümüşü rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşlı, oval formalı kulonu olan boyunbağı ümumi çəkisi 7,64 qram, 1 qramın qiyməti 90manat, ümumi qiymət 687,6 manat, 2 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan boyunbağı qolbağ dəsti ümumi çəkisi 14,35 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 1291,5 manat, 1 ədəd 585 əyarlı sarıgümüşü rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları olan kulonlu boyunbağı və bilərzik dəsti ümumi çəkisi 21,93 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 15 35,1 manat, 1 ədəd 585 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları olan sırğa cütü və üzük dəsti ümumi çəkisi 11,38 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 796,6 manat, 1 ədəd 585 əyarlı sarıgümüşü rəngli metaldan üzük ümumi çəkisi 6,22 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 435,4 manat, 1 ədəd 585 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları olan üzük ümumi çəkisi 5,91 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 413,7 manat, 1 ədəd 585 əyarlı sarı rəngli metaldan, üzərində 1 ədəd yaşıl və ağ şəffaf qaşları olan üzük ümumi çəkisi 3,46 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 242,2 manat, 1 ədəd 585 əyarlı sarı rəngli metaldan, üzərində 14 ədəd ağ şəffaf qaş olan üzük ümumi çəkisi 3,07 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 2 14,9 manat, 1 ədəd 585 əyarlı sarı rəngli metaldan kulon ümumi çəkisi 5,34 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 373,8 manat, 2 ədəd 750 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan boyunbağı qolbaq dəsti ümumi çəkisi 55,59 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 5003,1 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı-yaşılımtıl sarı-qırmızımtıl sarı rəngli metaldan boyunbağı qolbağ dəsti ümumi çəkisi 32,88 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 2301,6 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı-yaşılımtıl sarı-qırmızımtıl sarı rəngli metaldan boyunbağı qolbağ dəsti ümumi çəkisi 48,91 qram, 1 qramın qiyməti 70 qram, ümumi qiymət 3423,7 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı-yaşılımtıl sarı-qırmızımtıl sarı rəngli metaldan qolbağ ümumi çəkisi 7,48 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 523,6 manat, 1 ədəd 583 əyar lı, sarı rəngli metaldan, qapağı üzərində qırmızı rəngli karunt qaşları olan qol saatı ümumi çəkisi 19,92 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 1394,4 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı rəngli metaldan qolbağsız qol saatı ümumi çəkisi 8,41 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 588,7manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı rəngli metaldan, ortasında yaşıl, göy, kənarlarında ağ şəffaf qaşları olan sırğa cütü və üzük dəsti ümumi çəkisi 28,98 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 2028,6 manat, 1 ədəd 585 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan, ortasında qara, kənarlarında ağ şəffaf qaşları olan sırğa cütü və üzük dəsti ümumi çəkisi 10,79 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 755,3 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları olan sırğa cütü və üz ük dəsti, qaşları briliyantdır, 15 ədədinin hər birinin ölçüsü 0,020 karat, 12 ədədinin hər birinin ölçüsü 0,004 karat, 4/3 keyfiyyətlidirlər; ümumi çəkisi 13,.1 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 1013 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan boyunbağı qolbağ dəsti ümumi çəkisi 25,55 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 2299,5 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan gül formalı kulon ümumi çəkisi 7,85 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 706,5 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan sırğa cütü ümumi çəkisi 5,05 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 454,5manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan boyunbağı ümumi çəkisi 11,26 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 1013,4 manat, 3 ədəd 583 əyarlı sarı rəngli metaldan, orta sında yaşıl, kənarlarında ağ şəffaf qaşları olan sırğa cütü və üzük dəsti ümumi çəkisi 30,28 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 2119,6 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları olan sırğa cütü və üzük dəsti ümumi çəkisi 12,05 qram, 1 qramın qiyməti 70 qram, ümumi qiymət 843,5 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları olan sırğa cütü ümumi çəkisi 7,61 qram, 1 qramın qiyməti 70 qram, ümumi qiymət 532,7 manat, 2 ədəd 583 əyarlı sarı rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları olan üzük (üzüyün birində 1 ədəd qaş yeri boşdur) 7,99, 2 ədəd 583 əyarlı sarı rəngli metaldan, ortasında yaşıl, kənarlarında ağ şəffaf qaşları olan üzük ümumi çəkisi 16,83 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 1178,1 