Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №2-2(103)-138/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2-2(103)-138/2025 18.04.2025 BAKI APELLYASİYA MƏHKƏMƏSİ Azərbaycan Respublikası adından İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh MMC-yə qarşı “pulun tutulması” tələbinə dair kommersiya mübahisəsi üzrə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyası X11 Əliyevanın sədrliyi və məruzəsi ilə, Ziya Allahverdi oğlu Şirinovdan və X4 ibarət tərkibdə, məhkəmə iclas katibi Nofəl Rəhman oğlu Abdullayevin katibliyi ilə, iddiaçının nümayəndəsi və vəkili Vəkil, cavabdehin nümayəndəsi Nümayəndə4 iştirakları ilə, Bakı Kommersiya Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli, e-2-2(113)-2256/2024 saylı qətnaməsindən iddiaçı və cavabdeh tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətlərinə əsasən kommersiya mübahisəsinə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, İşin halları

1. "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında 14 aprel 2022ci il tarixli AMG/M/22-011 nömrəli xidmət müqaviləsi bağlanmışdır.

2. Həmin müqavilənin 1-ci bəndinə əsasən “İcraçı” “Sıfarışçının” tələblərinə əsasən Daşkəsən rayonunun inzibatı ərazisində yerləşən X12i mədənində qazmapartlayış işlərini ("Xidmətlər") yerinə yetirir. Sifarışçı isə həmin Xidmətlərin müqabilində “İcraçıya” bu Müqavilədə və "X3"nda ("Əlavə") razılaşdırılmış qayda və şərtlərlə ödənişi (bundan sonra "Xidmət haqqı") həyata keçirir.

3. Müqavilənin 6-ci bəndinə əsasən İcraçı tərəfindən yerinə yetirilən işlərın dəyəri qazma-partlayış işlərinin hər ton vahidi üçün hesablanır və müqavilənın ayrılmaz tərkib hissəsi olan "X1 ("Əlavə 1") qeyd edilir, Sifarişçi tərəfindən Əlavədə göstərilən müddətdə və qaydada ödənilir. Hesablaşma Azərbaycan manatı (AZN) ilə aparılacaqdır. İcraçı tərəfindən yerinə yetirilən işlərın dəyəri üzrə Xidmət haqqı barədə ödəniş İcraçı tərəfindən hər ayın əvvəli Sifarışçıyə Təhvil-Təslim Aktı, elektron qaimə və hesab faktura təqdim edildikdən sonra 15 iş günü müddətində bu Müqavilənın ayrılmaz tərkib hissəsi olan Əlavədə razılaşdırılan məbləğdə İcraçının Bank hesabına köçürmə üsulu ilə ödənilir.

4. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 14 aprel 2022-ci il tarixli AMG/M/22-011 nömrəli müqavilə üzrə iyun-sentyabr aylarında Daşkəsən rayonunun inzibati ərazisində X12i mədənində yerinə yetirilmiş qazma-partlayış işlərinin ümumi dəyəri 838768,80 manat təşkil edir.

5. “Azinterpartlayış-X" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti tərəfindən Cavabdehnə 14 aprel 2022-ci il tarixli AMG/M/22-011 nömrəli müqaviləyə əsasən, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCJ 805781 nömrəli (iyun-sentyabr aylarında Daşkəsən rayonunun inzibati ərazisində X12i mədənində yerinə yetirilmiş qazma-partlayış işləri haqqında) 838768,81 manat məbləğində elektron qaimə göndərilmişdir.

6. “Azinterpartlayış-X" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında 14 aprel 2022-ci il tarixli AMG/M/22-011 nömrəli müqaviləyə əsasən Daşkəsən rayonunun inzibati ərazisində X12i mədənində yerinə yetirilmiş qazma-partlayış işlərinin aparılması üçün xx.xx.2022-ci il tarixli qiymət razılaşdırma protokolu ilə partladılmış materiallar, onların ölçü vahidi və vahidinin qiyməti razılaşdırılmışdır.

7. "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında 20 avqust 2020-ci il tarixli 19/20 nömrəli xidmət müqaviləsi bağlanmışdır.

8. Müqavilənin 1-ci bəndinə əsasən “Sifarişçi” Daşkəsən rayonunun inzibati ərazisində yerləşən Ağyoxuş və Mərəh qızıl filizi mədənlərində qazma-partlayış işlərinin aparılmasını sifariş edir və görüləcək işlərin dəyərinin ödənilməsinə zəmanət verir. "İcraçı" qazma partlayış işlərini smeta sənədlərinə uyğun yerinə yetirməyi, müqavilədə nəzərdə tutulan təminatı, görülmüş işlərin "Sifarişçi" təşkilatın nümayəndəsinin iştirakı ilə təhvil verilməsi öhdəliklərini öz üzərinə götürür. Görüləcək işlərin həcmi "Sifarişçinin tələblərinə uyğun aparılacaqdır.

9. Müqavilənin 2-ci bəndinə əsasən görülən işlərin dəyəri qazma-partlayış işlərinin hər tonu üçün hesablanır və bu müqavilənin ayrılmaz hissəsi olan X6 qeyd olunur. Görülmüş işlərin dəyərinin ödənilməsi, yerinə yetirilmiş işin həcminə uyğun olaraq iki tərəfli imzalanmış 2 saylı Forma Aktına əsasən aparılır. Görülmüş işlərin dəyərinin ödənilməsi "İcraçı" işi təhvil verdikdən sonra 15 iş günü müddətinə "Sifarişçi" tərəfindən ödənilir.

10. "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında 20 avqust 2020-ci il tarixli 19/20 nömrəli müqaviləyə əsasən Daşkəsən rayonunun inzibati ərazisində yerləşən Ağyoxuş və Mərəh qızıl filizi mədənlərində sülhməramlı qazma-partlayış işləri üçün 20 avqust 2020-ci il tarixli qiymət razılaşdırma protokoluna görə Sifarişçi qazmapartlayış işlərinin hər bir tonu üçün İcraçıya 1,05 USD+ƏDV 18% ödəyir.

11. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 19/20 saylı, xx.xx.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 2022-ci ilin noyabr ayında yerinə yetirilmiş qazma-partlayış işlərinin ümumi qiyməti 138579,59 manat təşkil edir.

12. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 19/20 saylı, xx.xx.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 2022-ci ilin oktyabr ayında yerinə yetirilmiş qazma-partlayış işlərinin ümumi qiyməti 132221,93 manat təşkil edir.

13. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 19/20 saylı, xx.xx.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 2022-ci ilin sentyabr ayında yerinə yetirilmiş qazma-partlayış işlərinin ümumi qiyməti 318461,18 manat təşkil edir.

14. 02.09.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 19/20 saylı, xx.xx.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 2022-ci ilin avqust ayında yerinə yetirilmiş qazma-partlayış işlərinin ümumi qiyməti 479341,02 manat təşkil edir.

15. "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti tərəfindən Cavabdehnə 19/20 saylı, xx.xx.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən xx.xx.2022-ci il tarixli EBCJ 271220 nömrəli 132221,93 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCG 632378 nömrəli 318461,19 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCD 173374 nömrəli 479341,01 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCK 515966 nömrəli 138579,59 manat məbləğində elektron qaimələr göndərilmişdir.

16. "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti tərəfindən X18" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə 2021-ci ilin aprel ayında Ağyoxuş mədənində görülmüş qazma-partlayış işlərinə görə xx.xx.2021-ci il tarixli EBBC 264539 nömrəli 307898,93 manat məbləğində elektron qaimə göndərilmişdir.

17. Tərəflər arasında bağlanmış 26 iyul 2021-ci il tarixli 216 nömrəli müqavilə üzrə - müqavilənin 1-ci bəndinə əsasən "İcarədar" özünə məxsus olan Daşkəsən rayonu inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının daimi sərf anbarını "İcarəçiyə" təhvil verir və "İcarəçi" bu partladıcı anbarı qəbul edir.

18. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 216 saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 26.05-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Daşkəsən rayonu inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 14160 manat təşkil edir.

19. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 216 saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 26.04-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Daşkəsən rayonu inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 3540 manat təşkil edir.

20. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 216 saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 26.03.21-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Daşkəsən rayonu inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 3540 manat təşkil edir.

21. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 216 saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 26.02-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Daşkəsən rayonu inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiaallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 3540 manat təşkil edir.

22. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 216 saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 26.01-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Daşkəsən rayonu inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 3540 manat təşkil edir.

23. 14.11.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 216 saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 26.12.21-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Daşkəsən rayonu inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 3540 manat təşkil edir.

24. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 216 saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 26.11-xx.xx.2021-ci il tarixlərində Daşkəsən rayonu inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 3540 manat təşkil edir.

25. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 216 saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 26.10-xx.xx.2021-ci il tarixlərində Daşkəsən rayonu inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 3540 manat təşkil edir.

26. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 216 saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 26.09-xx.xx.2021-ci il tarixlərində Daşkəsən rayonu inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 3540 manat təşkil edir.

27. 02.08.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 216 saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 26.08-xx.xx.2021-ci il tarixlərində Daşkəsən rayonu inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 3540 manat təşkil edir.

28. 216 saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 26.07-xx.xx.2021-ci il tarixlərində Daşkəsən rayonu inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında akta görə icarə haqqı 3540 manat təşkil edir.

29. 216 saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 26.08-xx.xx.2021-ci il tarixlərində Daşkəsən rayonu inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında akta görə icarə haqqı 3540 manat təşkil edir.

30. 216 saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 26.09-xx.xx.2021-ci il tarixlərində Daşkəsən rayonu inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında akta görə icarə haqqı 3540 manat təşkil edir.

31. "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti tərəfindən Cavabdehnə 216 saylı, xx.xx.2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, xx.xx.2022-ci il tarixli, EBBY 246469 nömrəli 3540 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli, EBCC 588769 nömrəli 3540 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli, EBCB 226944 nömrəli (26.08-xx.xx.2021-ci il tarixlərində Daşkəsən rayonu inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 3540 manat məbləğində, xx.xx.2022ci il tarixli, EBCG 616914 nömrəli (26.11- xx.xx.2021-ci il tarixlərində Daşkəsən rayonu inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 3540 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCE 538480 nömrəli (26.10-xx.xx.2021-ci il tarixlərində Daşkəsən rayonu inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi) 3540 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCJ 153351 nömrəli (26.12.21-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Daşkəsən rayonu inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 3540 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCM 306970 nömrəli (26.05- xx.xx.2022-ci il tarixlərində Daşkəsən rayonu inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 14160 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCM 288642 nömrəli (26.04xx.xx.2022-ci il tarixlərində Daşkəsən rayonu inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 3540 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli (26.03.21-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Daşkəsən rayonu inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 3540 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCK 615084 nömrəli (26.02-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Daşkəsən rayonu inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında), xx.xx.2022-ci il tarixli EBCJ 996497 nömrəli (26.01-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Daşkəsən rayonu inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 3540 manat məbləğində elektron qaimələr göndərilmişdir.

32. Tərəflər arasında bağlanmış 23 iyul 2021-ci il tarixli 216/1 nömrəli müqavilə üzrə - müqavilənin 1-ci bəndinə əsasən "İcarədar" özünə məxsus olan Şuşa rayonu Daşaltı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarını "İcarəçiyə" təhvil verir və "İcarəçi" bu partladıcı anbarı qəbul edir.

33. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 23 iyul 2021-ci il tarixli 216/1 nömrəli müqavilə üzrə 23.04-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Şuşa rayonu, Daşaltı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

34. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 23 iyul 2021-ci il tarixli 216/1 nömrəli müqavilə üzrə 23.03.21-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Şuşa rayonu, Daşaltı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

35. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 23 iyul 2021-ci il tarixli 216/1 nömrəli müqavilə üzrə 23.02-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Şuşa rayonu, Daşaltı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

36. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 23 iyul 2021-ci il tarixli 216/1 nömrəli müqavilə üzrə 23.01.21-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Şuşa rayonu, Daşaltı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

37. 14.11.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 23 iyul 2021-ci il tarixli 216/1 nömrəli müqavilə üzrə 23.12.21-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Şuşa rayonu, Daşaltı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

38. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 23 iyul 2021-ci il tarixli 216/1 nömrəli müqavilə üzrə 23.11-xx.xx.2021-ci il tarixlərində Şuşa rayonu, Daşaltı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiaallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

39. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 23 iyul 2021-ci il tarixli 216/1 nömrəli müqavilə üzrə 23.10-xx.xx.2021-ci il tarixlərində Şuşa rayonu, Daşaltı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

40. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 23 iyul 2021-ci il tarixli 216/1 nömrəli müqavilə üzrə 23.09-xx.xx.2021-ci il tarixlərində Şuşa rayonu, Daşaltı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiaallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

41. 02.08.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 23 iyul 2021-ci il tarixli 216/1 nömrəli müqavilə üzrə 23.08-xx.xx.2021-ci il tarixlərində Şuşa rayonu, Daşaltı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiaallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

42. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 23 iyul 2021-ci il tarixli 216/1 nömrəli müqavilə üzrə 23.11-xx.xx.2021-ci il tarixlərində Şuşa rayonu, Daşaltı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

43. 23 iyul 2021-ci il tarixli 216/1 nömrəli müqavilə üzrə 23.07-xx.xx.2021-ci il tarixlərində Şuşa rayonu, Daşaltı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında akta görə icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

44. 23 iyul 2021-ci il tarixli 216/1 nömrəli müqavilə üzrə 23.08-xx.xx.2021-ci il tarixlərində Şuşa rayonu, Daşaltı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında akta görə icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

45. 23 iyul 2021-ci il tarixli 216/1 nömrəli müqavilə üzrə 23.09-xx.xx.2021-ci il tarixlərində Şuşa rayonu, Daşaltı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında akta görə icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

46. "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti tərəfindən Cavabdehnə 23 iyul 2021-ci il tarixli 216/1 nömrəli müqaviləyə əsasən, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCJ 153408 nömrəli (23.12.21-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Şuşa rayonu, Daşaltı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 1180 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCJ 996392 nömrəli (23.01.21-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Şuşa rayonu, Daşaltı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 1180 manat məbləğində, xx.xx.2022ci il tarixli EBCK 614976 nömrəli (23.02- xx.xx.2022-ci il tarixlərində Şuşa rayonu, Daşaltı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 1180 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCL 884713 nömrəli (23.03.21-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Şuşa rayonu, Daşaltı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 1180 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCM 288547 nömrəli (23.04-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Şuşa rayonu, Daşaltı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 1180 manat məbləğində, xx.xx.2022ci il tarixli EBCG 617219 nömrəli (23.11-xx.xx.2021-ci il tarixlərində Şuşa rayonu, Daşaltı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 1180 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCB 226334 nömrəli (23.08-xx.xx.2021-ci il tarixlərində Şuşa rayonu, Daşaltı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 1180 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCC 588221 nömrəli 1180 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBY 247382 nömrəli 1180 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCE 537550 nömrəli (23.10-xx.xx.2021-ci il tarixlərində Şuşa rayonu, Daşaltı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 1180 manat məbləğində elektron qaimələr göndərilmişdir.

