Naxçıvan MR Şərur Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(110)-815/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Şərur şəhəri İş № 2(110)-815/2021 07.12.2021 NAXÇIVAN MR ŞƏRUR RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əliyev Mehdi Ədalət oğlunun sədrliyi, Ceyranova Aytac Ramiz qızının katibliyi, İddiaçı iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdeh qarşı alimentin təyin edilməsi tələbinə dair mülki işə Şərur Rayon Məhkəməsinin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən etdi: Cavabdehdan yetkinlik yaşına çatmayan 06 oktyabr 2008-ci il tarixdə doğulmuş X4, 23 iyun 2017-ci il tarixdə doğulmuş X2 və 15 aprel 2019-cu il tarixdə doğulmuş X1 üçün alimentin hər uşaq üçün 120 (bir yüz iyirmi) manat olmaqla ümumilikdə, 360 (üç yüz altmış) manat məbləğində sabit pul məbləğində aliment tutulmasına dair qətnamə çıxarasınız. İddiaçı iddia ərizəsində iddia tələbinin əsası kimi, Cavabdeh ilə 09.11.2007-ci il tarixdə nikaha daxil olaraq evləndiklərini, birgə nikahdan 06.10.2008-ci il tarixdə X4, 23.06.2017-ci il tarixdə X2 və 15.04.2019-cu il tarixdə X3 doğulduğunu, nikaha daxil olduqdan bir müddət sonra Rusiya Fedarasiyasına getdiklərini, orada yaşadıqlarını, uşaqlarının ikisinin Rusiyada doğulduğunu, 2019-cu ildə Rusiyadan uşaqları ilə gəldiyini, həmin vaxtdan Röyalın onlarla əlaqə saxlamadığını, uşaqların saxlanmasında köməklik etmədiyini, uşaqların saxlanmasında laqeydlik göstərdiyini, bildirərək iddianın təmin olunmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. İşdə iştirak edən şəxsin izahatı: Məhkəmə iclasında iştirak edən İddiaçı izahatında və verilmiş suallara cavabında iddia ərizəsində qeyd olunan halları təsdiq etmiş və əlavə olaraq 2019-cu ildə Rusiyadan deportasiya olunduğu üçün uşaqları ilə gəldiyini, ondan əvvəl də Röyalın gəldiyini, sonra Röyalın yenidən Rusiyaya qayıtdığını, o vaxtdan onlarla əlaqə saxlamadığını, cavabdehin orada evləndiyinin, hətta uşağının da olduğunu, hal-hazırda uşaqları ilə birlikdə qayınanasının evində yaşadığını, Röyalın anasına pul göndərdiyini, o da evin ərzağının alınmasında köməklik etdiyini, lakin onunla qayınanasının arasında evlə bağlı mübahisə olduqdan sonra Röyalın maddi cəhətdən köməklik etməyi dayandırdığını, 6-7 aydır ki, Röyal heç bir köməkil etmədiyini, özünün epilepsiya xəstəliyi ilə əlaqədar olaraq 2 ci qrup əlil olduğunu, 130 manat pensiya aldığını, xəstəliyi ilə əlaqədar işləyə bilmədiyini, 130 manat uşaqlarının ehtiyaclarını ödəmədiyini, cavabdehin Rusiya Federasiyasında taxta istehsalı ilə məğul olduğunu, yaxşı qazanc əldə etdiyini, özünə aid evinin, maşınının olduğunu bildirərək iddianın təmin olunmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. İş üzrə Cavabdeh məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə rəsmi olaraq xəbərdar edilmiş, lakin cavabdeh qeydiyyatda olduğu ərazidə yaşamadığından məhkəmə sənədini icra nümayəndəliyi qəbul etmişdir. İcra nümayəndəliyinin arayışına əsasən məhkəmə sənədi cavabdehin anasına təqdim edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilmiş cavabdehin gəlməməsinin səbəblərini üzürsüz hesab etdikdə, yaxud məhkəmə cavabdehin icraatı qəsdən yubandırdığını aşkar etdikdə, işə baxmağa haqlıdır. Bu halda qətnamə çəkişmə şəraitində qəbul edilmiş kimi qiymətləndirilərək cavabdehə apellyasiya qaydasında şikayət etmək hüququ verilir. Ona görə də məhkəmə Cavabdeh iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab edir. Yazılı sübutlar: İş materiallarında olan Şərur Rayon Qeydiyyat Şöbəsi tərəfindən verilmiş 26.12.2019-cu il tarixli Az-İİ № 157586 nömrəli nikah haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, Cavabdeh