Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Gəncə şəhəri İş № 2(104)-549/2025 25.02.2025 GƏNCƏ APELLYASİYA MƏHKƏMƏSİ İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2 və Cavabdeh3 qarşı mülki iş üzrə Açar sözlər: maddi ziyanın əvəzinin ödənilməsi tələbi Hakimlər Həsənov İslam Telman oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Cavadova Günay İsmayıl qızı və Məcidov Rüfət Azadəli oğlundan ibarət tərkibdə, Hüseynova Türkan Mehdi qızının katibliyi, İddiaçı və onun etibarnamə üzrə nümayəndəsi (vəkil) Nümayəndə iştirakı ilə, İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2 və Cavabdeh3 qarşı pul tələbinə dair mülki iş üzrə Gəncə Şəhər Məhkəməsinin 19 noyabr 2024-cü il tarixli 2(125)-4162/2024 nömrəli qətnaməsindən İddiaçı, həmçinin cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh3 tərəfindən ayrı-ayrılıqda verilmiş apellyasiya şikayətlərinə məhkəmə kollegiyası 25 fevral 2025-ci il tarixdə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, aşağıdakı qətnaməni qəbul etdi. İşin halları
1. “Cinayət işinin başlanılmasının rədd edilməsi haqqında” xx.xx.2024-cü il tarixli qərarın surətindən görünür ki, İddiaçı 22 aprel 2024-cü il tarixdə Gəncə şəhər BPİ-nin 1-ci polis şöbəsinə etmiş olduğu şikayət əsasında toplanmış material üzrə cinayət işinin başlanması Azərbaycan Respublikasının CPM-nin 39.1.6-cı (şəxs barəsində eyni ittiham üzrə məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş hökmü və ya digər məhkəmənin cinayət təqibini qeyri-mümkün edən ləğv edilməmiş qərarı olduqda) maddəsi ilə rədd edilmiş, İddiaçı Cavabdeh3 Əliqoca qızı və Cavabdeh1 Əliqoca qızı arasında olan pul mübahisəsi ilə əlaqədar mülki qaydada məhkəməyə müraciət etmək hüququnun olması izah edilmişdir; Həmin qərarda material üzrə izahatı alınmış Cavabdeh3 izahatında göstərmişdir ki, ailəsi ilə birlikdə Gəncə şəhəri Yeni Gəncə qəsəbəsi ev 41, mənzil 8-də evladları ilə birlikdə yaşayır. Rasmi olaraq MN-nin Şəmkir rayonunda yerləşən N saylı hərbi hissəsində tibb bacısı işləyir. 2019-cu ilin dekabr ayından 2022-ci fevral ayına kimi İlahə onlarda kirayadə qalmışdır. Cavabdeh2 əvvəllər işlədiyi hərbi hissədə maliyədə işləmiş, lakin hazırda işləmir. 2020-ci ildə Kifayət iş yerinə gələrək «Ocos» şirkəti barədə məlumat vermiş və bildirmişdir ki, gəlin pul qoyun pul götürün. O da evə gəlmiş, bacısı Mayəyə və anasına bu barədə demişdir. Bundan sonra o və bacısı Mələk həmin şirkalə 50 manat pul qoymuş, 100 manat götürmüş, sonra 100 manatı qoymuş, 200 manat götürmüşdür. Sonra 200 manat götürmüş, 300 manat götürmüş, bacısı Mələk də eyni şəkildə pul qoyub pul götürmüşdür. İddiaçı onlarda kirayədə qaldıqları müddət ərzində görmüşdür ki, o, «Ocos» şirkətinə pul qoyub pul götürür. Bundan sonra İddiaçı da 1000 ABŞ dollarını qoyub 1500 ABŞ dollar pul götürmüş, 2000 ABŞ dolları pul qoymuş, 3000 ABŞ dolları pul götürmüşdür. Onda olan məlumata görə İddiaçı sonda 14620 manat pul qoymuşdur ki, qazanc götürsün, lakin həmin vaxtı «Ocos» şirkətinin rəhbərliyi tutulduğu üçün İddiaçı qoyduğu 14620 batmışdır. İddiaçı ona verdiyi pulları Cavabdeh2 vermişdir ki, «Ocos» şirkətinə yatırsın. O, heç kimin pulunu dələduzluq yolu ilə mənimsəməmişdir. Həmin qərarda material üzrə izahatı alınmış Cavabdeh1 Əliqoca qızı öz izahatında göstərmişdir ki, o, yuxanda qeyd olunan ünvanda evladları ilə birlikdə kirayədə yaşayır. Rəsmi olaraq heç bir yerdə işləmir. Mahiyəti üzrə bildirmişdir ki, İddiaçı tanıyır. Belə ki, 2019-cu ilin dekabr ayından 2022-ci ilin fevral ayına kimi o, bacısı Aynur gildə kirayədə qalmışdır. Cavabdeh2 əvvəllər bacısının işlədiyi hərbi hissədə maliyədə işləmiş lakin hazırda işləmir. 2020-ci ildə Kifayət bacısının iş yerinə gələrək «Ocos» şirkəti barədə məlumat vermiş və bildirmişdir ki, gəlin pul qoyun pul götürün. Bacısı da evə gəlmiş ona və anasına bu barədə demişdir. Bundan sonra o və bacısı Aynurə həmin şirkətə 200 ABŞ dolları pul qoymuş 300 ABŞ dolları götürmüş, sonra 300 ABŞ dollarını qoymuş 450 ABŞ dolları götürmüşdür. X144 da həmin şirkətə pullar qoyaraq qazanc götürmüşdür. Yekunda İddiaçı «Ocos» şirkətinə qazanc əldə etmək üçün 14620 manat pulu mənim və bacım Aynurənin vasitəsi ilə qoymuş ki, qazanc əldə etsin, lakin həmin vaxtı «Ocos» şirkətinin rəhbərliyi tutulduğu üçün onun bacısı Aynurənin və İddiaçı «Ocos» şirkətinə qoyduğu pulları batmışdır. İddiaçı «Ocos» şirkətinə yatırım etmək üçün verdiyi 14620 manat pulu o, və bacısı Aynurə tanışları Cavabdeh2 vasitəsi ilə «Ocos» şirkətinə yatırmışdır. Həmin qərarda material üzrə izahatı alınmış Cavabdeh2 izahatında göstərmişdir ki, Gəncə şəhəri N.Nərimanov prospekti ev 48, mənzil 26-da oglu ilə birlikdə kirayədə yaşayır. Rəsmi olaraq heç bir yerdə işləmir. İddiaçı tanımamış, onunla heç bir ədavəti və düşmənçiliyi yoxdur. Onun etmiş olduğu müraciəti ilə tanış olmuşdur. O, İddiaçı heç vaxt pul götürməmiş, onun müraciətində qeyd etdiyi 14620 manat pulu nə Cavabdeh1 nə də ki Cavabdeh3 ona verməmişdir. Cavabdeh3 dedikləri yalandır, o, Cavabdeh3 və Cavabdeh1 «Ocos» şirkətinə qoşmuşdur. Ancaq ondan sonra onların özləri inverst olmuşlar və onların kimlərdənsə aldıqları pullardan xəbəri yoxdur. Aynur Əliyeva və onun bacısı Cavabdeh1 yalan deyir, «Ocos» şirkəti bağlanan zaman bütün şəxslər üzərinə gələn zaman qorxmuş və evinə gələn şəxslərə demişdir ki, evini satıb pulları qaytaracaq. Ancaq sonradan məlum olmuşdur ki, Cavabdeh3 və onun bacısı Cavabdeh1 aldıqları pulları ona verməmişlər ki, o, «Ocos» şirkətinə yatırsın. İddiaçı 14620 manat pulunu onlar verməmişlər, Aynur Əliyeva və onun bacısı Cavabdeh1 hər ikisi yalan deyir. İddiaçı 14620 manat pulu Cavabdeh1 və Cavabdeh3 özündədir. Həmin puldan onun xəbəri yoxdur. Həmin ərəfələrdə Cavabdeh1 onun yanına Vüsalə adlı qadını gətirərək ondan 5000 manat pul alıb ona vermiş, Vüsalə adlı qadını yola saldıqdan sonra geri qayıdaraq həmin 5000 manat pulu ondan alaraq güya ki, həmin 5000 manat pulu özü «Ocos» şirkətinə yatıracağını demişdir. Eyni zamanda «Ocos» şirkətinin rəhbərliyi tutulan zaman Cavabdeh1 tanımadığı bir nəfər şəxslə onun yaşadığı evə gələrək həmin tanımadığı şəxsə güya ondan aldığı 30000 ABŞ dolları pulu «Ocos» şirkətinə yatırmaq üçün ona verdiyini bildirmiş, həmin şəxsdə ondan 30000 ABŞ dolları pul tələb etdiyini, həmin şəxsə Cavabdeh1 ona 30000 ABŞ dolları vermədiyini izah etdikdən sonra həmin şəxsin onun evindən çıxıb getdiyini bildirmişdir;
2. Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli 1(101)-120/2024 nömrəli hökmünə əsasən, X183 Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.3.1, 178.3.2, 193- 1.3.1 və 193-1.3.2-ci maddələri ilə nəzərdə tutulan cinayət əməllərini törətməkdə təqsirli bilinmiş, o, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.3.1 və 178.3.2-ci maddələri ilə təqsirli bilinərək 08 (səkkiz) il 06 (altı) ay müddətə azadlıqdan məhrum etmə, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 193- 1.3.1 və 193-1.3.2-ci maddələri ilə təqsirli bilinərək 10 (on) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş; Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 66.3-cü maddəsinə əsasən təyin olunmuş cəzaları qismən toplamaq yolu ilə X183 13 (on üç) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş; Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 71.5-ci maddəsinə əsasən Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 25 fevral 2021-ci il tarixli hökmü ilə təyin edilmiş şərti məhkum etmə ləğv edilmiş və Azərbaycan Respublikası CM-nin 67.1-ci maddəsinə əsasən Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 25 fevral 2021-ci il tarixli hökmü ilə təyin edilmiş 03 (üç) il 10 (on) gün müddətə azadlıqdan məhrumetmə cəzası yeni təyin