Məhkəmə qərarları › İş №2-2(103)-992/2025

Bakı Apellyasiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №2-2(103)-992/2025

12.12.2025 · Müqavilələrdən əmələ gələn öhdəliklər üzrə mübahisələr - Podrat müqaviləsi üzrə mübahisələr
Mənbə: Azərbaycan məhkəmə sistemi (courts.gov.az) — anonimləşdirilmiş rəsmi mətn. Dataset: Azerbaijan Court Data (CC-BY-4.0).

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № 2-2(103)-992/2025 12.12.2025 BAKI APELLYASİYA MƏHKƏMƏSİ İddiaçı Cavabdehnə qarşı “müqavilənin ləğvi və pulun tutulması” tələbinə dair kommersiya mübahisəsi üzrə (Açar sözlər: müqavilə üzrə öhdəliklərin təqsirli pozuntusuna görə dəymiş zərərin əvəzinin ödənilməsi, sübutetmə) hakimlər X2 (sədrlik edən və məruzəçi), X28 və Şirinov Ziya Allahverdi oğlundan ibarət tərkibdə, Məhərrəmova Günel Elman qızının katibliyi, İddiaçı qanuni nümayəndəsi Qanuni nümayəndə1, nümayəndəsi və vəkili Vəkil2, Cavabdeh nümayəndəsi X20 iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdehnə qarşı “müqavilənin ləğvi və pulun tutulması” tələbinə dair kommersiya mübahisəsi üzrə Bakı Kommersiya Məhkəməsinin xx.xx.2025-ci il tarixli e-2- 2(113)-683/2025 nömrəli qətnaməsindən iddiaçı tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətinə əsasən işə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, aşağıdakı qətnaməni qəbul etdi: İşin halları

1. İddiaçı (sub-subpodratçı) ilə Cavabdeh (subpodratçı) arasında 22 fevral 2021-ci il tarixli AZF-0104-065 saylı sub-subpodrat müqaviləsi bağlanmışdır.

2. Həmin Müqavilənin 5.1-ci bəndinə əsasən “sub-subpodratçı işləri müqavilənin qüvvəyə mindiyi tarixindən etibarən sub-podratçı tərəfindən razılaşdırılmış və təsdiq edilmiş iş qrafikinə və planına uyğun olaraq başlamalı və qeyd olunan işləri 4 (dörd) ay ərzində tamamlamalıdır.

3. Müqavilənin 49.10.1-ci bəndinin ikinci abzasında göstərilmişdir ki, müqavilə tərəflərindən hər biri müqavilənin ən azı bir nüsxəsini imzaladıqdan sonra qüvvəyə minir.

4. İddiaçı ilə Cavabdeh arasında 22 fevral 2021-ci il tarixli AZF-0104-065 saylı subsubpodrat müqaviləsinə 1 saylı Əlavə bağlanmışdır.

5. 1 saylı Əlavənin 1.1-ci bəndində göstərilmişdir ki, bu iş həcminə layihə və tələblərə uyğun olaraq bu Müqavilənin 2 saylı Əlavəsində qeyd olunan boruların izolyasiyası daxildir.

6. İddiaçı ilə Cavabdeh arasında 22 fevral 2021-ci il tarixli AZF-0104-065 saylı subsubpodrat müqaviləsinə 2 saylı Əlavə bağlanmışdır.

7. İddiaçı ilə Cavabdeh arasında 22 fevral 2021-ci il tarixli AZF-0104-065 saylı subsubpodrat müqaviləsinə 3 saylı Əlavə bağlanmışdır.

8. xx.xx.2021-ci il tarixində İddiaçı ilə Cavabdeh arasında 22 fevral 2021-ci il tarixli AZF-0104-065 saylı sub-subpodrat müqaviləsinə 4 saylı Əlavə bağlanmışdır.

9. xx.xx.2021-ci il tarixində İddiaçı ilə Cavabdeh arasında 22 fevral 2021-ci il tarixli AZF-0104-065 saylı sub-subpodrat müqaviləsinə 5 saylı Əlavə bağlanmışdır.