ilə İddiaçı 09.11.2007-ci il tarixdə 10 nömrə ilə nikaha daxil olmuşdur. İş materiallarında olan Şərur Rayon Qeydiyyat Şöbəsi tərəfindən verilmiş 04.12.2008-ci il tarixli Az-İİ № 166088 nömrəli, Rusiya Federasiyası Perm diyarı Karaqaysk bələdiyyə rayon administreasiyası tərəfindən verilmiş 24.06.2017-ci il tarixli, İİİ- BГ № 766757 nömrəli, 08.05.2019-cu il tarixli, İV-BГ № 533572 nömrəli doğum haqqında şəhadətnamələrin surətindən görünür ki, tərəflər 06.10.2008-ci il tarixdə doğulmuş X4, 23.06.2017-ci il tarixdə doğulmuş X2 və 15.04.2019-cu il tarixdə doğulmuş X3 valideynləridir. Məhkəmənin əsaslandırması: Məhkəmə iş üzrə işin hallarını, iddiaçının izahatını və digər sübutları, həmçinin maddi və prosessual hüquq normalarını nəzərdən keçirərək belə nəticəyə gəlir ki, iddia təmin edilməlidir. Belə ki, məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən olmuşdur ki, tərəflər 09.11.2007-ci il tarixdə nikaha daxil olmuşdur. Birgə nikahdan 06.10.2008-ci il tarixdə X7, 23.06.2017-ci il tarixdə X5 və 15.04.2019-cu il tarixdə X6 doğulmuşdur. Tərəflər ayrı yaşayırlar, yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlar iddiaçı ilə birlikdə yaşayır. Uşaqların saxlanması üçün cavabdeh iddiaçıya maddi köməklik göstərmir. İddiaçı cavabdehin aylıq qazancının yüksək olmasını bildirsə də bununla bağlı məhkəməyə sübut təqdim etməmişdir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 17-ci maddəsində göstərilir ki, uşaqların qayğısına qalmaq və onları tərbiyə etmək valideynlərin borcudur. Bu borcun yerinə yetirilməsinə dövlət nəzarət edir. Həmçinin Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 75.4-cü maddəsinə görə valideynlər uşaqlarını saxlamadıqda uşaqların saxlanması üçün vəsait (aliment) valideynlərdən məhkəmə qaydasında tutulur. Ailə Məcəlləsinin 78.1-ci maddəsinə görə valideynlər arasında yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlara aliment ödənilməsi barədə saziş yoxdursa, eləcə də aliment verməyə borclu olan valideynin qazancı (gəliri) qeyri-müntəzəm, dəyişən olarsa, ya qazancın (gəlirin) hamısını və ya bir hissəsini həmin valideyn natura və ya xarici valyuta ilə alırsa, yaxud onun qazancı və ya sair gəliri yoxdursa, habelə alimentin valideynin qazancından (gəlirindən) müəyyən hissə kimi tutulması mümkün olmadığı, çətinlik törətdiyi və tərəflərdən birinin və ya marağının əhəmiyyətli dərəcədə pozulduğu başqa hallarda, uşaqların saxlanması üçün vəsait tutulmasını tələb edən şəxsin xahişi ilə alimentin miqdarı məhkəmə tərəfindən hər ay ödənilməli olan sabit pul məbləğində və ya eyni zamanda həm sabit pul məbləğində, həm də bu Məcəllənin 76-cı maddəsinə uyğun olaraq qazancın (gəlirin) müəyyən hissəsi kimi müəyyən edilə bilər. “Uşaq hüquqları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 13-cü maddəsinə görə uşağın Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş minimum dolanacaq xərclərindən az olmayan maddi təminat almaq hüququ vardır. Odur ki, qazancının olub-olmadığından və ya qazancının məbləğindən asılı olmayaraq cavabdeh uşaqlarının yaşayış üçün zəruri olan xərclərinin minimum səviyyədə ödənilməsi üçün məsuliyyət daşıyır. “Uşaq hüquqları haqqında” Konvensiyanın 27-ci maddəsinin 2-ci hissəsinə görə də valideyn (valideynlər) və ya uşağı tərbiyə edən digər şəxslər özlərinin qabiliyyəti və maliyyə imkanları çərçivəsində uşağın inkişafı üçün zəruri olan həyat şəraitini təmin edilməsinə görə əsas məsuliyyət daşıyırlar. Ailə Məcəlləsinin 78.2-ci maddəsinə görə sabit pul məbləğinin miqdarı məhkəmə tərəfindən tərəflərin maddi və ailə vəziyyəti, diqqətəlayiq olan digər hallar nəzərə alınmaqla uşağın əvvəlki təminatının səviyyəsinin mümkün