Ali Məhkəmə Qərar — İş №2(102)-893/2019

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 2(102)-893/2019 04.03.2019 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının QƏRARİ 04 mart 2019-cu il İŞ № 2(102)-893/2019 Bakı şəhəri Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyası hakimlər Əsgərov Qürbət Ağa oğlunun sədrliyi və məruzəsi ilə, Vəliyeva Elşanə Rafiq qızı və Hacıyev Sənan Firudin oğlundan ibarət tərkibdə, məhkəmə iclas katibi Əkbərli Əkbər Eldar oğlu, Cavabdeh3 vəkili Vəkil, Cavabdeh2ın vəkili Vəkil, Cavabdeh1 vəkili X3 iştirakları ilə açıq məhkəmə iclasında, Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 11 sentyabr 2018-ci il tarixli, 2(103)-6840\2018 saylı qətnaməsindən Cavabdeh3, vəkili Vəkil və Cavabdeh2-nin ləğvedicisi Əmanətlərin Sığortalanm ası Fondunun, vəkili Vəkilin kassasiya şikayətləri üzrə işə baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: Bakı şəhəri, Nəsimi rayon məhkəməsinin 17 avqust 2016-cı il tarixli qətnaməsi ilə (A.İ.Paşayev, iş 2(006)-4742/16) İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh2, Cavabdeh3 və Cavabdeh1 qarşı ipoteka müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsi barədə iddia tələbi təmin edilib Cavabdeh3, Cavabdeh2 və Cavabdeh1 arasında bağlanmış 17 aprel 2009-cu il, 29 aprel 2010-cu il və 03 avqust 2010-cu il tarixli sonrakı ipoteka müqavilələri etibarsız hesab edilmişdir. Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 02 dekabr 2016-cı il tarixli qətnaməsi ilə (M.A.Məmmədov, M.A.Bağırov və S.Ə.Məmmədov, iş 2(103)--9635/16), Bakı şəhəri, Nəsimi rayon məhkəməsinin 17 avqust 2016-cı il tarixli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Azərbaycan Re spublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 29 iyun 2017-ci il tarixli qərarı ilə (İ.R.Xələfov, Ə.A.Mirzəliyev və A.K.Kalbalıyev iş 2(102)-4583/2017) Bakı Apellasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 02 dekabr 2016-cı il tarixli qətnaməsi ləğv edilib, iş yeni apellasiya baxışına göndərilmişdir. Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 15 noyabr 2017-ci il tarixli qətnaməsi ilə (E.M.Həsənov, X.A.Mərdanova və İ.Ş.Vəliyev, iş 2(103)--9726/17) Bakı şəhəri, Nəsimi rayon məhkəməsinin 17 avqust 2016-cı il tarixli qətnaməsi dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 13 aprel 2018-ci il tarixli qərarı ilə (Ə.Şadiyev, Q.Allahverdiev və T.Qoldman, iş 2(102)-2496/2018) kassasiya şikayəti təmin edilərək Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin MülkiKo llegiyasınınbuişüzrəolan15 noyabr 2017-ciil tarixli 2(103)-9726/17 saylıqətnaməsi ləğv edilmiş, işə yenidən apellyasiya qaydasında baxılması üçün həmin məhkəməyə göndərilmişdir. Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 11 sentyabr 2018-ci il tarixli, 2(103)-6840|2018 saylı qətnaməsi ilə (hakimlər V.Həsənov sədrlik edən, məruzəçi, V.Baxışova və N.Cəfərov) apellyasiya şikayəti təmin edilməyərək Bakı şəhəri Nəsimi Rayon Məhkəməsinin 2(006)-4742/2016 saylı, 17 avqust 2016-ci il tarixli qətnaməsi “xxxx” ASC-in ləğvedicisi Əmanətlərin Sığortalanması Fonduna münasibətdə dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. İŞİN HALLARİ: İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh2, Azərbaycarı Respublikası Mərkəzi Bankı və Cavabdeh1-ə qarşı ipoteka müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsi barədə iddia və iddianın dəqiqləşdi rilməsi dair ərizə ilə məhkəməyə müraciət edib, Cavabdeh3, Cavabdeh2 və Cavabdeh1 arasında bağlanmış 23 avqust 2007-ci il tarixli 219 saylı ipoteka, 17 aprel 2009-cu il, 29 aprel 2010-cu il və 03 avqust 2010-cu il tarixli sonrakı ipoteka müqavilələrinin etibarsız hesab edilməsinə dair qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Mübahisə üzrə yuxarıda göstərilən məhkəmə aktları qəbul edilmişdir. KASSASİYA ŞİKAYƏTİNİN DƏLİLLƏRİ VƏ TƏRƏFLƏRİN İZAHATLARİ: Cavabdeh3 və vəkili Vəkil kassasiya şikayətini onunla əsaslandırılmışdır ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsi qətnamə qəbul edərkən Konstitusiyasının ədalət mühakiməsinin həyata keçirilməsinin işlərə qərəzsiz, ədalətlə, tərəflərin hüquq bərabərliyinə, faktlara əsasən və qanunamüvafiq baxılması prinsipini təmin edə bilməmişdir. Ona görə də Bak ı Apellyasiya Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 11 sentyabr 2018-ci il tarixli, 2(103)-6840\2018 saylı qətnaməsinin ləğv edilməsini və işin yenidən baxılması üçün apellyasiya instansiyası məhkəməsinə göndərilməsini xahiş edirlər. Cavabdeh Cavabdeh2-nin