Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2-2(103)-673/2025 25.06.2025 BAKI APELLYASİYA MƏHKƏMƏSİ İddiaçı "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2, Cavabdeh3, Cavabdeh4, Cavabdeh5, Cavabdeh6, Cavabdeh7, Cavabdeh8, Cavabdeh9nə, Cavabdeh10, Cavabdeh11, Cavabdeh12 (mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələblər irəli sürməyən üçüncü şəxs Maraqlı şəxs MMC) qarşı “tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsi” tələbinə dair kommersiya mübahisəsi üzrə Açar söz: tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsi Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyası hakimlər Mahmudova Təranə Nəriman qızının sədrliyi və məruzəsi ilə, hakimlər Abbasova Günel Məhərrəm qızı və Şirinov Ziya Allahverdi oğlundan ibarət tərkibdə, məhkəmə iclas katibi Məhərrəmova Günel Elman qızının katibliyi, iddiaçının nümayəndəsi Nümayəndə3, Cavabdeh3 nümayəndəsi(vəkili) Vəkil, üçüncü şəxs Maraqlı şəxs MMC-nin qanuni təmsilçisi X1 iştirakları ilə, İddiaçı "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2, Cavabdeh3, Cavabdeh4, Cavabdeh5, Cavabdeh6, Cavabdeh7, Cavabdeh8, Cavabdeh9nə, Cavabdeh10, Cavabdeh11, Cavabdeh12 (mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələblər irəli sürməyən üçüncü şəxs Maraqlı şəxs MMC) qarşı “tutmanın ipoteka predmetinə yönəldilməsi” tələbinə dair iş üzrə Bakı Kommersiya Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli, e-2-2(113)-31/2023 nömrəli qətnaməsindən Cavabdeh3 tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə əsasən işə açıq məhkəmə iclasında baxdı. İşin halları
1. İşdən görünür ki, ASC “Xalq” Bankı (bank) ilə Maraqlı şəxs MMC (borc alan) arasında 19 aprel 2017-ci il tarixli, **********19817 nömrəli kredit müqaviləsi bağlanmış, bank borc alana 3.000.000 manat məbləğində, 84 ay müddətinə, illik 6 % faiz ödənilməklə İsmayıllı rayonunda “BƏDO” adı altında fəaliyyət göstərəcək sanatoriya və turizm mərkəzinin tikintisinin tamamlanması və fəaliyyətinin təşkili üçün kredit verilmişdir. Müqavilədə nəzərdə tutulmuşdur ki, kreditin verildiyi müddətin ilk 42 aylıq dövrü Borc alana güzəşt müddəti müəyyən edilir və bu müddət ərzində kredit üzrə əsas borc məbləğinin qaytarılması ilə bağlı hər hansı bir ödənişlər aparılmır.
2. Müqavilənin 6.2-ci bəndinə əsasən borc alan tərəfindən əsas borcun tam məbləğinin və ya müvafiq hissəsinin qaytarılması müddətləri pozulduqda, borc alan banka vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə gecikdirmənin hər günü üçün illik 30% faiz dərəcəsi ilə hesablanan penya ödəyir.
3. 19 aprel 2017-ci il tarixli, **********19817 nömrəli kredit müqaviləsinə xx.xx.2018-ci il tarixli 1 nömrəli əlavə olan kredit və ona hesablanmış faizlərin ödəniş cədvəlinə əsasən Maraqlı şəxs MMC tərəfindən kredit müqaviləsi üzrə xx.xx.2024-cü il tarixinədək ödəyəcək əsas məbləğ 2.600.000 manat, faizin məbləği 667.642,87 manat, cəmi ödəniləcək məbləğ 3.267.642,87 manat müəyyən edilmişdir.
4. ASC “Xalq” Bankı (ipoteka saxlayan), Cavabdeh11 (ipoteka qoyan) və Maraqlı şəxs MMC (borc alan) arasında 21 aprel 2017-ci il tarixdə **********19817/İM-1 saylı, 20 aprel 2017-ci il tarixdə **********19817/İM-2 saylı, 20 aprel 2017-ci il tarixdə **********19817/İM-3 saylı, 20 aprel 2017-ci il tarixdə **********19817/İM-5, 20 aprel 2017-ci il tarixdə **********19817/İM-6 saylı ipoteka müqavilələri bağlanmış, Cavabdeh11 məxsus olan Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km-2, korpus “A”, 20 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E5 literli qeyri-yaşayış binası (Kotec), Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km 2, korpus “A”, 16 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E6 literli qeyri-yaşayış binası (Kotec), Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km 2, korpus “A”, 10 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E8 literli qeyriyaşayış binası (Kotec), Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km 2, korpus-A, 4 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E11 literli qeyri-yaşayış binası (Kotec), Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km 2, korpus “A”, 2 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E12 literli qeyri-yaşayış binası (Kotec) ipoteka ilə yüklü edilmişdir.
5. ASC “Xalq” Bankı (ipoteka saxlayan), Cavabdeh2 (ipoteka qoyan) və Maraqlı şəxs MMC (borc alan) arasında 11 oktyabr 2017-ci il tarixdə **********19817/İM-7 saylı ipoteka müqaviləsi bağlanmış, Cavabdeh2 məxsus olan Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km-2, korpus-A, 18 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E2 literli qeyri-yaşayış binası (Kotec), xx.xx.2018-ci il tarixli **********19817/İM-8 №-li üzrə ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti olan Cavabdeh9 MMC-yə məxsus olan Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km-2, korpus “A”, 1 “A” ünvanında istifadədə olan 0.05609 ha torpaq sahəsində yerləşən 1 438.9 kv.m. ümumi sahədən ibarət, 3 mərtəbəli qeyri-yaşayış binasına (Kotec) tutma yönəldilsin, ipoteka predmetləri açıq hərracda satılsın.
6. ASC «Xalq» Bankı (bank) və Maraqlı şəxs MMC (borc alan) arasında 19 aprel 2017-ci il tarixli, **********19817 nömrəli kredit müqaviləsinə xx.xx.2017-ci il tarixli 01 nömrəli əlavə saziş bağlanmışdır. Bu sazişin 1.1-ci bəndinə müvafiq olaraq kredit müqaviləsinin 1.3-cü bəndinə aşağıdakı dəyişiklik edilmişdir. Borc alanın bu müqavilə üzrə öhdəliklərinin icrasının təminatı qismində 20 aprel 2017-ci il tarixli **********19817/İM-2 saylı, **********19817/İM-6 saylı, 21 aprel 2017-ci il tarixli **********19817/İM-1 saylı və 11 oktyabr 2017-ci il tarixli **********19817/İM-7 saylı ipoteka müqavilələr üzrə ipoteka predmeti olan əmlaklar çıxış edir.
7. ASC “Xalq” Bankı (ipoteka saxlayan), Cavabdeh9 MMC (ipoteka qoyan) və Maraqlı şəxs MMC (borc alan) arasında 07 may 2018-ci il tarixdə **********19817/İM8 saylı ipoteka müqaviləsi bağlanmışdır. ipoteka qoyana məxsus Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km 2, korpus “A”, 1 A ünvanında istifadədə olan 0.05609 ha torpaq sahəsində yerləşən 1438.9 kv.m. ümumi sahədən ibarət, 3 mərtəbəli qeyri-yaşayış binası (Kotec) ipoteka ilə yüklü edilmişdir.
8. ASC «Xalq» Bankı (bank) və Maraqlı şəxs MMC (borc alan) arasında 19 aprel 2017-ci il tarixli, **********19817 nömrəli kredit müqaviləsinə xx.xx.2018-ci il tarixli 02 nömrəli əlavə saziş bağlanmış, kredit müqaviləsinə dəyişiklik edilərək borc alanın bu müqavilə üzrə öhdəliklərinin icrasının təminatı qismində 20 aprel 2017-ci il tarixli **********19817/İM-2 saylı, **********19817/İM-3 saylı, **********19817/İM-5 saylı, **********19817/İM-6 saylı, 21 aprel 2017-ci il tarixli **********19817/İM-1 saylı, 11 oktyabr 2017-ci il tarixli **********19817/İM-7 saylı və 07 may 2018-ci il tarixli **********19817/İM-8 saylı ipoteka müqavilələr üzrə ipoteka predmeti olan əmlaklar çıxış etdiyi qeyd edilmişdir.
9. ASC «Xalq» Bankı (bank) və Maraqlı şəxs MMC (borc alan) arasında 19 aprel 2017-ci il tarixli, **********19817 nömrəli kredit müqaviləsinə xx.xx.2019-cu il tarixli 03 nömrəli əlavə saziş bağlanmışdır. Bu sazişin predmetini borc alana kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən təqdim edilmiş kredit məbləğinin tərəflər arasında qarşılıqlı razılaşmaya əsasən 400.000 manat azaldırılaraq 2.600.000 manat məbləğində müəyyən olunması ilə əlaqədar müvafiq dəyişikliyin kredit müqaviləsində əks etdirilməsi təşkil edir.
10. Bu əlavələrə əsasən bağlanmış ipoteka müqavilələrinə müvafiq dəyişikliklər edilmişdir.
11. ASC “Xalq” Bankı (bank) ilə Maraqlı şəxs MMC (borc alan) arasında 23 aprel 2019- cu il tarixli, **********35518 nömrəli kredit müqaviləsi bağlanmışdır. Həmin müqavilənin 1.1-ci bəndinə əsasən bank borc alana İsmayıllı rayonunda “BƏDO” adı altında fəaliyyət göstərəcək sanatoriya və turizm mərkəzinin tikintisinin tamamlanması və fəaliyyətinin təşkili üçün xx.xx.2024-cü il tarixədək, 400.000 manat məbləğində, kreditdən istifadəyə görə illik 5% faiz ödənilməsi şərti ilə kredit vermişdir. 1.3-cü bəndinə əsasən borc alanın bu Müqavilə üzrə öhdəliklərinin icrasının təminatı qismində 23 aprel 2019-cu il tarixli **********35518/İM-1 saylı, **********35518/İM-2 saylı, **********35518/İM3 saylı, **********35518/İM-4 saylı və **********35518/İM-5 saylı ipotaka müqavilələri üzrə ipoteka predmeti olan əmlaklar çıxış edir. Kreditin verildiyi tarixdən xx.xx.2020-ci il tarixədək borc alana güzəşt müddəti müəyyən edilmiş və bu müddət ərzində kredit üzrə əsas borc məbləğinin qaytarılması ilə bağlı hər hansı bir ödənişin həyata keçirilməsi razılaşdırılmışdır. 6.2-ci bəndinə əsasən borc alan tərəfindən əsas borcun tam məbləğinin və ya müvafiq hissəsinin qaytarılması müddətləri pozulduqda, borc alan banka vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə gecikdirmənin hər günü üçün illik 30% faiz dərəcəsi ilə hesablanan penya ödəyir.
12. 23 aprel 2019-cu il tarixli, **********35518 nömrəli kredit müqaviləsinə xx.xx.2019-cu il tarixli 1 nömrəli əlavə olan kredit və ona hesablanmış faizlərin ödəniş cədvəlinə əsasən Maraqlı şəxs MMC tərəfindən kredit müqaviləsi üzrə xx.xx.2024-cü il tarixinədək ödəyəcək əsas məbləğ 400.000 manat, faizin məbləği 66.206,40 manat, cəmi ödəniləcək məbləğ 466.206,40 manat müəyyən edilmişdir.