edilmiş cəza ilə qismən birləşdirilməklə X183 qəti olaraq 15 (on beş) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş; Azərbaycan Respublikası CPM-nin 318.1-ci maddəsinə uyğun olaraq təqsiri sübuta yetirilmədiyi üçün X109 elan edilmiş ittihamdan aşağıdakı zərərçəkmiş şəxslərə: X51 dəymiş 510 manat maddi ziyan; X110 9.000 manat; X52 900 dollar və ya 1530 manat; X227 450 dollar və ya 765 manat; X111 6050 dollar və ya 19.285 manat; X112 11000 manat; X145 7.000 dollar və ya 11.900 manat X30 2 684 manat; X113 7000 manat; X12 27.000 manat; X114 1000 manat; X184 12.000 dollar və ya 20.400 manat; X31 1285,5 manat; X77 700 dollar və ya 1.190 manat; X53 3972 dollar və ya 6752 manat; X32 31.700 manat; X54 3.375 manat; X146 8.000 dollar və ya 13.600 manat; X55 50.000 manat; X147 21.000 dollar və ya 35.000 manat; X185 12.000 manat; X78 1970 manat; X18 20.400 manat; X8 9.700 dollar və ya 16.940 manat; X79 21.000 manat; X56 20.350 dollar və ya 34595 manat; X9 5.474 dollar 9305 manat; X115 4000 dollar və ya 6800 manat; X216 9.742 dollar və ya 16561 manat; X116 4.780 dollar və ya 8126 manat; X186 1.800 dollar və ya 3.060 manat; X33 15 000 dollar və ya 25500 manat; X57 3.150 dollar və ya 5355 manat; X34 3.850 dollar və ya 6545 manat; X80 5400 dollar və ya 9180 manat; X35 5.100 manat; X19 3.600 dollar və ya 6120 manat; X117 30.000 dollar 51000 manat; X118 22.100 manat; Coşkun Hamdinə 26.200 dollar və ya 44540 manat ; X187 680 manat; X20 17.550 dollar və ya 29835 manat; X58 1800 dollar və ya 3.060 manat; X148 16.000 dollarvə ya 27200 manat; İddiaçı 14.620 manat; X149 850 manat; X188 13.350 dollar və ya 22695 manat; X81 600 dollar və ya 1020 manat; X189 8.400 manat; X150 19.380 manat; X82 3.650 dollar və ya 6250 manat; X36 15.000 manat; X37 5060 manat; X83 25.000 dollar və ya 42500 manat; X59 3.500 dollar və ya 5950 manat; X3 15.300 dollar və ya 26010 manat; X190 1.300 dollar və ya 2210 manat; X105 300 dollar və ya 510 manat; X1 2600 dollar və ya 4420 manat; X84 3600 dollar və ya 6120 manat; X119 3000 dollar və ya 5100 manat; X85 16.000 dollar və ya 27200 manat; X5 1000 manat; X60 2.000 dollar və ya 3400 manat; X61 595 manat; X151 10.000 dollar və ya 17.000 manat, həmçinin 5.000 manat; X38 1500 dollar və ya 2550 manat; X86 4.300 dollar və ya 7310 manat; X62 6200 dollar və ya 10540 manat; X87 4200 manat; X152 600 dollar və ya 1020 manat; X350 22.000 dollar və ya 37400 manat; X39 10.400 dollar və ya 17680 manat; X2 3.800 dollar və ya 6460 manat; X63 900 dollar və ya 1530 manat; X153 10.000 manat; X120 20.000 manat; X40 10.000 dollar və ya 17.000 manat; X191 3.000 manat; X32 31.700 manat; X55 50.000 manat; X147 21 000 dollar və ya 35700 manat; X21 6200 manat; X217 1000 dollar və ya 1700 manat; X121 dəymiş 5541 ABŞ dolları və ya 9419 manat pul vəsaitlərinin aldatma, etibardan sui istifadə yolu ilə əldə etmə və cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərini leqallaşdırma epizodları ittihamdan çıxarılmış; X.X.Yaxyayev cəzasını ümumi rejimli çəzaçəkmə müəssisəsində çəkməsi, X.X.Yaxyayevin cəzaçəkmə müddətinin əvvəli 17 noyabr 2021-ci il tarixdən hesablanması, X.X.Yaxyayev barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbirinin hökm qanuni qüvvəyə minənədək dəyişdirilmədən saxlanılması hökm edilmiş; X88 Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.3.1, 178.3.2, 193-1.3.1 və 193-1.3.2-ci maddələri ilə nəzərdə tutulan cinayət əməllərini törətməkdə təqsirli bilinməsi; O, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.3.1 və 178.3.2-ci maddələri ilə təqsirli bilinərək 07 (yeddi) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 193-1.3.1 və 193-1.3.2-ci maddələri ilə təqsirli bilinərək 08 (səkkiz) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş; Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 66.3-cü maddəsinə əsasən təyin olunmuş cəzaları qismən toplamaq yolu ilə X88 12 (on iki) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş; G.Q.Abdullayevanın 17 noyabr 2021-ci il tarixdən 19 noyabr 2021-ci il tarixədək həbsdə olduğu 02 (iki) gün müddət nəzərə alınması və ona hazırki hökmlə təyin edilmiş cəzasına hesablanmaqla X88 qəti olaraq 11 (on bir) il 11 (on bir) ay 28 (iyirmi səkkiz) gün müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş; Azərbaycan Respublikası CPM-nin 318.1-ci maddəsinə uyğun olaraq təqsiri sübuta yetirilmədiyi üçün X41 elan edilmiş ittihamdan aşağıdakı zərərçəkmiş şəxslərə: X51 dəymiş 510 manat maddi ziyan; X110 9.000 manat; X52 900 dollar və ya 1530 manat; X227 450 dollar və ya 765 manat; X111 6050 dollar və ya 19.285 manat; X112 11.000 manat; X145 7.000 dollar və ya 11.900 manat X30 2 684 manat; X113 7000 manat; X12 27.000 manat; X114 1000 manat; X184 12.000 dollar və ya 20.400 manat; X31 1285,5 manat; X77 700 dollar və ya 1.190 manat; X64 3972 dollar və ya 6752 manat; X32 31.700 manat; X54 3.375 manat; X146 8.000 dollar və ya 13.600 manat; X55 50.000 manat; X147 21.000 dollar və ya 35.000 manat; X185 12.000 manat; X78 1970 manat; X18 20.400 manat; X8 9.700 dollar və ya 16.940 manat; X79 21.000 manat; X56 20.350 dollar və ya 34595 manat; X9 5.474 dollar 9305 manat; X115 4000 dollar və ya 6800 manat; X216 9.742 dollar və ya 16561 manat; X116 4.780 dollar və ya 8126 manat; X186 1.800 dollar və ya 3.060 manat; X33 15 000 dollar və ya 25500 manat; X57 3.150 dollar və ya 5355 manat; X34 3.850 dollar və ya 6545 manat; X80 5400 dollar və ya 9180 manat; X35 5.100 manat; X19 3.600 dollar və ya 6120 manat; X117 30.000 dollar 51000 manat; X118 22.100 manat; Coşkun Hamdinə 26.200 dollar və ya 44540 manat ; X187 680 manat; X20 17.550 dollar və ya 29835 manat; X58 1800 dollar və ya 3.060 manat; X148 16.000 dollarvə ya 27200 manat; İddiaçı 14.620 manat; X149 850 manat; X188 13.350 dollar və ya 22695 manat; X81 600 dollar və ya 1020 manat; X189 8.400 manat; X150 19.380 manat; X82 3.650 dollar və ya 6250 manat; X36 15.000 manat; X37 5060 manat; X83 25.000 dollar və ya 42500 manat; X59 3.500 dollar və ya 5950 manat; X3 15.300 dollar və ya 26010 manat; X190 1.300 dollar və ya 2210 manat; X105 300 dollar və ya 510 manat; X1 2600 dollar və ya 4420 manat; X84 3600 dollar və ya 6120 manat; X119 3000 dollar və ya 5100 manat; X85 16.000 dollar və ya 27200 manat; X5 1000 manat; X60 2.000 dollar və ya 3400 manat; X61 595 manat; X151 10.000 dollar və ya 17.000 manat, həmçinin 5.000 manat; X38 1500 dollar və ya 2550 manat; X86 4.300 dollar və ya 7310 manat; X62 6200 dollar və ya 10540 manat; X87 4200 manat; X152 600 dollar və ya 1020 manat; X350 22.000 dollar və ya 37400 manat; X39 10.400 dollar və ya 17680 manat; X2 3.800 dollar və ya 6460 manat; X63 900 dollar və ya 1530 manat; X153 10.000 manat; X120 20.000 manat; X40 10.000 dollar və ya 17.000 manat; X191 3.000 manat; X32 31.700 manat; X55 50.000 manat; X147 21 000 dollar və ya 35700 manat; X21 6200 manat; X217 1000 dollar və ya 1700 manat; X121 dəymiş 5541 ABŞ dolları və ya 9419 manat pul vəsaitlərinin aldatma, etibardan sui istifadə yolu ilə əldə etmə və cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərini leqallaşdırma epizodları ittihamdan çıxarılmış; G.Q.Abdullayeva cəzasını ümumi rejimli çəzaçəkmə müəssisəsində çəkməsi, G.Q.Abdullayevanın cəzaçəkmə müddətinin əvvəli 22 noyabr 2021-ci il tarixdən hesablanması, G.Q.Abdullayeva barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbiri hökm qanuni qüvvəyə minənədək dəyişdirilmədən saxlanılması hökm edilmiş; X65 Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.3.1, 178.3.2, 193-1.3.1 və 193-1.3.2-ci maddələri ilə nəzərdə tutulan cinayət əməllərini törətməkdə təqsirli bilinsin. O, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178.3.1 və 178.3.2-ci maddələri ilə təqsirli bilinərək 07 (yeddi) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 193-1.3.1 və 193-1.3.2-ci maddələri ilə təqsirli bilinərək 08 (səkkiz) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş; Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 66.3-cü maddəsinə əsasən təyin olunmuş cəzaları qismən toplamaq yolu ilə X65 12 (on iki) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş; Y.