ləğvedicisi Əmanətlərin Sığortalanması Fondu və vəkili Vəkil kassasiya şikayəti onunla əsaslandırılmışdır ki, mübahisə predmeti olan əmlak Cavabdeh2 ilə AR Mərkəzi Bankı arasında müxtəlif vaxtlarda bağlanmış kredit müqavilələrinə əsasən Cavabdeh1 tərəfindən AR Mərkəzi Bankının xeyrinə ipoteka ilə yüklü edilmişdir. Əgər mübahisə predmeti olan ipoteka müqavilələri etibarsız hesab edilərsə Cavabdeh2-nin ləğvedicisi olaraq Əmanətlərin Sığortalanması X15rşısında Cavabdeh2 öhdəliklərini icra edilməsində çətinliklə üzləşəcək. Əgər ipoteka müqavilələri etibasız hesab edilməsə və gələcəkdə Mərkəzi Bankın borc tələbi mübahisəli qeyriyaşayış sahəsinə yönələrsə Cavabdeh2-nin Mərkəzi Bank qarşısında kredit öhdəliyinin böyük bir hissəsi ödənilmiş sayılacaq. Lakin bütün göstərilən hallar işi daha əvvəl araşdırmış Nəsimi rayon Məhkəməsi tərəfindən nəzərə alınmamış, sübutlara obyektiv qiymət verilməmişdir. Ona görə də Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 11 sentyabr 2018-ci il tarixli, 2(103)-6840\2018 saylı qətnaməsinin ləğv edilməsini və iddiaçının iddia tələbinin rədd edilməsi barədə yeni qərar çıxarılmmasını xahiş edirlər. Məhkəmə kollegiyasının iclasında Cavabdeh3 vəkili Vəkil verdikləri kassasiya şikayətinin dəlillərini müdafiə edərək şikayətin təmin edilməsini Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 11 sentyabr 2018-ci il tarixli, 2(103)-6840\2018 saylı qətnaməsinin ləğv edilməsini və işin yenidən baxılması üçün apellyasiya instansiyası məhkəməsinə göndərilməsini xahiş etdi. Cavabdeh2ın vəkili Vəkil verdikləri kassasiya şikayətinin dəlillərini müdafiə edərək şikayətin təmin edilməsini Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 11 sentyabr 2018-ci il tarixli, 2(103)-6840\2018 saylı qətnaməsinin ləğv edilməsini və iddiaçının iddia tələbinin rədd edilməsi barədə yeni qərar çıxarılmmasını xahiş etdi. Cavabdeh1 vəkili X6 isə apellyaisya məhkəməsinə kassasiya şikayətinin verilməsi ilə bağlı olaraq icraata qəbul qərardadının ləğv edilərək işin kassasiya baxışından çıxarılmaqla apellyasiya məhkəməsinə qaytarılması barədə vəsatətin təmin edilməsini xahiş edir. Məhkəmə kollegiyasının iclasının yeri və vaxtı b arədə digər tərəflərə lazımi qaydada bildiriş göndərilmiş olsa da,digər tərəflər üzrlü səbəblər olmadan gəlməmişlər. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 415.3-cü maddəsinə əsasən kollegiya işə gəlməyən digər tərəflərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab edir. Məhkəmə kollegiyası məruzəçini dinləyib, kassasiya şikayətinin dəlillərini araşdıraraq hesab edir ki, Cavabdeh2-nin ləğvedicisi əmanətlərin sığortalanması fondunun kassasiya şikayəti təmin edilməli, Cavabdeh3 kassasiya şikayəti qismən təmin edilməli, Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 11.09.2018-ci il tarixli 2(103)6840/2018 nömrəli qətnaməsi ləğv edilməli, İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh2, Cavabdeh3 və Cavabdeh1 qarşı «ipoteka müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsi tələbinə dair» iddiası rədd edilməlidir. HÜQUQİ MƏSƏL ƏLƏR Azərbaycan Respublikası MPM-nin 416-cı maddəsinin tələbinə görə kassasiya instansiyası məhkəməsi apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq edilməsini yoxlayır. Qanunun tələbinə görə kassasiya instansiyası məhkəməsi işin faktiki hallarını araşdırmır, yəni işə baxan birinci instansiya və apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən sübut kimi qəbul olunan faktlara hüquqi qiymət vermir. Lakin apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının düzgün tətbiq olunub-olunmamasını yoxlamaq zərurətindən irəli gələrək, kassasiya instansiyası məhkəməsinin iş materiallarında olan sübutlara və hüquqi faktlara istinad etməsi faktiki halları araşdırma kimi qiymətləndirilməməlidir. Qeyd etmək lazımdır ki, işi n faktiki hallarının prosessual qanunvericiliyin tələblərinə riayət edilmədən müəyyən olunması ədalətli məhkəmə araşdırılması hüququnun pozulmasına dəlalət etməklə mübahisənin hüquqi aktlarına təsir göstərə bilər. Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin işin materialları üzrə gəldiyi nəticələrdən görünür ki, 17.04.2009-cu, 29.04.2010-cu və 03.08.2010-cu il tarixli “Sonrakı ipoteka müqavilələri” əsasında Mərkəzi Bankın xeyrinə ipoteka ilə yüklü edilməsi zamanı iddiaçının razılığının alınmaması onun mülkiyyət hüquqlarını pozmuş, birinci instansiya məhkəməsi də həmin halı nəzərə almaqla sözügedən müqavilələrin bağlandığı andan etibarsız olması barədə düzgün nəticəyə gəlmişdir. Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin işin materialları üzrə gəldiyi digər nəticədən görünür ki, iddiaçının iddia tələb ləri onun mülkiyyət hüququnun müdafiəsi ilə bağlı olduğundan Mülki Məcəllənin 384-cü maddəsinə görə bu tələblərə iddia müddəti şamil edilmir. Digər tərəfdən, mülki işin materiallarından iddiaçının mübahisələndirdiyi ipoteka müqavilələrindən 2016-cı ilin aprel ayına qədər məlumatlı olduğu müəyyən olunmur və cavabdehlər bunu təsdiq edəcək hər hansı sübutu məhkəməyə təqdim etməmişlər. Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin işin materialları üzrə gəldiyi nəticələrdən həmçinin görünür ki, sonrakı ipoteka müqavilələri bağlanan zaman iddiaçının razılığının olmaması, ümumiyyətlə ipoteka münasibətlərindən xəbərinin olmaması məhkəmə iclasında sübuta yetirilmişdir, bunun əksini iddia edən cavabdeh tərəf öz istinad etdikləri halları, iddiaçının ipoteka münasibətlərindən xəbərdar olmasını təsdiq edən sü butları məhkəməyə təqdim etməmişdir. Beləliklə, apellyasiya instansiyası məhkəməsinin işin materialları üzrə nəticə ümumilikdə ondan ibarət olmuşdur ki, işin müəyyən olunan və mübahisələndirilməyən halına görə, iş üzrə cavabdehlər arasında həmin əmlaka dair sözügedən müqavilələr bağlanığı zaman iddiaçının razılığı alınmamış və o, notariat kontorunda əmlakın ipotekaya qoyulmasına razılıq verməmişdir. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi gəldiyi nəticələrinin maddi əsası kimi Mülki Məcəllənin 225, 324.1, 324.2, 324.4, 324.5, 337.1-ci, AiləMəcəlləsinin 32, 33, «İpoteka haqqında» AzərbaycanRespublikasıQanununun 8.1-cimaddələrinə, “Notariathaqqında” AzərbaycanRespublikasıQanununun 46-cımaddəsinin 2-cihissəsinə istinad etmişdir. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, Apellyasiya Məhkəməsi tərəfindən qəbul edilmiş qətnamə işin həqiqi hallarına uyğun olmamaqla, iş üzrə mübahisənin faktiki halları, tərəflərin münasibətləri və tətbiq edilməli olan hüquqla bağlı düzgün nəticəyə gəlinməmişdir. Belə ki, iş materiallarında olan Cavabdeh3 ilə «xxxx» ASC və Cavabdeh1 arasında 17 aprel 2009-cu il tarixdə bağlanmış sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən MH seriyalı №********* saylı çıxarışla daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində xüsusi mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh1 adına qeydə alınmış və 23 avqust 2007-ci il tarixli 219 saylı ipoteka müqaviləsi ilə yüklü edilmiş Bakı şəhəri, Binəqədi rayonu, 1286-cı küçədə istifadə də olan 0,55505 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 5140,3 kvm olan əmlak kompleksi kimi müəssisə ümumi dəyəri 2.500.000 (iki milyon beş yüz min) manat məbləğində qiymətləndirilməkl ə Mərkəzi Bankın borc alan xxxx ASC-yə 03 aprel 2009-cu il tarixdə verdiyi 5.000.000 (beş milyon) və 17 aprel 2009-cu il tarixdə verdiyi 5.000.000 (beş milyon) manat kredit üzrə öhdəliklərin icrasının təminatı kimi sözügedən Mərkəzi Bank ASC-nin xeyrinə ipoteka ilə yüklü edilmişdir. Həmçinin işin materiallarından görünür ki, DƏDRX-nin Bakı şəhər ərazi idarəsinin MH seriyalı №0150672 saylı çıxarışına əsasən Cavabdeh1 məxsus Bakı şəhəri, Binəqədi rayonu, 1286-cı küçədə istifadə də olan 0,55505 ha torpaq sahəsində yerləşən ümumi sahəsi 5140,3 kvm olan əmlak kompleksinin «xxxx» ASC-nin xeyrinə ipoteka ilə yüklülüyü daşınmaz əmlakın dövlət reyestirində 24.01.2009-cu il tarixdə qeydə alınmışdır. İş materiallarında olan Cavabdeh3 ilə «xxxx» ASC arasında 03.08.2010-cu il tarixdə bağlanmış kredit m üqaviləsinə əsasən ASC-yə illik 3% dərəcəsi ilə 12.000.000 (on iki milyon) manat məbləğində, həmin tarixdə bağlanmış digər kredit müqaviləsinə görə Mərkəzi Bank həmin ASC-yə 365 gün müddətinə illik 3% dərəcəsi ilə 13.000.000 (on üç milyon) manat məbləğində pul vəsaiti kreditə verilmişdir. İşin materiallarından həmçinin görünür ki, Mərkəzi Bankla Cavabdeh2 və ipoteka qoyan Cavabdeh1 arasında 17.04.2009-cu il tarixdə “Sonrakı ipoteka müqaviləsi” bağlanmış, 23.08.2007-ci il tarixli 219 saylı sonrakı ipoteka müqavilə ilə yüklü edilmiş Cavabdeh1 mülkiyyət hüququ ilə məxsus Bakı şəhəri, Binəqədi rayonu, 1286-cı küçədə olan 0.55505 ha torpaq sahəsinin üzərində yerləşən, ümumi sahəsi 5140.3 kv.metr olan əmlak kompleksi kimi müəssisə 17.04.2009-cu il tarixli 1192-180-09 saylı 03.04.2009-cu il tarix li 1187-180-09 saylı kredit müqavilələrinin təminatı olaraq Mərkəzi Bank qarşısında ipoteka ilə yüklü edilmiş, ipoteka predmetinin ümumi dəyəri tərəflər arasında 2 500 000 manat məbləğində