13. Öhdəliyi təminatı olaraq ASC “Xalq” Bankı (ipoteka saxlayan), Cavabdeh4 (ipoteka qoyan) və Maraqlı şəxs MMC (borc alan) arasında 23 aprel 2019-cu il tarixdə **********35518/İM-1 saylı, 23 aprel 2019-cu il tarixdə **********35518/İM-2 saylı, 23 aprel 2019-cu il tarixdə **********35518/İM-3 saylı, 23 aprel 2019-cu il tarixdə **********35518/İM- 4 saylı, 23 aprel 2019-cu il tarixdə **********35518/İM-5 saylı ipoteka müqavilələri bağlanmışdır. Müqavilələr və həmin müqavilələrə əlavə sazişlər (ipoteka predmeti qismində çıxış edən əmlakın “Roveks Konmark” Konsaltinq qiymətləndirmə şirkəti tərəfindən yenidən qiymətləndirilməsi (bazar və likvid dəyərinin yenidən müəyyən olunması) ilə bağlı müvafiq dəyişikliyin ipoteka müqaviləsində əks etdirilməsi barədə)
14. ASC “Xalq” Bankı (bank) ilə Maraqlı şəxs MMC (borc alan) arasında 23 avqust 2019-cu il tarixli, **********50019 nömrəli kredit müqaviləsi bağlanmışdır. Həmin müqavilənin 1.1-ci bəndinə əsasən bank borc alana İsmayıllı rayonunda “BƏDO” adı altında fəaliyyət göstərəcək sanatoriya və turizm mərkəzinin tikintisinin tamamlanması və fəaliyyətinin təşkili üçün 84 ay müddətinə, 3.500.000 manat məbləğində, kreditdən istifadəyə görə illik 5% faiz ödənilməsi şərti ilə kredit vermişdir. Kreditin verildiyi tarixdən 42 ay müddətinə Borc alana güzəşt müddəti müəyyən edilmiş və bu müddət ərzində kredit üzrə əsas borc məbləğinin qaytarılması ilə bağlı hər hansı bir ödəniş həyata keçirilmir. 6.2ci bəndinə əsasən borc alan tərəfindən əsas borcun tam məbləğinin və ya müvafiq hissəsinin qaytarılması müddətləri pozulduqda, borc alan banka vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə gecikdirmənin hər günü üçün illik 30% faiz dərəcəsi ilə hesablanan penya ödəyir.
15. 23 avqust 2019-cu il tarixli, **********50019 nömrəli kredit müqaviləsinə xx.xx.2019-cu il tarixli 1 nömrəli əlavə olan kredit və ona hesablanmış faizlərin ödəniş cədvəlinə (xx.xx.2019-cu il tarixli yeni redaksiyada) əsasən Maraqlı şəxs MMC tərəfindən kredit müqaviləsi üzrə xx.xx.2026-cı il tarixinədək ödəyəcək əsas məbləğ 3.500.000 manat, faizin məbləği 918.772,99 manat, cəmi ödəniləcək məbləğ 4.418.772,99 manat müəyyən edilmişdir.
16. Bu öhdəliyin təminatı olaraq ASC “Xalq” Bankı (ipoteka saxlayan), Cavabdeh4 (ipoteka qoyan) və Maraqlı şəxs MMC (borc alan) arasında 23 avqust 2019-cu il tarixdə **********50019/İM-1 saylı, 23 avqust 2019-cu il tarixdə **********50019/İM-2 saylı ipoteka müqavilələri bağlanmış, ipoteka predmeti, ipoteka qoyana məxsus Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Mərdanov qardaşları küçəsi, 117b nömrəli binanın 1-ci girişində, 16-cı mərtəbəsində yerləşən 196.8 kv.m ümumi, 118.9 kv.m. yaşayış sahəsindən ibarət 4 otaqlı 58 nömrəli mənzil, Abşeron rayonu, Məmmədli kəndi, Südçülük sovxozu, Balaxanı küçəsində yerləşən 0.60 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 99.2 kv.m yaşayış, 19.9 kv.m. köməkçi sahədən ibarət, 1 mərtəbəli, 5 otaqlı fərdi yaşayış evi ipoteka ilə yüklü edilmişdir.
17. Eyni zamanda ASC “Xalq” Bankı (ipoteka saxlayan), Cavabdeh5 (ipoteka qoyan) və Maraqlı şəxs MMC (borc alan) arasında 23 avqust 2019-cu il tarixdə **********50019/İM-3 saylı ipoteka müqaviləsi bağlanmış, ipoteka qoyana məxsus ünvan 8 ünvanında yerləşən 54.15 kv.m ümumi sahədən ibarət 2 otaqlı 9 nömrəli mənzil ipoteka ilə yüklü edilmişdir.
18. Bu öhdəliyin təminatı olaraq ASC “Xalq” Bankı (ipoteka saxlayan), Cavabdeh3 (ipoteka qoyan) və Maraqlı şəxs MMC (borc alan) arasında 23 avqust 2019-cu il tarixdə **********50019/İM-4 saylı ipoteka müqaviləsi bağlanmış, ipoteka qoyana məxsus Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, 28 may küçəsi, b.18, m 3 (yeni qaydalara: Az 1000, ünvan 9 ünvanında yerləşən 61 kv.m ümumi sahədən ibarət 3 otaqlı mənzil ipoteka ilə yüklü edilmişdir.
19. 23 avqust 2019-cu il tarixli **********50019 saylı kredit müqaviləsinin təminatı olaraq ASC “Xalq” Bankı (ipoteka saxlayan), Cavabdeh4 (ipoteka qoyan) və Maraqlı şəxs MMC (borc alan) arasında 23 avqust 2019-cu il tarixdə **********50019/SİM-1 saylı, 23 avqust 2019-cu il tarixdə **********50019/SİM-2 saylı, 23 avqust 2019-cu il tarixdə **********50019/SİM-3 saylı, 23 avqust 2019-cu il tarixdə **********50019/SİM-4 saylı, 23 avqust 2019-cu il tarixdə **********50019/SİM-5 saylı sonrakı ipoteka müqavilələri bağlanmış, ipoteka qoyana məxsus İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətində olan 0.084 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 719 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binası, İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətində olan 1.9282 ha torpaq sahəsi, İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətində olan 0.077 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 255.4 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyriyaşayış binası, İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətində olan 0.1694 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 1764.8 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyriyaşayış binası, İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətində olan 0.2414 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 1590.5 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyriyaşayış binası sonrakı ipoteka ilə yüklü edilmişdir.
20. İpoteka və sonrakı ipoteka müqavilələrinin və ipotekaya tutma yönəldilməsi barədə bildirişlər, həmin bildirişlərin dövlət qeydiyyatına alınması barədə sənədlər iş materiallarına əlavə edilmişdir.
İş üzrə qəbul edilmiş məhkəmə aktları a) Birinci instansiya məhkəməsindəki ilk icraat
21. İddiaçı "xxxx" ASC iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, sonradan iddia tələbini dəyişərək xx.xx.2017-ci tarixli **********19817/İM-1 №-li ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh11 məxsus olan Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km-2, korpus “A”, 20 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E5 literli qeyri-yaşayış binasına (Kotec) (1-ci İpoteka predmeti), xx.xx.2017-ci il tarixli **********19817/İM-2 №-li İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh11 məxsus olan Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km 2, korpus “A”, 16 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E6 literli qeyri-yaşayış binasına (Kotec) (2-ci İpoteka predmeti), xx.xx.2017-ci il tarixli **********19817/İM-3 №-li İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən Cavabdeh8 məxsus olan Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km 2, korpus “A”, 10 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E8 literli qeyri-yaşayış binasına (Kotec) (3-cü İpoteka predmeti), xx.xx.2017-ci il tarixli **********19817/İM-5 №-li İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən Cavabdeh8 məxsus olan Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km 2, korpus- A, 4 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E11 literli qeyri-yaşayış binasına (Kotec) (4-cü İpoteka predmeti), xx.xx.2017-ci il tarixli **********19817/İM-6 №-li İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən Cavabdeh8 məxsus olan Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km 2, korpus “A”, 2 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E12 literli qeyri-yaşayış binasına (Kotec) (5-ci İpoteka predmeti), xx.xx.2017-ci il tarixli **********19817/İM-7 №-li İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh2 məxsus olan Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km-2, korpus-A, 18 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E2 literli qeyri-yaşayış binasına (Kotec) (6-cı İpoteka predmeti), xx.xx.2018-ci il tarixli **********19817/İM-8 №-li İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh9 MMC-yə məxsus olan Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km-2, korpus “A”, 1 “A” ünvanında istifadədə olan 0.05609 ha torpaq sahəsində yerləşən 1438.9 kv.m. ümumi sahədən ibarət, 3 mərtəbəli qeyri-yaşayış binasına (Kotec) (7-ci İpoteka predmeti) tutmanın yönəldilməsi, ipoteka predmetlərinin açıq hərracdan satılması və həmin əmlakların satışından əldə olunan vəsaitlər hesabına Borc alan Maraqlı şəxs MMC-nin xx.xx.2017-ci il tarixli **********19817 №-li Kredit müqaviləsi (1- ci Kredit müqaviləsi) üzrə iddiaçı ASC «Xalq» Bankı qarşısındakı 2.476.190,48 manat məbləğində əsas borcu, xx.xx.2021-ci il tarixinə qədər kreditdən istifadəyə görə hesablanmış 62.317,46 manat məbləğində adi faizlər üzrə borc məbləği, xx.xx.2021-ci il tarixindən xx.xx.2023-cü il tarixinədək illik 5 % dərəcəsi ilə hesablanmış 308.148,15 manat məbləğində əldən çıxmış fayda, xx.xx.2023-cü il tarixinə qədər vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə gecikdirmənin hər günü üçün illik 30 % (otuz faiz) dərəcəsi ilə hesablanmış 1.762.531,75 manat məbləğində cərimə faizləri, cəmi 4.609.187,84 manat məbləğində pul vəsaiti və ipoteka predmetlərinə tutmanın yönəldilməsi barədə bildirişlərin dövlət qeydiyyatına alınmasına görə 910 manat məbləğində çəkilmiş xərclər 1-ci, 2-ci, 3cü, 4-cü, 5-ci, 6-cı və 7-ci İpoteka predmetlərinin dəyərindən; 2) xx.xx.2019-cu tarixli **********35518/İM-1 №-li İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh4 məxsus olan İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.084 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 719 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyriyaşayış binasına (8-ci İpoteka predmeti), xx.xx.2019-cu tarixli **********35518/İM-2 №- li İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh4 məxsus olan İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 1.9282 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 631.2 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyriyaşayış binasına (9-cu İpoteka predmeti), xx.xx.2019-cu tarixli **********35518/İM-3 №-li İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh4 məxsus olan İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.2414 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 1590.5 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasına (10-cu İpoteka predmeti), xx.xx.2019cu tarixli **********35518/İM-4 №-li İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh4 məxsus olan İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.077 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 255.4 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasına (11-ci İpoteka predmeti), xx.xx.2019-cu tarixli **********35518/İM-5 №-li İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh4 məxsus olan İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.1694 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 1764.8 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasına (12-ci İpoteka predmeti) tutmanın yönəldilməsi, ipoteka predmetlərinin açıq hərracda satılması və həmin əmlakların satışından əldə olunan vəsaitlər hesabına Borcalan Maraqlı şəxs MMC-nin xx.xx.2019-cu il tarixli **********35518 №-li Kredit müqaviləsi (2-ci Kredit müqaviləsi) üzrə iddiaçı ASC «Xalq» Bankı qarşısındakı 383.483,04 manat məbləğində əsas borcu, xx.xx.2021-ci il tarixinə qədər kreditdən istifadəyə görə hesablanmış 4.817,18 manat məbləğində adi faizlər üzrə borc məbləği, xx.xx.2021-ci il tarixindən xx.xx.2023-cü il tarixinədək illik 5 % dərəcəsi ilə hesablanmış 47.722,33 manat məbləğində əldən çıxmış fayda, xx.xx.2023-cü il tarixinə qədər vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə gecikdirmənin hər günü üçün illik 30 % (otuz faiz) dərəcəsi ilə hesablanmış 272.961,82 manat məbləğində cərimə faizləri, cəmi 708.984,37 manat məbləğində pul vəsaiti və ipoteka predmetlərinə tutmanın yönəldilməsi barədə bildirişlərin dövlət qeydiyyatına alınmasına görə 650 manat məbləğində çəkilmiş xərclər 8-ci, 9-cu, 10-cu, 11-ci və 12-ci İpoteka predmetlərinin dəyərindən; 3) xx.xx.2019cu il tarixli **********50019/İM-1 №-li İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh4 məxsus olan Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Mərdanov qardaşları küçəsində, 16.17 mərtəbəli, 117b nömrəli binanın 1-ci girişində, 16-cı mərtəbədə yerləşən 196.8 kv.m. ümumi, 118.9 kv.m. yaşayış sahəsindən ibarət, 4 otaqlı 58 nömrəli mənzilə (13-cü İpoteka predmeti), xx.xx.2019-cu il tarixli **********50019/İM-2 №-li İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh4 məxsus olan Abşeron rayonu, Məmmədli kəndi, Südçülük sovxozu, Balaxanı küçəsində mülkiyyətdə olan 0.60 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 99.2 kv.m. yaşayış, 19.9 kv.m. köməkçi sahədən ibarət, 1 mərtəbəli, 5 otaqlı fərdi yaşayış evinə (14-cü İpoteka predmeti), xx.xx.2019-cu il tarixli **********50019/İM-3 №-li İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh5 məxsus olan ünvan 8 ünvanında yerləşən 54.15 kv.m. ümumi sahədən ibarət, 2 otaqlı, 9 saylı mənzilə (15-ci İpoteka predmeti), xx.xx.2019-cu il tarixli **********50019/İM-4 №-li İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh3 məxsus olan Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, 28 May küçəsi, b.18, m.3 (Yeni qaydalarla: AZ 1000, ünvan 10 ünvanında yerləşən 61 kv.m. ümumi sahədən ibarət 3 otaqlı mənzilə (16-cı İpoteka predmeti), xx.xx.2019-cu il tarixli **********50019/SİM-5 №-li Sonrakı İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh4 məxsus olan İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.1694 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 1764.8 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasına (12-ci İpoteka predmeti), xx.xx.2019-cu il tarixli **********50019/SİM-4 №-li Sonrakı İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh4 məxsus olan İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.077 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 255.4 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasına (11-ci İpoteka predmeti), xx.xx.2019-cu il tarixli **********50019/SİM-3 №-li Sonrakı İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh4 məxsus olan İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.2414 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 1590.5 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasına (10-cu İpoteka predmeti), xx.xx.2019-cu il tarixli **********50019/SİM-2 №-li Sonrakı İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh4 məxsus olan İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 1.9282 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 631.2 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasına (9-cu İpoteka predmeti), xx.xx.2019-cu il tarixli **********50019/SİM-1 №-li Sonrakı İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh4 məxsus olan İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.084 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 719 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyriyaşayış binasına (8-ci İpoteka predmeti) tutmanın yönəldilməsi, İpoteka predmetlərinin açıq hərracdan satılması və həmin əmlak obyektlərinin satışından əldə olunan vəsaitlər hesabına borc alan Maraqlı şəxs MMC-nin xx.xx.2019-cu il tarixli **********50019 №-li Kredit müqaviləsi (3-cü Kredit müqaviləsi) üzrə iddiaçı ASC «Xalq» Bankı qarşısındakı 3.500.000 manat məbləğində əsas borcu, xx.xx.2021-ci il tarixinə qədər kreditdən istifadəyə görə hesablanmış 44.230,47 manat məbləğində adi faizlər üzrə borc məbləği, xx.xx.2021-ci il tarixindən xx.xx.2023-cü il tarixinədək illik 5 % dərəcəsi ilə hesablanmış 435.555,56 manat məbləğində əldən çıxmış fayda, xx.xx.2023- cü il tarixinə qədər vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə illik 30 % (otuz faiz) dərəcəsi ilə hesablanmış 2.490.833,33 manat məbləğində cərimə faizləri, cəmi 6.470.619,36 manat məbləğində pul vəsaiti və ipoteka predmetlərinə tutmanın yönəldilməsi barədə bildirişlərin dövlət qeydiyyatına alınmasına görə 810 manat məbləğində çəkilmiş xərclər 13-cü, 14-cü, 15-ci, 16-cı, 12-ci, 11-ci, 10-cu, 9-cu və 8-ci İpoteka predmetlərinin dəyərindən iddiaçı ASC «Xalq» Bankının xeyrinə tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş edirlər.
22. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, iddiaçı tərəfindən Cavabdehlərə ipoteka qoyulmuş əmlak obyektlərinin satılması və İddiaçının yuxarıda qeyd edilən tələblərinin ödənilməsi üçün kifayət qədər vaxt verilməsinə baxmayaraq, bu günə kimi cavabdehlər tərəfindən göstərilən istiqamətdə hər hansı əməli addım atılmadığından iddia ərizəsinə əlavə edilmiş kredit müqavilələri üzrə kredit borcunun ödənilməsi üçün ipoteka predmetlərinə tutma yönəldilməsi xahiş olunur.
23. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli qərardadı ilə cavabdehlər 1 (bir) ay ərzində tərk etmədikləri halda, həmin şəxslərin qeyd olunan yaşayış sahələrindən məcburi qaydada çıxarılmaları, 13-cü və 14-cü ipoteka predmetləri satıldıqdan sonra həmin yaşayış sahələrində yaşayan mülkiyyətçi Cavabdeh4 və digər şəxslər, həmçinin 16-cı ipoteka predmeti satıldıqdan sonra həmin yaşayış sahəsində yaşayan mülkiyyətçi Cavabdeh3 və digər şəxslər yaşayış sahələrini 1 (bir) ay ərzində tərk etmədikləri halda, həmin şəxslərin qeyd olunan yaşayış sahələrindən məcburi qaydada çıxarılmaları hissəsində iş üzrə icraata xitam verilmişdir.
24. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli e-2-2(113)-31/2023 nömrəli qətnaməsi ilə (hakim Leyla Əliyeva) iddia qismən təmin edilərək xx.xx.2017-ci il tarixli **********19817 №-li kredit müqaviləsi üzrə Maraqlı şəxs MMC-nin iddiaçı ASC “Xalq” Bankı qarşısındakı öhdəliklərinin icrasının təmin edilməsi məqsədilə xx.xx.2017-ci tarixli **********19817/İM-1 №-li ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti olan mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh11 məxsus olan Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km-2, korpus “A”, 20 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E5 literli qeyri-yaşayış binasına (Kotec), xx.xx.2017-ci il tarixli **********19817/İM-2 №-li ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti olan mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh11 məxsus olan Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km 2, korpus “A”, 16 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E6 literli qeyri-yaşayış binasına (Kotec), xx.xx.2017-ci il tarixli **********19817/İM-3 №-li ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti olan Cavabdeh8 məxsus olan Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km 2, korpus “A”, 10 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E8 literli qeyri-yaşayış binasına (Kotec), xx.xx.2017-ci il tarixli **********19817/İM-5 №-li ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti olan Cavabdeh8 məxsus olan Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km 2, korpus-A, 4 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E11 literli qeyri-yaşayış binasına (Kotec), xx.xx.2017-ci il tarixli **********19817/İM-6 №-li ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti olan Cavabdeh8 məxsus olan Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km 2, korpus “A”, 2 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E12 literli qeyri-yaşayış binasına (Kotec) , xx.xx.2017-ci il tarixli **********19817/İM-7 üzrə ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti olan Cavabdeh2 məxsus olan Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km-2, korpus-A, 18 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E2 literli qeyri-yaşayış binasına (Kotec) ( xx.xx.2018-ci il tarixli **********19817/İM-8 №-li üzrə ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti olan Cavabdeh9 MMC-yə məxsus olan Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km-2, korpus “A”, 1 “A” ünvanında istifadədə olan 0.05609 ha torpaq sahəsində yerləşən 1 438.9 kv.m. ümumi sahədən ibarət, 3 mərtəbəli qeyri-yaşayış binasına (Kotec) tutma yönəldilməsi, ipoteka predmetlərinin açıq hərracda satılması, ipoteka predmetləri olan Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km2, korpus “A”, 20 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E5 literli qeyriyaşayış binasının (Kotecin) ilkin satış qiyməti 630.000 manat; Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km 2, korpus “A”, 16 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E6 literli qeyri-yaşayış binasının (Kotecin) ilkin satış qiyməti 630.000 manat; Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km 2, korpus “A”, 10 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E8 literli qeyri-yaşayış binasının (Kotecin) ilkin satış qiyməti 630.000 manat; Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km 2, korpus-A, 4 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E11 literli qeyriyaşayış binasının (Kotecin) ilkin satış qiyməti 630.000 manat; Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km 2, korpus “A”, 2 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E12 literli qeyri-yaşayış binasının (Kotecin) ilkin satış qiyməti 630.000; Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km-2, korpus-A, 18 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E2 literli qeyri-yaşayış binasının (Kotecin) ilkin satış qiyməti 630.000 manat; Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km-2, korpus “A”, 1 “A” ünvanında istifadədə olan 0.05609 ha torpaq sahəsində yerləşən 1 438.9 kv.m. ümumi sahədən ibarət, 3 mərtəbəli qeyri-yaşayış binasının (Kotecin) ilkin ilkin satış qiymətinin 2.700.000 manat məbləğində müəyyən edilməsi, -həmin əmlakların satışından əldə olunan vəsaitlər hesabına borc alan Maraqlı şəxs MMC-nin xx.xx.2017-ci il tarixli **********19817 №-li kredit müqaviləsi üzrə iddiaçı ASC “Xalq” Bankı qarşısındakı 2.476.190,48 manat məbləğində əsas borcu, 62.317,46 manat məbləğində faiz borcu, xx.xx.2021-ci il tarixdən xx.xx.2023-cü il tarixinə kimi əsas borc məbləğinə illik 5% dərəcəsi ilə hesablanmış 308.148,15 manat məbləğində əldən çıxmış fayda, 60.000 manat məbləğində dəbbə pulu, cəmi 2.906.656,09 manat məbləğində pul vəsaiti və ipoteka predmetlərinə tutmanın yönəldilməsi barədə bildirişlərin dövlət qeydiyyatına alınmasına görə 910 manat məbləğində pul vəsaiti tutularaq iddiaçı ASC “Xalq” Bankına ödənilsin və satışdan artıq qalan məbləğlərin isə müvafiq olaraq ipoteka qoyanlara qaytarılması, xx.xx.2019-cu il tarixli **********35518 №-li kredit müqaviləsi üzrə Maraqlı şəxs MMC-nin öhdəliklərinin icrasının təmin edilməsi məqsədilə iddiaçı ASC «Xalq» Bankı qarşısındakı xx.xx.2019-cu tarixli **********35518/İM-1 №-li İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti olan mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh4 məxsus olan İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.084 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 719 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasına, xx.xx.2019-cu tarixli **********35518/İM-2 №-li ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti olan mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh4 məxsus olan İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 1.9282 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 631.2 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasına, xx.xx.2019-cu tarixli **********35518/İM-3 №-li ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti olan mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh4 məxsus olan İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.2414 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 1 590.5 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasına, xx.xx.2019-cu tarixli **********35518/İM-4 №-li ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti olan mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh4 məxsus olan İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.077 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 255.4 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyriyaşayış binasına, xx.xx.2019-cu tarixli **********35518/İM-5 №-li İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti olan mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh4 məxsus olan İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.1694 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 1 764.8 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasına tutma yönəldilməsi, ipoteka predmetləri açıq hərracda satılması və ipoteka predmetləri olan İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.084 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 719 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyriyaşayış binasının ilkin satış qiyməti 910.000 manat; İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 1.9282 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 631.2 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasının ilkin satış qiyməti 1.220.000 manat; İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.2414 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 1.590.5 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasının ilkin satış qiyməti 2.800.000; İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.077 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 255.4 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasının ilkin satış qiyməti 870.000 manat və İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.1694 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 1.764.8 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasının ilkin satış qiymətinin 3.350.000 manat məbləğində müəyyən edilməsi, həmin əmlak obyektlərinin satışından əldə olunan vəsaitlər hesabına Maraqlı şəxs MMC-nin xx.xx.2019-cu il tarixli **********35518 №-li kredit müqaviləsi üzrə iddiaçı ASC “Xalq” Bankı qarşısındakı 383.483,04 manat məbləğində əsas borcu, 4.817,18 manat faiz borcu, xx.xx.2021-ci il tarixdən xx.xx.2023-cü il tarixinədək olan müddət üçün əsas borc məbləğinə illik 5% dərəcəsi ilə hesablanmış 47.722,33 manat məbləğində əldən çıxmış fayda, 19.000 manat məbləğində dəbbə pulu, cəmi 455.022,55 manat məbləğində pul vəsaiti və və ipoteka predmetlərinə tutmanın yönəldilməsi barədə bildirişlərin dövlət qeydiyyatına alınmasına görə 650 manat məbləğində pul vəsaiti tutularaq iddiaçı ASC “Xalq” Bankına ödənilməsi və satışdan artıq qalan məbləğlərin isə müvafiq olaraq ipoteka qoyanlara qaytarılması, xx.xx.2019-cu il tarixli **********50019 №-li kredit müqaviləsi üzrə Maraqlı şəxs MMCnin iddiaçı ASC «Xalq» Bankı qarşısındakı öhdəliklərinin icrasının təmin edilməsi məqsədilə xx.xx.2019-cu il tarixli **********50019/İM-1 №-li ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti olan mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh4 məxsus olan Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Mərdanov qardaşları küçəsində, 16.17 mərtəbəli, 117b nömrəli binanın 1-ci girişində, 16-cı mərtəbədə yerləşən 196.8 kv.m. ümumi, 118.9 kv.m. yaşayış sahəsindən ibarət, 4 otaqlı 58 nömrəli mənzilə, xx.xx.2019-cu il tarixli **********50019/İM-2 №-li ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti olan mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh4 məxsus olan Abşeron rayonu, Məmmədli kəndi, Südçülük sovxozu, Balaxanı küçəsində mülkiyyətdə olan 0.60 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 99.2 kv.m. yaşayış, 19.9 kv.m. köməkçi sahədən ibarət, 1 mərtəbəli, 5 otaqlı fərdi yaşayış evinə, xx.xx.2019- cu il tarixli **********19817/İM-3 №- li ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti olan mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh5 məxsus olan ünvan 8 ünvanında yerləşən 54.15 kv.m. ümumi sahədən ibarət, 2 otaqlı, 9 saylı mənzilə, xx.xx.2019-cu il tarixli **********50019/İM-4 №-li İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti olan mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh3 məxsus olan Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, 28 May küçəsi, b.18, m.3 (Yeni qaydalarla: AZ 1000, ünvan 10 ünvanında yerləşən 61 kv.m. ümumi sahədən ibarət 3 otaqlı mənzilə, xx.xx.2019-cu il tarixli **********50019/SİM-5 №-li Sonrakı İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti olan mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh4 məxsus olan İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.1694 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 1 764.8 kv.m ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasına, xx.xx.2019-cu il tarixli **********50019/SİM-4 №- li Sonrakı İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh4 məxsus olan İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.077 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 255.4 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasına, xx.xx.2019-cu il tarixli **********50019/SİM-3 №-li Sonrakı İpoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti qismində çıxış edən mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh4 məxsus olan İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.2414 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 1 590.5 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasına, xx.xx.2019-cu il tarixli **********50019/SİM-2 №-li sonrakı ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti olan mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh4 məxsus olan İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 1.9282 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 631.2 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasına, xx.xx.2019-cu il tarixli **********50019/SİM-1 №-li sonrakı ipoteka müqaviləsi üzrə ipoteka predmeti olan mülkiyyət hüququ ilə Cavabdeh4 məxsus olan İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.084 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 719 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasına tutma yönəldilməsi, ipoteka predmetlərinin açıq hərracda satılması və ipoteka predmetləri olan Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Mərdanov qardaşları küçəsində, 16.17 mərtəbəli, 117b nömrəli binanın 1-ci girişində, 16-cı mərtəbədə yerləşən 196.8 kv.m. ümumi, 118.9 kv.m. yaşayış sahəsindən ibarət, 4 otaqlı 58 nömrəli mənzilinin ilkin satış qiyməti 550.000 manat; Abşeron rayonu, Məmmədli kəndi, Südçülük sovxozu, Balaxanı küçəsində mülkiyyətdə olan 0.60 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 99.2 kv.m. yaşayış, 19.9 kv.m. köməkçi sahədən ibarət, 1 mərtəbəli, 5 otaqlı fərdi yaşayış evinin ilkin satış qiyməti 300.000 manat, ünvan 8 ünvanında yerləşən 54.15 kv.m. ümumi sahədən ibarət, 2 otaqlı, 9 saylı mənzilinin ilkin satış qiyməti 75.000 manat, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, 28 May küçəsi, b.18, m.3 (Yeni qaydalarla: AZ 1000, ünvan 10 ünvanında yerləşən 61 kv.m. ümumi sahədən ibarət 3 otaqlı mənzilinin ilkin satış qiyməti 140.000 manat, İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.1694 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 1.764.8 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasının ilkin satış qiyməti 3.350.000 manat, İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.077 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 255.4 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyriyaşayış binasının ilkin satış qiyməti 870.000 manat, İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.2414 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 1.590,5 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasının ilkin satış qiyməti 2.800.000 manat, İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 1,9282 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 631,2 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasının ilkin satış qiyməti 1.220.000 manat, İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.084 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 719 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasının ilkin satış qiymətinin 910.000 manat məbləğində müəyyən edilməsi, həmin əmlakların satışından əldə olunan vəsaitlər hesabına Maraqlı şəxs MMCnin xx.xx.2019-cu il tarixli **********50019 №-li kredit müqaviləsi üzrə iddiaçı ASC «Xalq» Bankı qarşısındakı 3.500.000 manat məbləğində əsas borcu, 44.230,47 manat məbləğində faiz borcu, xx.xx.2021-ci il tarixdən xx.xx.2023-cü il tarixinədək olan müddət üçün əsas borc məbləğinə illik 5% dərəcəsi ilə hesablanmış 435.555,56 manat məbləğində əldən çıxmış fayda, 170.000 manat məbləğində dəbbə pulu, cəmi 4.149.786,03 məbləğində pul vəsaiti və və ipoteka predmetlərinə tutmanın yönəldilməsi barədə bildirişlərin dövlət qeydiyyatına alınmasına görə 810 manat məbləğində pul vəsaiti tutularaq iddiaçı ASC “Xalq” Bankına ödənilməsi və satışdan artıq qalan məbləğlərin isə müvafiq olaraq ipoteka qoyanlara qaytarılması qət edilmişdir.
25. Məhkəmə gəldiyi nəticəni aşağıda göstərildiyi kimi əsaslandırmışdır:
25.1. Məhkəmə araşdırması zamanı təyin edilərək əldə edilən Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin 08 avqust 2022-ci il tarixli, 9/2893 saylı ekspert rəyindən görünür ki, hesabdan çıxarış məlumatları, 19 aprel 2017-ci il tarixdə bağlanmış **********19817 nömrəli kredit müqaviləsində qeyd olunan şərtləri nəzərə alınmaqla cavabdeh Maraqlı şəxs MMC-nin "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə xx.xx.2021-ci il (maliyyə arayışının) tarixinə əsas borcu 2.476.190,48 manat, faiz borcu 144.908,73 manat, cərimə borcu 326.341,27 manat məbləğində olmaqla cəmi borcu 2.947.440,48 manat, hesabdan çıxarış məlumatları, 23 aprel 2019-cu il tarixdə bağlanmış **********35518 nömrəli kredit müqaviləsində qeyd olunan şərtləri nəzərə alınmaqla cavabdeh Maraqlı şəxs MMC-nin "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə xx.xx.2021-ci il (maliyyə arayışının) tarixinə əsas borcu 383.483,04 manat, faiz borcu 15.469,49 manat, cərimə borcu 50.541,66 manat məbləğində olmaqla cəmi borcu 449.494,19 manat və hesabdan çıxarış məlumatları, 23 avqust 2019-cu il tarixdə bağlanmış **********50019 nömrəli kredit müqaviləsində qeyd olunan şərtləri nəzərə alınmaqla cavabdeh Maraqlı şəxs MMC-nin "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə xx.xx.2021-ci il (maliyyə arayışının) tarixinə əsas borcu 3.500.000 manat, faiz borcu 141.452,69 manat, cərimə borcu 460.833,33 manat məbləğində olmaqla cəmi borcu 4.102.286,02 manat məbləğində müəyyən olunur. 25.2. Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin 10 aprel 2023-cü il tarixli, 9/9120 saylı ekspert rəyindən görünür ki, hesabdan çıxarış məlumatları, 19 aprel 2017-ci il tarixdə bağlanmış **********19817 nömrəli kredit müqaviləsində qeyd olunan şərtləri nəzərə alınmaqla cavabdeh Maraqlı şəxs MMC-nin "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə xx.xx.2022-ci il (maliyyə arayışının) tarixinə əsas borcu 2.476.190,48 manat, faiz borcu 267.480,16 manat olmaqla cəmi borcu 2.743.670,64 manat, xx.xx.2023-cü il (ekspert rəyinin verildiyi) tarixə əsas borcu 2.476.190,48 manat, faiz borcu 336.813,49 manat olmaqla cəmi borcu 2.813.003,97 manat, hesabdan çıxarış məlumatları, 23 aprel 2019-cu il tarixdə bağlanmış **********35518 nömrəli kredit müqaviləsində qeyd olunan şərtləri nəzərə alınmaqla cavabdeh Maraqlı şəxs MMC-nin "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə xx.xx.2022-ci il (maliyyə arayışının) tarixinə əsas borcu 383.483,04 manat, faiz borcu 31.288,17 manat olmaqla cəmi borcu 414.771,21 manat, xx.xx.2023-cü il (ekspert rəyinin verildiyi) tarixə əsas borcu 383.483,04 manat, faiz borcu 40.236,11 manat olmaqla cəmi borcu 423.719,15 manat və hesabdan çıxarış məlumatları, 23 avqust 2019-cu il tarixdə bağlanmış **********50019 nömrəli kredit müqaviləsində qeyd olunan şərtləri nəzərə alınmaqla cavabdeh Maraqlı şəxs MMC-nin "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə xx.xx.2022-ci il (maliyyə arayışının) tarixinə əsas borcu 3.500.000 manat, faiz borcu 285.827,69 manat olmaqla cəmi borcu 3.782.827,69 manat, xx.xx.2023-cü il (ekspert rəyinin verildiyi) tarixə əsas borcu 3.500.000 manat, faiz borcu 367.493,36 manat olmaqla cəmi borcu 3.867.493,36 manat məbləğində müəyyən olunur. 25.3. Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin 31 oktyabr 2023-cü il tarixli, 9/7916 saylı ekspert rəyindən görünür ki, iş materiallarında olan hesabdan çıxarış məlumatları, ekspert qarşısında qoyulmuş suallar üzrə iş materiallarında olan cari hesabdan çıxarış məlumatları, tərəflər arasında bağlanmış 19 aprel 2017-ci il tarixli, **********19817 nömrəli, 23 aprel 2019-cu il tarixli, **********35518 nömrəli və 23 avqust 2019-cu il tarixli **********50019 nömrəli kredit müqavilələri üzrə cavabdeh Maraqlı şəxs MMC-nin "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ekspert rəyinin verildiyi tarixə, yəni xx.xx.2023-cü il tarixinədək əsas borcu və xx.xx.2021-ci il tarixə faiz borcu aşağıdakı kimi müəyyən edilir: 19 aprel 2017-ci il tarixli, **********19817 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə: - əsas borc üzrə ---------------- 2.476.190,48 manat, - faiz borcu üzrə ---------------- 62.317,46 manat. 23 aprel 2019-cu il tarixli, **********35518 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə: - əsas borc üzrə ---------------- 383.483,04 manat, - faiz borcu üzrə ---------------- 4.817,18 manat. 23 avqust 2019-cu il tarixli **********50019 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə: - əsas borc üzrə ---------------- 3.500.000 manat, - faiz borcu üzrə ---------------- 44.236,12 manat. 25.4. ASC «Xalq» Banka tərəfindən verilmiş hesabdan çıxarışdan müəyyən edilir ki, 19 aprel 2017-ci il tarixli, **********19817 nömrəli, 23 aprel 2019cu il tarixli, **********35518 nömrəli və 23 avqust 2019-cu il tarixli **********50019 nömrəli kredit müqavilələri üzrə müxtəlif vaxtlarda ödənişlər edilmişdir. 25.5. ASC “Xalq” Bankı tərəfindən verilmiş sonuncu maliyyə arayışına əsasən müəyyən edilmişdir ki, “Maraqlı şəxs MMC-nin 19 aprel 2017-ci il tarixli, **********19817 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə ASC “Xalq” Banka xx.xx.2023-cü il tarixinə əsas borcu 0 manat, vaxtı keçmiş borcu 2.476.190,48 manat, xx.xx.2021-ci il tarixində kredit müqaviləsində nəzərdə tutulmuş faiz dərəcəsi (6%) ilə hesablanmış adi faiz borcu 62.317,46 manat, cərimə faizləri (30%) üzrə borc 1.762.531,75 manat, xx.xx.2021-ci il tarixindən arayışın məhkəməyə verilməsi tarixinədək (xx.xx.2023) illik 5% dərəcəsi ilə faizlər şəklində hesablanmış əldən çıxmış fayda 308.148,15 manat olmaqla, cəmi borc 4.609.187,84 manat təşkil edir. 25.6. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edilmişdir ki, ASC “Xalq” Bankı (bank) ilə Maraqlı şəxs MMC (borc alan) arasında 19 aprel 2017-ci il tarixli, **********19817 nömrəli, 23 aprel 2019-cu il tarixli, **********35518 nömrəli və 23 avqust 2019-cu il tarixli, **********50019 nömrəli kredit müqavilələri bağlanmışdır. 19 aprel 2017-ci il tarixli, **********19817 saylı müqaviləyə əsasən ASC “Xalq” Bankı Maraqlı şəxs MMC-yə 3.000.000 manat məbləğində, illik 6 faiz dərəcəsi ilə, 84 ay müddətinə kredit verilmişdir. Kreditin verilmə müddəti 19 aprel 2024-cü ilədək müəyyən edilmişdir. Daha sonra xx.xx.2019-cu il tarixdə 03 nömrəli əlavə sazişə əsasən kreditin məbləği azaldılaraq 2.600.000 manat məbləğində müəyyən edilmişdir. Həmin müqavilə üzrə Maraqlı şəxs MMC-nin öhdəliyinin təminatı olaraq ASC «Xalq» Bankı, Maraqlı şəxs MMC və ipoteka qoyanlar Cavabdeh11, Cavabdeh8, Cavabdeh2 və Cavabdeh9 MMC (ipoteka qoyanlar) arasında ipoteka (haqqında müqavilələr ipoteka müqavilələrinə əlavə sazişlər) bağlanmışdır. İpoteka müqavilələrinə əsasən müvafiq olaraq Cavabdeh11 məxsus Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km-2, korpus “A”, 20 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E5 literli qeyri-yaşayış binası (Kotec), Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km 2, korpus “A”, 16 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E6 literli qeyri-yaşayış binası (Kotec), Cavabdeh8 məxsus Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km 2, korpus “A”, 10 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E8 literli qeyri-yaşayış binası (Kotec), Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km 2, korpus-A, 4 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E11 literli qeyri-yaşayış binası (Kotec), Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km 2, korpus “A”, 2 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E12 literli qeyri-yaşayış binası (Kotec), Cavabdeh2 məxsus Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km-2, korpus-A, 18 ünvanında istifadədə olan 0.01392 ha torpaq sahəsində yerləşən 295.7 kv.m. ümumi sahədən ibarət, E2 literli qeyriyaşayış binası (Kotec) və Cavabdeh9 MMC-yə məxsus Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km-2, korpus “A”, 1 “A” ünvanında istifadədə olan 0.05609 ha torpaq sahəsində yerləşən 1 438.9 kv.m. ümumi sahədən ibarət, 3 mərtəbəli qeyriyaşayış binası (Kotec) ipoteka ilə yüklü edilmişdir. 