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı rəngli metaldan tək qaşlı sırğa cütü (tayında qaş yeri boşdur) ümumi çəkisi 1,65 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 115,5 manat, 1 ədəd 585 əyarlı sarı rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları sırğa cütü (tayında 1 ədəd qaş yeri boşdur) ümumi çəkisi 2,71 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 189,7 manat, 1 ədəd 585 əyarlı sarı rəngli metaldan halqa sırğa cütü ümumi çəkisi 2,17 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiyməti 151,9 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan tək qaşlı üzük ümumi çəkisi 2,87 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 200,9 manat, 3 ədəd 583 əyarlı sarı rəngli metaldan üzük ümumi çəkisi 25,67 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 1796,9 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarıgümüşü rəngli metaldan, üzərində 3 ədəd ağ şəffaf qaşları olan üzük ümumi çəkisi 4,78 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 334,6 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarıgümüşü rəngli metaldan, paxlava formalı, üzərində ağ şəffaf qaşları olan üzük ümumi çəkisi 4,51 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 315,7 manat, 2 ədəd 583 əyarlı sarı rəngli metaldan, ortasında yaşıl, kənarlarında ağ şəffaf qaşları olan üzük (üzüyün birində 1 ədəd qaş yeri boşdur) ümumi çəkisi 6,17 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 431,9 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan, üzərində ağ şəffaf qaşları olan üzük ümumi çəkisi 4,14 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 289,8 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı rəngli metaldan üzərində 1 ədəd qırmızı rəngli karunt qaşı olan üzük ümumi çəkisi 6,05 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 423,5 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarıgümüşü rəngli metaldan, üzərində 1 ədəd qara və ağ şəffaf qaşları olan kişi üzüyü, qara rəngli və 1 ədəd ağ şəffaf qaşlar qiymətli qaşlara aid deyil, digər qaşları briliyantdır, 16 ədədinin hər birinin ölçüsü 0,004 karat, 4/3 keyfiyyətlidirlər; ümumi çəkisi 11,84 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 844,8 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı-gümüşü rəngli metaldan, üzərində 1 ədəd yaşıl və 6 ədəd ağ şəffaf qaşları olan üzük, yaşıl rəngli qaş qiymətli qaşlara aid deyil, ağ şəffaf qaşları briliyantdır, 6 ədədinin hər birinin ölçüsü 0,003 karat, 4/3 keyfiyyətlidirlər; ümumi çəkisi 6,93 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 491,1 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan qolbaq ümumi çəkisi 10,34 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 930,6 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan, “GRAZİELLA” yazısı olan sırğa cütü ümumi çəkisi 10,24 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 921,6 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan üzük ümumi çəkisi 7,62 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 685,8 manat, 1 ədəd 750 əyarlı sarı rəngli metaldan, üzərində 1 ədəd qara və ağ şəffaf qaşları olan üzük ümumi çəkisi 16,26 qram, 1 qramın qiyməti 90 manat, ümumi qiymət 1463,4 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı rəngli metaldan boyunbağı ümumi çəkisi 4,75 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 332,5 manat, 2 ədəd sarı rəngli metaldan boyunbağı - metalı 583 əyarlı qızıla uyğundur, çəkisi 29,84 qramdır; 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 2088,8 manat, 3 ədəd 585 əyarlı sarı rəngli metaldan boyun bağı ümumi çəkisi 14,54 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 1017,8 manat, 1 ədəd 585 əyarlı sarı rəngli metaldan, kulonu üzərində 1 ədəd ağ şəffaf qaş olan boyunbağı ümumi çəkisi 4,74 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 331,8 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı rəngli metaldan saat qolbağı ümumi çəkisi 24,59 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 1721,3 manat, 1 ədəd 583 əyarlı sarı rəngli metaldan, üzərində qara və ağ şəffaf qaşları olan kulon ümumi çəkisi 3,35 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 234,5 manat, 2 ədəd 585 əyarlı sarı rəngli metaldan, üzərində şəffaf qaşları olan kulon ümumi çəkisi 7,99 qram, 1 qramın qiyməti 70 manat, ümumi qiymət 559,3 manat, cəmi şəkisi 851,78 qram, dəyəri 67341,6 manat olan qızıl-zinət əşyalarının açıq hərracda satılaraq tə ləb edilən borcun bir qisminin ödənilməsi, girov qoyulmuş qızıl-zinət əşyaları borcun ödənilməsinə kifayət etmədikdə borcun cavabdehin digər əmlaklarına yönəldilməsi qət edilmiş, ilk iddianın qalan hissəsi əsassız olduğundan təmin edilməmiş, qarşılıqlı iddia təmin edilmiş, "xxxx" ASC-nin (indiki İddiaçı BOKT ASC) Quba filialı ilə Cavabdeh arasında imzalanmış 27.05.2014-cu il tarixli, xxx saylı kredit (Borc) və girov müqaviləsi ləğv edilmişdir.
10. Birinci instansiya məhkəməsi qəbul etdiyi qətnaməni onunla əsaslandırmışdır ki, Məhkəmə Espektiza Mərkəzi tərəfindən verilmiş 30 iyul 2020-ci il tarixli 9/1002 saylı mühasibatlıq ekspertizasının rəyinə əsasən 27 may 2014-cü il tarixli xxx saylı kredit müqaviləsi üzrə Cavabdeh 24 aprel 2017-ci il tarixədək banka olan borcu 51.827,62 ABŞ dolları mə bləğində (o cümlədən: əsas borc üzrə – 31.653.67 ABŞ dolları, faiz borcu üzrə20.173.94 ABŞ dolları) müəyyən olunmuşdur.
11. Məhkəmə öz mövqeyini Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 269.1, 269.5, 295, 442, 445.1, 445.2.1, 448.1, 449.1, 467, 501-ci, Mülki Prossesual Məcəllənin 14.2, 77.1, 78.1, 88, 106.1, 217-ci maddələrinə istinadla əsaslandırmışdır. Apellyasiya instansiyası məhkəməsindəki icraat
12. Qətnamədən cavabdeh apellyasiya şikayəti vermişdir.
13. Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsi Mülki kollegiyasının 2(105)-1462/2021 nömrəli iş üzrə 06 sentyabr 2021-ci il tarixli qətnaməsi ilə (hakimlər: Ş.Abasov (sədrlik edən və məruzəçi), S.Qafari və T.Məmmədov) apelyasiya şikayəti təmin edilməmiş, hazırkı iş üzrə Şabran Rayon Məhkəməsinin 27 yanvar 2021-ci il tarixli, 2(031)- 5/2021 saylı qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmışdır.
14. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi qəbul etdiyi qətnaməni onunla əsaslandırmışdır ki, Cavabdeh keçmiş "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin “Quba” filialından 27.05.2014-cü il tarixli, xxx saylı kredit (borc) və girov müqaviləsinə əsasən illik 32 faizlə, 36 ay müddətinə 38675 ABŞ dolları borc almışdır. Bu kredit müqaviləsinin təminatı olaraq, borclu Cavabdeh özünə məxsus olan və bank tərəfindən 19339 ABŞ dolları (15170 manat) məbləğində dəyərləndirilən bir neçə qızıl-zinət əşyalarını qirovla yüklü etmişdir. Xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, borc tam ödənilməmişdir.
15. Məhkəmə kollegiyası hesab etmişdir ki, tərəflər arasında bağlanmış kredit müqaviləsinə əsasən, Cavabdeh həmin kredit müqaviləsi üzrə iddiaçıdan kredit almaq hüququna malik olduğu kimi, eyni zamanda göstərilən müqavilə əsasında kredit məbləğini və həmin müqavilə ilə müəyyən edilmiş faizləri iddiaçıya qaytarmalı olmasına dair vəzifələrin daşıyıcısı olmuşdur. Kreditin alınmasına baxmayaraq, cavabdeh kredit vəsaitinin ödənilməsinə dair vəzifələrini tam yerinə yetirməmişdir.
16. Cavabdehin iddiaçıya kredit müqaviləsindəki öhdəliklərini yerinə yetirmədiyinə görə 31653,67 ABŞ dolları əsas, 20173,94 ABŞ dolları hesablanmış faiz borcu olmaqla cəmi 51827,62 ABŞ dolları borcu yaranmışdır. Bu borc işdə olan obyektiv sübutlarla, o cümlədən məlum ekspert rəyilə təsdiq olunur. Cavabdeh apelyasiya şikayətində faiz borcunu mübahisələndirsə də, bu borcun əsassızlığına dair məhkəməyə heç bir mötəbər sübut təqdim etməmişdir. Məhkəmə kollegiyası bu dəlilləri qiymətləndirərək belə hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsi ilk iddianı bu hissədə qismən təmin edərkən düzgün nəticəyə gəlmişdir.
17. Bundan başqa, məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, iddiaçı yaranan borc ödənilmədiyi üçün bunu girov predmetinə yönəltməyi tələb etməkdə haqlıdır.