qiymətləndirilmişdir. Eyni tərəflər (iş üzrə cavabdehlər) arasında bağlanmış 29.04.2010-cu il tarixli İBO10-1309/3 saylı “Sonrakı ipoteka müqaviləsi”ndən görünür ki, 23.08.2007-ci il tarixli 219 saylı “Sonrakı ipoteka müqaviləsi”, 17.04.2009-cü il tarixli “Sonrakı ipoteka müqavilələri” ilə yüklü edilmiş Cavabdeh1 mülkiyyət hüququ ilə məxsus mübahisəli əmlak 29.04.2010-cu il tarixli KBO-10-1309 saylı kredit müqaviləsinin təminatı olaraq Mərkəzi Bank qarşısında ipoteka ilə yüklü edilmiş, ipoteka predmetinin ümumi dəyəri tərəflər arasında 2 500 000 manat məbləğində qiymətləndirilmişdir. Eyni tərəflər arasın da bağlanmış 03.08.2010-cu il tarixli İBU10-********* saylı “Sonrakı ipoteka müqaviləsi”ndən görünür ki, ipoteka predmeti 23.08.2008-ci il tarixli 219 saylı “Sonrakı ipoteka müqaviləsi”, 17.04.2009-cu il tarixli və 29.04.2009-cu il tarixli “Sonrakı ipoteka müqavilələri ilə yüklü edilmiş Cavabdeh1 mülkiyyət hüququ ilə məxsus mübahisəli əmlak 03.08.2010-cu il tarixli KBU10-**** saylı və 03.08.2010-cu il tarixli KBU10-**** saylı kredit müqavilələrinin təminatı kimi Mərkəzi Bank qarşısında ipoteka ilə yüklü edilmiş, ipoteka predmetinin ümumi dəyəri tərəflər arasında 2.500.000 manat məbləğində qiymətləndirilmişdir. İş materiallarından həmçinin aydın olur ki, Mərkəzi Bank tərəfindən Cavabdeh1 17.03.2016-cı il tarixdə məktub ünvanlanaraq Mərkəzi Bankla Cavabdeh2 arasında bağlanmış sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən Cavabdeh1 mülkiyyət hüququ ilə məxsus mübahisəli əmlakın Mərkəzi Banka ipotekaya qoyulduğu və əmlakın ipotekasının daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydiyyata alındığı bildirilmiş, Cavabdeh2-nin iddiaçıya ünvanladığı 13.04.2016-cı il tarixli məktubda isə, mübahisəli əmlakın Bankın müxtəlif vaxtlarda bağlanmış kredit müqavilələrinin təminatı kimi sonrakı ipoteka müqavilələrinə əsasən Mərkəzi Bankın xeyrinə ipoteka ilə yüklü edildiyi, hazırda Cavabdeh1 ASC qarşısında heç bir öhdəliyinin olmadığı göstərilmişdir. İşin materiallarından görünür ki, 2016-cı ilin may ayında ipoteka qoyan Cavabdeh1 arvadı İddiaçı Cavabdeh2-yə, Cavabdeh3na və Cavabdeh1-ə qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək əmlak komitəsinin onun Cavabdeh1la birgə nikahda olduğu dövrdə əldə edi lməklə onların ümumi birgə mülkiyyəti olmasına baxmayaraq həmin əmlakın onun xəbəri və razılığı olmadan ipoteka qoyulmasını əsas göstərməklə 23 avqust 2007-ci il tarixli 219 saylı, 17 aprel 2009-cu il tarixli və 29 aprel 2010-cu il tarixli ipoteka müqavilələrinin etibarsızlığını mübahisələndirmişdir. Beləliklə də, apellyasiya instansiyası məhkəməsi işin müəyyən edilmiş və mübahisələndirilməyən halları kimi mübahisəli əmlak kompleksi Cavabdeh1 mülkiyyəti kimi dövlət qeydiyyatına alınsa da onunla iddiaçının birgə nikahda olduqları dövrdə əldə edildiyindən onların ümumi birgə mülkiyyəti olmasını və həmin əmlak iddiaçının razılığı olmadan ipoteka qoyulmasını göstərmişdir. Əvvəlki kassasiya instansiyası məhkəmələrinin qərarlarında şərh edilən göstərişlərə əsasən mübahisə olunan ipoteka müqavilə ləri 2009-2010-cu illərdə bağlanmış, iddiaçı isə bundan yalnız Mərkəzi Bankın 17 mart 2016-cı il tarixli bildirişini aldıqdan sonra xəbər tutmasını iddia etməklə məhkəməyə 2016-cı ilin may ayında müraciət etsə də, İddiaçı və Cavabdeh1 indiyə kimi nikahda olduqlarından ipoteka müqavilələrinin bağlanmasından onun həmin tarixə kimi məlumatsız olması barədə dəlili, eləcə də, iddiaçının ipoteka müqavilələlərinin bağlandığı vaxtdan təxminən 6 il sonra onların etibarsızlığı barədə məhkəmədə iddia qaldırdığından, işin halları Mülki Məcəllənin 354.2-ci maddəsinin tələbləri baxımından ətraflı yoxlanılmalıdır. Həmçinin də Cavabdeh2nin ləğvedicisi Əmanətlərin Sığortalanması Fondunun tərəfindən iddia müddətinin tətbiqinə dair ərizə verilməsinə, ipoteka ilə yüklü əmlakın Bakı şəhəri, 38 saylı DNK-da 07. 