47. Tərəflər arasında bağlanmış 26 noyabr 2021-ci il tarixli 218 nömrəli müqavilə üzrə - müqavilənin 1-ci bəndinə əsasən "İcarədar" özünə məxsus olan Zəngilan rayonu Bartaz inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarını "İcarəçiyə" təhvil verir və "İcarəçi" bu partladıcı anbarı qəbul edir.

48. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 26 noyabr 2021-ci il tarixli 218 nömrəli müqavilə üzrə 26.08-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Zəngilan rayonu, Bartaz inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

49. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 26 noyabr 2021-ci il tarixli 218 nömrəli müqavilə üzrə 26.07-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Zəngilan rayonu, Bartaz inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

50. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 26 noyabr 2021-ci il tarixli 218 nömrəli müqavilə üzrə 26.06-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Zəngilan rayonu, Bartaz inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

51. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 26 noyabr 2021-ci il tarixli 218 nömrəli müqavilə üzrə 26.05-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Zəngilan rayonu, Bartaz inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

52. 14.11.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 26 noyabr 2021-ci il tarixli 218 nömrəli müqavilə üzrə 26.04-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Zəngilan rayonu, Bartaz inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

53. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 26 noyabr 2021-ci il tarixli 218 nömrəli müqavilə üzrə 26.03-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Zəngilan rayonu, Bartaz inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

54. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 26 noyabr 2021-ci il tarixli 218 nömrəli müqavilə üzrə 26.02-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Zəngilan rayonu, Bartaz inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

55. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 26 noyabr 2021-ci il tarixli 218 nömrəli müqavilə üzrə 26.01-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Zəngilan rayonu, Bartaz inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

56. 02.08.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 26 noyabr 2021-ci il tarixli 218 nömrəli müqavilə üzrə 26.12-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Zəngilan rayonu, Bartaz inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

57. 26 noyabr 2021-ci il tarixli 218 nömrəli müqavilə üzrə 26.11-xx.xx.2021-ci il tarixlərində Zəngilan rayonu, Bartaz inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında akta görə icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

58. 26 noyabr 2021-ci il tarixli 218 nömrəli müqavilə üzrə 26.12.21-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Zəngilan rayonu, Bartaz inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında akta görə icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

59. 26 noyabr 2021-ci il tarixli 218 nömrəli müqavilə üzrə 26.01-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Zəngilan rayonu, Bartaz inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında akta görə icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

60. "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti tərəfindən Cavabdehnə 26 noyabr 2021-ci il tarixli 218 nömrəli müqaviləyə əsasən, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCC 588151 nömrəli (26.01-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Zəngilan rayonu, Bartaz inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 1180 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCB 228619 nömrəli (26.12-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Zəngilan rayonu, Bartaz inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 1180 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBY 245058 nömrəli 1180 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCJ 153732 nömrəli (26.04-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Zəngilan rayonu, Bartaz inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 1180 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCG 617324 nömrəli (26.03xx.xx.2022-ci il tarixlərində Zəngilan rayonu, Bartaz inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 1180 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCE 537203 nömrəli (26.02-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Zəngilan rayonu, Bartaz inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 1180 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCM 289051 nömrəli (26.08- xx.xx.2022-ci il tarixlərində Zəngilan rayonu, Bartaz inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 1180 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCL 885056 nömrəli (26.07-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Zəngilan rayonu, Bartaz inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 1180 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCK 614629 nömrəli (26.06xx.xx.2022-ci il tarixlərində Zəngilan rayonu, Bartaz inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 1180 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCJ 995533 nömrəli (26.05-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Zəngilan rayonu, Bartaz inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 1180 manat məbləğində elektron qaimələr göndərilmişdir.

61. Tərəflər arasında bağlanmış 03 noyabr 2021-ci il tarixli 217 nömrəli müqavilə üzrə - müqavilənin 1-ci bəndinə əsasən "İcarədar" özünə məxsus olan Göygöl rayonu, Toğanalı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarını "İcarəçiyə" təhvil verir və "İcarəçi" bu partladıcı anbarı qəbul edir. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 03 noyabr 2021-ci il tarixli 217 nömrəli müqavilə üzrə 03.08xx.xx.2022-ci il tarixlərində Göygöl rayonu, Toğanalı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 1180 manat təşkil edir. 66. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 03 noyabr 2021-ci il tarixli 217 nömrəli müqavilə üzrə 03.07-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Göygöl rayonu, Toğanalı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 1180 manat təşkil edir. 67. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 03 noyabr 2021-ci il tarixli 217 nömrəli müqavilə üzrə 03.06-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Göygöl rayonu, Toğanalı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 1180 manat təşkil edir. 68. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 03 noyabr 2021-ci il tarixli 217 nömrəli müqavilə üzrə 03.05-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Göygöl rayonu, Toğanalı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

62. 14.11.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 03 noyabr 2021-ci il tarixli 217 nömrəli müqavilə üzrə 03.04-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Göygöl rayonu, Toğanalı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

63. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 03 noyabr 2021-ci il tarixli 217 nömrəli müqavilə üzrə 03.03-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Göygöl rayonu, Toğanalı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

64. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 03 noyabr 2021-ci il tarixli 217 nömrəli müqavilə üzrə 03.02-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Göygöl rayonu, Toğanalı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

65. xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 03 noyabr 2021-ci il tarixli 217 nömrəli müqavilə üzrə 03.01-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Göygöl rayonu, Toğanalı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

66. 02.08.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 03 noyabr 2021-ci il tarixli 217 nömrəli müqavilə üzrə 03.12.21-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Göygöl rayonu, Toğanalı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi üçün icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

67. 03 noyabr 2021-ci il tarixli 217 nömrəli müqavilə üzrə 03.11-xx.xx.2021-ci il tarixlərində Göygöl rayonu, Toğanalı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında akta görə icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

68. 03 noyabr 2021-ci il tarixli 217 nömrəli müqavilə üzrə 03.12.21-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Göygöl rayonu, Toğanalı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında akta görə icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

69. 03 noyabr 2021-ci il tarixli 217 nömrəli müqavilə üzrə 03.01-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Göygöl rayonu, Toğanalı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında akta görə icarə haqqı 1180 manat təşkil edir.

70. "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti tərəfindən Cavabdehnə 03 noyabr 2021-ci il tarixli 217 nömrəli müqaviləyə əsasən, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCJ 153499 nömrəli (03.04-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Göygöl rayonu, Toğanalı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müdfətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 1180 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCJ 996332 nömrəli (03.05-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Göygöl rayonu, Toğanalı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 1180 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCK 614778 nömrəli (03.06- xx.xx.2022-ci il tarixlərində Göygöl rayonu, Toğanalı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 1180 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCL 884900 nömrəli (03.07-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Göygöl rayonu, Toğanalı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 1180 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCM 288490 nömrəli (03.08xx.xx.2022-ci il tarixlərində Göygöl rayonu, Toğanalı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 1180 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCG 617383 nömrəli (03.03-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Göygöl rayonu, Toğanalı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 1180 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBY 247145 nömrəli 1180 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCB 228936 nömrəli (03.12.21-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Göygöl rayonu, Toğanalı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 1180 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCC 587869 nömrəli (03.01-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Göygöl rayonu, Toğanalı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 1180 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCE 536238 nömrəli (03.02-xx.xx.2022-ci il tarixlərində Göygöl rayonu, Toğanalı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarının icarəyə verilməsi haqqında) 1180 manat məbləğində elektron qaimələr göndərilmişdir.

71. Cavabdeh tərəfindən iddiaçıya 05 yanvar 2021-ci il tarixli 21/01 saylı icarə müqaviləsinə əsasən, xx.xx.2021-ci il tarixli EBBO 305773 nömrəli 24780 manat məbləğində, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCE 173115 nömrəli 12390 manat məbləğində elektron qaimələr göndərilmişdir.

72. Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin xx.xx.2024-cü il tarixli, 5/782 nömrəli ekspert rəyinin nəticə hissəsinə əsasən, 26 noyabr 2021 -ci il tarixli 218 nömrəli, 3 noyabr 2021 -ci il tarixli 217 nömrəli, 26 iyul 2021-ci il tarixli 216 nömrəli, 23 iyul 2021-ci il tarixli 216/1 nömrəli müqavilələrdə, 20 avqust 2020-ci il tarixli 1 nömrəli, 14 aprel 2022-ci il tarixli 1 nömrəli Qiymət razılaşdırma protokollarda, xx.xx.2022-ci il tarixli AMG/M/22-011 nömrəli Xidmət müqaviləsində, 12 ədəd aktlarda (forma 2) olan Cavabdeh MMC-nin möhür əksləri relyef klişe vasitəsilə sənədin üzərinə birbaşa vurulmuş, 26 noyabr 2021-ci il tarixli 218 nömrəli, 3 noyabr 2021ci il tarixli 217 nömrəli, 26 iyul 2021-ci il tarixli 216 nömrəli, 23 iyul 2021-ci il tarixli 216/1 nömrəli müqavilələrdə olan möhür əksləri ekspertizaya təqdim edilmiş Cavabdeh MMC-nin möhürün sərbəst əks nümunələri ilə eynilik təşkil edir və 1 nömrəli, 14 aprel 2022-ci il tarixli Qiymət razılaşdırma protokollarda, xx.xx.2022-ci il tarixli AMG/M/22-011 nömrəli xidmət müqaviləsində, 12 ədəd aktlarda möhür əksləri ekspertizaya təqdim edilmiş Cavabdeh MMC-nin möhürün sərbəst əks nümunələri ilə eynilik təşkil etmir.

73. Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin xx.xx.2024-cü il tarixli, 4/1041 nömrəli ekspert rəyinin nəticə hissəsinə əsasən, xx.xx.2021-ci il tarixli 218 nömrəli müqavilədə, xx.xx.2021 -ci il tarixli 217 nömrəli müqavilədə, xx.xx.2021-ci il tarixli 216 nömrəli müqavilədə, xx.xx.2021-ci il tarixli 216/1 nömrəli müqavilədə “X15 Group MMC-nin direktoru” qrafalarındakı imzalar, xx.xx.2020-ci il tarixli qiymət razılaşdırma protokolunda, xx.xx.2022-ci il tarixli AMG/M/22- 011 nömrəli xidmət müqaviləsində “X13 Group MMC-nin direktoru” qrafalarındakı imzalar, 03.11xx.xx.2021-ci il tarixlərində, 03.12.21-xx.xx.2022-ci il tarixlərində, 03.01-xx.xx.2022-ci il tarixlərində, 23.07-xx.xx.2021-ci il tarixlərində, 23.08- xx.xx.2021-ci il tarixlərində, 23.09xx.xx.2021-ci il tarixlərində, 26.07-xx.xx.2021-ci il tarixlərində, 26.08-xx.xx.2021-ci il tarixlərində, 26.09-xx.xx.2021-ci il tarixlərində, 26.11- xx.xx.2021-ci il tarixlərində, 26.12.21-xx.xx.2022-ci il tarixlərində, 26.01-xx.xx.2022-ci il tarixlərində sərf anbarlarının icarəyə verilməsi haqqında aktlarda “İcarəçi tərəfdən X18 MMC-nin direktoru” qrafalarındakı imzalar- X7 tərəfindən icra olunmuşdur.

74. “X16” MMC-nin məhkəmənin sorğusuna cavab olaraq göndərdiyi xx.xx.2025ci il tarixli, 13-10-1/2-37/2025 nömrəli məktubunun məzmunundan görünür ki, Cəmiyyət tərəfindən imzalanmış X12i mədənində üstaçma, partlayış və süxur daşıma işlərinin satınalınmasına dair 6 aprel 2022-ci il tarixli müqavilə çərçivəsində Daşkəsən rayonunun inzibati ərazisində yerləşən X12i mədənində qazma-partlayış və daşıma işləri həyata keçirilib və həmin işlərin indiyədək ümumi həcmi üstaçma, boş süxur və filiz olmaqla 8,337,460.50 ton təşkil etmişdir.

75. “X16” MMC-nin məhkəmənin sorğusuna cavab olaraq göndərdiyi xx.xx.2025ci il tarixli, 13-10-1/2-4/2025 nömrəli məktubunun məzmunundan görünür ki, Cəmiyyət tərəfindən imzalanmış X12i mədənində üstaçma, partlayış və süxur daşıma işlərinin satınalınmasına dair 6 aprel 2022-ci il tarixli müqavilə çərçivəsində Daşkəsən rayonunun inzibati ərazisində yerləşən X12i mədənində qazma-partlayış və daşıma işləri həyata keçirilib və həmin işlərin indiyədək ümumi həcmi üstaçma, boş süxur və filiz olmaqla 8.337.460,50 ton təşkil etmişdir.

76. 25 ədəd 1-25 nömrəli X5 müəyyən edilir ki, həmin pasportlarda 2022-ci ilin iyun-sentyabr aylarında X12 mədənində həyata keçirilmiş partlayış işləri barədə məlumatlar - partlayış sahəsinin xarakteriskası, süxurların xarakteriskası, ilkin texnoloji məlumatlar, qazma və partlayış parametrləri, təhlükəsizlik tədbirləri, partlayış işlərini keçirən işçi heyət, partlayış quyularının planı, qazma və partlayış parametrləri haqqında məlumatlar əks olunub və pasportlar "xxxx" MMC İş-nin rəhbərinin, Cavabdeh MMC layihə rəhbərinin, “X16” MMC-nin nümayəndələrinin (sahə rəsinin müavini, daş-mədən mühəndisi, sətəm üzrə aparıcı mütəxəssis) imzaları ilə təsdiq edilmişdir.