Ə.Məmmədovanın 16 iyun 2022-ci il tarixdən 18 sentyabr 2022-ci il tarixədək həbsdə və ev dustaqlığında olduğu 03 (üç) ay 02 (iki) gün müddət nəzərə alınsın və ona hazırki hökmlə təyin edilmiş cəzasına hesablanmaqla X65 qəti olaraq 11 (on bir) il 08 (səkkiz) ay 28 (iyirmi səkkiz) gün müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş; Azərbaycan Respublikası CPM-nin 318.1-ci maddəsinə uyğun olaraq təqsiri sübuta yetirilmədiyi üçün X22 elan edilmiş ittihamdan aşağıdakı zərərçəkmiş şəxslərə: X51 dəymiş 510 manat maddi ziyan; X110 9.000 manat; X52 900 dollar və ya 1530 manat; X227 450 dollar və ya 765 manat; X111 6050 dollar və ya 19.285 manat; X112 11.000 manat; X145 7.000 dollar və ya 11.900 manat X30 2 684 manat; X113 7000 manat; X12 27.000 manat; X114 1000 manat; X184 12.000 dollar və ya 20.400 manat; X31 1285,5 manat; X77 700 dollar və ya 1.190 manat; X64 3972 dollar və ya 6752 manat; X32 31.700 manat; X54 3.375 manat; X146 8.000 dollar və ya 13.600 manat; X55 50.000 manat; X147 21.000 dollar və ya 35.000 manat; X185 12.000 manat; X78 1970 manat; X18 20.400 manat; X8 9.700 dollar və ya 16.940 manat; X79 21.000 manat; X56 20.350 dollar və ya 34595 manat; X9 5.474 dollar 9305 manat; X115 4000 dollar və ya 6800 manat; X216 9.742 dollar və ya 16561 manat; X116 4.780 dollar və ya 8126 manat; X186 1.800 dollar və ya 3.060 manat; X33 15 000 dollar və ya 25500 manat; X57 3.150 dollar və ya 5355 manat; X34 3.850 dollar və ya 6545 manat; X80 5400 dollar və ya 9180 manat; X35 5.100 manat; X19 3.600 dollar və ya 6120 manat; X117 30.000 dollar 51000 manat; X118 22.100 manat; Coşkun Hamdinə 26.200 dollar və ya 44540 manat ; X187 680 manat; X20 17.550 dollar və ya 29835 manat; X58 1800 dollar və ya 3.060 manat; X148 16.000 dollarvə ya 27200 manat; İddiaçı 14.620 manat; X149 850 manat; X188 13.350 dollar və ya 22695 manat; X81 600 dollar və ya 1020 manat; X189 8.400 manat; X150 19.380 manat; X82 3.650 dollar və ya 6250 manat; X36 15.000 manat; X37 5060 manat; X83 25.000 dollar və ya 42500 manat; X59 3.500 dollar və ya 5950 manat; X3 15.300 dollar və ya 26010 manat; X190 1.300 dollar və ya 2210 manat; X105 300 dollar və ya 510 manat; X1 2600 dollar və ya 4420 manat; X84 3600 dollar və ya 6120 manat; X119 3000 dollar və ya 5100 manat; X85 16.000 dollar və ya 27200 manat; X5 1000 manat; X60 2.000 dollar və ya 3400 manat; Rəsulzadə mran Telman oğluna 595 manat; X151 10.000 dollar və ya 17.000 manat, həmçinin 5.000 manat; X38 1500 dollar və ya 2550 manat; X86 4.300 dollar və ya 7310 manat; X62 6200 dollar və ya 10540 manat; X87 4200 manat; X152 600 dollar və ya 1020 manat; X350 22.000 dollar və ya 37400 manat; X39 10.400 dollar və ya 17680 manat; X2 3.800 dollar və ya 6460 manat; X63 900 dollar və ya 1530 manat; X153 10.000 manat; X120 20.000 manat; X40 10.000 dollar və ya 17.000 manat; X191 3.000 manat; X32 31.700 manat; X55 50.000 manat; X147 21 000 dollar və ya 35700 manat; X21 6200 manat; X217 1000 dollar və ya 1700 manat; X121 dəymiş 5541 ABŞ dolları və ya 9419 manat pul vəsaitlərinin aldatma, etibardan sui istifadə yolu ilə əldə etmə və cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərini leqallaşdırma epizodları ittihamdan çıxarılmış; Y.Ə.Məmmədova cəzasını ümumi rejimli çəzaçəkmə müəssisəsində çəkməsi, Y.Ə.Məmmədovanın cəzaçəkmə müddətinin əvvəli 10 fevral 2023-cü il tarixdən hesablanması, Y.Ə.Məmmədova barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbiri hökm qanuni qüvvəyə minənədək dəyişdirilmədən saxlanılmadı hökm edilmiş; .İş üzrə maddi sübut kimi tanınmış təqsirləndirilən şəxslər X183, X88 və X13 bank hesablarına dair "xxxx" ASC, "xxxx" ASC, "xxxx" ASC və "xxxx" ASC-dən əldə edilmiş məlumatlar və təqsirləndirilən şəxslər X183, X88 və X13 «OCOS» şirkətini təbliğ etmələri və kriptovalyutanın satışı ilə bağlı çıxışlar etmələri ilə bağlı video görüntülərin əks olunduğu disklərin cinayət işi materiallarına əlavə edilib saxlanılması nəzərə alınması hökm edilmiş; Zərərçəkmiş şəxs-mülki iddiaçılar: X42 63.750 manat maddi ziyan və 291 manat dövlət rüsumu hissəsində qismən, X122 47.118 manat maddi ziyan hissəsində qismən, X123 9000 dollar və ya 15.300 manat maddi ziyan tam, X89 30.301 manat maddi ziyan və 181 manat dövlət rüsumu hissəsində, X14 ona dəymiş 70.300 manat maddi ziyan hissəsində, X4 ona dəymiş 86.700 manat təşkil edən 51.000 dollar maddi ziyan, X90 ona dəymiş 37.400 manat təşkil edən 22.000 dollar hissəsində maddi ziyanın ödənilməsi barədə mülki iddiaları təmin edilsin və həmin məbləğlər müvafiq olaraq təqsirləndirilən şəxslər-mülki cavabdehlər X183, X88 və X10 tutularaq göstərilən zərərçəkmiş şəxsmülki iddiaçılara ödənilməsi hökm edilmiş; Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin Maliyyə Plan İdarəsinin depozit hesabında saxlanılan 43.450 (qırx üç min dörd yüz əlli) manat pul vəsaiti müsadirə olunaraq, iş üzrə mülki iddiaçı qismində tanınmış zərərçəkmiş şəxs-mülki iddiaçılar X66 dəymiş 63.750 manat maddi ziyan və 291 manat dövlət rüsumu, X154 dəymiş 9000 dollar və ya 15.300 manat maddi ziyan, X155 dəymiş 47.118 manat maddi ziyan, X124 dəymiş 30.301 manat maddi ziyan və 181 manat dövlət rüsumu, X23 dəymiş 70.300 manat maddi ziyan, X6 dəymiş 86.700 manat təşkil edən 51.000 dollar maddi ziyan, X125 dəymiş 37.400 manat təşkil edən 22.000 dollar maddi ziyan bərabər şəkildə bölünərək qeyd olunan zərərçəkmiş şəxs-mülki iddiaçılara ödənilməsinə yönəldilməsi hökm edilmiş; zərərçəkmiş şəxs-mülki iddiaçılar X42 3000 manat mənəvi ziyanın ödənilməsi barədə və X122 5000 manat mənəvi ziyanın ödənilməsi barədə mülki iddialları baxılmamış saxlanılmaqla, Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 180.2-ci maddəsinin müddəallarına əsasən mülki mühakimə icraatı qaydasında mülki iddia verməyə hüquqları olması izah olunmuş; Zərərçəkmiş şəxs-mülki iddiaçılar X67, X192, X91 barəsində olan epizodlar ittihamdan xaric olduğundan onlar tərəfindən verdiyləri mülki iddialar baxılmamış saxlanılsın və sonunculara Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 180.2-ci maddəsinin müddəallarına görə mülki mühakimə icraatı qaydasında mülki iddia verməyə hüquqları olması izah olunmuş; Zərərçəkmiş şəxslər X193, X126,X68, X69, X218, X156, X157, X43, X158, X159, X160, X92, X161, X24, X278, X7, X162, X219, X220, X70, X194, X93, X195, X279, X71, X221, X44, X127, X163, X280, X196, X128, X164, X222, X25, X165, X129, X130, X166, X131, X141, X45, X26, X167, X197, X223, X46, X132, X133, X168, X169, X94, X95, X134, X104 qızı, X96, X198, X170, X15, X199, X171, X97, X98, X16, X172, X224, X225, X27, X135, X47, X11, X200, X50, X173, X201, X99, X226, X100, X174, X252, X175, X72, X136, X202, X203, X101, X73, X17, X176, X102 dəymiş maddi ziyanla bağlı Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 180.2-ci maddəsinin müddəallarına əsasən mülki mühakimə icraatı qaydasında mülki iddia verməyə hüquqları izah edilmişdir. a) İş üzrə qəbul edilmiş məhkəmə aktı Birinci instansiya məhkəməsində icraat
3. İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2 və Cavabdeh3 qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavabdehlərdən müştərək qaydada 14620 manat pulun və 134 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir.