11.2013-cü il tarixdə *********saylı reyestrlə təsdiq edilmiş alqı-satqı müqaviləsinə əsasən Cavabdeh1 tərəfindən X1 İddiaçı Abşeron rayon 1 saylı DNK-da 01.11.2012-ci il tarixdə 7E-**** saylı reyetrlə təsdiq edilmiş ərizəsində əsasən mübahisələndirilən ipoteka müqavilələrinin predmeti olan əmlakın satılmasına, ipoteka qoyulmasına və digər formada özgəninkiləşdirilməsinə razılıq verməsinə və həmin vaxtı Mərkəzi bankın xeyrinə ipoteka ilə yüklü edilmiş həmin əmlakın ipotekasında qalması şərti ilə X5 adına rəsmiləşdirilməsinə etiraz etməməsi ilə bağlı notariat kontoruna məktub təqdim etməsinə, sonradan Cavabdeh1 və X8 arasında daşınmaz əmlakın alqı-satqı müqaviləsinin ləğvi barədə 30.10.2015-ci il tarixli sazişin imzalanmasına və sazişi təsdiq edən Bakı şəhəri, 38 saylı DNK-nın həmin əməliyy atı Mərkəzi Bankın 29.10.2015-ci il tarixli razılığı əsasında aparmasına dair işin hallarına düzgün hüquqi qiymət verilməsi, işin bu hallarının araşdırılması üçün yuxarıda qeyd olunan notariat işləri Abşeron rayonu 1 saylı notariat kontorundan və ya Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Qeydiyyat və Notariat Baş İdarəsindən tələb edilib öyrənilməli, İddiaçı mübahisələndirdiyi ipoteka müqavilələrinin predmeti olan əmlakın Mərkəzi bankda ipoteka ilə yüklü olmasından Mərkəzi Bankın 17.03.2016-cı il tarixli bildirişini aldığı andan xəbər tutmasına düzgün hüquqi qiymət verilməlidir. Yeni apellyasiya baxışı zamanı apellyasiya instansiyası məhkəməsi Abşeron rayonu 1 saylı notariat kontoruna və Bakı şəhəri, 38 saylı NotariatKontorunasorğularverilmiş, Abşeron rayonu 1 saylı notariat kontoru tərəfindən təqdim edilmiş 23 iyul 2018-ci il tarixli 2213 saylı məktubda göstərilmişdir ki, «Notariat Haqqında» AzərbaycanRespublikasının Qanununun 50-ci maddəsinə əsasən notarius və ya müvafiq İcra Hakimiyyəti orqanı qanuna zidd və əqdin şərhindən ibarət olmayan, eləcə də, özündə insanın şərəf və ləyaqətini ləkəyən məlumalar əks etdirməyən sənədlərdə imzanın həqiqiliyini təsdiq edir. Məktubda göstərilən notariat hərəkətində yalnız notariat kontorunda vətəndaşın imzasının həqiqiliyi təsdiq edilmiş və onun nüsxəsi notariat kontorunun arxivində saxlanılmır. Bakı şəhəri, 38 saylı NotariatKontoruisə məhkəməyədaşınmazəmlakınalqısatqımüqaviləsi,onunləğvibarədəSazişvəmüqaviləninləğvinəəsasverənsənədlərintəsdiqedil mişsurətlərinitəqdimetmişdir. Həminsənədlərdənməlumolurki, Cavabdeh1 ilə X9 arası nda 07 noyabr 2013-cü il tarixdə Əmlak kompleksi kimi müəssisənin alqı-satqı müqaviləsi bağlanmış, həmin müqaviləyə əsasən satıcı Cavabdeh1 “Cavabdeh3” və “xxxx” ASC-də ipotekada olan Bakı şəh, Binəqədi ray, 1286-cı küçə ünvanında yerləşən əmlak kompleksi kimi müəssisəni alıcı X8 ******* manata satmışdır. Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr xidməti tərəfindən verilmiş RX seriyalı, ******* saylı dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışın surətindən məlum olur ki, sözügedən əmlak kompleksi kimi müəssisə xüsusi mülkiyyət hüquqi əsasında Cavabdeh1 adına 15.01.2009-cu il tarixdə qeydiyyata alınmışdır. AZ-İ N 108305 saylı nikah haqqında şəhadətnamənin surətindən məlum olur ki, Cavabdeh1 məxsus olan Bakı ş əh, Binəqədi ray, 1286-cı küçədə yerləşən ümumi sahəsi 5140.3 kv.m olan əmlak kompleksinin satılmasına, ipotekaya qoyulmasına və digər formada özgəninkiləşdirilməsinə etiraz etmir. Həmin ərizə Abşeron rayon 1 saylı notariat kontoru tərəfindən təsdiq edilmişdir. Notariat kontoruna X10 tərəfindən 07.11.2013-cü il tarixdə verilmiş razılıq ərizəsindən məlum olur ki, sözügedən əmlak kompleksi girovda qalmaqla onun tərəfindən alınmasına və Bakı şəhəri 38 saylı notariat kontorunda alqı-satqı müqaviləsinin bağlanmasına etiraz etmir, razıdır. Sonradan həmin ərizəyə əl yazısı ilə düzəliş edilərək göstərilmişdir ki, 03.08.2010-cu il tarixli 03.08.2010-cu il tarixli ipoteka müqaviləsinə əsasən yüklü olmasından xəbərdardır, həmçinin öhdəliyin cəmilikdə iyirmi beş milyon olmasından xəbərdardır. Azərbayc an Respublikası Mərkəzi Bankı tərəfindən Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestr Xidmətinin Bakı şəhər Ərazi İdarəsinə 17.10.2013-cü il tarixdə ünvanlanan məktubdan görünür ki, sözügedən əmlakın Mərkəzi Bankda ipotekada qalmaq şərti ilə mülkiyyətçinin dəyişdirilməsinə və dövlət arayışı verilməsinə etiraz etmir. AzərbaycanRespublikasının Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi Yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti tərəfindən verilmiş RX seriyalı ******* saylı çıxarışın surətindən məlum olur ki, əmlak kompleksi xüsusi mülkiyyət hüququ əsasında X4 adına 18.12.2013-cü il tarixdə qeydiyyatdan keçmişdir. 30.10.2015-ci il tarixli Cavabdeh1 ilə X10 arasında bağlanmış 07.11.2013-cü il tarixli Daşınmaz Əmlakın alqı-satqı müqaviləsinin ləğv i barədə sazişdən məlum olur ki, tərəflər həmin alqı-satqı müqaviləsinin gəldikləri razılaşmaya və ərizəyə əsasən ləğv edirlər. «xxxx» ASC-nin 29.10.2015-ci il tarixdə və AzərbaycanRespublikasının Mərkəzi Bankın 29.10.2015-ci il tarixdə AzərbaycanRespublikasının Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi Yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin Bakı şəhər Ərazi İdarəsinə ünvanladığı məktublara əsasən əmlakın ipotekada qalmaq şərti ilə 07.11.2013-cü il tarixli alqı-satqı müqaviləsinin ləğv edilməsinə və əvvəlki mülkiyyətçi Cavabdeh1 mülkiyyətinə keçirilməsinə etiraz etmirlər. Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin mövqeyinə görə mübahisəli əmlak 2007-ci ildə ipoteka ilə yüklü edilən zaman Cavabdeh1 mülkiyyətində olmamış, başqa şəxs tərəfindən ipotekaya qoyulmuşdur. 2009-cu ildə əmlak yüklü şəkildə alqı-satqı müqaviləsi yolu ilə Cavabdeh1 tərəfindən alınarkən belə həmin vaxt iddiaçının əmlakın yüklü olaraq alınmasından xəbərsiz olmuşdur. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsi həmin vaxt iddiaçının əmlakın yüklü olaraq alınmasından xəbərsiz olmasına dair dəlilinə düzgün hüquqi qiymət verməmiş, onun əmlakın yüklülüyündən məlumatlı olmasına dair məhkəməyə heç bir mötəbər sübutun təqdim edilməməsinə istinad etmişdir. Halbuki, iş materiallarında olan Bakı şəhəri, Binəqədi rayonu AZ-1 №108305 saylı nikah haqqında şəhadətnaməsinə əsasən Cavabdeh1 ilə İddiaçı nikahları 29 iyul 2004-cü il tarixdə nikahın bağlanılması haqqında akt qeydləri kitabında 497 nömrə ilə qeyd edilmişdir. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsi İddiaç ı Cavabdeh1 ilə nikahları bağlanandan 1 il sonra sonuncunun əmlak əldə edilməsindən xəbərdar olsa da, onun yüklü olmasından xəbərsiz olmamasına dair dəlillərinin inandırıcı olmamasına lazımi hüquqi qiymət verməmişdir. Məhkəməkollegiyasıhəmçininhesabedirki, iddiaçınınyalnız 2013-cüildəalqısatqımüqaviləsibağlananzamannotarialqaydadaverdiyiərizəsininməzmunundaəmlakkompl eksininsatılması, ipotekayaqoyulmasınavədigərformadaözgəninkiləşdirilməsinəetirazetməməsininəmlakınəv vəlcədənipotekadaolmasınınonaməlumolmamasınınsübutukimiqiymətləndirilməsibarədədə apellyasiyainstansiyasıməhkəməsininqənaətisəhvolmaqlaişinhəqiqiaraşdırılmışvəfaktikihall arınauyğunolmamışdır. Beləki, kollegiyanınqənaətinəgörəapellyasiyainstansiyasıməhkəməsiiddiaçının mübahisəliəmlakınyüklüolmasıbarədəəvvəlcədənməlumatlı olm asınadairişinhallarınadiqqətyetirməmişdir. Kollegiyayabuqənaətəgəlməyəonunərininməhkəməiclasındaəmlakıniddiaçıiləbirgənikahdö vründəəldəedilməsinəbaxmayaraqarvadınınsonradanbuəmlaklabağlıipotekamüqavilələrind ənxəbərdarolmaması, atasınabiznesləbağlıpullazımolduğuüçünhəminmüqavilələriimzalaması, lakinatasınındapulugötürməməsi, arvadınınbütünbuişlərdənindixəbərtutulmasıkimiizahatlarıgəlməyəəsasverir. Cavabdeh1rvadınınsonradanbuəmlaklabağlıipotekamüqavilələrindənxəbərdarolmamasını bildirsədə, izahatındaəmlakınbirgənikahdövründəyüklüəldəedilməsindənonunxəbərdarolmamasınıgös tərməmişdir. Kollegiyahəmçininqeydetməyidəzərurisayırki, apellyasiyainstansiyasıməhkəməsi 38 saylıNotariatKontorutərəfindən məhkəməyədaşınmazəmlakınalqı-satqımüqaviləsi, onunləğvibarədəSazişvəmüqaviləninləğvinəəsasverənsənə dləritədqiqedərkənişinbuhalına dadiqqətyetirməmişdirki, Cavabdeh1ipotekamüqavilələribağlayanzamaniddiaçınınnotariatkontorunagetməməsinəda irizahatınaistinadetsədə, sonuncununəmlakın 2013cüildəsatışızamanıonunNotariatKontorunagələrəkəmlakınözgəninkiləşdirilməsiiləbağlıərizə verməsikimimühümvədiqqətəlayiqhaladaqiymətverməmişdir. Halbuki, əmlakınsatılmasıprosedurdaiddiaçıiştiraketməkləipotekasaxlayanınbualqısatqıyarəsmirazılıqərizəsiverməsi, DƏDRX-dənəmlakınyüklülükstatusunadairsənədin (forma 1) təqdimedilməsinibilməyəbilməzdi. Məhkəməkollegiyasıdahasonraqeydedirki, iddiaçıəriCavabdeh1la birgə nikahda olduğu dövrdə əldə edilməklə onların ümumi birgə mülkiyyəti olmasına baxmayaraq həmin əmlakın onun xəbəri və razılığı olmadan ipoteka qoyulmasını göstərsədə, qeydedilənalqısatqımüqaviləsibağlana nzamanbuyüklülüyünolmamasındanxəbərdarolmasınadairişəbaxa nməhkəmələrəhərhansınövsübuttəqdimetməsiişinmateriallarındangörünmür. Bundanəlavə, işinmateriallarındangörünürki, MərkəziBankınipotekasaxlayankimiverdiyi 29.10.2015-ciiltarixlirazılıqəsasında 38 saylıNotariatKontorundahəminsazişləğvedilmişvəəmlakınmülkiyyətçisiyenidənAnarƏnzəlo volmuşdurvəbuhaldadaiddiaçınınəmlakınyüklülüolmasındanxəbərdarolmamasıistisnaedilir. Çünkiartıqbudəfəiddiaçıəmlakınyüklüvəziyyətdəyenidənərininadınaqaytarılmasınıbilirdivəb udəfəbunubilməməsiartıqmümkündeyildir. Beləki, “İpotekahaqqında” AzərbaycanRespublikasıQanunun 30.2cimaddəsinəəsasən ipotekapredmetiözgəninkiləşdirilməsi, yaxud hüquqi şəxsin yenidən təşkili nəticəsində və ya vərəsəlik qaydasında həmin əşya başqa şəxsə keçdikdə ipoteka qüvvədə qalır. Həmçi nində “Notariathaqqında” AzərbaycanRespublikasıQanununun 46cımaddəsinintələbinəəsasəndaşınmazəmlakbarədəəqdlərtəsdiqolunarkənəmlakınözgənin kiləşdirilməsinəqadağanınolub-olmamasıvəyahəbsaltındaolubolmamasıyoxlanılmalıdırvəişinmateriallarındangöründüyükimi, ipotekamüqavilələrininbağlandığı dövrərzindəvəhazırkivaxtakimi əmlaküzrəipotekahüquqununMərkəziBankaməxsusolmasınadairmüvafiqqeydiyyatDaşınm azƏmlakınDövlətReyestrindəaparılmışdır. Beləliklədə, məhkəməkollegiyası17.04.2009-cu, 29.04.2010-cuvə03.08.2010-cu il tarixli “Sonrakı ipoteka müqavilələri” əsasında Mərkəzi Bankın xeyrinə ipoteka ilə yüklü edilməsi zamanı iddiaçının razılığının alınmamasının onun mülkiyyət hüquqlarını pozması, həmin halın nəzərə almaqla sözügedən müqavilələrin bağlandığı andan etibarsız olmasıvəiddiaçının iddia t ələblərinin onun mülkiyyət hüququnun müdafiəsi ilə bağlı olduğundan Mülki Məcəllənin 384-cü maddəsinə görə bu tələblərə iddia müddəti şamil edilməməsi, mülki işin materiallarından iddiaçının mübahisələndirdiyi ipoteka müqavilələrindən 2016-cı ilin aprel ayına qədər məlumatlı olduğunun müəyyən olunmamasıvə cavabdehlərin bunu təsdiq edəcək hər hansı sübutu məhkəməyə təqdim etməmələrinədairapellyasiyainstansiyasıməhkəməsininnəticələriilərazılaşmırvəhesabedirki, məhkəməbunəticəyəgələrkənkassasiyainstansiyasıməhkəməsininqərarlarındaşərhedilmiş göstərişlərinəəməletməyərəkAzərbaycanRespublikasınınMPM-nin 420cimaddəsinintələblərinipozmuş, AzərbaycanRespublikasınınMülki Məcəllənin 384-cü maddəsinihazırkimübahisəyədüzgüntətbiqetməmişdir. Beləki, AzərbaycanRespublikasıMPM-nin 420cimaddəsinəəsasənkas sasiyainstansiyasındaişəbaxanməhkəməninqərarındaşərhediləngö stərişlər həminişəyenidən baxanməhkəməüçünməcburidir. “Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 420-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 28 fevral 2012-ci il tarixli Qərarına görə MPM-in 420-ci maddəsində təsbit edilmiş kassasiya məhkəməsinin göstərişləri bu Məcəllənin 416, habelə 407.1.4, 407.2 və 408.1.5-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş qanuni hədlər daxilində olduqda və həmin Məcəllənin 419.2.9-cu maddəsinin tələbinə uyğun əsaslandırıldıqda, işə yenidən baxan apellyasiya məhkəməsi üçün məcburidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 354.2-ci maddəsinə görə bu Məcəllənin 347.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş hal istisna olmaqla, maraqlı şəxs əqdin bağla nmasına təsir etmiş zorakılığa və ya hədəyə son qoyulduğu gündən və ya əqdin etibarsız sayılmasına əsas verən halları bildiyi və ya bilməli olduğu gündən bir il ərzində əqdi mübahisə edə bilər. Vacib əhəmiyyətli yanılmanın təsiri altında bağlanmış əqd mübahisəyə əsasən məlum olduğu andan bir ay ərzində mübahisə edilə bilər. Məhkəməkollegiyasıhesabedirki, apellyasiya instansiyası məhkəməsi Mülki Məcəllənin 384.0.4-cü və Ailə Məcəlləsinin 8.1-ci maddələrinə əsaslanıb hazırkı mübahisəyə iddia müddətinin tətbiq edilməməsi barədə nəticəyə gələrkən nəzərə almamışdır ki, 354.2-ci maddə Mülki Məcəllənin əqdlərin etibarsızlığını müəyyən edən fəslində (XİV fəsil) nəzərdə tutulmaqla həmin norma Mülki Məcəllənin iddia müddətini və onun tətbiq olunma əsaslarını müəyyən edən fəslin (XVİİİ fəsil) normala rından fərqli qaydanı müəyyən edir və iddia müddəti kimi dəyərləndirilmir. 354.2-ci maddə qanunda müstəqil xarakter daşıyan xüsusi norma kimi nəzərdə tutulmaqla əqdin etibarsızlığı barədə mübahisə yalnız orada müəyyən olunmuş müddətlər çərçivəsində irəli sürülə bilər. Həmin maddədə müəyyən olunmuş 1 illik müddətin keçməsi əqdin etibarsız hesab edilməsi imkanını aradan qaldırdığı üçün iddiaçının əqdin etibarsız sayılmasını əsas verən halları bildiyi və ya bilməli olduğu vaxtın müəyyənləşdirilməsi iş üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 225.6-cı maddəsinə əsasən daşınmaz əmlaka birgə hüququ olan ərin (arvadın) razılığı olmadan daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alınmış hüquq barədə bağlanmış müqavilə etibarsız hesab edilir. Bu, həmçinin əldə edəni n belə hüququn yalnız müqavilə tərəfinə məxsus olması barədə vicdanlı olduğu hallara da aiddir. Əgər müqavilə üzrə tərəf müqavilənin etibarsızlığını bilirdisə və ya bilməli idisə, əldə edən həmin tərəfdən etibarsızlıqdan irəli gələn zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb edə bilər. “İpoteka haqqında” Qanunun 8.1-ci maddəsinə əsasən ümumi birgə mülkiyyətdə olan əşya bütün mülkiyyətçilərin notariat qaydasında təsdiq olunmuş razılığı ilə ipoteka qoyula bilər. Qanunun göstərilən normaları ümumi birgə mülkiyyət olan əmlakın birgə mülkiyyətçinin razılığı olmadan ipoteka qoyulmasını isitisna etsə də, kollegiya hesab edir ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsi ipoteka müqavilələrinin etibarsız hesab edilməsini əsaslı sayarkən İddiaçı və Cavabdeh1 indiyə kimi nikahda olduqlarından 17.04.2009-cu, 29. 