25.7. 23 aprel 2019-cu il tarixli, **********35518 saylı kredit müqaviləsinə əsasən ASC «Xalq» Bankı Maraqlı şəxs MMC-yə 400.000 manat məbləğində, illik 5 faiz dərəcəsi ilə, xx.xx.2024-cü il tarixədək kredit verilmişdir. 25.8. 23 aprel 2019-cu il tarixli, **********35518 saylı müqavilə üzrə isə Maraqlı şəxs MMC-nin öhdəliyinin təminatı olaraq ASC «Xalq» Bankı, Maraqlı şəxs MMC ilə ipoteka qoyan Cavabdeh4 arasında ipoteka müqavilələri (ipoteka müqavilələrinə əlavə sazişlər) bağlanmışdır. İpoteka müqavilələrinə əsasən Cavabdeh4 məxsus İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.084 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 719 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyriyaşayış binası, İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 1.9282 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 631.2 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyriyaşayış binası, İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.2414 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 1 590.5 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyriyaşayış binası, İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.077 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 255.4 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binası, İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.1694 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 1764.8 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binası ipoteka ilə yüklü edilmişdir. 23 avqust 2019-cu il tarixli, **********50019 saylı kredit müqaviləsinə əsasən ASC «Xalq» Bankı Maraqlı şəxs MMC-yə 3.500.000 manat məbləğində, illik 5 faiz dərəcəsi ilə, xx.xx.2026-cı il tarixədək kredit verilmişdir. 23 avqust 2019-cu il tarixli, **********50019 saylı müqavilə üzrə isə Maraqlı şəxs MMC-nin öhdəliyinin təminatı olaraq ASC «Xalq» Bankı, Maraqlı şəxs MMC ilə ipoteka qoyanlar Cavabdeh4, Cavabdeh5 və Cavabdeh3 arasında ipoteka və sonrakı ipoteka müqavilələri bağlanmışdır. İpoteka müqavilələrinə əsasən Cavabdeh4 məxsus Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Mərdanov qardaşları küçəsində, 16.17 mərtəbəli, 117b nömrəli binanın 1ci girişində, 16-cı mərtəbədə yerləşən 196.8 kv.m. ümumi, 118.9 kv.m. yaşayış sahəsindən ibarət, 4 otaqlı 58 nömrəli mənzil, Abşeron rayonu, Məmmədli kəndi, Südçülük sovxozu, Balaxanı küçəsində mülkiyyətdə olan 0.60 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 99.2 kv.m. yaşayış, 19.9 kv.m. köməkçi sahədən ibarət, 1 mərtəbəli, 5 otaqlı fərdi yaşayış evi, Cavabdeh5 məxsus ünvan 8 ünvanında yerləşən 54.15 kv.m. ümumi sahədən ibarət, 2 otaqlı, 9 saylı mənzil, Cavabdeh3 məxsus Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, 28 May küçəsi, b.18, m.3 (Yeni qaydalarla: AZ 1000, ünvan 10 ünvanında yerləşən 61 kv.m. ümumi sahədən ibarət 3 otaqlı mənzil, sonrakı ipoteka müqavilələrinə əsasən Cavabdeh4 məxsus İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.1694 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 1 764.8 kv.m ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binası, İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.077 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 255.4 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyriyaşayış binası, İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.2414 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 1 590.5 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binası, İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 1.9282 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 631.2 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyriyaşayış binası, İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.084 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 719 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyriyaşayış binası ipoteka ilə yüklü edilmişdir. 25.9. Faiz borcunun məbləği ilə bağlı məhkəmə qeyd etmişdir ki, iddiaçı "xxxx" ASC xx.xx.2021-ci il tarixdə cavabdehlərə ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsinə dair bildiriş (xəbərdarlıq məktubu) göndərməklə kredit müqavilələri üzrə borcun vaxtından əvvəl ödənilməsini tələb etdiyindən həmin tarixdən sözügedən müqavilələrə birtərəfli qaydada xitam verilmişdir. Belə ki, "xxxx" ASC yalnız xx.xx.2021-ci il tarixədək, yəni müqavilələrə xitam verilənədək olan müddət üçün müqavilə üzrə hesablanmış faiz borcunun ödənilməsini tələb etməkdə haqlıdır. 25.10. Məhkəmə iddianın xx.xx.2017-ci il tarixli, **********19817 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə kredit borcuna görə 1.762.531,75 manat, xx.xx.2019-cu il tarixli **********35518 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 272.961,82 manat və xx.xx.2019-cu il tarixli **********50019 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 2.490.833,33 manat məbləğində cərimə faizlərinin tutulması hissəsində qeyd etmişdir ki, müqavilədə müqavilə öhdəliklərinin gecikdirilməsinə görə vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə illik 30%-lə hesablanması nəzərdə tutulan məbləğ “faiz” adlandırılsa da, mahiyyət etibarilə həmin məbləğ müqavilə ilə müəyyənləşdirilən və öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi halda tətbiq edilən dəbbə puludur. Belə olan halda məhkəmə tələb olunan dəbbə pulunun əsas borc məbləğinə nisbətini, eləcə də həm kreditorun, həm də borclunun əsaslı mənafeyini, eləcə də dəbbə pulunun yalnız müqavilələrin xitam verildiyi tarixədək hesablanması üçün əsasların mövcud olduğunu (müqaviləyə xitam verildiyi tarixdən sonra eyni pozuntuya, yəni krediti qaytarmaq öhdəliyinin icrasının gecikdirilməsinə görə digər maliyyə sanksiyası Mülki Məcəllənin 445.7-ci maddəsinə əsasən faizlərin tutulması - tətbiq edilmişdir) nəzərə alaraq hesab etmişdir ki, ipoteka predmeti hesabına tutulması tələb olunan dəbbə pulu tənasübsüz surətdə yüksək olduğundan həmin məbləğ azaldılaraq xx.xx.2017-ci il tarixli, **********19817 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə dəbbə pulu 60.000 manat, xx.xx.2019- cu il tarixli **********35518 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə dəbbə pulu 19.000 manat və xx.xx.2019-cu il tarixli **********50019 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə dəbbə pulu 170.000 manat məbləğində müəyyən edilməlidir. 25.11. Məhkəmə iddianın mübahisəli kredit müqavilələri üzrə əsas, faiz borcu və dəbbə pulu ilə yanaşı Mülki Məcəllənin 445.7- ci maddəsinə əsasən kreditin verilməsi müddəti bitdiyi tarixdən, yəni xx.xx.2021-ci il tarixindən xx.xx.2023-cü il tarixədək olan müddət üçün (sonuncu iddia həcminin dəyişdirilməsi barədə ərizənin verildiyi tarixədək) kredit müqavilələri üzrə gecikdirilmiş əsas borc məbləğlərinə illik 5% olmaqla əldən çıxmış fayda ilə bağlı qeyd etmişdir ki, Maraqlı şəxs MMC-nin kredit müqavilələrin əsasən kredit üzrə əsas borc məbləğinin ödənilməsini təxminən 29 aydan artıq müddətə (909 gün) gecikdirdiyini nəzərə alaraq hesab edir ki, iddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti "xxxx"ının Mülki Məcəllənin 445.7-ci maddəsinə əsasən pul öhdəliyinin icrasının gecikdirilməsinə görə illik 5 faizlə əldə çıxmış faydanın hesablanması üçün əsaslar mövcuddur. 25.12. Məhkəmə həmçinin qeyd etməyi zəruri hesab etmişdir ki, iddiaçı ASC «Xalq» Bankı tərəfindən ipoteka predmetlərinə tutma yönəldilməsi ilə bağlı “İpoteka haqqında” AR Qanununda nəzərdə tutulmuş prosedura əməl edilmiş, ipoteka qoyanlara ipotekaya tutma yönəldilməsi barədə bildiriş göndərilmiş, həmin bildirişlərin daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində qeydə alınması təmin edilmişdir. Bununla yanaşı məhkəmə ipotekaya tutma yönədilməsi barədə çəkilmiş 910 manat, 650 manat və 810 manat məbləğində işə baxılması ilə bağlı məsrəflərə münasibətdə qeyd edir ki, ipotekaya tutma yönəldilməsi hissəsində iddia təmin edildiyindən, eyni zamanda tərəflər arasında bağlanmış ipoteka və sonrakı ipoteka müqavilələrində ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsi ilə bağlı ipoteka saxlayanın çəkdiyi xərclər də ipoteka ilə təmin edilmiş tələblərə aid edildiyindən həmin xərclər də ipoteka predmetlərinin satışından əldə edilən vəsait hesabına ödənilməlidir. 25.13. Məhkəmə araşdırması gedişində ipoteka predmetlərinin real bazar qiymət və likvid dəyərinin müəyyən edilməsi məqsədilə mütəxəssis rəyi alınmışdır. “Lex Fori” Hüquq və Qiymətləndirmə Şirkətinin 29 sentyabr 2022-ci il tarixli, 29, 30, 31, 32, 33 və 34 saylı hesabatlara (mütəxəssis rəylərinə) əsasən 29 sentyabr 2022-ci il tarixinə müvafiq olaraq İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.084 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 719 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyriyaşayış binasının bazar dəyəri 998.000 manat, likvid qiyməti 910.000 manat, İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 1.9282 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 631.2 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasının bazar dəyəri 1.333.000 manat, likvid qiyməti 1.220.000 manat, İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.2414 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 1 590.5 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasının bazar dəyəri 3.057.000 manat, likvid qiyməti 2.800.000 manat, İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.077 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 255.4 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasının bazar dəyəri 945.000 manat, likvid qiyməti 870.000 manat, İsmayıllı rayonu, Tircan kəndində mülkiyyətdə olan 0.1694 ha torpaq sahəsi və həmin torpaq sahəsində yerləşən 1764.8 kv.m. ümumi sahədən ibarət qeyri-yaşayış binasının bazar dəyəri 3.703.000 manat, likvid qiyməti 3.350.000 manat, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Mərdanov qardaşları küçəsində yerləşən, 117b nömrəli evin 58 saylı mənzilinin bazar dəyəri 570.000 manat, likvid qiyməti 550.000 manat, Bakı şəhəri, Xətai rayonu, Zığ yolu küçəsində yerləşən 36 saylı evin 9 saylı mənzilinin bazar dəyəri 80.000 manat, likvid qiyməti 75.000 manat, Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, 28 may küçəsində yerləşən 18 saylı evin 3 saylı mənzilinin bazar dəyəri 150.000 manat, likvid qiyməti 140.000 manat, Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km-2, korpus “A”, 20 ünvanında yerləşən E5 literli qeyri-yaşayış binasının bazar dəyəri 750.000 manat, likvid qiyməti 630.000 manat, Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km 2, korpus “A”, 16 ünvanında yerləşən E6 literli qeyri-yaşayış binasının bazar dəyəri 750.000 manat, likvid qiyməti 630.000 manat, Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km 2, korpus “A”, 22 ünvanında yerləşən E7 literli qeyriyaşayış binasının bazar dəyəri 750.000 manat, likvid qiyməti 630.000 manat, Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km 2, korpus “A”, 23 ünvanında yerləşən E8 literli qeyri-yaşayış binasının bazar dəyəri 750.000 manat, likvid qiyməti 630.000 manat, Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km 2, korpus “A”, 24 ünvanında yerləşən E9 literli qeyri-yaşayış binasının bazar dəyəri 750.000 manat, likvid qiyməti 630.000 manat, Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km 2, korpus “A”, 25 ünvanında yerləşən E10 literli qeyri-yaşayış binasının bazar dəyəri 750.000 manat, likvid qiyməti. 25.14. 630.000 manat, Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Salyan Şossesi, 14-cü km-2, korpus “A”, 1 “A” ünvanında istifadədə olan 0.05609 ha torpaq sahəsində yerləşən 1438.9 kv.m. ümumi sahədən ibarət, 3 mərtəbəli qeyri-yaşayış binasının bazar dəyəri 3.300.000 manat, likvid qiyməti 2.700.000 manat, Abşeron rayonu, Məmmədli kəndində 0.60 ha torpaq sahəsində yerləşən fərdi yaşayış evinin ilkin satış qiyməti bazar dəyəri 320.000 manat, likvid qiyməti 300.000 manat dəyərində müəyyən edilmişdir. 25.15. Bununla yanaşı iş materiallarından görünür ki, ipoteka predmetləri olan əmlak ipoteka müqaviləsi bağlanarkən də tərəflər arasında qarşılıqlı razılıq əsasında qiymətləndirilmişdir.