77. "xxxx" MMC tərəfindən tərtib edilmiş 14 aprel 2022-ci il tarixli AMG/M/22-011 nömrəli xidmət müqaviləsinə əsasən Daşkəsən rayonunun inzibati ərazisində yerləşən X12 mədənində yerinə yetirilmiş qazma-partlayış işləri barədə cədvəldən müəyyən edilir ki, həmin cədvəldə partlayış pasportlarının nömrələri (1-25 nömrəli) qeyd edilməklə hər pasport üzrə görülmüş işlərin (ayrılmış boş süxur və dəmir filizinin) həcmləri göstərilmişdir. Həmin cədvəl məlumatlarına əsasən sınaq partlayışı və 25 ədəd partlayış pasportu üzrə 183.905m3 (496.543,5 ton) boş süxurun və 5680 m3(35.585,20 ton) həcmində dəmir filizinin ayrılması ilə nəticələnən işlər görülmüş və 496543,5 ton boş süxurun ayrılması ilə nəticələnən işlərin dəyəri 675299,16 manat, 19880 ton dəmir filizinin ayrılması ilə nəticələnən dəyəri 35585,20 manat olmaqla görülmüş işlərin cəmi dəyərinin ƏDV daxil 838843,54 (127959,18 manat ƏDV) manat məbləğində olması göstərilmişdir.

78. “X16” MMC-nin məhkəmənin sorğusuna cavab olaraq göndərdiyi xx.xx.2025ci il tarixli, 13-10-1/2-46/2025 nömrəli məktubunun məzmunundan görünür ki, “X16” MMC tərəfindən 25 ədəd X2 hər birinə ayrılıqda istinad olunmaqla Daşkəsən rayonunun inzibati ərazisində yerləşən X12i mədənində qazma-partlayış işlərinin həcmi barədə məlumat təqdim edilmiş, həmin məlumatda hər bir pasport üzrə götülmüş işlərin həcmləri - ayrılmış boş süxur və filizin həcmləri əks olunmaqla 25 partlayış pasportu üzrə cəmi 192.732 m3 boş süxur və dəmir filiz ayrıldığı göstərilmişdir. Qeyd olaraq bildirilmişdir ki, boş süxurun həcm çəkisi göstəricisi ilə, filizdə isə filizdə olan dəmirin miqdarına (keyfiyyətinə) uyğun həcm çəkisi göstəricisinə (bu göstəricilər 3,2-4,8 ıntervalında dəyişir) görə həcmlər tona keçid edilir (məsələn, boş süxur orta həcm çəkisi 2,7 əmsalına, keyfiyyəti Fe=30% olan filizdə 3,5 əmsalın vurmaqla həcm tonla qiymətləndirilir).

Birinci instansiya məhkəməsindəki icraat

79. İddiaçı "xxxx" MMC (bundan sonra – iddiaçı) Cavabdeh MMC-yə (bundan sonra – cavabdeh) qarşı “pulun tutulması” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, iddiaçi "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 14 aprel 2022-ci il tarixli AMG/M/22-011 nömrəli, 20 avqust 2020-ci il tarixli 19/20 nömrəli xidmət müqavilələri və dörd sayda anbar icarəsi müqavilələri üzrə yaranmış 1.650.132,52 manat məbləğində pulun və ödənilmiş 1616 dövlət rüsumunun cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.

80. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, tərəflər arasında 14 aprel 2022-ci il tarixli AMG/M/22-011 nömrəli xidmət müqaviləsi bağlanmışdır. Həmin müqavilənin 1-ci bəndinə əsasən “İcraçı” “Sıfarışçının” tələblərinə əsasən Daşkəsən rayonunun inzibatı ərazisində yerləşən X12i mədənində qazma-partlayış işlərini yerinə yetirir. Sifarışçı isə həmin Xidmətlərin müqabilində “İcraçıya” bu Müqavilədə və "X3"nda razılaşdırılmış qayda və şərtlərlə ödənişi (bundan sonra "Xidmət haqqı") həyata keçirir. Müqavilənin 6-ci bəndinə əsasən İcraçı tərəfindən yerinə yetirilən işlərın dəyəri qazma-partlayış işlərinin hər ton vahidi üçün hesablanır və müqavilənın ayrılmaz tərkib hissəsı olan "X1 qeyd edilir, Sifarişçi tərəfindən Əlavədə göstərilən müddətdə və qaydada ödənilir Hesablaşma Azərbaycan manatı ilə aparılacaqdır İcraçı tərəfindən yerinə yetirilən işlərın dəyəri üzrə Xidmət haqqı barədə ödənış İcraçı tərəfindən hər ayın əvvəli Sifarışçıyə Təhvıl-Təslım Aktı, elektron qaimə və hesabfaktura təqdim edildikdən sonra 15 iş günü müddətində bu Müqavilənın ayrılmaz tərkib hissəsi olan Əlavədə razılaşdırılan məbləğdə İcraçının Bank hesabına köçürmə usulu ilə ödənilir. Müqavilədə “İcraçı” və “Sifarişçi” hazırkı iddia ərizəsi üzrə müvafiq olaraq iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti Cavabdeh qismində çıxış edirlər. Qeyd edilən müqavilə üzrə “İcraçı” öz öhdəliklərini tam icra etmişdir. Belə ki, 2022-ci ilin iyun-sentyabr aylarında Daşkəsən rayonun inzibati ərazisində yerləşən X12i mədənində yerinə yetirilmiş qazma-partlayış işləri haqqında” akt və “xx.xx.2022-ci il tarixli EBCJ 805781 elektron qaimə tərtib edilmişdir. Lakin Cavabdeh qeyd edilən müqavilə üzrə öhdəliyini tam icra etməmiş, görülən işlərin dəyərini tam ödəməmişdir. Belə ki, ümumi görülən işlərin dəyəri (göndərilən qaimə məbləği) 710 821,021 manat, əlavə dəyər vergisi (ƏDV) 127 947,78 manat olmaqla cəmi 838 768,80 manat təşkil edir. Cavabdeh tərəfindən qeyd edilən müqavilə üzrə heç bir ödəniş edilməmidir. Bundan başqa, iddiaçi "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 20 avqust 2020-ci il tarixli 19/20 nömrəli xidmət müqaviləsi bağlanmışdır. Müqavilənin 1- ci bəndinə (müqavilənin mövzusu) əsasən “Sifarişçi” Daşkəsən rayonunun inzibati ərazisində yerləşən Ağyoxuş və Mərəh qızıl filizi mədənlərində qazma-partlayış işlərinin aparılmasını sifariş edir və görüləcək işlərin dəyərinin ödənilməsinə zəmanət verir. "İcraçı" qazmapartlayış işlərini smeta sənədlərinə uyğun yerinə yetirməyi, müqavilədə nəzərdə tutulan təminatı, görülmüş işlərin "Sifarişçi" təşkilatın nümayəndəsinin iştirakı ilə təhvil verilməsi öhdəliklərini öz üzərinə götürür. Görüləcək işlərin həcmi "Sifarişçinin tələblərinə uyğun aparılacaqdır. Müqavilədə “İcraçı” və “Sifarişçi” hazırkı iddia ərizəsi üzrə müvafiq olaraq iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti Cavabdeh qismində çıxış edirlər. Müqavilənin 2-ci bəndinə əsasən görülən işlərin dəyəri qazma-partlayış işlərinin hər ton üçün hesablanır və bu müqavilənin ayrılmaz hissəsi olan X6 qeyd olunur. Görülmüş işlərin dəyərinin ödənilməsi, yerinə yetirilmiş işin həcminə uyğun olaraq iki tərəfli imzalanmış 2 saylı Forma Aktına əsasən aparılır. Görülmüş işlərin dəyərinin ödənilməsi "İcraçı" işi təhvil verdikdən sonra 15 iş günü müddətinə "Sifarişçi" tərəfindən ödənilir. Qeyd edilən müqavilə üzrə “İcraçı” öz öhdəliklərini icra etmişdir. Belə ki, 2022-ci ilin avqust-noyabr aylarında yerinə yetirilmiş qazma-partlayış işləri haqqında 4 sayda akt və elektron qaimələr tərtib edilmişdir. Lakin Cavabdeh qeyd edilən müqavilə üzrə öhdəliyini tam icra etməmiş, görülən işlərin dəyərini tam ödəməmişdir. Belə ki, ümumi görülən işlərin dəyəri (göndərilən qaimə məbləği) 1 068 603,71 manat (ƏDV daxil), cavabdeh tərəfindən ödənilən məbləğ 342 200 manat (ƏDV daxil), qalıq borc 726 403,71 manat (ƏDV daxil) təşkil edir. Bundan başqa, iddiaçi "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında anbarların icarəsi ilə bağlı aşağıdakı müqavilələr bağlanmışdır. 1. 26 iyul 2021-ci il tarixli 216 nömrəli müqavilə üzrə - müqavilənin 1-ci bəndinə (müqavilənin mövzusu) əsasən "İcarədar" özunə məxsus olan Daşkəsən rayonu inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının daimi sərf anbarını "İcarəçiyə" təhvil verir və "İcarəçi" bu partladıcı anbarı qəbul edir. Müqavilədə “İcarədar” və “İcarəçi” hazırkı iddia ərizəsi üzrə müvafiq olaraq iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti Cavabdeh qismində çıxış edirlər. Müqavilə üzrə Daşkəsəndə yerləşən anbar aylıq icarə haqqı 3000 manat olmaqla 14 ay müddətində İcarəçinin istifadəsində olmuşdur. Cavabdeh tərəfindən 49 560 manat (ƏDV daxil) icarə haqqı bu günədək iddiaçıya ödənilməmişdir. 2. 23 iyul 2021-ci il tarixli 216/1 nömrəli müqavilə üzrə müqavilənin 1-ci bəndinə (müqavilənin mövzusu) əsasən "İcarədar" özunə məxsus olan Şuşa rayonu Daşaltı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarını "İcarəçiyə" təhvil verir və "İcarəçi" bu partladıcı anbarı qəbul edir. Müqavilədə “İcarədar” və “İcarəçi” hazırkı iddia ərizəsi üzrə müvafiq olaraq iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti Cavabdeh qismində çıxış edirlər. Müqavilə üzrə Şuşada yerləşən anbar aylıq icarə haqqı 1000 manat olmaqla 10 ay müddətində İcarəçinin istifadəsində olmuşdur. Cavabdeh tərəfindən 11800 manat (ƏDV daxil) icarə haqqı bu günədək iddiaçıya ödənilməmişdir. 3. 26 noyabr 2021-ci il tarixli 218 nömrəli müqavilə üzrə müqavilənin 1-ci bəndinə (müqavilənin mövzusu) əsasən "İcarədar" özünə məxsus olan Zəngilan rayonu Bartaz inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarını "İcarəçiyə" təhvil verir və "İcarəçi" bu partladıcı anbarı qəbul edir. Müqavilədə “İcarədar” və “İcarəçi” hazırkı iddia ərizəsi üzrə müvafiq olaraq iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti Cavabdeh qismində çıxış edirlər. Müqavilə üzrə Daşkəsəndə yerləşən anbar aylıq icarə haqqı 1000 manat olmaqla 10 ay müddətində İcarəçinin istifadəsində olmuşdur. Cavabdeh tərəfindən 11800 manat (ƏDV daxil) icarə haqqı bu günədək iddiaçıya ödənilməmişdir. 4. 03 noyabr 2021-ci il tarixli 2017 nömrəli müqavilə üzrə - müqavilənin 1-ci bəndinə (müqavilənin mövzusu) əsasən "İcarədar" özunə məxsus olan Göygöl rayonu Tuğanalı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarını "İcarəçiyə" təhvil verir və "İcarəçi" bu partladıcı anbarı qəbul edir. Müqavilədə “İcarədar” və “İcarəçi” hazırkı iddia ərizəsi üzrə müvafiq olaraq iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti Cavabdeh qismində çıxış edirlər. Müqavilə üzrə Daşkəsəndə yerləşən anbar aylıq icarə haqqı 1000 manat olmaqla 10 ay müddətində İcarəçinin istifadəsində olmuşdur. Cavabdeh tərəfindən 11800 manat (ƏDV daxil) icarə haqqı bu günədək iddiaçıya ödənilməmişdir. Sadalanan anbarların icarəsi haqqında müqavilələr üzrə “İcarədar” (İddiaçı) öz öhdəliklərini icra etmişdir. Belə ki, xidmətlərin yerinə yetirilməsi haqqında akt və elektron qaimələr tərtib edilmişdir. Lakin Cavabdeh qeyd edilən müqavilələr üzrə öhdəliyini icra etməmiş, bu günədək heç bir ödəniş etməmişdir. Belə ki, müqavilələr üzrə icarə haqqı 84 960,00 manat (ƏDV daxil) təşkil edir. Beləliklə, iddiaçi "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 14 aprel 2022-ci il tarixli AMG/M/22-011 nömrəli, 20 avqust 2020-ci il tarixli 19/20 nömrəli xidmət müqavilələri və dörd sayda anbar icarəsi müqavilələri üzrə Cavabdeh iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə 1 650 132,52 manat icra edilməmiş öhdəliyi (borcu) yaranmışdır. Hesab edirlər ki, qeyd edilən borc məbləği məhkəmə qaydasında cavabdehdən tutularaq, iddiaçıya ödənilməlidir.

81. İddiaçı xx.xx.2024-cü il tarixində iddia tələbinin həcminin artırılması barədə ərizə verib iddiaçi "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 14 aprel 2022-ci il tarixli AMG/M/22-011 nömrəli, 20 avqust 2020-ci il tarixli 19/20 nömrəli xidmət müqavilələri və dörd sayda anbar icarəsi müqavilələri üzrə yaranmış 1 650 132,52 manat məbləğində pulun, gecikən günlərə görə cərimə və mənfəət itkisinə görə 490 356,02 manat və ödənilmiş 1861 dövlət rüsumunun cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.

82. Ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, tərəflər arasında bağlanmış 14 aprel 2022-ci il tarixli AMG/M/22-011 nömrəli, 20 avqust 2020-ci il tarixli 19/20 nömrəli xidmət müqavilələri və dörd sayda anbar icarəsi müqavilələri üzrə yaranmış 1 650 132,52 manat məbləğində pulun və ödənilmiş 1616 dövlət rüsumunun CavabdehMəhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən tutularaq iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməsi barədə iddia tələbi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İddiaçi "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış yuxarıda qeyd edilən müqavilələr üzrə cavabdeh tərəfindən öhdəliyin icra edilməməsi nəticəsində iddiaçıya əlavə maddi ziyanlar dəymişdir. Hesab edirlər ki, dəymiş maddi ziyanların məbləği iddia tələbinə əlavə edilməlidir. Belə ki, iddiaçi "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə CavabdehMəhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti arasında bağlanmış 14 aprel 2022-ci il tarixli AMG/M/22-011 nömrəli xidmət müqaviləsi üzrə gecikən günlərə görə cərimə 71082,10 manat, mənfəət itkisi 133579,41 manat cəmi 204 661,51 manat təşkil edir. İddiaçi "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 20 avqust 2020-ci il tarixli 19/20 nömrəli xidmət müqaviləsi üzrə gecikən günlərə görə cərimə 61559,63 manat, mənfəət itkisi 192534,88 manat cəmi 254 094,51 manat təşkil edir. İddiaçi "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə cavabdeh "Cavabdeh arasında bağlanmış dörd sayda anbar icarəsi müqavilələri üzrə gecikən günlərə görə cərimə 7200,00 manat, mənfəət itkisi 24400,00 manat cəmi 31 600,00 manat təşkil edir. İddiaçi "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış qeyd edilən müqavilələr üzrə gecikən günlərə görə cərimə və mənfəət itkisinin cəmi məbləği 490 356,02 manat təşkil edir. Bununla da ümumi iddia tələbimiz 2 140 488.54 manat təşkil edir. İddia həcminin artırılmasına görə iddiaçı tərəfindən 245 manat əlavə dövlət rüsumu (Mədaxil Qəbzi № **********) ödənilmişdir.

83. İddiaçı xx.xx.2024-cü il tarixində iddia tələbinin dəqiqləşdirilməsi barədə ərizə verib cavabdehdən xx.xx.2020-ci il tarixli xidmət müqaviləsi üzrə 726403,71 manat məbləğində pulun, gecikən günlərə görə 61559,63 manat cərimənin, 192534,88 manat mənfəət itikisinin; xx.xx.2022-ci il tarixli xidmət müqaviləsi üzrə 838768,81 manat məbləğində pulun, 71082,10 manat cərimənin, 133579,41 manat mənfəət itkisinin; xx.xx.2021-ci il tarixli anbar icarəsi müqaviləsi üzrə 11800 manat pulun, 950 manat cərimənin, 3390,80 manat mənfəət itkisinin; xx.xx.2021-ci il tarixli icarə müqaviləsi üzrə 49560 manat pulun, 4450 manat cərimənin, 14227,60 manat mənfəət itkisinin, xx.xx.2021ci il tarixli icarə müqaviləsi üzrə 11800 manat pulun, 900 manat cərimə pulunun, 3390,80 manat mənfəət itkisinin; xx.xx.2021-ci il tarixli icarə müqaviləsi üzrə 11800 manat pulun, 900 manat cərimə pulunun, 3390,80 manat mənfəət itkisinin, ümumilikdə 1650132,52 manat pulun, 139841,73 manat cərimənin, 350514,29 manat mənfəət itkisinə görə pulun, 1861 manat dövlət rüsumunun tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.

84. İddia ərizəsində iddianın hüquqi əsası kimi Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1, 386.1, 389.3, 425.1, 442, 445.2.1, 448.1-ci maddələrini göstərilmişdir.

85. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli e-2-2(113)- 2256/2024 saylı qətnaməsi ilə iddia qismən təmin edilmiş, Cavabdeh MMC-dən ümumilikdə 744103,71 manat əsas borc, 1034,10 manat dövlət rüsumu, ümumilikdə 745137,81 manat məbləğində pul tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-yə ödənilməsi qət edilmişdir. İddia tələbi qalan hissədə təmin edilməmişdir.

86. Məhkəmə gəldiyi nəticəni onunla əsaslandırmışdır ki, iddia ərizəsi 5 hissədən ibarətdir: 1. xx.xx.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 726403,71 manat pulun tutulması; 2. xx.xx.2022-ci il tarixli müqavilə üzrə 838768,81 manat pulun tutulması; 3. xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2021-ci il tarixli icarə müqavilələri üzrə 84960 manat icarə haqqı borcunun tutulması; 4. Gecikən günlərə görə 139841,73 manat dəbbə pulunun tutulması; 5. Cavabdehdən mənfəət itkisinə görə 350514,29 manat vəsaitin tutulması. Məhkəmə iddia ərizəsini birinci hissədə əsaslı hesab edir. Belə ki, materiallardan görünür ki, tərəflər arasında xx.xx.2020-ci il tarixli 19/20 saylı podrat müqaviləsi imzalanmış, iddiaçı tərəfindən həmin müqavilə üzrə Daşkəsən rayonunun inzibati ərazisində yerləşən Ağyoxuş və Mərəh qızıl filiz mədənində qazmapartlayış işləri aparılmış, ümumilikdə 7993493,05 manat məbləğində işlər icra edilərək cavabdehə təhvil verilmiş, cavabdeh tərəfindən həmin müqavilə üzrə iddiaçıya ümumilikdə 7267089,34 manat vəsait ödənilmiş, qalıq borc ödənilməmişdir. Cavabdeh iddiaya bu hissədə etiraz edərək, iddiaçı tərəfindən tələbin əsası kimi istinad edilən elektron qaimələr üzrə hər hansı işin icra edilməsinin sübut edilmədiyini bildirsə də, materiallardan görünür ki, həmin müqavilə üzrə cavabdeh tərəfindən 2021- 2023-cü illərdə təqdim edilən elektron qaimələr üzrə mütəmadi ödənişlər (xx.xx.2021-ci ildə 80931,30 manat, xx.xx.2021-ci ildə 100000 manat, xx.xx.2021-ci ildə 114506,30 manat, xx.xx.2021-ci ildə 78172 manat, xx.xx.2021-ci ildə 282556,30 manat, xx.xx.2021- ci ildə 6000 manat, xx.xx.2021-ci ildə 223186,80 manat, xx.xx.2021-ci ildə 100000 manat, xx.xx.2021-ci ildə 318569 manat, xx.xx.2022-ci ildə 418764,6 manat, xx.xx.2022-ci ildə 200000 manat, xx.xx.2022-ci ildə 305377 manat, xx.xx.2022-ci ildə 385345,30 manat, xx.xx.2022-ci ildə 332341,20 manat, xx.xx.2022-ci ildə 349387 manat, xx.xx.2022-ci ildə 114436 manat, xx.xx.2022-ci ildə 50000 manat, xx.xx.2022-ci ildə 100000 manat, xx.xx.2022-ci ildə 198206,30 manat, xx.xx.2022-ci ildə 361657,9 manat, xx.xx.2022-ci ildə 140000 manat, xx.xx.2023-cü ildə 150000 manat) aparılmış, EBCD 173374 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli elektron qaimə üzrə tələb edilən 479341,01 manat borcun bir qismi də ödənilmiş, hazırda həmin qaimə üzrə qalıq 137141,01 manat ödənilməmişdir. Bu səbəbdən məhkəmə hesab etmişdir ki, iddia tələbi bu hissədə əsaslıdır və təmin edilməlidir. Məhkəmə iddia tələbini ikinci hissədə əsassız hesab etmişdir. Belə ki, materiallardan görünür ki, tərəflər arasında xx.xx.2022-ci ildə tarixdə AMG/M/22-011 saylı podrat müqaviləsi imzalanmış, iddiaçı tərəfindən cavabdehə həmin müqavilə üzrə xx.xx.2022-ci il tarixli invoys və xx.xx.2022-ci il tarixli EBCJ 805781 nömrəli elektron qaimə təqdim edilmiş, həmin sənədlərdə iddiaçı tərəfindən müqavilə üzrə iyunsentyabr aylarında Daşkəsən rayonunun inzibati ərazisində X12i mədənində yerinə yetirilmiş qazma-partlayış işlərinin ümumi dəyərinin 838768,80 manat təşkil etməsi göstərilmişdir. Cavabdeh bu hissədə iddiaya etiraz edərək, həmin müqavilə üzrə iddiaçı tərəfindən hər hansı işin icra edilmədiyini, tələb edilən borcun əsassız olduğunu bildirir. İddiaçı tərəfindən məhkəməyə iddia tələbinin əsaslı olması, habelə işin həqiqətən icra edildiyini təsdiq edən hər hansı mötəbər və təkzibedilməz sübut təqdim edilməmişdir. Məhkəmə tərəfindən Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 77.3-cü maddəsinə əsasən zəruri əlavə sübutların (qaimədə göstərilmiş işlərin icra edilməsini təsdiq edən sübutlar) təqdim edilməsi iddiaçıya dəfələrlə təklif edilsə də, iddiaçının nümayəndəsi təqdim edə biləcək başqa sübutlarının olmadığını bildirmişdir. İşin faktiki hallarını və qanunvericiliyin müddəalarını nəzərə alan məhkəmə hesab edir ki, iddiaçıya ödənilməli olan 838768,81 manat məbləğində borcun tutulması hissəsində iddiaçı tələbini əsaslandıra və bununla bağlı (tərəflər arasında bağlanmış podrat müqaviləsi üzrə cavabdehə iddia edilən məbləğdə işlərin icra edildiyini təsdiq edən) hər hansı mötəbər sübutlar təqdim edə bilmədiyindən iddia həmin hissədə təmin edilməməlidir. Məhkəmə iddia tələbini üçüncü hissədə qismən əsaslı hesab etmişdir. Belə ki, materiallardan görünür ki, tərəflər arasında dörd icarə müqaviləsi bağlanmış, həmin müqavilələr üzrə cavabdeh tərəfindən iddiaçıya hər hansı vəsait ödənilməmişdir. İddiaçı xx.xx.2021-ci il tarixli icarə müqaviləsi üzrə 14 ay üçün, xx.xx.2021-ci il tarixli icarə müqaviləsi üzrə 10 ay üçün, xx.xx.2021-ci il tarixli icarə müqaviləsi üzrə 10 ay üçün, habelə xx.xx.2021-ci il tarixli icarə müqaviləsi üzrə 10 ay üçün icarə haqqının ödənilməsini tələb edir. İddiaçı tərəfindən məhkəməyə təqdim edilmiş təhvil-təslim aktlarından görünür ki, xx.xx.2021-ci il tarixli icarə müqaviləsi üzrə 2 ay (xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2021-ci il tarixədək və xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2021-ci il tarixədək olan dövr üzrə),xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 3 ay (xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2021-ci ilədək, xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2021-ci ilədək, xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2021-ci ilədək), xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 3 ay (xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2022-ci ilədək, xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2022-ci ilədək, xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2021-ci ilədək), xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 3 ay (xx.xx.2022-ci ildən xx.xx.2022-ci ilədək, xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2022-ci ilədək, xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2021-ci ilədək) cavabdeh icarə müqavilə üzrə icarə sahələrinin ona təhvil verildiyini təsdiq etmişdir. İddiaçı tərəfindən məhkəməyə həmin müqavilələr üzrə tələb edilən digər aylar üzrə də icarə sahələrinin cavabdehə təhvil verildiyini, tələb edilən digər aylarda da icarə sahələrinin cavabdehin sahiblik və istifadəsində olduğunu təsdiq edən mötəbər sübutlar təqdim edilməmişdir. Bu səbəbdən məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi bu hissədə qismən təmin edilməli, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 7080 manat (3540 manat * 2 ay), xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 3540 manat (1180 manat * 3 ay), xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 3540 manat (1180 manat * 3 ay), xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 3540 manat (1180 manat * 3 ay) tutularaq iddiaçıya ödənilməli, iddia tələbi qalan hissədə təmin edilməməlidir. Məhkəmə iddia tələbini dördüncü hissədə (gecikən günlərə görə ümumilikdə 139841,73 manat dəbbə pulunun tutulması) hissəsində əsassız hesab edir. Məhkəmə iddianın həmin hissəsinə münasibətdə qeyd etmişdir ki, tərəflər arasında bağlanmış podrat və icarə müqavilələrində öhdəliyin icra edilməməsi və ya lazımınca icra edilməməsinə, o cümlədən icranın gecikdirilməsinə görə dəbbə pulunun ödənilməsi nəzərdə tutulmamışdır. Məhkəmə iddia tələbini sonuncu, mənfəət itkisinə görə 350514,29 manat vəsaitin tutulması hissəsində də əsassız hesab edir. mülki hüquq pozuntusuna görə məsuliyyətin yaranması üçün üç şərt irəli sürülür. Yalnız aşağıdakı üç şərti məcmu halında özündə ehtiva edən, mülki qanunvericiliyin normalarını pozan əməl mülki hüquq məsuliyyətinin yaranmasına səbəb ola bilən mülki hüquq pozuntusu sayıla bilər: törədilmiş əməlin (hərəkət və ya hərəkətsizliyin) hüquqa zidd olması; törədilmiş əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) nəticəsində başqa şəxsə ziyan və ya zərər vurulması; ziyan və ya zərər ilə hüquqa zidd əməl arasında səbəbli əlaqənin mövcudluğu. Göründüyü kimi, digər məsuliyyət növlərində olduğu kimi, mülki məsuliyyətin yaranması üçün qanuna zidd hərəkətlə (hərəkətsizliklə) zərər arasında səbəbli əlaqə olmalıdır. Əgər şəxs öz davranışı ilə zərər vurmamışdırsa və ya vurulmuş zərər bu davranışın nəticəsi deyildirsə, şəxsin məsuliyyəti istisna edilir. Səbəbli əlaqə hadisələr arasında elə əlaqədir ki, konkret şəraitdə onlardan biri (səbəb) digərindən (nəticədən) əvvəl gəlir və onun yaranmasına səbəb olur. Mülki Məcəllənin 1096.1 və 1097.1-ci maddələrinin tələblərinə əsasən zərərin vurulmasını, onun həcmini, həmçinin zərərin məhz cavabdeh tərəfindən vurulduğunu (onun hərəkətləri ilə vurulmuş zərər arasındakı səbəbli əlaqəni) sübut etmək öhdəliyi iddiaçının üzərinə düşür. Göründüyü kimi, qüvvədə olan qanunvericiliyə müvafiq olaraq cavabdehin vurulmuş maddi ziyana görə məsuliyyət daşıması üçün cavabdehin ona birbaşa və ya zərər vurulması ilə nəticələnən hüquqa zidd əmələ təqsirli şəkildə yol vermiş olması tələb olunur. Hazırkı halda iddiaçı cavabdehin təqsiri nəticəsində ona maddi zərər vurulduğunu iddia etsə də, Mülki Məcəllənin 21-ci maddəsində göstərilən halların mövcudluğunu əsaslandıra bilməmiş, ona ziyan vurulması faktı və dəymiş zərər barədə məhkəməyə müvafiq sübutları təqdim edə bilməmişdir. Belə olan halda məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi bu hissədə əsassızdır və təmin edilməməlidir. “Məhkəmələr mülki qanunvericiliyin normalarını pozan əməl (delikt) nəticəsində zərərin əvəzinin ödənilməsi ilə bağlı tələbi, yalnız işin hallarına uyğun olaraq müvafiq məhkəmə qiymətləndirilməsi nəticəsində bu şərtlərin mövcud olduğu qənaətinə gəldiyi təqdirdə təmin edə bilərlər”. (Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin şikayəti üzrə 2021-ci il 14 aprel tarixli Qərarı). 124. Göstərilənlərə əsasən, məhkəmə hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməli, cavabdehdən ümumilikdə 744103,71 manat (726403,71 manat + 7080 manat + 3540 manat + 3540 manat + 3540 manat) məbləğində əsas borc tutularaq iddiaçıya ödənilməli, iddia qalan hissədə təmin edilməməlidir.

87. İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti apellyasiya şikayəti verərək, qətnamənin qismən ləğv edilməsini, iddia tələbinin xx.xx.2022-ci il tarixli xidmət müqaviləsi üzrə 838768,81 manat, mənfəət itkisinə görə 350514,29 manat və icarə müqavilələri üzrə təmin edilməyən 67 260,00 manat hissəsində də təmin edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.

88. Cavabdeh MMC qətnamənin qismən (iddia tələbinin təmin olunduğu hissədə) ləğv edilməsini, iddia tələbinin rədd olunmasını xahiş etmişdir.

Apellyasiya şikayətinin dəlilləri

89. İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti apellyasiya şikayətini onunla əsaslandırılmışdır ki, xx.xx.2022-ci ildə tarixdə AMG/M/22-011 saylı podrat müqaviləsi üzrə borcun tutulması hissəsində iddianın rədd edilməsi barədə məhkəmənin mövqeyi əsassızdır, məhkəmə qeyd edilən mübahisəyə formal yanaşmışdır. Dərindən araşdırmamış, mötəbər sübutları nəzərə almamış və qiymətləndirməmişdir. Belə ki, xx.xx.2022-ci il tarixli invoice-dan görünür ki, 14 aprel 2022-ci il tarixli AMG/M/22-011 nömrəli müqavilə üzrə iyun-sentyabr aylarında Daşkəsən rayonunun inzibati ərazisində X12i mədənində yerinə yetirilmiş qazma-partlayış işlərinin ümumi dəyəri 838768,80 manat təşkil edir. İddiaçı tərəfindən cavabdehə 14 aprel 2022-ci il tarixli AMG/M/22-011 nömrəli müqaviləyə əsasən, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCJ 805781 nömrəli (iyun-sentyabr aylarında Daşkəsən rayonunun inzibati ərazisində X12i mədənində yerinə yetirilmiş qazma-partlayış işləri haqqında) 838768,81 manat məbləğində elektron qaimə göndərilmişdir. “Azinterpartlayış-X" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında 14 aprel 2022ci il tarixli AMG/M/22-011 nömrəli müqaviləyə əsasən Daşkəsən rayonunun inzibati ərazisində X12i mədənində yerinə yetirilmiş qazma-partlayış işlərinin aparılması üçün xx.xx.2022-ci il tarixli qiymət razılaşdırma protokolu ilə partladılmış materiallar, onların ölçü vahidi və vahidinin qiyməti razılaşdırılmışdır. Bundan başqa, X12i mədənində partlayış işlərinin pasportlarını məhkəməyə təqdim edilməsinə baxmayaraq, məhkəmə həmin pasportları nəzərə almamışdır. Təqdim edilən 25 sayda (001-025) Partlayış işlərinin pasportu iddiaçı və cavabdehin nümayəndələri ilə yanaşı “X16” MMC-nin məsul şəxslərinin imzaları ilə razılaşdırılmışdır. “X16” MMC "xxxx" QSC-nin törəmə müəssisədir. Partlayış işlərinin pasportunda partlayış sahəsinin xarakteriskası, süxurların xarakteriskası, ilkin texnoloji məlumatlar, qazma və partlayış parametrləri, təhlükəsizlik tədbirləri, partlayış işlərini keçirən işçi heyət, partlayış quyularının planı, qazma və partlayış parametrləri haqqında məlumatlar öz əksini tapır. Hətta partlayış işləri aparılan sahələrin koordinatları da göstərilir. Bundan başqa, məhkəmə tərəfin AR FHN X8 Görülməsi və Dağ X14 Agentliyinin xx.xx.2022-ci il tarixli xx/xx-02632 nömrəli məktubunu da sübut kimi nəzərə almamışdır. Halbuki məktubda qeyd edilir ki, 14 aprel 2022-ci il tarixli, 62/22 nömrəli məktubla əlaqədar bildirilir ki, Azərbaycan RespublikasıPrezidentinin 28 dekabr 2007-ci il tarixli, 695 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyi X8Görülməsi və X9 Agentliyi haqqında Əsasnamə"nin 8.23-cü bəndinə əsasən, Cavabdeh ilə bağlanmış 14 aprel 2022-ci il tarixli, AMG/M/22-011 nömrəli müqaviləyə əsasən "X16" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə məxsus Daşkəsən rayonunun inzibati ərazisində yerləşən X12i mədənində süxurların xırdalanması məqsədilə 30 aprel 2023-cü il tarixə kimi sülhməramlı qazma-partlayış işlərinin yerinə yetirilməsinə və bu işlərin aparılmasına rəhbərliyın Cəmiyyətin partlayış işlərı üzrə mühəndisi Tural Uğur oğlu Babaşova həvalə olunmasına etiraz edilməmişdir. İşlərin yerinə yetirilməsinə dair aktlarla bağlı bildirir ki işlər yerinə yetiriləndən sonra aktlar tərtib edilmiş imzalanması üçün qarşı tərəfə göndərilmişdir. Lakin cavabdeh tərəfindən imzalanıb geri qaytarılmamışdır. Dəfələrlə də email yazışmalarında həmin qeyd edilənlər aktlar tələb edilmişdir. Həmin yazışmalar məhkəməyə təqdim edilmişdir. İddiaçı sözügedən müqavilə üzrə cərimə məbləğinin tələb edilməsi hissəsi ilə bağlıməhkəmənin mövqeyi ilə razılışır və qətnamədə nəzərdə tutulan həmin hissəni mübahisələndirmir. Mənfəət itkisi ilə bağlı tələb edilməyən hissədə məhkəmənin mövqeyi əsassızdır. Belə ki, cavabdeh müqavilə üzrə öhdəliyini icra etmədəyinə, görülən işin dəyərini iddiaçıya ödəmədiyinə görə iddiaçımənfəət itkisinə məruz qalmışdır. İddiaçı ilə kredit təşkilatları arasında bağlanmış müqavilələr təqdim edilmişdir. Həmin müqavilələrdən görünür ki, iddiaçı müəssisə kredit təşkilatlarından kredit götürmüşdür. Göründüyü kimi birinci instansiyası məhkəməsi məhkəməyə təqdim edilən sübutlara düzgün qiymət verməməklə yanlış nəticəyə gəlmişdir. Birinci instansiya məhkəməsinin iddianın təmin edilməyən hissəsində digər mövqeyi ondan ibarətdir ki, iddiaçı xx.xx.2021-ci il tarixli icarə müqaviləsi üzrə 14 ay üçün, xx.xx.2021-ci il tarixli icarə müqaviləsi üzrə 10 ay üçün, xx.xx.2021-ci il tarixli icarə müqaviləsi üzrə 10 ay üçün, habelə xx.xx.2021-ci il tarixli icarə müqaviləsi üzrə 10 ay üçün icarə haqqının ödənilməsini tələb edir. İddiaçı tərəfindən məhkəməyə təqdim edilmiş təhvil-təslim aktlarından görünür ki, xx.xx.2021-ci il tarixli icarə müqaviləsi üzrə 2 ay (xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2021-ci il tarixədək və xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2021-ci il tarixədək olan dövr üzrə),xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 3 ay (xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2021-ci ilədək, xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2021-ci ilədək, xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2021-ci ilədək), xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 3 ay (xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2022-ci ilədək, xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2022-ci ilədək, xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2021-ci ilədək), xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 3 ay (xx.xx.2022-ci ildən xx.xx.2022-ci ilədək, xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2022-ci ilədək, xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2021-ci ilədək) cavabdeh icarə müqavilə üzrə icarə sahələrinin ona təhvil verildiyini təsdiq etmişdir. İddiaçı tərəfindən məhkəməyə həmin müqavilələr üzrə tələb edilən digər aylar üzrə də icarə sahələrinin cavabdehə təhvil verildiyini, tələb edilən digər aylarda da icarə sahələrinin cavabdehin sahiblik və istifadəsində olduğunu təsdiq edən mötəbər sübutlar təqdim edilməmişdir. Bu səbəbdən məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi bu hissədə qismən təmin edilməli, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 7080 manat (3540 manat * 2 ay), xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 3540 manat (1180 manat * 3 ay), xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 3540 manat (1180 manat * 3 ay), xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 3540 manat (1180 manat * 3 ay) tutularaq iddiaçıya ödənilməli, iddia tələbi qalan hissədə təmin edilməməlidir. Məhkəmənin bu mövqeyi ilə razı olmadıqlarını bildirir və hesab edirlər ki, qeyd edilən maddi hüquq normaları düzgün tətbiq etməmişdir. Belə ki, iddiaçı ilə cavabdeh arasında xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2021-ci il, xx.xx.2021ci il tarixli icarə müqavilələri bağlanmışdır. Tərəflər arasında bağlanmış 26 iyul 2021-ci il tarixli 216 nömrəli müqavilə üzrə - müqavilənin 1-ci bəndinə əsasən "İcarədar" özünə məxsus olan Daşkəsən rayonu inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının daimi sərf anbarını "İcarəçiyə" təhvil verir və "İcarəçi" bu partladıcı anbarı qəbul edir. Tərəflər arasında bağlanmış 23 iyul 2021-ci il tarixli 216/1 nömrəli müqavilə üzrə - müqavilənin 1-ci bəndinə əsasən "İcarədar" özünə məxsus olan Şuşa rayonu Daşaltı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarını "İcarəçiyə" təhvil verir və "İcarəçi" bu partladıcı anbarı qəbul edir. Tərəflər arasında bağlanmış 26 noyabr 2021-ci il tarixli 218 nömrəli müqavilə üzrə - müqavilənin 1-ci bəndinə əsasən "İcarədar" özünə məxsus olan Zəngilan rayonu Bartaz inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarını"İcarəçiyə" təhvil verir və "İcarəçi" bu partladıcı anbarı qəbul edir. Tərəflər arasında bağlanmış 03 noyabr 2021-ci il tarixli 217 nömrəli müqavilə üzrə müqavilənin 1-ci bəndinə əsasən "İcarədar" özünə məxsus olanGöygöl rayonu, Toğanalı inzibati ərazisində yerləşən partlayış materiallarının qısa müddətli sərf anbarını "İcarəçiyə" təhvil verir və "İcarəçi" bu partladıcı anbarı qəbul edir. Qeyd edilən anbarların icarəyə verilməsini məhkəmə yalnız aktlar tərtib edilən aylar üzrə sübut kimi nəzərə almışdır. Hesab edirlər ki, digər aylar da nəzərə alınmışdır. Belə ki, bütün aylar üzrə iddiaçı tərəfindən cavabdehə invoice-lər təüdim etmiş, elektron qaimələr göndərilmişdir. Həmin elektron qaimələrə və invoice-lərə cavabdeh tərəfindən heç bir etiraz edilməmişdir. İddiaçı sözügedən müqavilə üzrə cərimə məbləğinin tələb edilməsi hissəsi ilə bağlıməhkəmənin mövqeyi ilə razılışır və qətnamədə nəzərdə tutulan həmin hissəni mübahisələndirmir. Mənfəət itkisi ilə bağlı tələb edilməyən hissədə məhkəmənin mövqeyi əsassızdır. Belə ki, cavabdeh müqavilə üzrə öhdəliyini icra etmədəyinə, görülən işin dəyərini iddiaçıya ödəmədiyinə görə iddiaçı mənfəət itkisinə məruz qalmışdır. İddiaçı ilə kredit təşkilatları arasında bağlanmış müqavilələr təqdim edilmişdir. Həmin müqavilələrdən görünür ki, iddiaçı müəssisə kredit təşkilatlarından kredit götürmüşdür. Hesab edirlər ki, birinci instansiya məhkəməsi bu hissədə də düzgün hüquqi qiymət verməmişdir. Birinci instansiya məhkəməsi iddiaçı tərəfin təqdim etdiyi 25 sayda (001-025) Partlayış işlərinin pasportu düzgün araşdırmayıb düzgün qiymətləndirməmişdir. Eyni zamanda AR FHN X8 Görülməsi və Dağ X14 Agentliyinin xx.xx.2022-ci il tarixli xx/xx-02632 nömrəli məktubunu sübut kimi nəzərə almamışdır. Bundan başqa tərəflər arasında elektron poçt yazışmalarda sübut kimi tanınmamışdır. Göründüyü kimi, birinci instansiya məhkəməsi qeyd edilən sübutları mötəbərlik baxımından qiymətləndirməmişdir. Məhkəmə iddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 14 aprel 2022-ci il tarixli, AMG/M/22-011 nömrəli müqaviləyə əsasən işlərin həqiqətən yerinə yetirilib-yetirilməməsini aydınlaşdırmamışdır. Bu haqda heç bir sübutu (partlayış işlərinin texniki pasportunu, elektron poçt yazışmalarını və AR FHN X8 Görülməsi və Dağ X14 Agentliyinin xx.xx.2022- ci il tarixli xx/xx-02632 nömrəli məktubunu) tədqiq etməmişdir. Əgər məhkəmə qeyd edilən halları aydınlaşdırsaydı müəyyən edəcəkdir ki, müqaviləyə əsasən işlər iddiaçı tərəfindən yerinə yetirilmişdir.