04.2010-cuvə03.08.2010-cu iltarixlərdə ipoteka müqavilələrinin bağlanmasından onun 17 mart 2016-cı il tarixə kimi məlumatsız olması barədə dəlili nəinkiinandırıcısaymır, həmçinindəbuhalişmateriallarındaolansənədlərdətəkzibedilir. Beləliklə də, məhkəmə kollegiyası hesab edir ki,iddiaçıtərəfindəniddiamüddətininburaxılmasıiləbağlıcavabdehtərəfindəlillərinəapellyasiya instansiyasıməhkəməsidüzgünvəlazımihüquqiqiymətverməmişdir. Yuxarıda sadalanan işinhallarıvəfaktlaraistinadənməhkəməkollegiyasıhesabedirki, apellyasiyainstansiyasıməhkəməsininhazırkiişüzrəsonrakı ipoteka müqavilələri bağlanan zaman iddiaçının razılığının olmaması, ümumiyyətlə ipoteka münasibətlərindən xəbərinin olmamasınınsübuta yetirilməsinə dair nəticələri qanuni və əsaslı hesab edilə bilməz. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 217.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmənin qətnaməsi qanuni və əsaslı olmalıdır. Göstərilən Məcəllənin 218.1-ci maddəsinə əsasən qətnamə çıxarıldıqda hakim sübutları qiymətləndirir, iş üçün əhəmiyyətli olan nə kimi halların müəyyən edildiyini, nə kimi halların müəyyən edilmədiyini, tərəflərin hansı hüquqi münasibətdə olmalarını, həmin iş üzrə hansı qanunun tətbiq edilməli olduğunu və iddianın təmin olunub-olunmadığını müəyyən edir. Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsinin Plenumunun «Məhkəmə qətnaməsi haqqında» 24 noyabr 2005-ci il tarixli 4 saylı qərarının 2.2-ci bəndində təsbit olunmuşdur ki, məhkəmə qərarı maddi və posessual hüquq normalarına dəqiq riayət edilməklə qəbul edildikdə qanuni hesab edilir. Beləliklə, məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən işə baxılarkən iddianın əsaslı olması barədə nəticəyə gələrkən maddi və prosessual hüquq normaları pozularaq düzgün tətbiq edilməmişdir. Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 418.1-ci maddəsinə əsasən maddi və prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq olunmaması apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qətnamə və qərardadının ləğv edilməsi üçün əsasdır. Həmin Məcəllənin 418.3.-cü maddəsinə müvafiq olaraq, prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq olunmaması qətnamənin, yaxud qərardadın ləğv edilməsi üçün o vaxt əsas ola bilər ki, bu pozuntu düzgün qətnamə qəbul edilməməsi ilə nəticələnsin və ya nəticələnə bilsin. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 417.1.4-cü maddəsinə əsasən kassasiya məhkəməsi işə baxarkən apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qətn amə və ya qərardadını tamamilə, yaxud qismən ləğv edib apellyasiya instansiyası məhkəməsində müəyyən edilmiş hallar və sübutlar əsasında yeni qərar qəbul edə bilər. HəminMəcəllənin 417.2-cimaddəsinəəsasənbuMəcəllənin 417.1.4cümaddəsindənəzərdətutulmuşqəraryalnızohaldaqəbuledilirki, apellyasiyainstansiyasıməhkəməsitərəfindənmaddihüquqnormalarıpozulmuşvəyadüzgüntə tbiqedilməmişolsun. Məhkəməkollegiyasıhesabedirki, Cavabdeh3 kassasiyaşikayətiqismən, Cavabdeh2-nin ləğvedicisi əmanətlərin sığortalanması fondununkassasiyaşikayətiəsaslıolduğundantəminedilməli, Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 11.09.2018-ci il tarixli 2(103)-6840/2018 nömrəli qətnaməsiləğvedilməli, apellyasiya instansiyası məhkəməsində müəyyən edilmiş hallar və sübutlarəsasında iddianınrəddedilməsibarədəyeniqərarqəb uledilməlidir. Şərh edilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 416-420-ci maddələrinin tələblərini rəhbər tutaraq kassasiya instansiyası məhkəməsi QƏRARA A L D İ: Cavabdeh2 Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin ləğvedicisi Əmanətlərin sığortalanması fondunun kassasiya şikayəti təmin edilsin. Cavabdeh3 kassasiya şikayəti qismən təmin edilsin. Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Mülki Kollegiyasının 11 sentyabr 2018-ci il tarixli 2(103)-6840/2018 nömrəli qətnaməsi ləğv edilsin, iş üzrə yeni qərar qəbul edilsin. İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh2, Cavabdeh3 və Cavabdeh1 qarşı «ipoteka müqaviləsinin etibarsız hesab edilməsi tələbinə dair» iddiası rədd edilsin. Qərar qəbul edildiyi andan qüvvəyə minir. Sədrlik edən: Hakimlər: Əsli ilə düzdür: Ali Məhkəmənin hakimi Q.Əsgərov