26. Birinci instansiya məhkəməsi hazırkı mübahisəyə AR MM-nin 269, 270.1, 385.1, 386, 442,443.1, 445.2, 445.7, 449, 1, 739, 743-ci maddələrini, “İpoteka haqqında” AR Qanununun 3.1, 4, 10.4, 11.1, 11.2, 34.1, 34.1.1, 41.1-ci maddələrini tətbiq etmişdir.
b) Apellyasiya instansiyasi məhkəməsindəki ilk icraat
27. İddiaçı tərəfindən həmin qətnamədən verilmiş apellyasiya şikayətində qətnamənin qismən ləğv edilməsi və iddianın tam təmin edilməsinə dair qətnamə qəbul olunması xahiş edilmiş, mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələb irəli sürməyən üçüncü şəxs Maraqlı şəxs tərəfindən qətnamədən verilmiş apellyasiya şikayətində, qətnamənin faiz və cərimə hissəsində ləğv edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsi xahiş edilmişdir.
28. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Kommersiya kollegiyasının 2024-cü il 23 may tarixli 2-2(103)-401/2024 nömrəli qətnaməsi ilə iddiaçı və üçüncü şəxsin apellyasiya şikayətlərinin təmin edilməməsi, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin mübahisələndirilən hissələrdə dəyişdirilmədən saxlanılması qət edilmişdir.
29. Məhkəmə gəldiyi nəticəni aşağıda göstərildiyi kimi əsaslandırmışdır:
29.1. İşin birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən müəyyən edilmiş mübahisəsiz hallarından görünür ki, iddiaçı bankla üçüncü şəxs Maraqlı şəxs MMC arasında bağlanmış xx.xx.2017-ci il tarixli **********19817 №-li, xx.xx.2019cu iltarixli **********35518 №-li, xx.xx.2019- cu il tarixli **********50019 №-li kredit müqavilələri üzrə borclar tam ödənilmədiyindən bank ipoteka qoyanlara qarşı ipoteka predmetlərinə tutma yönəldilməklə kredit borclarının tutulması üçün iddia qaldırmışdır. Bankın xx.xx.2017-ci il tarixli **********19817 №-li kredit müqaviləsi üzrə 1.762.531,75 manat məbləğində cərimə tələbi məhkəmə tərəfindən 60.000 manat məbləğində, xx.xx.2019cu iltarixli **********35518 №-li kredit müqaviləsi üzrə 272.961,82 manat məbləğində cərimə tələbi 19.000 manat məbləğində, xx.xx.2019- cu il tarixli **********50019 №-li kredit müqaviləsi üzrə 2.490.833,33 manat məbləğində cərimə faizi 170.000 manat məbləğində təmin edilmişdir. 29.2. Kredit müqavilələrinin 6.2-ci bəndlərində nəzərdə tutulmuşdur ki, borc alan tərəfindən əsas borcun tam məbləğinin və ya müvafiq hissəsinin qaytarılması müddətləri pozulduqda, borc alan banka vaxtı keçmiş əsas borc məbləğinə gecikdirmənin hər günü üçün illik 30% faiz dərəcəsi ilə hesablanan penya ödəyir. Məhkəmə birinci instansiya məhkəməsinin mövqeyi ilə razılaşır ki, müqavilə üzrə cərimələr hər gün üçün illik 30 faiz dərəcəsi ilə hesablandığından əsas borcla müqayisədə tənasübsüz şəkildə yüksək məbləğlər tələb edildiyindən MM-nin 467-ci maddəsinə əsasən azaldılmalıdır. Məhkəmə kollegiyası bank tərəfindən dəbbə pulu ilə yanaşı eyni zamanda illik 5 faizlə zərər tələb edildiyini və MM-nin 466.1.-ci maddəsində öhdəliyin icra edilməməsi və ya lazımınca icra edilməməsi üçün dəbbə pulu müəyyənləşdirilmişsə, zərərin dəbbə pulu çatmamış hissəsinin əvəzinin ödənilməsi nəzərdə tutulduğunu və hazıkı halda zərərlə bağlı hissədə tələbin təmin ediliyini nəzərə alaraq məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmiş cərimə məbləğlərinin artırılması üçün əsas müəyyən etmir. 29.3. Məhkəmə eyni zamanda hesab edir ki, kredit öhdəliyi vaxtında icra edilmədiyi təqdirdə kredit müqavilələrinin 6.2-ci bəndinə əsasən borclalanın cərimə ödəmək vəzifəsi yarandığından üçüncü şəxsin cərimə hissəsində iddianın rədd edilməsinə dair tələbi əsassızdır. 29.4. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 399.3, 399.4, 445 və 449-cu maddələrinin bəzi müddəalarının şərh edilməsinə dair 24 dekabr 2014-cü il tarixli qərarında formalaşdırılmış hüquqi mövqeyə görə, kreditor kredit müqaviləsindən irəli gələn öhdəliyin icrası üçün nəzərdə tutulmuş müddət bitənədək pul vəsaitindən istifadə haqqının (faizlərin), həmin müddətdən sonrakı dövr üçün isə öhdəliyin icra edilməməsinə görə mülki qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş və hesablanmış faiz formasında zərərin (real zərər və əldən çıxmış faydanın) ödənilməsini tələb edə bilər. 29.5. Hazırkı halda məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmiş kredit müqavilələri üzrə istifadə haqqı olan faizlər (bank tərəfindən ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsi barədə bildiriş göndərməklə müqavilələrə xitam verildiyi xx.xx.2021-ci il tarixədək hesablanmış), o cümlədən MM-nin 445.7-ci maddəsinə əsasən bank tərəfindən tələb edilən illik 5 faizlə əldən çıxmış faydanın məbləği (xx.xx.2021-ci il tarixdən xx.xx.2023-cü il tarixədək olan 909 gün üçün hesablanmış) düzgün müəyyən edildiyindən faiz tələbi ilə bağlı hissədə də qətnamənin ləğv edilməsi və dəyişdirilməsi üçün əsaslar müəyyən edilmir. 29.6. Birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən borcalan Maraqlı şəxs MMC-nin cavabdeh qismində deyil, üçüncü şəxs qismində prosesə cəlb edilməsinin prosessual pozuntu olduğuna dair üçüncü şəxsin apellyasiya şikayətində qeyd edilənlərlə bağlı məhkəmə qeyd edir ki, MPM-nin 50.3-cü maddəsinə əsasən iddia tələbinin yönəldiyi fiziki və hüquqi şəxslər cavabdeh hesab olunurlar. Yəni iddiaya cavab verməli olan cavabdehi seçmək hüququ iddiaçıya məxsus olduğundan prosessual qanunvericilikdə məhkəmənin hər hansı fiziki və ya hüquqi şəxsi cavabdeh qismində cəlb etmək səlahiyyəti nəzərdə tutulmamışdır. Buna görə də, işə baxmış hakim tərəfindən hər hansı prosessual pozuntuya yol verildiyi müəyyən olunmur.
30. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin 2-2(103)-401/2024 saylı, 20 avqust 2024-cü il tarixli qərardadı ilə qətnamədən mübahisə predmeti barəsində müstəqil tələblər irəli sürməyən üçüncü şəxs Maraqlı şəxs MMC tərəfindən verilmiş kassasiya şikayəti geri qaytarılsın.
31. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin 2-2(103)-401/2024 saylı,xx.xx.2025-ci il tarixli qərardadı ilə qətnamədən kassasiya şikayəti verilməsi üçün buraxılmış müddətin bərpa edilməsinə dair Maraqlı şəxs MMC-nin nümayəndəsi (vəkili) tərəfindən verilmiş ərizə təmin edilməsin və kassasiya şikayəti geri qaytarılsın.
c) kassasiya instansiyasi məhkəməsindəki ilk icraat
32. Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsinin 2-2(102)-210/2022 saylı, xx.xx.2022-ci il tarixli qərardadı ilə Bakı Kommersiya Məhkəməsinin 2022-ci il 07 yanvar tarixli, e-2-2(113)-265/2022 saylı qərardadı dəyişdirilmədən saxlanılmış, üçüncü şəxs Maraqlı şəxs MMC-nin şikayəti təmin edilməmişdir.
d) kassasiya instansiyasi məhkəməsindəki ikinci icraat
33. Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsinin 2-2(102)-596/2024 saylı, xx.xx.2024-cü il tarixli qərardadı ilə üçüncü şəxs tərəfindən verilmiş kassasiya şikayəti təmin edilməmiş, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyasının 2024-cü il 20 avqust tarixli 2-2(103)-401/2024 nömrəli qərardadı dəyişdirilmədən saxlanılmışdır.
e) kassasiya instansiyasi məhkəməsindəki üçüncü icraat
34. Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsinin 2-2(102)-145/2025 saylı, xx.xx.2025-ci il tarixli qərardadı ilə kassasiya şikayəti təmin olunmamış, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyasının 2025-cü il 7 yanvar tarixli 2-2(103)-401/2024 nömrəli qərardadı dəyişdirilmədən saxlanılmışdır.
Apellyasiya instansiyasi məhkəməsindəki hazırkı icraat
a) Apellyasiya şikayətinin dəlilləri
35. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli e-2-2(113)-31/2023 nömrəli qətnaməsindən Cavabdeh3 apellyasiya şikayəti verərək qətnamənin əmlakın qiymətləndirilməsi hissəsində ləğv edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir.
36. Apellyasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, hər kəs, onun mülki hüquq və vəzifələri müəyyən edilərkən və ya ona qarşı hər hansı cinayət ittihamı irəli sürülərkən, qanun əsasında yaradılmış müstəqil və qərəzsiz məhkəmə vasitəsi ilə, ağlabatan müddətdə işinin ədalətli və açıq araşdırılması hüququna malikdir. Cavabdeh qismində Cavabdeh3 iş üzrə icraata cəlb edilsə də mübahisə barəsində heç bir xəbəri olmamışdır. Cavabdeh3 heç bir bildiriş, qətnamə göndərilməmişdir. Yalnız icra məmurlarının xəbərdarlığından sonra belə bir qətnamənin mövcudluğundan xəbəri olmuşdur. Məhkəmə əsassız olaraq Cavabdeh3 cavabdeh qismində cəlb etmiş, Maraqlı şəxs MMC-ni isə cavabdeh qismində deyil üçüncü şəxs qismində cəlb etmişdir. Belə ki, göstərilən borc məbləği Maraqlı şəxs MMC ilə bağlanmış kredit müqaviləsi əsasında yaranmışdır. Bundan başqa, məhkəmə qətaməsində borc məbləğinin tutulması, ödəniş edilmədiyi təqdirdə ipoteka ilə yüklü edilmiş əmlaklara yönəldilməsi qeyd edilməli idi. Lakin məhkəmə birbaşa ipoteka qoyanları cavabdeh qismində cəlb etmiş və əmlaklara yönəldilməsini qeyd etmişdir. Bundan başqa qeyd edilən əmlakların qiymətləndirilməsi 2016, 2017-ci illərdə həyata keçirilmişdir. Qətnamədə qeyd edilən məbləğ əmlakın real dəyərini əks etdirmir. Belə ki, həmin əmlakların hərracı keçirilməli olduğu təqdirdə qətnamə həmin əmlakların real dəyərindən dəfələrlə aşağı qiymətə satılacağını müəyyən edir. Bakı Kommersiya Məhkəməsi e-2-2(113)-31/2023 saylı, xx.xx.2023-cü il tarixli qətnaməsində işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulu nəzərdə tutulmuşdur. Halbuki, dəbbə pulu əsas və faiz borcuna münasibətdə azaldılmalı idi. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həmdə bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Belə ki, Bakı Kommersiya Məhkəməsinin e-2-2(113)-31/2023 saylı, xx.xx.2023-cü il tarixli qətnaməsində göstərilən əsas və faiz borcuna nisbətdə cərimə məbləği hesablanmışdır. Bu isə məhkəmənin ədalətsiz mövqeyini əks etdirir. Cavabdeh3 cavabdeh qismində cəlb etmiş olsa da ona heçbir bildiriş göndərilməmiş, qətnamə ona çatmamışdır. Yalnız icra məmurlarının xəbərdarlığından sonra belə bir qətnamənin mövcudluğundan xəbəri olmuşdur. Hər bir fiziki və hüquqi şəxs öz mülkiyyətindən maneəsiz istifadə hüququna malikdir. Heç kəs, cəmiyyətin maraqları naminə və qanunla və beynəlxalq hüququn ümumi prinsipləri ilə nəzərdə tutulmuş şərtlər istisna olmaqla, öz mülkiyyətindənməhrumedilə bilməz. Belə ki, Bakı Kommersiya Məhkəməsinin e-2-2(113)- 31/2023 saylı, xx.xx.2023-cü il tarixli qətnaməsi qanunsuz və əsassızdır. Belə ki, bu iş üzrə cavabdeh qismində Cavabdeh3 yox, Maraqlı şəxs MMC olmalı idi, borc məbləği, onun mülkiyyətində olan Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, 28 May küçəsi,b.18, m.3 (Yeni qaydalarla: AZ 1000, ünvan 10 ünvanında yerləşən 61 kv.m. ümumi sahədən ibarət 3 otaqlı mənzilə (16-cı ipoteka) yönəldilə bilməzdi. Qətnamə Cavabdeh3 mülkiyyət hüququnun pozulması nəticəsində qəbul edilmişdir. Cavabdeh3 mülkiyyətində olan daşınmaz əşyaya tutma yönəldilməsi, ipoteka predmetlərinin açıq hərrac satılması və həmin əmlak obyektinin satışından əldə olunan vəsait hesabına borc alan Maraqlı şəxs MMC-nin 23 avqust 2019-cu il tarixli **********50019 №-li Kredit müqaviləsi (3-cü Kredit müqaviləsi) üzrə borcunun ödənilməsi qəbul edilməzdir. Bu Cavabdeh3 əsas konstitusion hüquqlarından biri olan mülkiyyət hüququnun pozulmasıdır. Bütün bu hüquqpozmalar baş verən zaman, Cavabdeh3 prosesdən heç biri xəbəri olmamış, yalnız uzun müddətdən sonra məlumatı olmuşdur ki, onun mülkiyyətində olan, ipoteka ilə yüklü əmlaka borc yönəldilmişdir. Halbuki, bu işdə cavabdeh qismində, öhdəliyi icra etməli olan şəxs qismində Maraqlı şəxs MMC çıxış etməli idi. Ədalət mühakiməsi çəkişmə, tərəflərin bərabərliyi və faktlar əsasında həyata keçirilir. Tərəflər arasında çəkişmə baş tutmamış, cavabdeh prosesin iştirakı olmadan baş tutmuşdur, ona heç bir sms, bildiriş, qətnamə göndərilməmişdir. Məhkəmə həqiqətə nail olmaq üçün işin hərtərəfli, tam və obyektiv tədqiqinə lazımi şərait yaradır. Bunun üçün məhkəmə: işdə iştirak edən şəxslərə onların prosessual hüquq və vəzifələrini izah edir, görüləcək, yaxud görülməyəcək hərəkətlərin nəticələri barədə onları xəbərdar edir, onların prosessual hüquqlarının həyata keçməsinə kömək göstərir. Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Məhkəmə əsassız olaraq Cavabdeh3Əbülfəz qızını cavabdeh qismində cəlb etmiş, Maraqlı şəxs MMC-ni isə cavabdeh qismində deyil üçüncü şəxs qismində cəlb etmişdir. Belə ki, göstərilən borc məbləği Maraqlı şəxs MMC ilə bağlanmış kredit müqaviləsi əsasında yaranmışdır. Bundan başqa, məhkəmə qətaməsində borc məbləğinin tutulması, ödəniş edilmədiyi təqdirdə ipoteka ilə yüklü edilmiş əmlaklara yönəldilməsi qeyd edilməli idi. Lakin məhkəmə birbaşa ipoteka qoyanları cavabdeh qismində cəlb etmiş və əmlaklara yönəldilməsini qeyd etmişdir.
b) Məhkəmə icraatı iştirakçılarının izahatları
37. İddiaçının nümayəndəsi məhkəmə iclasında apellyasiya şikayətinə etiraz edərək təmin edilməməsini xahiş etmişdir.
38. Cavabdehin nümayəndəsi(vəkili) məhkəmə iclasında apellyasiya şikayətini müdafiə edərək təmin edilməsini xahiş etmişdir.
39. Üçüncü şəxsin qanuni təmsilçisi məhkəmə iclasında cavabdeh tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətini müdafiə edərək təmin edilməsini xahiş etmişdir. Tətbiq edilən hüquq
Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin:
40. Maddə 5.3. Mülki hüquq münasibətlərinin subyektləri öz hüquq və vəzifələrini vicdanla həyata keçirməyə borcludurlar.
41. Maddə 14.2.1. Mülki hüquqlar və vəzifələr mülki qanunvericilikdə nəzərdə tutulan əsaslardan, habelə fiziki və hüquqi şəxslərin qanunvericilikdə nəzərdə tutulmasa da, mülki qanunvericiliyin prinsiplərinə görə mülki hüquqlar və vəzifələr doğuran hərəkətlərindən əmələ gəlir.
42. Maddə 317.1. Borclu təminat vasitəsi ipoteka olan əsas öhdəliyi icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə, ipoteka saxlayan daşınmaz əşyanın satılmasını tələb edə bilər.
43. Maddə 319.1 və 319.6. Əgər borclu icrasını təmin etmək üçün əşyanın ipotekaya verildiyi öhdəliklərin yerinə yetirilməsini gecikdirmişsə, ipoteka saxlayan ipoteka ilə yüklü edilmiş obyekti açıq hərracdan satmaq hüququna malikdir. İpoteka predmetinin satışından götürülmüş məbləğ ipoteka saxlayanın tələblərini ödəməyə kifayət etmirsə, borclu çatışmayan məbləği ipoteka saxlayana ödəməlidir. Əgər satışdan götürülən və ya əldə edilən məbləğ ipoteka saxlayanın tələblərindən artıqdırsa, artıq məbləğ borcluya qaytarılmalıdır.
44. Maddə 385. Öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətlər etməli, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır.
45. Maddə 386.1. Öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır.
46. Maddə 390.5. Müqavilə şərtləri tərəflərin istəyi ilə müəyyənləşdirilir.
47. Maddə 404. Müqavilə şərtlərini təfsir edərkən məhkəmə təkcə müqavilədəki söz və ifadələrin hərfi mənasını deyil, həm də tərəflərin iradə ifadəsinin həqiqi mənasını, bütövlükdə müqavilənin hərfi mənasının onun digər şərtləri və mənası ilə müqayisəsini nəzərə alır. Bu zaman bütün müvafiq hallar, o cümlədən müqaviləyə qədərki danışıqlar və yazışmalar, tərəflərin qarşılıqlı münasibətlərində yaranmış praktika, işgüzar adətlər, tərəflərin sonrakı hərəkətləri nəzərə alınır.
48. Maddə 425. Öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir.
49. Maddə 442. Öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi başa düşülür. Bu mənada, öhdəliyin pozulması dedikdə öhdəliyin tərkibini təşkil edən hərəkətlərin ümumiyyətlə yerinə yetirilməməsi, lazımınca icra edilməməsi dedikdə isə vaxtında icra edilməməsi, xammalın, işin və xidmətin qüsurlu icrası və ya öhdəliyin tərkibini müəyyən edən digər şərtlərin pozulması başa düşülməlidir.
50. Maddə 448.1. Əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir.
51. Maddə 467. Məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır.
“İpoteka Haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanunun:
52. Maddə 33. Borclu əsas öhdəliyi icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə, ipoteka saxlayanın tələbinin ödənilməsi üçün ipoteka predmetinə tutma yönəldilə bilər.
53. Maddə 34.1.1. Əsas öhdəliyin, yaxud onun bir hissəsinin vaxtında icra olunmaması ipoteka saxlayanın ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi hüququnu yaradır.
54. Maddə 39.3..3. Məhkəmə ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi haqqında qərar qəbul edərkən qərarda ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətini göstərməlidir. İlkin satış qiyməti ipoteka qoyanla ipoteka saxlayanın razılaşması əsasında, mübahisə olduqda isə müstəqil qiymətləndiricinin rəyi əsasında məhkəmə tərəfindən müəyyən edilir.
55. Maddə 48.1. İpotekaya aşağıdakı hallarda xitam verilir: ipoteka saxlayan və ipoteka qoyan bu barədə razılığa gəldikdə; əsas öhdəliyə xitam verildikdə; tutmanın yönəldilməsi nəticəsində ipoteka predmeti satıldıqda; ipoteka predmeti məhv olduqda; bu Qanunla nəzərdə tutulmuş digər hallarda.
Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin:
56. Maddə 14.2. Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir.
57. Maddə 77.1. Hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir.
58. Maddə 80. Məhkəmə işin gedişində təqdim olunmuş ancaq o sübutları qəbul edir və nəzərə alır ki, onlar işdə tərəflərin tələblərini müəyyən edən faktlarla və hallarla əlaqədardır.
59. Maddə 81. Qanuna və ya digər normativ hüquqi aktlara əsasən müəyyən sübutetmə vasitələri ilə təsdiq edilməli olan işin halları başqa sübutlarla təsdiq oluna bilməz.
60. Maddə 88. Məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur.
61. Maddə 97.1. İşə baxılarkən xüsusi bilik tələb olunan sualları izah etmək üçün məhkəmə işdə iştirak edən şəxsin yazılı qaydada verilən əsaslandırılmış vəsatəti və ya öz təşəbbüsü ilə ekspertiza təyin edə bilər.