90. Cavabdeh MMC apellyasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, iş üzrə iddiaçı və cavabdehin keçmiş rəhbəri əlbir olaraq aşkar şəkildə hüquqdan sui-istifadə edərək cavabdehin üzərinə mövcud olmayan borcu yükləmək istəyir. Təəssüf ki, məhkəmə bu hala da qiymət verməmişdir. Məhkəmə prosesi zamanı da cavabdeh bildirmişdir ki, xx.xx.2022-ci il tarixində onun iştirakçıları dəyişmişdir. Belə ki, həmin tarixədək cavabdehin iştirakçıları iddiaçının qohumların olmuşdur. Konkret olaraq iddiaçının iştirakçısının (Azər Şükürlü) həyat yoldaşı cavabdehin əsas sahibi olmuşdur (iddiaçının direktoru Nümayəndə1 isə iddiaçının iştirakçısının oğlu, yəni cavabdehin keçmiş sahibinin də oğludur). Cavabdehin direktoru isə xx.xx.2023-cü il tarixədək X7, yəni iddiaçının sahibinin qayını, direktorunun isə dayısı olmuşdur (yəni cavabdehin keçmiş sahibinin qardaşı). Beləliklə, nəinki cavabdehin iştirakçılarının dəyişməsinədək, hətta ondan sonra 8 ay ərzində də cavabdehin direktoru iddiaçıya aidiyyəti şəxs olmuşdur. Özü də İsrafil Cəlilov nəinki faktiki, formal olaraq da iddiaçının maraqlarından çıxış etmişdir. Belə ki, iddiaçının özünün təqdim etdiyi sənədlərdən görünür ki, hələ 2022-ci ilin yay aylarında o, iddiaçının adından cavabdehə (yəni özü özünə) müraciət edərək ödəniş etməyi tələb edir. Cavabdehin yeni iştirakçıları İsrafil Cəlilovu bir müddət rəhbər kimi saxlamışdır ki, bütün işlər və sənədlər tam təhvil-təslim olunsun. Lakin indi məlum olur ki (buna görə də cavabdeh İsrafil Cəlilova münasibətdə qanuni tədbirlərin görülməsini imkanını özündə saxlayır), İsrafil Cəlilov etimaddan sui-istifadə edərək iddiaçının maraqlarından çıxış edərək cavabdehin maraqlarına zidd hərəkət etmişdir. Konkret olaraq cavabdeh məhkəmə prosesi əsnasında da bildirmişdir ki, bəli, iddiaçı ilə cavabdeh arasında xx.xx.2020-ci il tarixli 19/20 saylı podrat müqaviləsi mövcud olmuş və icra olunmuşdur. Hətta cavabdehin iştirakçıları dəyişdikdən sonra da İsrafil Cəlilov həmin müqavilə üzrə qismən ödəniş etmişdir. Lakin indi məlum olur ki, reallıqda İddiaçı həmin dövrdə artıq heç bir iş görməmişdir. Buna görə də faktiki olaraq artıq ödəmə olmuşdur. İddiaçı tərəfindən həmin işləri görməsini təsdiqləyən heç bir sənəd, o cümlədən akt yoxdur. Yalnız elektron qaimələr var. Müqavilə üzrə əvvəlki dövrlərə dair ödənişlərin olması sonrakı işlərin görülməsini təsdiq edən fakt kimi çıxış edə bilməz axı. Kağız üzərində icarə müqavilələri mövcud olsa da, onların predmeti qeyri-müəyyəndir. Söhbətin konkret olaraq hansı icarə obyektlərindən getməsi bəlli deyil. İcarə obyekti isə müqavilənin mühüm şərtidir. Deməli, ona dair razılıq əldə olunmadığı üçün müqavilələr də bağlanmayıb. Digər tərəfdən, cavabdehin həmin sahələrdə müvafiq partlayıcı maddələri saxlamağa icazəsi olmadığı üçün belə bir müqavilələri bağlaya da bilməzdi. Digər tərəfdən, təqdim edilmiş təhvil-təslim aktları bir daha təsdiq edir ki, cavabdehin keçmiş direktoru İsrafil Cəlilov etimaddan sui-istifadə edərək hüquq pozuntularına yol vermişdir. Konkret olaraq bu iş üzrə bəlli oldu ki, cavabdehin iki möhürü mövcud olmuşdur və Cəlilov bu təhvil-təslim aktlarına cavabdehə təhvil vermədiyi möhürü vurmuşdur. Mülki Məcəllənin 560-cı maddəsi Mülki Məcəllənin 560-cımaddəsinə əsasən mülki hüquqlar hüquqa uyğun həyata keçirilməlidir. Hüquqdan yalnız başqalarına ziyan vurmaq məqsədi ilə istifadə edilməsi yolverilməzdir. Hüquqdan sui-istifadəyə yol verilmir, bu əsas üzərində həyata keçirilən razılaşmalar və hərəkətlər isə etibarsızdır. İş üzrə iddiaçı və cavabdehin keçmiş rəhbəri əlbir olaraq aşkar şəkildə hüquqdan sui-istifadə edərək cavabdehin üzərinə mövcud olmayan borcu yükləmək istəyir. Məhkəmə müqavilə üzrə əvvəlki dövrlərlə işlərin görülməsini və elektron qaimələri sonrakı işlərin görülməsinin sübutu kimi qəbul etmişdir. Digər tərəfdən, cavabdehin həmin sahələrdə müvafiq partlayıcı maddələri saxlamağa icazəsi olmadığı üçün belə bir müqavilələri bağlaya da bilməzdi. Digər tərəfdən, təqdim edilmiş təhvil-təslim aktları bir daha təsdiq edir ki, cavabdehin keçmiş direktoru İsrafil Cəlilov etimaddan sui-istifadə edərək hüquq pozuntularına yol vermişdir. Konkret olaraq bu iş üzrə bəlli oldu ki, cavabdehin iki möhürü mövcud olmuşdur və Cəlilov bu təhvil-təslim aktlarına cavabdehə təhvil vermədiyi möhürü vurmuşdur. Apellyasiya şikayətinə qarşı etirazın dəlilləri

91. Apellyasiya şikayətinə qarşı yazılı etiraz daxil olmamışdır.

Məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları

92. Məhkəmə iclasında iddiaçının nümayəndəsi və vəkili apellyasiya şikayətini müdafiə etdi, qətnamənin qismən ləğv edilməsini, iddia tələbinin tam təmin edilməsini xahiş etdi.

93. Məhkəmə iclasında cavabdehin nümayəndəsi apellyasiya şikayətini müdafiə etdi, qətnamənin ləğv edilməsini və iddia tələbinin rədd edilməsini xahiş etdi. Tətbiq edilən hüquq

94. Mülki Məcəllənin: - 21.1-ci maddəsinə əsasən zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb etmək hüququna malik olan şəxs ona vurulmuş zərərin əvəzinin tam ödənilməsini tələb edə bilər, bu şərtlə ki, qanunda və ya müqavilədə zərərin əvəzinin daha az miqdarda ödənilməsi nəzərdə tutulmasın. -21.2-ci maddəsinə əsasən zərər dedikdə, hüququ pozulmuş şəxsin pozulmuş hüququnu bərpa etmək üçün çəkdiyi və ya çəkməli olduğu xərclər, əmlakından məhrum olması və ya əmlakının zədələnməsi (real zərər), habelə hüququ pozulmasaydı, həmin şəxsin adi mülki dövriyyə şəraitində əldə edəcəyi gəlirlər (əldən çıxmış fayda) başa düşülür. -331.1-ci maddəsinə əsasən yazılı əqd onun məzmununu ifadə edən və əqdi bağlayan şəxs və ya şəxslər və ya onların lazımınca vəkil etdikləri şəxslər tərəfindən imzalanmış sənədin tərtibi yolu ilə bağlanmalıdır. Əqd onun məzmununu dəyişilməz formada maddi daşıyıcıda əks etdirməyə imkan verən elektron və ya digər texniki vasitələrin köməyi ilə bağlanıldıqda da yazılı formaya riayət edilmiş hesab edilir və bu halda iradəsini ifadə edən şəxsi dürüst müəyyən etməyə imkan verən hər hansı üsuldan istifadə olunmuşdursa, imza tələbi yerinə yetirilmiş hesab edilir. Qanunla, digər hüquqi aktlarla və ya tərəflərin razılaşması ilə şəxsi dəqiq müəyyən etməyə imkan verən xüsusi üsul (üsullar) müəyyənləşdirilə bilər. -331.2-ci maddəsinə görə qanunda, digər hüquqi aktlarda və ya tərəflərin razılaşmasında əqdin formasının uyğun gəlməli olduğu əlavə tələblər (müəyyən formalı blankda tərtibetmə, möhürlə təsdiqləmə və i.a.) müəyyənləşdirilə bilər və bu tələblərə riayət edilməməsinin nəticələri nəzərdə tutula bilər. -385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. -425.1-ci maddəsinə görə öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. -442-ci maddəsinə görə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. -443.1-ci maddəsinə görə öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. -752.1-ci maddəsinə əsasən podrat müqaviləsinə görə podratçı müqavilədə nəzərdə tutulan işi icra etməyi, sifarişçi isə podratçıya razılaşdırılmış muzd ödəməyi öhdəsinə götürür. -753.1-ci maddəsinə əsasən sifarişçi podratçıya şərtləşdirilmiş muzd ödəməyə borcludur. -700.1-ci maddəsinə əsasən, icarə müqaviləsi əmlak kirayəsi müqaviləsidir. Bu müqaviləyə görə kirayəyə verən (icarəyə verən) kirayəçiyə (icarəçiyə) icarəyə götürdüyü obyektdən və ya hüquqdan istifadə ilə yanaşı bəhərdən istifadə etmək və gəlir götürmək hüququ da verir. İcarəçi icarəyə verənə müəyyənləşdirilmiş icarə haqqı ödəməyə borcludur. -700.3-cü maddəsinə əsasən, əgər bu Məcəllənin bu fəslinin müddəalarından ayrı qayda irəli gəlmirsə, torpaq icarəsi istisna olmaqla, icarəyə bu Məcəllənin əmlak kirayəsi haqqında müddəaları müvafiq surətdə tətbiq edilir.

95. MPM-in: 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. -77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. -119.1-ci maddəsinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. -119.5-ci maddəsinə görə apellyasiya və kassasiya şikayətləri verilməsi ilə əlaqədar işdə iştirak edən şəxslərin çəkdikləri məhkəmə xərcləri də bu Məcəllənin 119.1- 119.4-cü maddələrində göstərilən qaydaya uyğun bölüşdürülür. 119.6-cı maddəsinə görə yuxarı məhkəmə instansiyası işi yeni baxışa göndərmədən qətnaməni dəyişdirirsə və ya yeni qətnamə çıxarırsa, o, müvafiq olaraq məhkəmə xərclərinin bölüşdürülməsini də dəyişdirir.

96. "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin direktoru H.Əliyevin şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyasının 9 fevral 2021-ci il tarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin 20 aprel 2022-ci il tarixli Qərarında sərgilənən hüquqi mövqeyə görə, lazımi qaydada tərtib olunaraq göndərilmiş və ləğv olunmamış və ya mübahisələndirilməmiş elektron vergihesab fakturaları öz-özlüyündə malların təqdim olunmasını, işlərin görülməsini, xidmətlərin göstərilməsini birbaşa təsdiq etmir və hər bir halda iddianın əsasını təşkil edən müqavilənin şərtləri, tərəflərin qarşılıqlı münasibətlərində yaranmış praktika, işgüzar adətlər, öhdəliklərin icrasının rəsmiləşdirilməsi üsulu nəzərə alınmaqla məhkəmələr tərəfindən işdəki digər sübutlarla əlaqəli şəkildə qiymətləndirilməlidir.

Apellyasiya baxışının hədləri

97. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372.6-cı maddəsinə görə apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını onun düzünə və ya dolayısı ilə mübahisələndirilən hissəsində, şikayət qərarın ləğv edilməsinə yönəldikdə və ya apellyasiya şikayətində və ona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə əsasən mübahisənin predmeti bölünməz olduqda isə tam yoxlayır.

98. Həmin Məcəllənin 372.7-ci maddəsinə əsasən, apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının tətbiqinin düzgünlüyünü apellyasiya şikayətinin dəlillərindən asılı olmayaraq yoxlayır.

99. Mülki Prosessual Məcəllənin 372.6-cı maddəsinin tələblərini, apellyasiya şikayətinin dəlillərini nəzərə alaraq kollegiya qeyd edir ki, qətnamə cavabdeh tərəfindən iddianın təmin edilmiş hissəsində, iddiaçı tərəfindən isə iddia tələbinin xx.xx.2022-ci il tarixli xidmət müqaviləsi üzrə 838.768,81 manat, mənfəət itkisinə görə 350514,29 manat və icarə müqavilələri üzrə 67.260,00 manat pul tələbinin rədd edilməsi hissəsində mübahisələndirdiyindən qətnamənin əsaslığı müvafiq olaraq həmin hissələrdə yoxlanılmalıdır.

Apellyasiya instansiyası məhkəməsinin mövqeyi

100. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, cavabdehin apellyasiya şikayəti təmin edilməməli, iddiaçının apellyasiya şikayəti qismən təmin edilməli, cavabdehin apellyasiya şikayəti təmin edilməməli, iddiaçının apellyasiya şikayəti isə qismən təmin edilməli, qətnamə xx.xx.2022-ci il tarixli xidmət müqaviləsi üzrə işlərin görülməsinə görə muzdun tutulması tələbinin rədd edilməsi hissəsində ləğv edilməli, həmin hissədə iddia təmin edilməli, cavabdehdən ƏDV daxil 838768,81 manat məbləğində pul vəsaiti tutularaq iddiaçıya ödənilməli, eyni zamanda qətnamə xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə cavabdehdən tutulacaq icarə haqqının məbləği hissəsində dəyişdirilməli və cavabdehdən tutulacaq icarə haqqı 10620 manat məbləğində müəyyən edilməli, qalan mübahisələndirilən hissədə isə qətnamə dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır.

101. Belə ki, işin məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmiş hallarından görünür ki, iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında 20 avqust 2020-ci il tarixli 19/20 nömrəli və 14 aprel 2022-ci il tarixli AMG/M/22-011 nömrəli xidmət müqavilələri bağlanmış, həmin müqavilələrə əsasən Cavabdeh iddiaçı "xxxx" MMC-nin sifarişinə əsasən birinci müqavilə üzrə Daşkəsən rayonunun inzibati ərazisində yerləşən Ağyoxuş və Mərəh qızıl filizi mədənlərində və ikinci müqavilə üzrə Daşkəsən rayonunun inzibati ərazisində yerləşən X12i mədənində qazma-partlayış işlərini yerinə yetirməyi, cavabdeh isə həmin işlərə görə muzdu ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Bununla yanaşı tərəflər arasında anbar icarəsinə dair 4 ədəd-xx.xx.2021-ci il tarixli, xx.xx.2021-ci il tarixli, xx.xx.2021-ci il tarixli və xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilələr bağlanmış və həmin müqavilələrə əsasən iddiaçı tərəfindən anbar sahələrinin cavabdehin icarəsinə verilməsini, cavabdeh isə icarə haqqını ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür.

102. Hazırda iddiaçı "xxxx" MMC cavabdeh "xxxx" MMC-yə qarşı aşağıdakı iddia tələblərini irəli sürmüşdür:

1. Tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2020-ci il tarixli 19/20 nömrəli xidmət müqaviləsi üzrə görülmüş partlayış işlərinə görə ƏDV daxil 726.403,71 manat məbləğində pulun tutulması;

2. Tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli AMG/M/22-011 nömrəli xidmət müqaviləsi üzrə görülmüş partlayış işlərinə görə ƏDV daxil 838.768,80 manat məbləğində pulun tutulması.

3. Tərəflər arasında bağlanmış anbar icarəsinə dair 4 ədəd müqavilə üzrə: xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 14 ay üçün– ƏDV daxil 49.560 manat məbləğində icarə haqqının tutulması; xx.xx.2021-ci il müqavilə üzrə 10 ay üçün– ƏDV daxil 11.800 manat məbləğində icarə haqqının tutulması; xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 10 ay üçün– ƏDV daxil 11.800 manat məbləğində icarə haqqının tutulması; xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 10 ay üçün– ƏDV daxil 11.800 manat məbləğində icarə haqqının tutulması.

4. Öhdəliklərin icrasının gecikdirilməsinə görə 84.960 manat məbləğində dəbbə pulunun tutulması (bu hissə hazırkı apellyasiya baxışının predmetinə daxil deyil)

5. Mənfəət itkisinə görə 350.514, 29 manat məbləğində pulun tutulması.

103. Cavabdeh "xxxx" MMC iddiaya etirazının əsasları kimi сavabdehin hazırkı təsisçilərinin təsis paylarını 2022-ci ilin sentyabr ayında alqı-satqı yolu ilə əldə etmələrinə, təsis paylarının alınması zamanı cavabdehin iddiaçı qarşısında borcunun olması barədə onlara məlumat verilməməsinə, eyni zamanda cavabdehin əvvəlki təsisçilərinin və direktorunun iddiaçının təsisçiləri və direktoru ilə qohumluq əlaqələrində olmasına; tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2020-ci il tarixli 19/20 nömrəli xidmət müqaviləsi üzrə işlərin həcminin və dəyərinin iddia ərizəsində göstəriləndən daha az olmasına, belə olan halda həmin müqavilə üzrə görülmüş işlərin dəyərinin tərəflərindən tam ödənilməsinə; tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli AMG/M/22-011 nömrəli xidmət müqaviləsi üzrə işlərin görülüb-görülməməsi barədə məlumatlarının olmamasına; işlərin görülməsi ehtimal edilsə belə, müqavilədə işlərin qiymətinin müəyyən edilməməsinə, elektron qaimələrdə göstərilən qiymətlərin isə adi qiymətlərdən yüksək olmasına, anbar icarə müqavilələri üzrə anbar sahəsinin onlara təqdim edilməməsinə və onların həmin anbarlarda tərəflərindən hər hansı bir mal saxlanılmamasına istinad etmişdir.

104. Kollegiya ilk növbədə iddianın anbar icarə müqavilələri üzrə icarə haqqının tutulması hissəsinə münasibətdə qeyd edir ki, iddiaçı tərəfindən həmin hissədə iddianın əsaslılığını sübuta yetirmək üçün məhkəməyə sözügedən icarə müqavilələri, həmin müqavilələr üzrə birtərəfli qaydada tərtib edilmiş invoyslar, elektron qaimələr, eləcə də xx.xx.2021-ci il tarixli icarə müqaviləsi üzrə 3 aylıq (xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2021-ci il tarixədək, xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2021-ci il tarixədək, xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2021-ci il tarixədək və olan dövr üzrə),xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 3 aylıq (xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2021-ci ilədək, xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2021-ci ilədək, xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2021-ci ilədək), xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 3 aylıq (xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2022-ci ilədək, xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2022-ci ilədək, xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2021-ci ilədək), xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 3 aylıq (xx.xx.2022-ci ildən xx.xx.2022-ci ilədək, xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2022-ci ilədək, xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2021-ci ilədək) dövr üçün icarə sahələrinin cavabdehin icarəsində olmasını təsdiq edən ikitərəfli təhvil-təslim aktları təqdim edilmişdir.

105. Cavabdeh tərəfindən anbar icarə müqavilələrində və anbar sahəsinin təhviltəslim aktlarındakı imzaların onların adından səlahiyyətli şəxs tərəfindən icra edilməsi və üzərinə vurulmuş möhürün əksinin onlara məxsus möhürlə vurulması faktları mübahisələndirildiyindən işə birinci instansiya məhkəməsində baxılarkən iş üzrə məhkəmə-xətşünaslıq və sənədlərin texniki ekspertizaları keçirilmiş və məhkəməxətşünaslıq ekspertizasının rəyi ilə müqavilələr və aktlardakı imzaların həmin dövrdə cavabdehin qanuni təmsilçisi olmuş şəxs -İsrafil Cəlilov tərəfindən icra edilməsi faktı öz təsdiqini tapmışdır. Digər tərəfdən məhkəmə sənədlərin texniki ekspertizasının rəyi ilə aktlardakı möhür əkslərinin eksperimental nümunələri məhkəməyə təqdim edilmiş möhürlə vurulmaması müəyyən edilmişdir.

106. Göstərilən hala münasibətdə kollegiya qeyd edir ki, icarə müqavilələri üzrə təhvil-təslim aktlarının üzərinə hüquqi şəxsin möhürünün vurulması barədə imperativ norma Mülki Məcəllədə nəzərdə tutulmamış, eləcə də tərəflər arasında razılaşmada belə bir əlavə tələb müəyyənləşdirilməmişdir. Odur ki, hazırkı halda sözügedən aktlar vəzifəsinə görə hüquqi şəxsi təmsil etmək hüququna malik olan şəxs - şirkətin direktoru tərəfindən imzalandığından aktlara hüquqi şəxsin möhürünün vurulmaması (və ya hüquqi şəxsin əsas möhürün vurulmaması) həmin sənədlərin cavabdeh üçün hüquqi qüvvəyə malik olmasını istisna edən hal deyil.

107. Belə olan halda kollegiya hesab edir ki, anbar sahələrinin cavabdehin istifadəsində olması faktı ikitərəfli aktlar ilə təsdiq edildiyi dövr üçün icarə haqqının tutulması hissəsində iddia əsaslıdır.

108. Digər tərəfdən kollegiya onu da qeyd edir ki, birinci instansiya məhkəməsi xx.xx.2021-ci il tarixli icarə müqaviləsi üzrə 2 aylıq (xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2021-ci il tarixədək, xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2021-ci il tarixədək) dövr üçün təhvil-təslim aktlarının məhkəməyə təqdim edilməsini əsas göstərməklə həmin müqavilə üzrə 2 aylıq müddət üçün 7080 manat məbləğində icarə haqqının tutulmalı olması barədə qənaətə gəlsə də, apellyasiya instansiya məhkəməsində sübutların tədqiqi zamanı həmin müqavilə üzrə hər birində aylıq icarə haqqı məbləği 3540 manat məbləğində müəyyən edilməklə 3 ədəd ikitərəfli təhvil-təslim aktının (xx.xx.2021-ci ildən xx.xx.2021-ci il tarixədək olan 3 aylıq dövrü əhatə edən) iddia ərizəsinə əlavə edildiyi müəyyən edilmişdir. Odur ki, kollegiya göstərilən halı nəzərə alaraq hesab edir ki, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə icarə haqqının tutulması hissəsində qətnamə dəyişdirilməli və həmin müqavilə üzrə cavabdehdən iddiaçının xeyrinə 3 aylıq müddət üçün, yəni 10620 manat (3540x3) məbləğində icarə haqqı tutulmalıdır.

109. İcarə haqqının tutulması tələbinin rədd edilmiş qalan hissəsinə münasibətdə kollegiya qeyd edir ki, həmin hissədə iddia tələbinin əsası kimi istinad etdiyi halları sübuta yetirmək üçün iddiaçı tərəfindən yalnız birtərəfli qaydada tərtib edilmiş invoyslar və elektron qaimələr təqdim edilmişdir. Kollegiya əvvəlki aylar üzrə anbar sahələrinin cavabdehin istifadəsində olması faktının ikitərəfli aktların imzalanması yolu ilə rəsmiləşdirildiyini nəzərə alaraq hesab edir ki, hazırkı halda iddiaçının elektron qaimələr və birtərəfli invoyslar həmin dövrdə icarə sahələrinin cavabdehin istifadəsində olması faktının müəyyən edilməsi üçün yetərli sübutlar kimi qiymətləndirilə bilməz. Odur ki, həmin hissədə iddianı rədd etmiş birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticə qanuni və əsaslıdır.

110. İddianın xx.xx.2020-ci il tarixli 19/20 nömrəli xidmət müqaviləsi üzrə görülmüş partlayış işlərinə görə ƏDV daxil 726.403,71 manat məbləğində pulun tutulması hissəsi ilə bağlı kollegiya qeyd edir ki, birinci instansiya məhkəməsi həmin hissədə iddianı təmin edərkən ona əsaslanmışdır ki, həmin müqavilə üzrə Daşkəsən rayonunun Ağyoxuş və Mərəh qızıl filiz yataqlarında ümumilikdə 7.993.493,05 manat məbləğində partlayış işləri görülmüş, həmin işlərin görülməsinə dair iddiaçı tərəfindən cavabdehə elektron qaimələr göndərilmiş, həmin qaimələr üzrə 7.267.089,34 manat məbləğində ödəniş edilmiş (o cümlədən həmin ödənişlərin bir hissəsi 2024-cü il sentyabrından sonra, yəni cavabdehin təsisçiləri dəyişdikdən sonra edilmişdir) və ƏDV daxil 726.403,71 manat məbləğində borc isə ödənilməmiş qalmışdır.

111. Kollegiya bu hissədə də birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticə ilə razılaşaraq qeyd edir ki, mübahisəli müqavilə üzrə cavabdehin 2021-2023-cü illər arası dövrdə göndərilmiş elektron qaimələr üzrə mütəmadi ödənişlər etməsi, eləcə də mübahisələndirilməyən elektron qaimələrdə əks olunmuş işlərin görülməsini təsdiq edən ikitərəfli aktların mövcud olmaması kimi hallar tərəflər arasında işlərin təhvil alınmasının işlərin qəbul aktları tərtib edilmədən elektron qaimə göndərilməklə rəsmiləşdirilməsinə dair işgüzar münasibətin formalaşmasına dəlalət edir. Odur ki, iddiaçı xx.xx.2020-ci il tarixli 19/20 nömrəli xidmət müqaviləsi üzrə görülmüş partlayış işlərinə görə ƏDV daxil 726.403,71 manat məbləğində borcun ödənilməsini tələb etməkdə haqlı olmuşdur.

112. Tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli AMG/M/22-011 nömrəli xidmət müqaviləsi üzrə görülmüş partlayış işlərinə görə ƏDV daxil 838.768,80 manat məbləğində pulun tutulması tələbi ilə bağlı kollegiya qeyd edir ki, birinci instansiya məhkəməsi həmin hissədə iddianı rədd etmiş və gəldiyi nəticəni iddiaçının həmin müqavilə üzrə işin həqiqətən icra edildiyini təsdiq edən hər hansı mötəbər və təkzibedilməz sübutu təqdim edə bilməməsi ilə əsaslandırmışdır. Məhkəmə kollegiyası həmin hissədə birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticə ilə razılaşmayaraq aşağıdakıları qeyd edir.

113. Birincisi, iş materiallarına sözügedən müqavilə üzrə ƏDV daxil 838.768,80 manat məbləğində partlayış işlərinin görülməsinə görə iddiaçı tərəfindən cavabdehə göndərilmiş invoys və xx.xx.2022-ci il tarixli EBCJ 805781 nömrəli elektron qaimə əlavə edilmişdir. Birinci instansiya məhkəməsi həmin sübutların mübahisəli müqavilə üzrə işlərin həqiqətən icra edilməsinin təsdiq edilməsi üçün kifayət etməməsi barədə nəticəyə gələrkən tərəflər arasında əvvəllər də analoji işlərinin görülməsinə dair podrat müqaviləsindən (xx.xx.2020-ci il tarixli 19/20 nömrəli xidmət müqaviləsi) irəli gələn münasibətlərin mövcudluğunu və həmin müqavilə üzrə işlərin təhvil-təsliminin təhvil-təslim aktları tərtib edilmədən elektron qaimələr göndərilməklə rəsmiləşdirilməsinə dair işgüzar münasibətin formalaşdığını nəzərə almamışdır.

114. Digər tərəfdən o da qeyd edilməlidir ki, işə birinci instansiya məhkəməsində baxılarkən hazırlıq mərhələsində iddiaçı tərəfindən cavabdehin sifarişi ilə iddiaçı tərəfindən partlayış işlərinin görülməsi faktını təsdiq edən 1 ədəd partlayış pasportu elektron işə əlavə edilmiş, məhkəmənin hazırlıq iclasında iddiaçının nümayəndəsi ödənilməsini tələb etdiyi bütün partlayış işlərinə dair pasportların mövcud olduğunu, zərurət olduğu halda növbəti iclasda həmin pasportları təqdim edəcəyini bildirmiş, cavabdehin nümayəndəsi isə həmin pasportların təqdim edilməsini tələb etmişdir. Lakin birinci instansiya məhkəməsi işin hərtərəfli və tam və obyektiv araşdırılmasına nail olmaq üçün sözügedən pasportların təqdim edilməsinə zərurət mövcud olduğu halda pasportların məhkəməyə təqdim edilməsini tərəfə təklif etməmiş, həmin sübutun təqdim edilməsinin iş üzrə mübahisəli halların aydınlaşdırılması baxımından zəruriliyini izah etməmiş, yalnız ümumi şəkildə əlavə sübutların olub-olmamasını soruşmaqla kifayətlənmiş və tərəflər əlavə sübutların olmadığını bildirdiyindən işi məhkəmə baxışına təyin etmişdir. Nəticədə sözügedən pasportlar baxış iclasında təqdim edilmiş və göstərilən səbəbdən məhkəmə tərəfindən sübut qismində nəzərə alınmamışdır.