10. xx.xx.2021-ci il tarixində İddiaçı ilə Cavabdeh arasında 22 fevral 2021-ci il tarixli AZF-0104-065 saylı sub-subpodrat müqaviləsinə 6 saylı Əlavə bağlanmışdır.

11. xx.xx.2022-ci il tarixində İddiaçı ilə Cavabdeh arasında 22 fevral 2021-ci il tarixli AZF-0104-065 saylı sub-subpodrat müqaviləsinə 7 saylı Əlavə bağlanmışdır.

12. xx.xx.2022-ci il tarixində İddiaçı ilə Cavabdeh arasında 22 fevral 2021-ci il tarixli AZF-0104-065 saylı sub-subpodrat müqaviləsinə 8 saylı Əlavə bağlanmışdır.

13. xx.xx.2022-ci il tarixində İddiaçı ilə Cavabdeh arasında 22 fevral 2021-ci il tarixli AZF-0104-065 saylı sub-subpodrat müqaviləsinə 9 saylı Əlavə bağlanmışdır.

14. xx.xx.2022-ci il tarixində İddiaçı ilə Cavabdeh arasında 22 fevral 2021-ci il tarixli AZF-0104-065 saylı sub-subpodrat müqaviləsinə 10 saylı Əlavə bağlanmışdır.

15. xx.xx.2021-ci il tarixində X21 (icraçı) ilə İddiaçı (sifarişçi) arasında xidmət müqaviləsi imzalanmışdır.

16. X21 tərəfindən İddiaçınə xx.xx.2021-ci il tarixdə EBBK 809732 nömrəli, xx.xx.2021ci il tarixdə EBBK 809881 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixdə EBBM 943708 nömrəli, xx.xx.2022ci il tarixli EBBQ 395495 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBQ 395826 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBR 733475 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBU 313209, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBU 313402 nömrəli, 13.06.22-ci il tarixli EBBY 131769 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCC 248019 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCA 249151 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCA 249442 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCE 531532 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCE 531732 nömrəli elektron qaimələr göndərilmişdir.

17. xx.xx.2021-ci il tarixdə “Macaz Construction” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti (icarəyəverən) ilə İddiaçı (icarəçi) arasında icarə müqaviləsi imzalanmışdır.

18. “Macaz Construction” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti tərəfindən İddiaçınə xx.xx.2021-ci il tarxli EBBJ 115535 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli EBBJ 118835 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli EBBK 554769 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli EBBK 728499 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli EBBM 404364 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBM 404611 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli EBBO 217352 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli 216685 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBP 806664 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBP 806860 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBR 416089 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBR 416606 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBS 731578 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBS 731715 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBV 013642 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBV 018072 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBX 817801, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBX 817000 nömrəli, xx.xx.2022ci il tarixli EBBX 817637 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCG 260057 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCG 259550 nömrəli, xx.xx.2022-cü il tarixli EBDS 560243 nömrəli, xx.xx.2023-cü il tarixli EBCM 662913 nömrəli, xx.xx.2023-cü il tarixli EBCM 640317 nömrəli, xx.xx.2023-cü il tarixli EBCM 640253 nömrəli, xx.xx.2023-cü il tarixli EBCM 662735 nömrəli, xx.xx.2023-cü il tarixli EBCM 641156 nömrəli elektron qaimələr göndərilmişdir.

19. xx.xx.2021-ci il tarixində “email” vasitəsilə layihə üzrə məsul şəxslərə layihə üzrə görülən işlərin vəziyyətini əks etdirən hesabat göndərilərək hazırkı tarixə olan mövcud vəziyyət izah edilmişdir.

20. İddiaçı elektron poçt vasitəsilə xx.xx.2023-cü il tarixdə Forma-2 arayışı göndərmişdir.

21. İddiaçı xx.xx.2022-ci il tarixdə, xx.xx.2022-ci il tarixdə, xx.xx.2022-ci il tarixdə, xx.xx.2022-ci il tarixdə, xx.xx.2022-ci il tarixdə, xx.xx.2022-ci il tarixdə, xx.xx.2022-ci il tarixdə, xx.xx.2022-ci il tarixdə, xx.xx.2022-ci il tarixdə muzdla bağlı qiymətlər təklifini cavabdehə göndərmişdir.