62. Maddə 103.1. Ekspertin rəyi məhkəmə üçün məcburi deyildir və bu Məcəllənin 88-ci maddəsində müəyyən edilmiş qaydalar üzrə məhkəmələr tərəfindən qiymətləndirilir.
63. Maddə 217.3. Qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır.
64. Maddə 385. Məhkəmə aktının apellyasiya qaydasında ləğv edilməsi üçün əsaslar aşağıdakılardır: 385.1.1. maddi hüquq normalarının və ya prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq edilməməsi; 385.1.2. məhkəmənin gəldiyi nəticə üçün mühüm əhəmiyyəti olan bütün faktiki halların aydınlaşdırılmaması; 385.1.3. birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən müəyyən edilmiş, iş üçün əhəmiyyəti olan halların sübut edilməməsi; 385.1.4. birinci instansiya məhkəməsinin qətnamədə göstərilmiş nəticələrinin işin hallarına uyğun gəlməməsi; 385.2. Birinci instansiya məhkəməsinin faktlar nöqteyi-nəzərindən qanuni və əsaslı olan və mahiyyəti üzrə düzgün olan qətnaməsi yalnız formal mülahizələrə görə ləğv edilə bilməz.
Apellyasiya baxışının hədləri
65. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını onun düzünə və ya dolayısı ilə mübahisələndirilən hissəsində, şikayət qərarın ləğv edilməsinə yönəldikdə və ya apellyasiya şikayətində və ona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə əsasən mübahisənin predmeti bölünməz olduqda isə tam yoxlayır. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının tətbiqinin düzgünlüyünü apellyasiya şikayətinin dəlillərindən asılı olmayaraq yoxlayır (Mülki Prosessual Məcəllənin 372.6-cı və 372.7-ci maddələri).
66. Mülki Prosessual Məcəllənin 372.1-ci maddəsinin tələbinə görə, apellyasiya instansiyası məhkəməsi tam hüquqlu məhkəmə kimi işə, işdə olan və əlavə təqdim olunmuş sübutlar əsasında mahiyyəti üzrə baxır.
67. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372-ci maddəsinin apellyasiya baxışının hədləri barədə müddəalarının həmin Məcəllənin 372.1 və 372.7-ci maddələrinin tələbləri baxımından şərh edilməsinə dair” 20 may 2011-ci il tarixli qərarında göstərilmişdir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372.1-ci maddəsinə uyğun olaraq apellyasiya instansiyası məhkəməsi həmin Məcəllənin 372.6-cı maddəsində nəzərdə tutulduğu hallarda birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını mübahisələndirilən hissəsində apellyasiya şikayətinin dəlilləri həcmində yoxlayır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372.1 və 372.7-ci maddələrinə uyğun olaraq apellyasiya instansiyası məhkəməsi maddi hüquq normalarına riayət edilməsini birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin mübahisələndirilən hissəsində yoxlayır. Bu hədlərdə apellyasiya instansiyası məhkəməsi şikayətin hüquqi mövqeyinə aid dəlillərdən asılı deyil və qətnaməni maddi hüquq normasının pozulması ilə əlaqədar apellyasiya şikayətində göstərilməyən əsaslarla da ləğv edə və dəyişdirə bilər.
68. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin “Apellyasiya və kassasiya şikayətlərinin mümkünlüyü və şikayətlərə baxılmasının hədləri ilə bağlı Mülki Prosessual Məcəllənin tətbiqi məsələlərinə dair” xx.xx.2020-ci il tarixli qərardadına əsasən məhkəmə aktlarının bir tərəfin (və ya tərəflərin) apellyasiya və ya kassasiya şikayəti əsasında yoxlanılmış hissələrinin, sonradan şikayət vermiş digər tərəfin şikayəti üzrə təkrarən apellyasiya və ya kassasiya qaydasında yoxlanılması yolverilməzdir.
69. Məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, Cavabdeh3 apellyasiya şikayətinin tələb hissəsində qətnamənin əmlakın qiymətləndirilməsi hissəsində ləğv edilməsini xahiş etsə də, apellyasiya şikayətinin dəlillərindən biri də əsas və faiz borcuna münasibətdə dəbbə pulunun tənasübsüz surətdə yüksək nəzərdə tutulmasıdır. Məhkəmə kollegiyası bildirir ki, dəbbə pulu hissəsində birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsi Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyası tərəfindən yoxlanılmış və kollegiyanın xx.xx.2024cü il tarixli, 2-2(103)-401/2024 nömrəli qətnaməsi ilə həmin hissədə dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin qərardadını nəzərə almaqla məhkəmə kollegiyası qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, hazırki halda birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin dəbbə pulu tələbinin təmin edildiyi hissədə mübahisələndirilməsi yolverilməzdir.
70. Mülki Prosessual Məcəllənin 372.6-cı maddəsinin tələblərini və apellyasiya şikayətinin dəlillərini nəzərə alaraq kollegiya qeyd edir ki, qətnamə birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən müəyyən edilmiş ipoteka predmetlərinin qiyməti və prosessual hüquq normaların düzgün tətbiq edilib-edilməməsi hissəsində yoxlanılır.
Apellyasiya instansiya məhkəməsinin mövqeyi
71. Məhkəmə apellyasiya şikayətinin dəlillərini, işin materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, apellyasiya şikayəti təmin edilməməli, Bakı Kommersiya Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli e-2-2(113)-31/2023 nömrəli qətnaməsi mübahisələndirilən hissədə dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır.
72. Mülki qanunvericilikdə təsbit edilmiş öhdəlik hüququnun normaları baxımından öhdəliyin icrası onun predmetini təşkil edən hərəkətlərin yerinə yetirilməsində və ya yetirilməməsində ifadə olunur. Bu mənada, öhdəliyin pozulması dedikdə öhdəliyin tərkibini təşkil edən hərəkətlərin ümumiyyətlə yerinə yetirilməməsi, lazımınca icra edilməməsi dedikdə isə vaxtında icra edilməməsi, xammalın, işin və xidmətin qüsurlu icrası və ya öhdəliyin tərkibini müəyyən edən digər şərtlərin pozulması başa düşülməlidir.
73. Kollegiya hesab edir ki, mülki qanunvericiliyin yuxarıda şərh olunmuş normaları və müqavilə şərtləri baxımından tərəflər arasında müqavilədən irəli gələn öhdəlik münasibətləri yaranmışdır və birinci instansiya məhkəməsi haqlı olaraq həmin münasibətlər çərçivəsində apellyatorların hərəkətlərini öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi kimi qiymətləndirmişdir.
74. Cavabdeh3 cavabdeh qismində işə cəlb edilməsi və əsas müqavilə üzrə borcun ödənilməsi üçün tutmanın birbaşa ipoteka ilə yüklü edilmiş əmlaklara yönəldilməsi barədə apellyatorun dəlilinə münasibətdə məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, işin məhkəmələr tərəfindən müəyyən edilmiş mübahisəsiz hallarına görə, cavabdeh A. Məmmədova 23 avqust 2019-cu il tarixli **********50019/İM-4 №-li İpoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka qoyan olmuşdur. O da qeyd olunmalıdır ki, müqavilə azadlığı prinsipinə uyğun olaraq, tərəflər ipoteka predmetinin xx.xx.2019-cu il tarixli **********50019 №-li kredit müqaviləsi üzrə yüklü edilməsini öz aralarında razılaşdırmışlar. Odur ki, iddiaçının A. Məmmədovanı cavabdeh müəyyən etməsi tam qanunauyğun olmuşdur və birinci instansiya məhkəməsi də bununla bağlı hər hansı hüquq pozuntusuna yol verməmişdir. Həmçinin hazırkı apellyasiya baxışının predmetini yalnız cavabdeh A. Məmmədovanın apellyasiya şikayətinə baxılması təşkil etdiyindən məhkəmə kollegiyası digər cavabdehlərə münasibətdə sözügedən dəlillərlə əlaqədar hüquqi dəyərləndirmə aparılmasına lüzum görmür.
75. Kollegiya apellyatorların şikayətinin ipoteka predmetlərinin ilkin satış qiyməti ilə bağlı hissəsini də əsassız hesab edir. Nəzərə alınsa ki, “İpoteka haqqında” Qanunun hazırki işə tətbiq edilən 39.3.3-cü maddəsinə görə ilkin satış qiyməti ipoteka qoyanla ipoteka saxlayanın razılaşması əsasında, mübahisə olduqda isə müstəqil qiymətləndiricinin rəyi əsasında məhkəmə tərəfindən müəyyən edilir. İşdən görünür ki, müvafiq qiymətlər birinci instansiya məhkəməsinin təyin etdiyi qiymətləndiricinin rəyi əsasında müəyyən olunmuşdur və apellyatorlar əmlakların dəyərinin daha yüksək olduğuna dair alternativ qiymətləndirmə rəyləri təqdim etməmişlər.
76. Bu qənaətə gələrkən kollegiya onu da nəzərə alır ki, 2019-cu ildə bağlanmış ipoteka müqavilələrində müəyyənləşdirilən qiymətlərlərə müqayisədə, qiymətləndiricinin müəyyənləşdirdiyi qiymətlər real qiymətə uyğun olmayan hesab edilə bilməz. Belə ki, birinci instansiya məhkəməsinin ipoteka predmetinin müqavilənin bağlandığı tarixdən keçən müddət ərzində daşınmaz əmlak bazarında qiymətlərin azalması deyil, əksinə, artmasının daha real və ağlabatan olduğundan ipoteka predmetinin likvid dəyərinin müqavilə üzrə, habelə mütəxəssis rəyində nəzərdə tutulmuş məbləğdən daha aşağı qiymətə müəyyən olunmasının məqsədəmüvafiq olmaması barədə gəldiyi nəticə tam əsaslıdır.
77. Tərəfə məhkəmə icraatı barədə lazımi qaydada məlumat verilməməsi barədə apellyasiya şikayətinin dəlilinə münasibətdə məhkəmə kollegiyası bildirir ki, məhkəmə bildirişləri cavabdeh A. Məmmədovanın qeydiyyat ünvanı üzrə göndərilmişdir. Məhkəmə kollegiyası onu da qeyd edir ki, A. Məmmədovanın apellyasiya şikayətində qeyd edilmiş ünvanı məhkəmə bildirişlərinin göndərildiyi ünvanla eynilik təşkil edir. Digər tərəfdən, öz mövqeyini birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsindən verdiyi apellyasiya şikayətində izah edən A. Məmmədova apellyasiya instansiyası məhkəməsinə hər hansı əlavə sübut da təqdim etməmişdir.
78. Beləliklə, Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən mübahisəli hüquq münasibətini tənzimləyən maddi hüquq normaları düzgün tətbiq olunmuşdur. İş üzrə mübahisələndirilən hissədə düzgün qətnamə qəbul edilməməsi ilə nəticələnən prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq olunmaması halları müəyyən edilmir. Bu baxımdan, birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin mübahisələndirilən hissədə ləğv olunması və ya dəyişdirilməsi üçün əsas yoxdur.
79. Mülki Prosessual Məcəllənin 119.1-ci maddəsinin tələblərinə əsasən məhkəmə xərclərinə dair məsələyə də qiymət verməyin zəruriliyini vurğulayaraq kollegiya qeyd edir ki, apellyasiya şikayəti vermək üçün cavabdehin ödədiyi dövlət rüsumunun məbləği onun özünə aid olunmalıdır. Nəzərə alınmalıdır ki, məhkəmə xərclərinin bölüşdürülməsi məsələsi prosessual qanunvericiliklə tənzimləndiyindən, bununla bağlı qərar qəbul edərkən məhkəmə, müvafiq tələbin olub-olmamasına bağlı deyildir.
80. Məhkəmə yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372, 382-385, 392, 393, 402-406-cı maddələrinin tələblərini rəhbər tutaraq,
QƏT ETDİ:
Cavabdeh3 tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti təmin edilməsin. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli, e-2-2(113)-31/2023 nömrəli qətnaməsi mübahisələndirilən hissədə dəyişdirilmədən saxlanılsın. Cavabdeh tərəfindən apellyasiya şikayətinin verilməsi üçün ödənilmiş dövlət rüsumu onun özünə aid edilsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi (elektron kabinetə yerləşdirildiyi) gündən 2 (iki) ay müddətində Bakı Apellyasiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyasına kassasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilməzsə, qətnamə işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 2 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir.