Gəncə Şəhər Məhkəməsi Qərardad — İş №2(125)-1249/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Gəncə şəhəri İş № 2(125)-1249/2023 19.01.2023 GƏNCƏ ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ X3 Ərizəçilər Ərizəçi1 və Ərizəçi2 Maraqlı şəxs qarşı “sənədin şəxsə məxsus olması və mirasın qəbul edilməsi faktlarının müəyyən edilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsinin məhkəmə icraatının mümkünlüyünə dair məsələyə baxaraq m ü ə y y ə n e t d i: Ərizəçilər Ərizəçi1 və Ərizəçi2 Maraqlı şəxs qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək Gəncə şəhəri, Atatürk prospekti 207A ünvanda paylı mülkiyyətçilərə məxsus evdə 4/24 paylı mülkiyyət hüququ əsasında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestrindəki hüquqmüəyyənedici sənədlərin anaları X2 məxsus olması və anaları X1 ölümündən sonra vərəsəliyin onlar tərəfindən qəbul edilməsi faktının müəyyən edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 149.2.3-cü maddəsinə əsasən iddia ərizəsində iddianın predmeti və qiyməti, iddiaçının və ərizəçinin tələbləri, onların öz tələblərinin əsası kimi istinad etdiyi kimi fakt və hallar və onları təsdiq edən sübutların siyahısı, iddia bir neçə cavabdehə verildikdə isə onların hər birinə qarşı yönələn tələb göstərilməlidir. Ərizəçilər mirasın qəbul edilməsi faktının müəyyən edilməsinə dair iddia qaldırsa da mirasın qəbul edilməsi faktı hüquqi əhəmiyyətli fakt olduğundan həmin faktın məhkəmə tərəfindən müəyyən edilə bilməsi üçün ərizəçi bu faktı təsdiq edən sənədi (vərəsəlik şəhadətnaməsini) başqa qaydada (notariat orqanına müraciət etməklə) əldə edə bilməməsini təsdiq edən sübutlar təqdim etməlidir. Ərizəçilər miras əmlakı qəbul etməsi və vərəsəlik hüququnun tanınması barədə iddia irəli sürsə də mirasın qəbul edilməsi üçün ilkin olaraq notariat kontoruna müraciət etməmiş, notariat kontorunun onların mirası qəbul etməsini rəsmiləşdirməsindən imtina etməsi barədə hər hansı sənədi məhkəməyə təqdim etməmişdir. Ərizəçilər doğum haqqında şəhadətnamədə və daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarışda analarının adının səhvən “Tahirə” kimi qeyd edildiyini və buna görə də sənədin şəxsə məxsus olması faktının müəyyən edilməsi ilə bağlı ərizə ilə müraciət etsələr də qeyd edilən sənədlərə düzəliş edilməsi barədə müraciət etmələri və düzəlişin aparılmasından imtina olunması barədə sənədi ərizəyə əlavə etməmişlər. Bununla da ərizəçilər müəyyən edilməli faktların məhkəmədən kənar qaydada müəyyən edilməsinin mümkünsüzlüyü ilə bağlı sübutlar təqdim etməmişlər. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 308-ci maddəsinə əsasən məhkəmə hüquqi əhəmiyyəti olan faktları o zaman müəyyən edə bilər ki, ərizəçi həmin faktları təsdiq edən lazımi sənədləri başqa qaydada ala bilməsin, yaxud itirilmiş sənədlərin bərpası mümkün olmasın. Həmin Məcəllənin 310.1-ci maddəsinə əsasən ərizədə həmin faktın müəyyən edilməsinin ərizəçiyə nə məqsəd üçün lazım olduğu, habelə lazımi sənədləri ərizəçinin ala bilməməsini, yaxud itən sənədlərin bərpasının mümkünsüzlüyünü təsdiq edən sübutlar göstərilməlidir. “Hüquqi əhəmiyyəti olan faktların müəyyən edilməsinə dair işlər üzrə məhkəmə təcrübəsinin bəzi məsələləri haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 12 aprel 2019-cu il tarixli Qərarının 1.6-cı bəndində məhkəmələrə izah edilir ki, ərizədə həmin faktın müəyyən edilməsinin ərizəçiyə nə məqsəd üçün lazım olduğu, habelə lazımi sənədləri ərizəçinin ala bilməməsini, yaxud itən sənədlərin bərpasının mümkünsüzlüyünü təsdiq edən sübutlar göstərilməli və həmin sübutlar ərizəyə əlavə edilməlidir (Azərbaycan Respublikası MPM-nin 310-cu 310.1ci maddəsi). Belə məlumatlar ərizədə olmadıqda, eləcə də ərizəyə belə sübutlar əlavə edilmədikdə, yaxud ərizəçi məhkəmə tərəfindən müəyyən edilən müddətdə işin mahiyyəti üzrə baxılmasına və həll edilməsinə maneçilik törədən həmin nöqsanları aradan qaldırmadıqda, həmçinin faktın müəyyən olunması məqsədini göstərməkdən imtina etdikdə, məhkəmə, ərizəni və ona əlavə edilmiş sənədləri Azərbaycan Respublikası MPM-nin 152.1.1-ci maddəsinin tələbinə əsasən geri qaytarılmalı, məhkəmə baxışı mərhələsində olduqda isə həmin Məcəllənin 259.0.12-ci maddəsinin tələbinə əsasən ərizəni baxılmamış saxlamalıdır. Gəncə Şəhər Məhkəməsinin 2(125)-3338/2022 nömrəli, 05 dekabr 2022-ci il tarixli və 16 dekabr 2022-ci il tarixli qərardadları ilə iddia ərizəsi eyni əsaslarla geri qaytarılsa da ərizəçilər göstərilən nöqsanları aradan qaldırmadan eyni məzmunlu iddia ərizəsi ilə müraciət etmişlər. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 151.1-ci maddəsinə əsasən iddia ərizəsi bu Məcəllənin tələblərinə riayət edilməklə verildikdə, onun məhkəmə icraatı mümkündür. Həmin Məcəllənin 152.1.1-ci maddəsinə əsasən iddia ərizəsinin bu Məcəllənin 149cu maddəsi ilə müəyyən olunmuş formasına və məzmununa riayət edilmədikdə və ya bu Məcəllənin 150.1.1-ci maddəsində göstərilən sənədlər iddia ərizəsinə əlavə edilmədikdə hakim iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri geri qaytarır. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 149, 152, 263, 264, 267 və 268-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə q ə r a r a a l d ı: İddiaçılar Ərizəçi1 və Ərizəçi2 cavabdeh Maraqlı şəxs qarşı “sənədin şəxsə məxsus olması və mirasın qəbul edilməsi faktlarının müəyyən edilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi geri qaytarılsın. Qərardaddan, rəsmi qaydada verildikdən sonra 10 (on) gün müddətində Gəncə Şəhər Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim: Tural Qocayev