4. İddiaçı tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, Cavabdeh3 və Cavabdeh1 ilə normal münasibətləri olmuş və pul qazanmaq məqsədi ilə ilkin olaraq 2021-ci il avqust ayında Cavabdeh3 1000 ABŞ dolları məbləğində pul vermiş, həmin ilin oktyabr ayında Cavabdeh3 bacısı Cavabdeh1 ona 1500 ABŞ dolları pul qaytarmışdır ki, 500 ABŞ dolları məbləğində pul qazanc əldə edilmişdir. O, öz növbəsində onlara inanmış, həqiqətəndə “Ocos” şirkətinə yatırım etməklə pul qazanmaq olur və hissə-hissə olmaqla ümumilikdə 14620 manat məbləğində pulu 2021-ci i ilin oktyabr ayı ərzində Mələk Əliyevanın vasitəsi ilə Cavabdeh1 vermişdir. Sonradan sosial şəbəkələrdə “Ocos” şirkətinin rəhbəri Xəyal Yəhyayevin tutulduğunu görmüş və bu barədə Aynur Əliyevaya məlumat vermişdir. O, narahat olmamağını, anlaşılmazlıq olduğunu və 10-15 gün ərzində Xəyal bəyin çıxacağını bildirmişdir. Həmin vaxtdan 10-15 gün keçdikdən sonra Cavabdeh1 və Cavabdeh3 pulu verməyəcəkləri təqdirdə şikayət edəcəyini bildirdikdə, onlar şikayət etməməyini xahiş edərək pulu Kifayət adlı şəxsə verdiklərini bildirmişlər. O, onlara inanmayaraq Gəncə şəhər Baş Polis İdarəsinə şikayət etmiş və araşdırılan material DİN-nin BMCMİ-nə göndərilmişdir. Həmin iş üzrə zərərçəkmiş kimi tanındıqdan sonra cinayət işi baxılması üçün Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinə göndərilmişdir. Məhkəmə araşdırması nəticəsində müəyyən edilmişdir ki, onun Aynurə və Mələyə verdiyi pullar “Ocos” şirkətinə yatırılmamışdır. Bundan sonra pulunu tələb etməyə davam etsə də, adları qeyd edilən cavabdehlərin əməllərində cinayət tərkibinin olmaması barədə Gəncə şəhər BPİ-nin İTİnin müstəntiqi polis kapitanı X103 tərəfindən qəbul edilmiş 21 iyun 2024-cü il tarixli HK- 1\490 saylı qərarı ona təqdim edilmişdir ki, pulunu mülki qaydada iddia qaldırmaqla tələb etsin. Sözügedən cinayət işinin rədd edilməsi barədə qərarda Cavabdeh1 və Cavabdeh3 etiraf etmişdir ki, 14620 manat məbləğində pul onlara verilmişdir. Pulu digər cavabdehə verdiklərini bildirsələr də, izahat verən zaman həmin Cavabdeh2 ona pul vermədiklərini, yalan danışdıqlarını bildirərək qeyd etmişdir ki, Cavabdeh3 və Cavabdeh1 “Ocos” şirkətinə o, qoşsa da, onların özü sonradan investr olmuş və insanlardan aldıqları pullardan onun xəbəri olmamışdır. Hazırda cavabdehlərdən Cavabdeh3 və Cavabdeh1 sözügedən məbləği aldıqlarını etiraf etsələr də, həmin pulu qaytarmaqdan imtina etmişlər və bəhanələrlə onun pulunu qaytarmamışlar. Əvvəla pulu “Ocos” şirkətinə yatırdıqlarını bildirsələr də, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli 1(101)-120/2024 saylı hökmünə əsasən həmin pulun “Ocos” şirkətinə verilmədiyi müəyyən edilmiş və o, zərərçəkmiş statusundan çıxarılmışdır. Sonda o, məcbur qalıb hazırki iddia tələbi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir.
5. Gəncə Şəhər Məhkəməsinin 19 noyabr 2024-cü il tarixli 2(125)-4162/2024 nömrəli qətnaməsi ilə (hakim Xədicə Səfərli) iddia qismən təmin edilərək, cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh3 13120 (on üç min yüz iyirmi) manat pul və ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 129 (yüz iyirmi doqquz) manat 36 (otuz altı) qəpik pul müştərək qaydada tutularaq İddiaçı ödənilməsi; İddianın qalan hissədə təmin edilməməsi qət edilmişdir.
6. Məhkəmə həmin nəticəyə gələrkən Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 777, 778, 779, 780, 782, 782, 1091, 1092 və 1093-cü maddələrinə istinad etmişdir.
Apellyasiya şikayətinin və ona etirazın dəlilləri b) Apellyasiya şikayətlərinin dəlilləri
7. İddiaçı apellyasiya şikayəti verərək, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin dəyişdirilməsini və iddia tələbinin tam təmin olunmasını xahiş etmişdir.
8. Cavabdeh1 apellyasiya şikayəti verərək, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin ləğv olunmasını və iddia tələbinin təmin olunmaması barədə yeni qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir.
9. Cavabdeh3 apellyasiya şikayəti verərək, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin ləğv olunmasını və iddia tələbinin təmin olunmaması barədə yeni qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir.
10. İddiaçı apellyasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsi maddi və prosessual hüquq normalarının pozulması ilə çıxarılmışdır. İş üzrə hərtərəfli, tam və obyektiv araşdırma aparılmamış və işin faktiki hallarına düzgün hüquqi qiymət verilməmişdir. Belə ki, iddia ərizəsində də qeyd edilir ki, ilkin olaraq 2021-ci il avqust ayında Cavabdeh3 1000 ABŞ dolları məbləğində pul vermiş, həmin ilin oktyabr ayında Cavabdeh3 bacısı Cavabdeh1 ona 1500 ABŞ dolları pul qaytarmışdır ki, 500 ABŞ dolları məbləğində pul qazanc əldə edilmişdir. Hissə-hissə olmaqla ümumilikdə 14620 manat məbləğində pulun cavabdehlərə verilməsi 2021-ci ilin oktyabr ayı ərzinə təsadüf etsə də, hissə-hissə olmaqla ümumilikdə 14620 manat məbləğində pulun cavabdehlərə verilməsi 1500 ABŞ dolları məbləğində pulun ona qaytarılmasından sonra baş vermişdir və işin bu mübahisəsiz halı cavabdehlər tərəfindən də mübahisələndirilməmişdir. Yəni həm polis orqanında, həm də məhkəmə iclasında cavabdehlər bildirmişlər ki, 1000 ABŞ dollarından əlavə, 500 ABŞ dolları pulu qazanc kimi iddiaçıya veriblər. 14620 manat məbləğində pul ilə bağlı mübahisələr isə oktyabr ayının axırlarından cərəyan etməyə başlamışdır. Məhkəmənin isə ödənilmiş 1000 ABŞ dolları və 500 ABŞ dolları məbləğində pulun 1500 manat olaraq ümumi məbləğdən çıxılmalı olduğu qənaətinə gəlməsi anlaşılan deyil. Bundan başqa qeyd edilməlidir ki, iddia tələbi cavabdehlərdən Cavabdeh2 da yönəldiyi halda, məhkəmə tərəfindən ona münasibətdə iddia tələbinin təmin edilməməsi də anlaşılan olmamışdır. Hər üç cavabdeh ona məxsus pul vəsaitini xərcləməklə ona maddi ziyan vurmuşlar.
11. Cavabdeh1 apellyasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsi maddi və prosessual hüquq normalarının pozulması ilə çıxarılmışdır. İş üzrə hərtərəfli, tam və obyektiv araşdırma aparılmamış və işin faktiki hallarına düzgün hüquqi qiymət verilməmişdir. Belə ki, iddiaçı öz şəxsi iradə ifadəsi ilə pul vəsaitini könüllü olaraq qazanc məqsədilə digər cavabdehlərə vermişdir. Burada iddiaçının adından hərəkət edərək bu məsələdə o sadəcə vasitəçinin xahişi ilə iddiaçının tapşırıq müqaviləsi əsasında hərəkət etmişdir. İddiaçı dəfələrlə bu məbləğə münasibətdə yüksək gəlir və qazanc əldə etmişdir. Hansı ki, bir mənalı olaraq şirkətə yatırım etdiyi pul qədərdə mənfəət götürmüşdur. Digər bir tərəfdən iddiaçının yatırımı ilə bağlı sənəddən görünür ki, iddiaçı müəyyən olunmuş məbləğdə yatırım edib və həmin sənədin üzərində qeydiyyat tarixi 4/25/2021-ci il əks olunmuşdur. Hesab edirik ki, burada iddia müddəti keçib və məhkəmə iddia müddətinin keçməsini tətbiq edərək hüquqi qiymət verəcək. Həmçinin iddiaçı özü 3 cavabdehə qarşı iddia tələbi ilə çıxış etmişdir. Sonradan qətnamədə məhz o və Cavabdeh3 qarşı tələbi yönəlmişdir. Hansı ki, iddiaçı özü heç bir iddianın dəyişdirilməsi barədə, nə də cavabdehlərin dəqiqləşdirilməsi barədə münasibət bildiməmişdir ki, digər Cavabdeh2 qarşı iddia tələbi yönəlməsin. Məhkəmə bununla bağlı hər hansı bir prosessual hərəkət aparmamışdır. Çünki həmin mübahisəli pulların məhz Cavabdeh2 verilməsi ilə bağlı tam araşdırma aparmamışdır. Onun vəsatətləri və sübütları lazımınca qiymətləndirilməmişdir. Məhkəmə onun tapşırıq müqaviləsi əsasında hərəkət etdiyini qeyd etsə də, sadəcə həmin tapşırığı layiqincə icra etmədiyi qənaətinə gəlmişdir. İşin faktiki halları ondan ibarətdir ki, həmin pullar və digər insanların investisiya etmiş olduğu pulları məhz Cavabdeh2 tərəfindən qəbul edilir və şirkətə təqdim olunurdu. Çünki Cavabdeh2 onları cəlb edib bu işlərə. Əgər məhkəmə şahid ifadələrini dinləsəydi və digər təqdim edilmiş sübütlara qiymət versə idi onda məlum olardı ki, o sadəcə ona həvalə olunan tapşırıq müqaviləsini icra etmişdir və pulları şirkətə təhvil vermişdir.
12. Cavabdeh3 apellyasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsi maddi və prosessual hüquq normalarının pozulması ilə çıxarılmışdır. İş üzrə hərtərəfli, tam və obyektiv araşdırma aparılmamış və işin faktiki hallarına düzgün hüquqi qiymət verilməmişdir. Belə ki, iddiaçı iradə ifadə edərək pul vəsaitini könüllü olaraq məhz qazanc məqsədi ilə vermişdir. Burada iddiaçının adından hərəkət edərək bu məsələdə sadəcə vasitəçinin xahişi ilə iddiaçının tapşırıq müqaviləsi əsasında hərəkət etmişdir. İddiaçı dəfələrlə bu məbləğə münasibətdə yüksək gəlir və qazanc əldə etmişdir. Hansı ki, bir məna olaraq şirkətə yatırım etdiyi pul qədərdə mənfəət götürmüşdur. Digər bir tərəfdən iddiaçının yatırımı ilə bağlı sənəddən görünür ki, iddiaçı müəyyən olunmuş məbləğdə yatırım etmişdir. Hesab edirik ki, burada iddia müddəti keçib və məhkəmə iddia müddətinin keçməsini tətbiq edərək hüquqi qiymət verəcək. Həmçinin iddiaçı özü 3 cavabdehə qarşı iddia tələbi ilə çıxış etmişdir. Sonradan qətnamədə məhz mənəvə Əliyeva Aynura qarşı tələb yönəlmişdir. Hansı ki, iddiaçı özü heç bir iddianın dəyişdirilməsi barədə, nə də cavabdehlərin dəqiqləşdirilməsi barədə münasibət bildiməmişdir ki, digər Cavabdeh2 qarşı iddia tələbi yönəlməsin. Məhkəmə bununla bağlı hər hansı bir prosessual hərəkət aparmamışdır. Çünki həmin mübahisəli pulların məhz Cavabdeh2 verilməsi ilə bağlı tam araşdırma aparmamışdır. Məhkəmə onun tapşırıq müqaviləsi əsasında hərəkət etdiyini qeyd etsə də, sadəcə o həmin tapşırığı layiqincə icra etmədiyi qənaətinə gəlmişdir. İşin faktiki halları ondan ibarətdir ki, həmin pullar və digər insanların investisiya etdiyi pulları məhz Cavabdeh2 tərəfindən qəbul edilir və şirkətə təqdim olunurdu. Çünki onları da Cavabdeh2 cəlb edib bu işlərə. Əgər məhkəmə şahid ifadələrini dinləsi idi və digər təqdim edilmiş sübütlara qiymət versəidi onda məlum olardı ki, o, sadəcə ona həvalə olunan tapşırıq müqaviləsini icra etmişdir. Həmin pulları özü ziyan çəkən kimi şirkətə təhvil vermişdir.
c) Apellyasiya şikayətinə qarşı etirazın dəlilləri
13. Apellyasiya şikayətlərinə qarşı etiraz daxil olmamışdır.
d) Məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları
14. Məhkəmə kollegiyasının iclasında iştirak edən İddiaçı onun tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətini müdafiə edərək, cavabdehlərin verdiyi apellyasiya şikayətlərini qəbul etməyərək izahatında bildirmişdir ki, ona tikinti şirkətinin olduğunu, həmin şirkətin hesabına pul qoyulacağını və 2 ay sonra əlavə pul götürüləcəyi bildirilmişdir. O da ilk dəfə 2021-ci ilin avqust ayında 1000 ABŞ dolları vermişdir, 2 ay sonra yəni oktyabr ayında həmin pulu və əlavə qazanc məbləği 500 manat pul götürmüşdür. Daha sonra isə hissə-hissə (10200+3600+820) cəmi 14620 manat pul vermişdir. Ondan 1 ay keçməmiş şirkətin rəhbəri tutulmuşdur. Fakt üzrə cinayət işi açılmış, o da zərərçəkmiş şəxs qismində tanınmışdır. Sədrlik edənin suallarına cavab olaraq İddiaçı bildirmişdir ki, birinci dəfə şirkətə yatırım etməsi üçün cavabdehlərə 1000 ABŞ dolları vermişdir, bundan iki ay sonra növbəti dəfə hissə-hissə pul vermişdir. Razılaşmalarına əsasən kabinetlər özlərində olmalı idi. Cavabdehlərə inandığı üçün şirkət barədə heç nə araşdırmamışdır. İlk öncə cavabdeh Aynurəni tanımış, daha sonra hər ikisi ilə yaxşı münasibəti yaranmışdır. Pulu isə evdə hər ikisinə birlikdə vermişdir. Mələyin özünədə şəxsən pul vermişdir. Cavabdehlər 14620 manat pula görə 2 ay sonra ona 7000 manat pul verməli idilər. Mələyi də Aynurəyə görə tanımış, onların evində kirayədə qalmışdır. Hər ikisi də danışıqda iştirak etmişdir. Aynurə pulu ondan alıb Mələyə vermişdir. Cinayət işinə baxılması zamanı Kifayətlə üzləşdirmələri olmuş, həmin zaman cavabdeh Kifayət digər Aynurə və Mələyin ona pul vermədiyini bildirmişdir. Birinci dəfə cavabdehlərə inandığı üçün, ikinci dəfə də onlara pul vermişdir. Şirkətin rəhbəri həbs olunduqdan sonra araşdırma nəticəsində ona məlum olmuşdur ki, əslində şirkət tikinti şirkəti deyildir, kriptovalyuta ilə məşğul olmuşdur. Polisə də bu cür ifadə vermişdir. Özü heç bir əməliyyat aparmamışdır, 14600 manat pulu verəndə Aynurə ona şirkətə maya qoyulduğunu, əgər batarsa onun cavabdehlik daşıyacağını bildirmişdir. İddiaçı sonda məhkəmə kollegiyasından cavabdehlər tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinin təmin edilməməsini, onun tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinin təmin edilməsini, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin dəyişdirilməsini və iddia tələbinin tam təmin olunmasını xahiş etmişdir.
15. Məhkəmə kollegiyasının iclasında iştirak edən İddiaçı etibarnamə üzrə nümayəndəsi (vəkil) Nümayəndə iddiaçı tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətini müdafiə edərək, cavabdehlərin verdiyi apellyasiya şikayətlərini qəbul etməyərək izahatında bildirmişdir ki, cavabdehlər tapşırıq müqaviləsinə əsasən üzərlərinə götürdükləri öhdəliklərini yerinə yetirməmişlər. Ona görə ki, iddiaçının həmin şirkətlə heç bir yazışması olmamışdır. Cavabdehlər iddiaçının verdiyi pulları şirkətə yatırım etməyi öhdələrinə götürmüşlər, lakin cinayət işinin araşdırması zamanı məlum olmuşdur ki, iddiaçının bu məqsədlə cavabdhelərə verdiyi pul vəsaiti şirkətin hesabına köçürülməmişdir. Nümayəndə sonda məhkəmə kollegiyasından cavabdehlər tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinin təmin edilməməsini, onun tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinin təmin edilməsini, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin dəyişdirilməsini və iddia tələbinin tam təmin olunmasını xahiş etmişdir.
16. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada məlumatlandırılmalarına baxmayaraq, cavabdehlər məhkəmə iclasına gəlməmiş, eləcə də gəlməmələrinin səbəbi və mümkünsüzlüyü barədə məlumat verməmişlər. Məhkəmə kollegiyası Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 376.2-ci maddəsinə əsasən, işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir.
Tətbiq edilən hüquq Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi
17. Maddə 777.1. Tapşırıq müqaviləsinə görə, tapşırığı həyata keçirməyi öhdəsinə götürən şəxs (vəkalət alan) başqa şəxsin (vəkalət verənin) ona tapşırdığı əqdləri, işləri və ya digər xidmətləri konkret nəticə əldə olunmasına təminat vermədən icra etməyi öhdəsinə götürür.
18. Maddə 777.2. Tapşırıq müqaviləsi həm şifahi, həm də yazılı formada bağlana bilər. Müqavilə vəkalət alanın tapşırığı qəbul etməsindən sonra qüvvəyə minir. 778.1. Vəkalət alan tapşırığı vicdanla icra etməli, bu zaman vəkalət verənin haqlı mənafelərini müdafiə etməlidir.
19. Maddə 778.2. Tapşırığın məzmunu birbaşa göstərilmədikdə, bağlanan əqdlərin və ya göstərilən xidmətlərin xarakteri ilə müəyyənləşdirilir. Məsələn, tapşırıqda onun icrasına aid hüquqi hərəkətlərin yerinə yetirilməsi səlahiyyəti göstərilməlidir. Üçüncü şəxslər üçün nümayəndəliyə aid müddəalar qüvvədə olur.
20. Maddə 778.3. Əgər vəkalət verən tapşırılmış əqdin icrası üçün hansısa göstərişlər vermişdirsə, vəkalət alan bu göstərişlərdən yalnız o halda kənara çıxa bilər ki, işin hallarına görə buna müvafiq icazə ala bilməsin və bundan əlavə, vəkalət verənin işin vəziyyətini bilsəydi, tapşırıqdan bu cür kənaraçıxmaya icazə verə biləcəyini ehtimal etmək üçün əsaslar olsun. Əgər bu cür əsaslar olmadan vəkalət alan vəkalət verənin ziyanına onun göstərişlərindən kənara çıxmışdırsa, o, vurulmuş zərərin əvəzini ödəməlidir.
21. Maddə 779.1. Vəkalət alan tapşırığı qəsdən və ya ehtiyatsızlıq üzündən kifayət qədər vicdanla icra etməməsi nəticəsində vəkalət verənə dəyən zərər üçün məsuliyyət daşıyır. Əvəzsiz tapşırıq müqaviləsi üzrə vəkalət alan tapşırığı qəsdən və ya kobud ehtiyatsızlıq üzündən kifayət qədər vicdanla icra etməməsi nəticəsində vəkalət verənə dəyən zərər üçün məsuliyyət daşıyır.
22. Maddə 779.2. Vəkalət alanın məsuliyyət daşıdığı vicdanlılıq dərəcəsi aşağıdakılar nəzərə alınmaqla tapşırığın növü ilə müəyyənləşdirilir: 779.2.1. peşə fəaliyyəti ilə bağlı risk və tapşırığın həyata keçirilməsi üçün zəruri olan xüsusi biliklər; 779.2.2. vəkalət verənin bildiyi və ya bilməli olduğu, vəkalət alanın qabiliyyəti və keyfiyyətləri.
23. Maddə 780.1. Vəkalət alan tapşırığı aşağıdakı hallar istisna olmaqla şəxsən özü icra etməlidir: 780.1.1. vəkalət verən onu icranı üçüncü şəxslərə verməyə vəkil etdikdə; 780.1.2. tapşırığın icrasının üçüncü şəxslərə verilməsi şəraitdən irəli gəldikdə; 780.1.3. icranın bu cür verilməsi qəbul olunmuş işgüzar adətlərə uyğun gəldikdə.
24. Maddə 780.2. Əgər vəkalət alan əqdin icrasını və ya xidmətlərin göstərilməsini buna ixtiyarı çatmadan üçüncü şəxsə vermişdirsə, həmin şəxsin hərəkətləri üçün o öz hərəkətləri kimi məsuliyyət daşıyır.
25. Maddə 780.3. Əgər o, əqdin icrasını və ya xidmətlərin göstərilməsini buna ixtiyarı çataraq vermişdirsə, yalnız üçüncü şəxsin seçilməsi və təlimatlandırılması zamanı lazımi vicdanlılıq üçün məsuliyyət daşıyır, bu şərtlə ki, müqavilədə ayrı şərt qoyulmasın və işin hallarından ayrı şərt irəli gəlməsin.
26. Maddə 780.4. Hər bir halda vəkalət verən vəkalət alanın üçüncü şəxslərə qarşı malik olduğu tələbləri bilavasitə həmin üçüncü şəxslərə qarşı irəli sürə bilər.
27. Maddə 782.1. Vəkalət alan tapşırığın icrası nəticəsində əldə olunanların hamısını vəkalət verənə verməyə borcludur.
28. Maddə 782.3. Əgər vəkalət alan vəkalət verənin hesabına öz adından üçüncü şəxslərə qarşı tələb hüquqları əldə etmişdirsə, bu hüquqlar vəkalət verənə öz növbəsində onun tapşırıq müqaviləsi üzrə hüquq münasibətlərindən irəli gələn bütün öhdəlikləri icra etməsindən sonra keçir.
Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsi
29. Maddə 14.1. Məhkəmə həqiqətə nail olmaq üçün işin hərtərəfli, tam və obyektiv tədqiqinə lazımi şərait yaradır. bunun üçün məhkəmə işdə iştirak edən şəxslərə onların prosessual hüquq və vəzifələrini izah edir, görüləcək yaxud görülməyəcək hərəkətlərin nəticələri barədə onları xəbərdar edir, onların prosessual hüquqlarının həyata keçməsinə kömək göstərir.
30. Maddə 77.1. Hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir.
31. Maddə 82.4. Məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş hökmü, habelə cinayət təqibi üzrə qüvvəyə minmiş digər qərarı mülki işə və kommersiya mübahisəsinə baxılarkən məhkəmə üçün hadisənin olub-olmaması və şəxsin həmin hadisəyə aidiyyəti hissəsində məcburidir.
32. Maddə 88. Məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur.
33. Maddə 217.3 Qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır.
34. Maddə 384.0.1. Apellyasiya instansiya məhkəməsi qətnaməni dəyişmədən, apellyasiya şikayətini isə təmin etmədən saxlaya bilər.
35. Maddə 384.0.2. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi qətnaməni tamamilə və ya qismən ləğv edə bilər və birinci instansiya məhkəməsində müəyyən edilmiş hallar və ya əlavə təqdim olunmuş sübutlar əsasında yeni qətnamə qəbul edə bilər.
36. Maddə 385.1.4. Birinci instansiya məhkəməsinin qətnamədə göstərilmiş nəticələrinin işin hallarına uyğun gəlməməsi qətnamənin apellyasiya qaydasında ləğv edilməsi üçün əsasdır.
Apellyasiya baxışının hədləri
37. Maddə 372.6. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını onun düzünə və ya dolayısı ilə mübahisələndirilən hissəsində, şikayət qərarın ləğv edilməsinə yönəldikdə və ya apellyasiya şikayətində və ona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə əsasən mübahisənin predmeti bölünməz olduqda isə tam yoxlayır.
38. Maddə 372.7 Apellyasiya instansiyası məhkəməsi şikayətin dəlillərindən asılı olmayaraq, məhkəmənin maddi və prosessual hüquq normalarına riayət etməsini yoxlayır.
39. Bu baxımdan apellyasiya baxışının hədləri araşdırıldıqda müəyyən olunur ki, üç apellyasiya şikayəti üzrə birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsi bütövlükdə mübahisələndirilmişdir. Ona görə də qətnamənin əsaslığı tam yoxlanılmalıdır.
Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin mövqeyi
40. Məhkəmə kollegiyası işin hallarına dair məruzəçi hakimin məruzəsini və proses iştirakçılarının izahatını dinləyib, apellyasiya şikayətlərinin dəlillərini mülki iş materialları ilə birlikdə araşdırıb, işin hallarına tətbiq edilməli olan qanunvericiliyə əsasən hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh3 tərəfindən ayrı-ayrılıqda verilmiş apellyasiya şikayəti təmin edilməməli, İddiaçı tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti qismən təmin edilməli, baxılan iş üzrə birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsi «iddianın qalan hissədə təmin edilməməsi» hissədə ləğv edilməli, həmin hissədə yeni qətnamə qəbul edilərək iddia həmin hissədə qismən təmin edilməli, cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh3 1500 manat müştərək qaydada tutularaq İddiaçı ödənilməli, cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh3 müştərək qaydada ümumilikdə İddiaçı xeyrinə tutulan məbləğ 14620 (on dörd min altı yüz iyirmi) manat və iddia ərizəsi verilməsi üçün ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi 129,36 (bir yüz iyirmi doqquz manat otuz altı qəpik) manat müəyyən edilməli, İddiaçı tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti qalan hissədə təmin edilməməli, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsi qalan hissədə dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır.
41. Məhkəmə kollegiyası MPM-nin 217.4-cü maddəsinə müvafiq olaraq məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlara istinad edərək və həmin sübutlara adıçəkilən Məcəllənin 88-ci maddəsinin tələblərinə uyğun obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra hüquqi qiymət verərək mübahisənin mahiyyəti üzrə həll olunması üçün əhəmiyyəti olan işin faktik halları kimi müəyyən etmişdir ki, iddiaçı və cavabdehlər arasında şəxsi münasibətlər olmuşdur. İddiaçı “Ocos” şirkətinə ödənilməsi üçün verdiyi 14620 manat pulun cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2 və Cavabdeh3 tutulmasını xahiş etmişdir. İddiaçı tələbini cinayət işinin başlanmasının rədd edilməsi barədə qərarda cavabdehlərin izahatları və Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin hökmündə İddiaçı 14620 manat pulun aldatma, etibardan sui-istifadə yolu ilə əldə etmələri və cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərini leqallaşdırma epizodunun özlərini “Ocos” şirkətinin rəhbərliyi kimi təqdim etmiş şəxslərə elan edilmiş ittihamdan çıxarılması ilə əsaslandırmışdır. Cinayət işinin başlanmasının rədd edilməsi barədə qərarda göstərilmiş izahatlara əsasən, Cavabdeh3 «İddiaçı verdiyi 14620 manat pulun batdığını, İddiaçı ona verdiyi pulları Cavabdeh2 «Ocos» şirkətinə yatırmaq üçün verdiyini və heç kimin pulunu dələduzluq yolu ilə mənimsəmədiyini» bildirmiş; Cavabdeh1 «İddiaçı «Ocos» şirkətinə yatırım etmək üçün verdiyi 14620 manat pulu o, və bacısı Aynurə tanışları Cavabdeh2 vasitəsi ilə «Ocos» şirkətinə yatırdığını» bildirmiş; Cavabdeh2 «İddiaçı heç vaxt pul götürmədiyini, onun müraciətində qeyd etdiyi 14620 manat pulu nə Cavabdeh1, nə Cavabdeh3 ona vermədiyini» bildirmişdir.
42. İlk növbədə qeyd edilməlidir ki, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsindən İddiaçı, habelə cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh3 ayrı-ayrılıqda apellyasiya şikayəti vermişlər. İddiaçının apellyasiya şikayətində cavabdehlərdən tutulan pul məbləğinin dəyişdirilməsi (artırılması) mübahisələndirildiyi halda, cavabdehlərin apellyasiya şikayətində, ümumiyyətlə, onlardan iddiaçının xeyrinə pul tutulmamalı olduğu barədə dəlillər irəli sürülmüşdür. Kollegiya apellyasiya şikayətlərinin dəlillərini nəzərdən keçirərək hesab edir ki, əvvəlcə cavabdehlərin apellyasiya şikayəti üzrə hüquqi dəyərləndirmə aparılmalıdır. Çünki, cavabdehlərin apellyasiya şikayətlərinin aqibəti bilavasitə iddiaçının apellyasiya şikayətinin həllinə təsir göstərir.
43. Məhkəmə kollegiyası iddia tələbinin təmin olunmuş hissəsində birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticə ilə razılaşır və cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh3 tərəfindən ayrı-ayrılıqda verilmiş apellyasiya şikayətlərini əsassız sayır.
44. İşin müəyyən edilmiş və faktiki hallarından aydın olur ki, iddiaçı hazırkı məsələnin həlli ilə bağlı məhkəməyə müraciət etməzdən əvvəl ərizə ilə Gəncə şəhər Baş Polis İdarəsinə müraciət etmiş və müraciəti üzrə araşdırma aparılaraq cinayət işinin başlanmasının rədd edilməsi haqqında qərar qəbul edilmişdir. Müraciət üzrə aparılan araşdırma zamanı Cavabdeh3 verdiyi izahatında «İddiaçı verdiyi 14620 manat pulun batdığını, İddiaçı ona verdiyi pulları Cavabdeh2 «Ocos» şirkətinə yatırmaq üçün verdiyini və heç kimin pulunu dələduzluq yolu ilə mənimsəmədiyini» bildirmiş; Cavabdeh1 «İddiaçı «Ocos» şirkətinə yatırım etmək üçün verdiyi 14620 manat pulu o, və bacısı Aynurə tanışları Cavabdeh2 vasitəsi ilə «Ocos» şirkətinə yatırdığını» bildirmişlər.
45. Beləliklə, işin halları əsasında cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh3 «Ocos» şirkətinə yatırmaq üçün İddiaçı 14620 manat pul vəsaiti aldıqları öz təsdiqini tapmışdır. Bununla belə, cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh3 sözügedən vəsaiti digər Cavabdeh2 verdiklərini bildirsələr də, lakin bu məsələ hazırkı iddianın predmetini təşkil etmədiyindən məhkəmə kollegiyası bu xüsusat üzrə hüquqi dəyərləndirmə aparılmasını zəruri saymamışdır. Çünki, cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh3 tərəfindən irəli sürülən bu dəlil onlarla iddiaçı arasında deyil də, Cavabdeh2 ilə aralarındakı münasibətlərdən irəli gələn mübahisədir. Cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh3 ilə digər Cavabdeh2 hazırkı işdə iştirak edən şəxslər olsalar da, lakin onlar qarşı-qarşıya duran tərəflər (iddiaçıcavabdeh) deyillər. Bir sözlə, hazırkı işdə cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh3 tərəfindən digər Cavabdeh2 qarşı yönələn hər hansı tələb olmamışdır. Ona görə də cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh3 tərəfindən irəli sürülən dəlilə hazırkı işin müstəvisində hüquqi qiymət verilə bilməz.
46. Eyni zamanda, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin qanuni qüvvəyə minmiş xx.xx.2024-cü il tarixli hökmünə əsasən, özlərini “Ocos” şirkətinin rəhbəriliyi kimi təqdim etmiş şəxslərin İddiaçı 14620 manat pulu aldatma, etibardan sui istifadə yolu ilə əldə etmələri və cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərini leqallaşdırma cinayətinin törədilməsində təqsirliliyi sübuta yetirilmədiyi üçün həmin epizod elan edilmiş ittihamdan çıxarılmış, yəni cinayət işi üzrə təqsirləndirilən şəxslərin İddiaçı məxsus 14620 manat pulu təhvil alması öz təsdiqini tapmamışdır.
47. Mülki Prosessual Məcəllənin 82.4-cü maddəsinə əsasən, məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş hökmü, habelə cinayət təqibi üzrə qüvvəyə minmiş digər qərarı mülki işə və kommersiya mübahisəsinə baxılarkən məhkəmə üçün hadisənin olub-olmaması və şəxsin həmin hadisəyə aidiyyəti hissəsində məcburidir.
48. Qeyd edilməlidir ki, mülki-prosessual qanunvericiliyin göstərilən müddəası ilə müəyyənləşdirilmiş preyudisiya mexanizminə əsasən, cinayət işi üzrə məhkəmənin qüvvəyə minmiş qərarı hərəkətlərin olub-olmaması və bu hərəkətlərin kim tərəfindən edilməsi məsələlərində preyudisiya keyfiyyəti əldə edir, yəni maraqlı şəxslər tərəfindən yenidən təsdiq və inkar edilə bilməz. Bu mexanizm hüquq münasibətləri iştirakçılarını intizamlandırmaqla yanaşı, həm də hüquqi müəyyənliyi təmin edir, hüquqi müəyyənlik prinsipi isə digər tələblərlə yanaşı ən ümumi mənasında mövcud hüquqi vəziyyətə aid aydınlığı və müəyyənliyi nəzərdə tutur. Avropa Məhkəməsi “Ryabıx Rusiya Federasiyasına qarşı” iş üzrə 24 iyul 2003-cü il tarixli qərarında qeyd etmişdir ki, “hüquqi müəyyənlik res judicata prinsipinə, yəni bir dəfə həll edilmiş işə təkrar baxılmanın yolverilməzliyi prinsipinə hörmət edilməsini nəzərdə tutur. Prinsip onu əks etdirir ki, tərəflərdən heç biri yalnız işə təkrar baxılması və yeni qərara nail olmaq məqsədilə yekun, qanuni qüvvəyə minmiş qərara yenidən baxılmanı tələb edə bilməz”.
49. “Q.Məmmədova və digərlərinin şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 30 oktyabr 2014-cü il tarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair” Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 15 iyul 2015-ci il tarixli qərarında həmin məhkəmə qeyd etmişdir ki, “preyudisiya institutunun əsas funksiyası eyni faktiki hallar arasındakı qarşılıqlı əlaqəni və məhkəmə qərarları arasındakı stabilliyi təmin etməkdir. Preyudisiya institutunun mülki prosesdə eyni faktiki hallar arasındakı qarşılıqlı əlaqəni təmin etmək funksiyasının mahiyyəti eyni faktiki halların təkrarən, lüzumsuz olaraq araşdırılması və onlar barəsində yenidən nəticəyə gəlinməsinin qarşısını almaqdan ibarətdir”.
50. Göründüyü kimi, qanuni qüvvədə olan hökmlə müəyyən edilmiş hallara əsasən özlərini “Ocos” şirkətinin rəhbəriliyi kimi təqdim etmiş şəxslərin İddiaçı 14620 manat pul əldə etməsi epizodu öz təsdiqini tapmamışdır.
51. Şərh olunanlara əsasən məhkəmə kollegiyasının qənaəti bundan ibarətdir ki, vəkalət verən iddiaçı 14620 manat vəsaiti “Ocos” şirkətinə ödənilməsi üçün vəkalət alan cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh3 vermiş, lakin sonuncular həmin tapşırığı icra etməyərək iddiaçıya məxsus 14620 manat vəsaiti adıçəkilən şirkətin hesabına köçürtməmişlər. Odur ki, həmin vəsaitin cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh3 tutularaq iddiaçıya ödənilməsi barədə tələb qanuni əsaslara söykənir.
52. «İddia verilməsi üçün qanunla müəyyən edilmiş iddia müddəti ötürülmüşdür» barədə cavabdeh tərəfin arqumentləri də məhkəmə kollegiyası tərəfindən əsassız sayılmışdır. Ona görə ki, cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh3 birinci instansiya məhkəməsində icraat zamanı keçirilmiş məhkəmə iclaslarında iştirak etsələr də, lakin iddia müddətinin tətbiqi barədə məhkəməyə ərizə verməmişlər. Odur ki, məhkəmə kollegiyası bu arqument üzrə əlavə araşdırma aparılmasını zəruri saymamışdır.
53. İş üzrə icraatın dayandırılması barədə cavabdeh tərəfin vəsatətinə münasibətdə məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, hazırkı iş üzrə Cavabdeh1 tərəfindən digər Cavabdeh2 qarşı irəli sürülmüş pul tələbi barədə mülki iş üzrə yekun məhkəmə aktı qanuni qüvvəyə minənədək hazırkı işin icraatının dayandırılmasına zərurət yoxdur. Kollegiya gəlmiş olduğu bu qənaəti ilə bağlı aşağıdakıları qeyd edir.
54. Mülki Prosessual Məcəllənin 254.1.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallarda iş üzrə icraatın dayandırılması üçün işlərin istənilən qarşılıqlı bağlılığı deyil, yalnız elə bir asılılığı nəzərdə tutulur ki, mübahisəli hüquq münasibətlərindən kənara çıxan məsələ nizamlananadək həmin işə baxılması ümumiyyətlə mümkün olmasın. İş üzrə icraatın dayandırılmasının əsası məhkəmədə baxılan mülki işin həllinin asılı olduğu başqa iş üzrə preyudisial əhəmiyyət kəsb edən faktların müəyyən edilməsidir. İşə baxılmanın mümkün olmaması dedikdə, başqa bir işdə icraatı dayandırılmış mülki iş üçün preyudisial əhəmiyyəti olan hər hansı faktın müəyyən olunmasının zəruriliyi başa düşülür. Preyudisial əhəmiyyəti olan həmin faktlar mülki icraat qaydasında baxılan iş üzrə araşdırma predmeti ola və bu faktları araşdıran məhkəmənin icraatında olan başqa bir iş məhkəmədə baxılan mülki işin həllini özündən asılı edə bilər (“Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 254.1.4-cü maddəsinin şərh edilməsinə dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 25 mart 2004-cü il tarixli Qərarı). Lakin, Cavabdeh1 tərəfindən digər Cavabdeh2 qarşı irəli sürülmüş pul tələbi barədə mülki iş hazırkı iş üzrə hər hansı preyudisial əhəmiyyət daşımır.
55. Məhkəmə kollegiyası həmçinin İddiaçı apellyasiya şikayətinin dəlillərinə hüquqi qiymət verərək qeyd edir ki, həmin şikayətin dəlilləri qismən əsaslıdır.
56. Belə ki, yuxarıda da göstərildiyi kimi işin faktiki halları ilə vəkalət verən iddiaçı 14620 manat vəsaiti “Ocos” şirkətinə ödənilməsi üçün vəkalət alan cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh3 verildiyi öz təsdiqini tapır. İddiaçı iddia ərizəsində qeyd etmişdir ki, ilk dəfə cavabdehlərə 1000 ABŞ dolları pul vermiş və həmin vəsaitə görə ona 1500 ABŞ dolları qaytarılmışdır, daha sonra isə hissə-hissə olmaqla 14620 manat vəsaiti “Ocos” şirkətinə ödənilməsi üçün cavabdehlərə vermişdir. Bir sözlə, İddiaçı cavabdehlərə verdiyi 14620 manat vəsaitdən 1500 ABŞ dolları və ya Azərbaycan manatı ona qaytarıldığını bildirməmiş, habelə işin faktiki halları ilə də belə bir hal müəyyən edilməmişdir. Buna baxmayaraq, birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən İddiaçı tərəfindən cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh3 verilmiş 14620 manat vəsaitin 1500 manatının iddiaçıya qaytarılmış olduğuna əsaslanaraq cavabdehlərdən iddiaçının xeyrinə (14620- 1500=13120) 13120 manat vəsait tutulması qənaətinə gəlinmişdir. Odur ki, məhkəmə kollegiyası 1500 manat vəsaitin cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh3dan tutulması hissədə iddia tələbini qanuni və əsaslı hesab edir.
57. «İddia tələbi cavabdehlərdən Cavabdeh2 da yönəldiyi halda, məhkəmə tərəfindən ona münasibətdə iddia tələbinin təmin edilməməsi də anlaşılan olmamışdır. Hər üç cavabdeh ona məxsus pul vəsaitini xərcləməklə ona maddi ziyan vurmuşlar» barədə İddiaçı apellyasiya şikayətinin dəlili də məhkəmə kollegiyası tərəfindən əsassız sayılmışdır. Ona görə ki, işin faktiki halları ilə iddiaçıya məxsus 14620 manat vəsaitin Cavabdeh2 verilməsi öz təsdiqini tapmamış, o cümlədən iddiaçı tərəfindən da bu barədə məhkəməyə hər hansı sübut təqdim edilməmişdir. Digər tərəfdən, Cavabdeh2 iddiaçının polis şöbəsinə müraciəti üzrə aparılan araşdırma zamanı verdiyi izahatında «İddiaçı heç vaxt pul götürmədiyini, onun müraciətində qeyd etdiyi 14620 manat pulu nə Cavabdeh1, nə Cavabdeh3 ona vermədiyini» bildirmişdir. Bu səbəbdən də məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, Cavabdeh2 münasibətdə iddianın təmin edilməməsi barədə birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticə düzgün və əsaslıdır.
58. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və MPM-in 372, 384, 392-393, 402 və 405-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə kollegiyası
Qət etdi : Cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh3 tərəfindən ayrı-ayrılıqda verilmiş apellyasiya şikayəti təmin edilməsin. İddiaçı tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti qismən təmin edilsin. Gəncə Şəhər Məhkəməsinin 19 noyabr 2024-cü il tarixli 2(125)-4162/2024 nömrəli qətnaməsi «iddianın qalan hissədə təmin edilməməsi» hissədə ləğv edilsin və həmin hissədə yeni qətnamə qəbul edilərək iddia həmin hissədə qismən təmin edilsin. Cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh3 1500 (bir min beş yüz) manat müştərək qaydada tutularaq İddiaçı ödənilsin. Cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh3 müştərək qaydada ümumilikdə İddiaçı xeyrinə tutulan məbləğ 14620 (on dörd min altı yüz iyirmi) manat və iddia ərizəsi verilməsi üçün ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi 129,36 (bir yüz iyirmi doqquz manat otuz altı qəpik) manat müəyyən edilsin. İddiaçı tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamə qalan hissədə dəyişdirilmədən saxlanılsın. Qətnamədən işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən tələbləri təmin olunmayan şəxs(lər) tərəfindən 2 (iki) ay müddətində “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına kassasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən kassasiya şikayəti verilməzsə, o, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 2 ay müddətində qanuni qüvvəyə minir.