qədər maksimal saxlanması əsas tutularaq müəyyən edilir. Cavabdehin qazancı qeyri-müəyyən olduğundan alimentin məbləği ölkə üzrə yaşayış minimumuna əsasən müəyyən edilməlidir. “Azərbaycan Respublikasında 2021-ci il üçün yaşayış minimumu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə 2021-ci il üçün yaşayış minimumu uşaqlar üçün 175 manat məbləğində müəyyən edilmişdir. Ailə Məcəlləsinin 56.1-ci maddəsinə görə valideynlər öz uşaqları barəsində bərabər hüquq və vəzifələrə malikdirlər. Məhkəmə işin hallarını nəzərdən keçirib uşaqların anasının yanında yaşamasını, cavabdehin qazancının qeyri-müəyyən olmasını, ölkə üzrə uşaqlar üçün müəyyən olunmuş yaşayış minimumunu nəzərə alaraq hesab edir ki, iddia təmin edilməli, cavabdehdən bir uşaq üçün 120 manat olmaqla, ümumilikdə 360 manat sabit pul məbləğində aliment tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinin 100.2-ci maddəsinə əsasən aliment məhkəməyə müraciət edildiyi vaxtdan tutulur. Odur ki, hazırki qətnamə ilə müəyyən edilən aliment məbləği iddiaçının məhkəməyə müraciət etdiyi vaxtdan, yəni 21.10.2021-ci il tarixdən tutulmalıdır. Mülki-Prosessual Məcəllənin 234.2-ci maddəsinə əsasən qətnamə dərhal icra olunmalıdır. Məhkəmə tutulacaq dövlət rüsumu ilə bağlı məsələni müzakirə edərək belə nəticəyə gəlir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119.2-ci maddəsinə əsasən dövlət rüsumu cavabdehdən tutularaq dövlət nəfinə ödənilməlidir. “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 9.1.2-ci maddəsinə müvafiq olaraq aliment alınması barədə iddialar üzrə iddiaçılar dövlət rüsumu ödəməkdən azad olduqlarına və Azərbaycan Respublikasının Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 112.1.6-cı maddəsinə müvafiq olaraq iddianın qiyməti aliment alınması haqqındakı iddialarda bir il ərzində ödəmələrin məcmusu ilə müəyyən edildiyinə görə iş üzrə hesablanmış 63,20 manat (altmış üç manat iyirmi qəpik) dövlət rüsumu cavabdehdən tutularaq dövlət büdcəsinə keçirilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin: - 4.1 və 4.2-ci maddəsinə əsasən bütün fiziki və hüquqi şəxslər özlərinin qanunla qorunan hüquq və azadlıqlarını, eləcə də maraqlarını qorumaq və təmin etmək məqsədi ilə qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhkəmə müdafiəsindən istifadə etmək hüququna malikdirlər. - 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. - 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. - 80-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin gedişində təqdim olunmuş ancaq o sübutları qəbul edir və və nəzərə alır ki, onlar işdə tərəflərin tələblərini müəyyən edən faktlarla və hallarla əlaqədardır. - 88-ci maddəsinə görə məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. - 217.4-cü maddəsinə görə hakim öz qərarını yanız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə qət etdi: İddia təmin olunsun. Cavabdeh Şərur rayonu Zeyvə kəndində yaşayış yeri üzrə qeydiyyatda olan Cavabdeh 06.10.2008-ci il tarixdə doğulmuş X4, 23.06.2017-ci il tarixdə doğulmuş X2 və 15.04.2019-cu il tarixdə doğulmuş X3 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanması üçün hər ay bir uşaq üçün 120 manat olmaqla, ümumilikdə 360 manat sabit pul məbləğində aliment tutularaq iddiaçı Şərur rayonu Zeyvə kəndində qeydiyyatda olan və yaşayan İddiaçı ödənilsin. Alimentin tutulması 21.10.2021-ci il tarixdən hesablansın və dərhal icraya yönəldilsin. Cavabdeh 63,20 manat (altmış üç manat iyirmi qəpik) məbləğində dövlət rüsumu alınıb dövlət nəfinə ödənilsin. Qətnamədən işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay müddətində Şərur Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim: Mehdi Əliyev