115. Kollegiya mövcudluğu hazırlıq mərhələsində müzakirə edilən, iş üçün həlledici əhəmiyyət kəsb edən konkret sübutun təqdim edilməsinin zəruriliyinin məhkəmə təərfindən tərəflə müzakirə edilməməsini və həmin sübutun təqdim edilməsinin təklif edilməməsini Mülki Məcəllənin 14.1 və 77.3-cü maddələrinin pozuntusu kimi qiymətləndirir və hesab edir ki, hazırkı halda mübahisəli partlayış pasportları birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən prosessual pozuntuya yol verilməsi nəticəsində hazırlıq mərhələsində təqdim edilmədiyindən onların gecikdirilmiş sübut kimi qiymətləndirilməsi üçün əsas yoxdur və sözügedən pasportlar sübut qismində məhkəmə tərəfindən nəzərə alınmalıdır.

116. Digər tərəfdən kollegiya qeyd edir ki, işə apellyasiya məhkəməsində baxılarkən birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən sübut qismində nəzərə alınmayan 25 ədəd partlayış pasportları ilə xx.xx.2022-ci il tarixli AMG/M/22-011 nömrəli xidmət müqaviləsi üzrə işlərin görülməsi faktı öz təsdiqini tapması, lakin həmin müqavilə üzrə görülmüş işlərin həcminin də cavabdeh tərəfindən mübahisələndirilməsi nəzərə alınaraq, görülmüş işlərin həcminin müəyyən edilməsi istiqamətində araşdırma aparılması zəruri hesab edilmişdir. Müqavilə üzrə görülmüş işlərin həcminin müəyyən edilməsi məqsədilə iddiaçının vəsatətinə əsasən məhkəmə tərəfindən X12i mədənində tədqiqat işlərini icra edən “X16” MMC-yə sorğu verilmiş və məhkəmə sorğusuna MMC tərəfindən verilmiş cavabda 25 ədəd partlayış pasportu əsasında 2022-ci ilin iyun-sentyabr aylarında Daşkəsən rayonunda X12i mədənində iddiaçının iddia etdiyi həcmdə partlayış işlərinin görülməsi faktı təsdiqlənmişdir.

117. Mübahisəli müqavilə üzrə görüləcək işlərin dəyəri ilə bağlı tərəflərin razılığa gəlməməsi barədə cavabdehin dəlillərinə münasibətdə kollefiya qeyd edir ki, yuxarıda da qeyd edildiyi kimi iddiaçı tərəfindən cavabdehə xx.xx.2022-ci il tarixdə (cavabdehin təsisçiləri dəyişdikdən sonra) müqavilə üzrə görülmüş işlərin həcmlərini və qiymətini əks etdirən elektron qaimə göndərilmiş, lakin cavabdeh həmin qaiməyə hər hnası bir formada etiraz etməmiş, qaiməni düzəliş üçün qaytarmamışdır. Bununla da elektron qaimədə əks olunmuş qiyməti bəyənmişdir.

118. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən kollegiya belə qənaətə gəlir ki, xx.xx.2022-ci il tarixli AMG/M/22-011 nömrəli xidmət müqaviləsi üzrə cavabdeh tərəfindən iddia ərizəsində göstərilən həcmdə və dəyərdə partlayış işlərinin görülməsi öz təsdiqini tapdığından həmin müqavilə üzrə görülmüş partlayış işlərinə görə ƏDV daxil 838.768,80 manat məbləğində pulun tutulması hissəsində iddia əsaslı olduğundan təmin edilməlidir.

119. İddianın əldən çıxmış fayda hissəsinə münasibətdə kollegiya qeyd edir ki, həmin hissədə iddia tələbinin qanuni əsaslarını Mülki Məcəllənin 21.1, 21.2 və 443.1-ci maddələri təşkil edir.

120. Həmin tələblə bağlı kollegiya qeyd edir ki, müqavilə öhdəliklərinin pozulmasından irəli gələn maddi zərərin əvəzinin ödənilməsi tələblərinə baxılarkən məhkəmə tərəfindən cavabdeh tərəfindən müqavilə üzrə öhdəliklərinin təqsirli pozuntusuna yol verilməsi, maddi zərərin (real zərər və ya əldən çıxmış fayda formasında) vurulması və pozuntu ilə dəymiş zərər arasında səbəbli əlaqə müəyyən edilməlidir.

121. Digər tərəfdən o da qeyd edilməlidir ki, maddi zərərin formalarından biri olan əldən çıxmış fayda dedikdə zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb edən şəxsin hüquqları pozulmadığı halda adi mülki dövriyyə şəraitində əldə edəcəyi gəlirlər başa düşülür. Əldən çıxmış faydanın tutulması barədə iddialara baxılarkən iddiaçı tərəfindən həmin faydanı əldə etmək üçün görülmüş tədbirlər və bu məqsədlə aparılmış hazırlıq işləri nəzərə alınmalıdır.

122. Hazırkı halda iddiaçının mübahisəli podrat müqavilələri üzrə görülmüş işlərin dəyərini ödəmək və mübahisəli anbar icarəsi müqavilələri üzrə icarə haqqını ödəmək öhdəliklərinin icra edilməsini gecikdirməklə müqavilə öhdəliklərinin pozuntusuna yol verməsi müəyyən edilsə də, həmin pozuntu nəticəsində cavabdeh əldən çıxmış fayda formasında maddi zərər vurulması faktı iş materialları ilə öz təsdiqini tapmır. İddiaçının təqdim etdiyi kredit müqavilələrinə əsasən bankdan kredit götürməsi faktı ilə iddiaçının mübahisəli müqavilələr üzrə öhdəliklərinin pozuntusu arasında səbəbli əlaqənin və ümumiyyətlə hər hansı bağlılığının olması isə müəyyən edilmir.

123. Odur ki, həmin hissədə iddianın rədd edilməsi barədə birinci instansiya məhkəməsinin gəldiyi nəticə əsaslıdır.

124. Cavabdehin qanuni təmsilçisi olmuş İsrafil Cəlilovun iddiaçının təsisçi və rəhbərləri, eyni zamanda cavabdehin əvvəlki təsisçiləri ilə qohumluq əlaqələrində olmasına dair cavabdehin dəlillərinə münasibətdə ilk növbədə qeyd edir ki, cavabdehin direktorunun iddiaçının rəhbərləri və təsisçiləri ilə qohumluq əlaqələrində olması faktı özü-özlüyündə tərəflər arasında bağlanmış müqavilələrin etibarsız hesab edilməsi və direktorun imzaladığı təhvil-təslim aktların mötəbər sənəd kimi qəbul edilməməsi üçün əsas vermir. Hazırkı halda isə cavabdehin mübahisəli müqavilənin bağlanması və təhviltəslim aktlarının zamanı direktorun vicdansız şəkildə hüquqi şəxsin mənafelərinə zidd olaraq davrandığını, o cümlədən qarşı tərəfin nümayəndəsi ilə pis niyyətlə razılığa gəlməsini sübuta yetirə bilməmişdir. Belə ki, birincisi, cavabdeh tərəfindən İsrafil Cəlilovun direktor qismində fəaliyyəti ilə bağlı daxili araşdırma aparılmasını, həmin şəxsin qanunazidd hərəkətləri ilə bağlı hüquq mühafizə orqanlarına müraciət edilməsini və ya məhkəmədə mülki iddia qaldırılması, yəni direktorun cəmiyyətin mənafelərinə zidd davranışına qarşı mümkün hüquqi müdafiə vasitələrindən istifadə etməsi iş materiallarından görünmür. İkincisi, iş birinci instansiya məhkəməsində baxılarkən cavabdeh tərəfindən xx.xx.2022-ci il tarixli AMG/M/22-011 nömrəli xidmət müqaviləsi üzrə görülməsi nəzərdə tutulmuş işlərə görə muzdun (elektron qaimədə müəyyən edilir) həmin işlərin bazar qiymətindən xeyli dərəcədə yüksək olması barədə arqument irəli sürsə də, həmin halı təsdiq edən sübutlar təqdim edə bilməmişdir. Əksinə həmin arqumenti təkzib etmək üçün iddiaçı digər kontragentlərlə analoji işlərin görülməsinə dair bağladığı və işlərin görülməsinə görə muzdun cavabdehlə bağlanmış müqaviləyə nisbətən daha yüksək məbləğdə müəyyən edildiyi podrat müqavilələrini məhkəməyə təqdim etmişdir. Bundan əlavə tərəflər arasında əvvəllər bağlanmış xx.xx.2020-ci il tarixli 19/20 nömrəli xidmət müqaviləsində də partlayış işlərinə görə qiymət (elektron qaimələrdə bir tona görə 1,785 manat müəyyən edilir) xx.xx.2022-ci il tarixli AMG/M/22- 011 nömrəli xidmət müqaviləsi üzrə müəyyən edilən qiymətlərə nisbətən daha yüksək məbləğdə müəyyən edilmişdir. Odur ki, cavabdehin dəlillərinin əsassız olması açıqaşkardır.

125. Cavabdehin hazırkı təsisçilərinin təsis paylarını 2022-ci ilin sentyabr ayında alqı-satqı yolu ilə əldə etmələrinə, təsis paylarının alınması zamanı cavabdehin iddiaçı qarşısında borcunun olması barədə onlara məlumat verilməməsi barədə cavabdehin dəlillərinə münasibətdə kollegiya qeyd edir ki, sözügedən hallar öz təsdiqini tapsa belə cavabdehin iddiaçı qarşısında olan müqavilə öhdəlikləri icra etməkdən azad edilməsi üçün əsas vermir.

126. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən kolelgiya belə qənaətə gəlir ki, cavabdehin apellyasiya şikayəti təmin edilməməli, iddiaçının apellyasiya şikayəti isə qismən təmin edilməli, qətnamə xx.xx.2022-ci il tarixli xidmət müqaviləsi üzrə işlərin görülməsinə görə muzdun tutulması tələbinin rədd edilməsi hissəsində ləğv edilməli, həmin hissədə iddia təmin edilməli, cavabdehdən ƏDV daxil 838768,81 manat məbləğində pul vəsaiti tutularaq iddiaçıya ödənilməli, eyni zamanda qətnamə xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə cavabdehdən tutulacaq icarə haqqının məbləği hissəsində dəyişdirilməli, cavabdehdən tutulacaq icarə haqqı 10.620 manat məbləğində müəyyən edilməli, qalan mübahisələndirilən hissədə qətnamə dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır.

127. Bununla yanaşı MPM-in 119.6-cı maddəsinin tələblərinə əsasən qətnamə məhkəmə xərclərinin bölüşdürülməsi hissəsində də dəyişdirilməli və ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalı olan pul vəsaiti 1360 manat məbləğində müəyyən edilməlidir.

128. Bununla yanaşı qətnamədə edilmiş dəyişiklərə və müvafiq olaraq qətnamə cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulacaq ümumi məbləğ hissəsində də dəyişdirilməli, cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulacaq ümumi məbləğ 1.586.412,51 manat və dövlət rüsumunun əvəzi olaraq tutulacaq pul da daxil olmaqla ümumi məbləğ isə 1.587.772,52 manat məbləğində müəyyən edilməlidir.

129. Apellyasiya icraatı zamanı çəkilmiş məhkəmə xərcləri ilə bağlı məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, iddiaçı tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti qismən təmin edildiyindən həmin şikayət verilərkən ödənilmiş dövlət rüsumunun 931 manat dövlət rüsumunun 630 manat hissəsi cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməli, qalan hissəsi isə iddiaçıya aid edilməlidir.

130. Cavabdeh tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti təmin edilmədiyindən MPM-in 119.5-ci maddəsinin tələblərinə əsasən həmin şikayət verilməsinə görə ödənilmiş dövlət rüsumu cavabdehin özünə aid edilməlidir

131. Göstərilənlərə əsasən və Mülki Prosessual Məcəllənin 384.0.2, 392, 393, 405-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə kollegiyası q ə t e t d i: Cavabdeh MMC tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti təmin edilməsin. İddiaçı "xxxx" MMC tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti qismən təmin edilsin. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin xx.xx.2024-cü il tarixli e-2-2(113)-2256/2024 saylı qətnaməsi qismən - xx.xx.2022-ci il tarixli xidmət müqaviləsi üzrə işlərin görülməsinə görə muzdun tutulması tələbinə dair iddianın rədd edilməsi hissəsində ləğv edilsin, həmin hissədə iddia təmin edilsin. Cavabdeh MMC-dən xx.xx.2022-ci il tarixli xidmət müqaviləsi üzrə ƏDV daxil 838.768,81 manat məbləğində pul tutularaq "xxxx" MMC-yə ödənilsin. Qətnamə xx.xx.2021-ci il tarixli anbar icarəsi müqaviləsi üzrə Cavabdeh MMC-dən iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə tutulacaq icarə haqqı məbləği, məhkəmə xərclərinin bölüşdürülməsi, cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulacaq məbləğ, dövlət rüsumunun əvəzi olaraq tutulan məbləğ daxil olmaqla cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulacaq ümumi məbləğ hissələrində dəyişdirilsin, xx.xx.2021-ci il tarixli anbar icarəsi müqaviləsi üzrə cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulacaq icarə haqqı 10620 manat məbləğində, cavabdehdən iddiaçının xeyrinə dövlət rüsumunun əvəzi olaraq tutulacaq məbləğ 1360 manat məbləğində, cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulacaq ümumi məbləğ 1586.412,51 manat və dövlət rüsumunun əvəzi olaraq tutulan məbləğ daxil olmaqla cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulacaq ümumi məbləğ isə 1.587.772,52 manat məbləğində müəyyən edilsin. Qalan mübahisələndirilən hissədə qətnamə dəyişdirilmədən saxlanılsın. Apellyasiya şikayəti üçün iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 931 manat dövlət rüsumunun 630 manat hissəsi cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilsin. Apellyasiya şikayəti üçün cavabdeh tərəfindən ödənilmiş rüsum cavabdehə aid edilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 2 ay müddətində Bakı Apellyasiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinə kassasiya şikayəti verilə bilər.

Sədrlik edən: Leyla Əliyeva

Hakimlər: Təranə Mahmudova

Ziya Şirinov