18. Həmçinin iş materiallarından görünür ki, tərəflər arasındakı kredit müqaviləsi 27 may 2014-cü ildə 36 ay müddətinə bağlanmışdır və bu müqavilənin müddəti 27 may 2017ci il tarixdə bitmişdir. Həmin müqavilənin ləğv edilməsi barədə Cavabdeh qarşılıqlı iddia qaldırsa və bu iddia təmin olunsa da, məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, əqdin müddətinin tamam olmasına görə həmin tələbin təmin edilməsi zərurəti qalmamış, lakin həmin hissədə qətnamə mübahisələndirilmədiyindən məhkəmə kollegiyası ona qiymət verməyə zərurət görməmişdir. Bununla b elə, qarşılıqlı iddianın əsas dəlili ondan ibarətdir ki, R.Məmmdəova manatın devalvasiyasına görə 2015-ci ilin may ayında müqavilənin qarşılıqlı razılaşma əsasında vaxtından əvvəl ləğv edilməsi üçün banka müraciət etmişdir və əgər həmin tarixdə müqavilə ləğv edilsəydi, ona bu məbləğdə faiz hesablanmayacaqdı.
19. İşdən görünür ki, həqiqətən də, Cavabdeh kredit müqaviləsinə vaxtından əvvəl xitam verilməsilə bağlı, yəni girov qoyulmuş qızıl-zinət əşyalarının satılması və əldə edilmiş vəsait hesabına kredit borcunun ödənilməsi barədə 26.05.2015-ci il tarixdə iddiaçıya müraciət etmiş, lakin bu təklif bankın 27.05.2015-ci il tarixli məktubu ilə rədd edilmişdir. Bundan sonra isə Cavabdeh eyni tələblə məhkəmədə vaxtında iddia qaldırmamış, kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklər onun müddətinin bitməsinə dək davam etmiş, yalnız müqavilənin müddətinin bitməsindən xeyli müddət sonra, hazırkı tələblə məhkəməyə müraciət etmişdir. Doğrudur, apelyasiya baxışı zamanı həmin tarixə olan borcun məbləğini müəyyən etmək üçün mühasibatlıq ekspertizası təyin edilsə də, məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, bütün hallarda bank tərəfindən Cavabdeh faiz borcu onun müraciət etdiyi tarixədək deyil, məhz müqavilənin bitdiyi tarixədək hesablanmalıdır.
20. Girov qoyulmuş əmlakların qiymətlərinin az hesablanması barədə apelyasiya şikayətinin dəlilləri də əsassızdır, çünki işdən görünür ki, bu dəyər Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin xüsusi biliyə malik olan ekspertinin apardığı tədqiqat nəticəsində müəyyənləşdirilmişdir. Kassasiya şikayətinin və ona etirazın dəlilləri, məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları a) Ka ssasiya şikayətinin dəlilləri
21. Cavabdeh kassasiya şikayəti verərək apelyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsinin ləğv edilməsini və işin yenidən baxılması üçün apelyasiya instansiyası məhkəməsinə göndərilməsi barədə qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir.
22. Kassasiya şikayəti onunla əsaslandırılmışdır ki, apelyasiya instansiyası məhkəməsi işin hallarını düzgün araşdırmamış, maddi və posessual hüquq normalarının tələblərini pozmuşdur. b) Kassasiya şikayətinə qarşı etirazın dəlilləri
23. Kassasiya şikayətinə qarşı yazılı etiraz daxil olmamışdır. Kassasiya baxışının hədləri
24. MPM-in 407.2-ci maddəsinə əsasən kassasiya şikayətində işin hallarının sübut olunmamasına, məhkəmənin gəldiyi nəticə üçün əhəmiyyətli olan bütün faktiki halların aydınlaşdırılmamasına və yaxud qətnamə və qəra rdadda ifadə olunan nəticələrin işin faktiki hallarına uyğun olmamasına istinad etməyə yol verilmədiyi üçün kassasiya instansiyası məhkəməsi şikayətin belə dəlilləri üzrə araşdırma aparmır və onlara qiymət vermir.
25. MPM-ə əsasən kassasiya instansiyası məhkəməsi müstəsna olaraq hüquqi məsələlərə baxmaqla apelyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq edilməsini yoxlayır (maddə 416).
26. Qanunun tələbinə görə kassasiya instansiyası məhkəməsi işin faktiki hallarını araşdırmır. Lakin apelyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq olunub-olunmamasını yoxlamaq zərurətindən irəli gələrək, iş materiallarında olan, aşağı instansiya məhkəmələri tərəfindən qəbul edilərək işə əlavə olunmuş, araşdırı lmış və (və ya) müəyyən edilmiş sübutlara və hüquqi faktlara istinad edilməsi kassasiya instansiyası məhkəməsinin faktiki halları araşdırması kimi qiymətləndirilməməlidir.
27. Hazırkı kassasiya şikayətində iş üzrə cavabdeh apelyasiya instansiyası məhkəməsinin aktının tam ləğvini xahiş etdiyindən həmin məhkəmə aktı tam yoxlanılır. Mülki işə tətbiq edilən hüquq Mülki Məcəllə
28. Girov və ipoteka hüququ girov qoyanın əşyası barədə girov saxlayanın əşya hüququdur və eyni zamanda borclunun girov saxlayan qarşısında pul və ya başqa öhdəliyinin icrasının təmin edilməsi üsuludur. (maddə 269.1)
29. İpoteka daşınmaz əşyalara, habelə rəsmi reyestrdə qeydə alınmalı olan daşınar əşyalara əşya hüquqlarının məhdudlaşdırılmasıdır. (maddə 269.4)
30. Girov və ipoteka girov qoyanın (borclunun) girov saxlayan (kreditor) qarşısında əsas öhdəliyinin icrasının təmin edilməsi üçün əlavə (aksessor) əşya hüququdur. (maddə 269.5)
31. Girov saxlayanın (kreditorun) tələblərinin ödənilməsi üçün tutma girov qoyulmuş əşyaya borclu girovla təmin edilmiş öhdəliyi onun cavabdeh olduğu səbəblərdən icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə yönəldilə bilər. (maddə 295)
32. Öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. (maddə 385.1)
33. Öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. (maddə 425.1)
34. Öhdəlikləri icra edərkən tərəflər müqavilənin yerinə yetirilməsinə zəmin yaratmaq üçün birgə hərəkət etməli və müqavilənin məqsədinə çatmağa maneçilik törədə biləcək və ya öhdəliklərin icrasını təhlükəyə məruz qoya biləcək hər cür hərəkətlərdən çəkinməlidirlər. (maddə 425.2)
35. Öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. (maddə 442)
36. Öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. (maddə 445.2.1)
37. Əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. (maddə 448.1)
38. Borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. (maddə 739.1)
39. Borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Müstəqil peşə fəaliyyət i şəklində pul borc verməklə məşğul olan şəxslər əlavə olaraq peşəkarlıq qaydasında kreditlər verilməsi haqqında müddəaları gözləməlidirlər. (maddə 739.2) Mülki Prossesual Məcəllə
40. Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir.(maddə 14.2)
41. Hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. (maddə 77.1)
42. Məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. (maddə 88)
43. Kassasiya şikayətində işin hallarının sübut olunmamasına, məhkəmənin gəldiyi nəticə üçün əhəmiyyətli olan bütün faktiki halların aydınlaşdırılmamasına və yaxud qətnamə və qərardadda ifadə olunan nəticələrin işin faktiki hallarına uyğun olmamasına istinad etməyə yol verilmədiyi üçün kassasiya instansiyası məhkəməsi şikayətin belə dəlilləri üzrə araşdırma aparmır və onlara qiymət vermir. (maddə 407.2)
44. Kassasiya instansiyası məhkəməsi apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq edilməsini yoxlayır. (maddə 416)
45. Kassasiya instansiyası məhkəməsi apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnamə və ya qərardadını dəyişiklik edilmədən, şikayəti təmin etmədən saxlaya bilər. (maddə 417.1.1) Kassasiya instansiyası məhkəməsinin mövqeyi
46. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, apelyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən mübahisəli hüquq münasibətini tənzimləyən maddi hüquq normaları düzgün tə tbiq olunmuşdur. İş üzrə düzgün qətnamə qəbul edilməməsi ilə nəticələnən prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq olunmaması halları müəyyən edilmir. Bu baxımdan apelyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsinin ləğv olunması və ya dəyişdirilməsi üçün əsas yoxdur.
47. Belə ki, kassasiya şikayətində qeyd edilən dəlillər mülahizə xarakterli olmaqla iş materialları ilə təsdiq edilmir. Həmin dəlillər əsassız olduğundan apelyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsinin ləğvi üçün qanuni əsas ola bilməz.
48. Məhkəmə kollegiyası qeyd olunanları nəzərə alaraq belə qənaətə gəlir ki, kassasiya şikayəti təmin olunmamalı, apelyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır.
49. Yuxarıda göstərilənləri və MPM-in 416, 417 və 419-cu maddələrini rəhbər tutar aq, Məhkəmə kollegiyası Qərara aldı: Cavabdeh tərəfindən verilmiş kassasiya şikayəti təmin edilməsin. Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsi Mülki kollegiyasının 2(105)-1462/2021 nömrəli iş üzrə 06 sentyabr 2021-ci il tarixli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılsın. Qərar qəbul edildiyi andan qüvvəyə minir.