22. 09.10.2021-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 100 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

23. 18.10.2021-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 5195.49 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

24. 03.11.2021-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 300 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

25. 10.11.2021-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 200 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

26. 22.11.2021-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 4088.25 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

27. 22.11.2021-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 279.5 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

28. 22.11.2021-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 412.25 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

29. 23.11.2021-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 600 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

30. 24.11.2021-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 21380.59 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

31. 17.12.2021-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 7467.49 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

32. 21.12.2021-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 412.25 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

33. 23.12.2021-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 12857.98 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

34. 25.12.2021-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 279.5 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

35. 28.12.2021-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 481.32 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

36. 05.07.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 450 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

37. 07.07.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 1630.01 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

38. xx.xx.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 9566.33 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

39. 02.08.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 543.55 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

40. 10.08.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 3130.51 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

41. 12.08.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 300 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

42. xx.xx.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 200 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

43. xx.xx.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 50 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

44. xx.xx.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 10728.83 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

45. 29.08.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 1920 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

46. 07.09.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 3779.09 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

47. 07.09.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 9095.28 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

48. 08.09.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 1982.27 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

49. xx.xx.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 483.87 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

50. 16.09.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 167.13 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

51. 16.09.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 5639.56 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

52. 16.09.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 222.08 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

53. xx.xx.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 132.3 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

54. xx.xx.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 66.15 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

55. xx.xx.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 7374.04 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

56. 03.10.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 9558.12 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

57. xx.xx.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 85.05 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

58. xx.xx.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 85.05 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

59. xx.xx.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 839.76 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

60. xx.xx.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 839.76 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

61. 11.10.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 290.53 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

62. xx.xx.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 94.5 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

63. xx.xx.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 156888.55 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

64. 06.12.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 180 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

65. xx.xx.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 11400.16 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

66. 11.10.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 45.36 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

67. xx.xx.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 7951.67 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

68. 28.10.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 50 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

69. 31.10.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 50 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

70. 05.11.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 2793.15 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

71. 11.11.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 202.23 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

72. xx.xx.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 1390.25 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

73. 12.01.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 498.83 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

74. 14.01.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 450 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

75. 24.01.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 17075.47 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

76. xx.xx.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 6342.23 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

77. 21.02.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 320.5 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

78. xx.xx.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 364 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

79. 25.02.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 9609.22 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

80. xx.xx.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 200 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

81. 18.03.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 18764.99 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

82. xx.xx.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 22315.39 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

83. 04.05.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 182.25 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

84. xx.xx.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 132 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

85. 26.05.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 466.15 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

86. 02.06.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 9642.46 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

87. 03.06.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 7789.34 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

88. 10.06.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 968.07 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

89. xx.xx.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 7067.47 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

90. 30.06.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 407.5 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

91. xx.xx.2022-ci il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 10841.27 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

92. xx.xx.2023-cü il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 8528.19 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

93. 23.02.2023-cü il tarixli ödəniş tapşırığına əsasən İddiaçı MMC-nin "xxxx" ASC-də olan bank hesabından 9699.37 manat məbləğində vəsait əmək haqqı təyinatı ilə köçürülmüşdür.

94. xx.xx.2023-cü il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X29 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2023-cü il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

95. xx.xx.2023-cü il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X29 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2023-cü il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

96. xx.xx.2023-cü il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X22 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2023-cü il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

97. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X4 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

98. 14.05.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X58 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

99. xx.xx.2023-cü il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X29 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2023-cü il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

100. xx.xx.2023-cü il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X22 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2023-cü il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

101. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X4 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

102. 14.05.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X58 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

103. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X46 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

104. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X105 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

105. xx.xx.2021-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X30 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

106. xx.xx.2021-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X59 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

107. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X59 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

108. xx.xx.2023-cü il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X86 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-cü il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

109. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X31 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

110. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X87 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

111. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X8 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

112. xx.xx.2021-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X9 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

113. xx.xx.2023-cü il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X9 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2023-cü il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

114. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X139 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

115. xx.xx.2021-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X47 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2023-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

116. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X47 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

117. xx.xx.2023-cü il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X48 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2023-cü il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

118. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X48 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

119. xx.xx.2023-cü il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X60 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2023-cü il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

120. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X32 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

121. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X61 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

122. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X62 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

123. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X49 oğlu arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

124. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X106 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

125. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X88 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

126. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X10 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

127. 14.05.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X33 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

128. 14.05.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X34 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

129. xx.xx.2021-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X107 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

130. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X63 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

131. xx.xx.2023-cü il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X11 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2023-cü il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

132. xx.xx.2021-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X108 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

133. xx.xx.2023-cü il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X108 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2023-cü il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

134. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X50 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

135. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X23 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

136. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X12 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

137. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X109 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

138. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X89 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

139. xx.xx.2023-cü il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X129 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2023-cü il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

140. 14.05.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X13 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

141. xx.xx.2023-cü il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X90 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2023-cü il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

142. xx.xx.2021-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X64 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2021-ci il tarixdə əməl müqaviləsinə xitam verilmişdir.

143. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X65 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

144. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X24 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

145. xx.xx.2023-cü il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X5 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2023-cü il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

146. xx.xx.2023-cü il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X5 arasında xx.xx.2023-cü il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2023-cü il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

147. xx.xx.2021-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X35 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

148. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X14 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

149. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X91 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

150. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X92 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

151. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X36 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

152. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə Kayacan Yıldırım XXX arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

153. 17.07.2024-cü il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X15 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2024-cü il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

154. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X15 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

155. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X93 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

156. xx.xx.2023-cü il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X66 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2023-cü il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

157. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X51 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

158. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X52 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

159. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X16 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

160. xx.xx.2023-cü il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X37 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2023-cü il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

161. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X17 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

162. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X94 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

163. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X38 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

164. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X67 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

165. xx.xx.2021-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X25 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

166. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X53 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

167. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X3 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

168. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X44 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

169. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X110 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

170. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X111 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

171. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X39 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

172. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə Mustafayev Yusif Vəkil oğlu arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

173. xx.xx.2023-cü il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə Nabiev Chumshud XXX arasında xx.xx.2021ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2023-cü il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

174. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X68 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

175. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X69 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

176. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X40 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

177. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X112 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

178. xx.xx.2023-cü il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X95 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2023-cü il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

179. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X70 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

180. xx.xx.2021-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X70 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

181. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X26 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

182. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X71 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

183. xx.xx.2021-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X54 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

184. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X72 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

185. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X113 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

186. xx.xx.2021-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X41 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

187. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X41 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

188. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X6 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

189. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X96 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

190. 14.05.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X42 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

191. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X18 arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

192. xx.xx.2022-ci il tarixli əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı əmək müqaviləsinin bildirişinə əsasən İddiaçı MMC ilə X97 arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsi bağlanmış və xx.xx.2022-ci il tarixdə əmək müqaviləsinə xitam verilmişdir.

İş üzrə qəbul edilmiş məhkəmə aktları

a) Birinci instansiya məhkəməsindəki icraat

193. İddiaçı (İddiaçı MMC) Cavabdehnə (bundan sonra Cavabdeh MMC) qarşı iddia ərizəsi və daha sonra iddia tələbinə əlavələr ilə məhkəməyə müraciət edərək, tərəflər arasında bağlanmış 22 fevral 2021-ci il tarixli AZF-0104-065 saylı subpodrat müqaviləsinin ləğv edilməsi, həmin müqavilə üzrə ƏDV daxil olmaqla 638 344,53 manat məbləğində pulun və ödənilmiş 929 manat dövlət rüsumunun cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.

194. İddiaçı iddia tələbini belə əsaslandırmışdır ki, iddiaçı ilə cavabdeh arasında bağlanmış 22 fevral 2021-ci il tarixli AZF-0104-065 saylı müqaviləyə əsasən sub-subpodratçı iddiaçı “Heydər Əliyev adına X156 (NEZ) Modernizasiya və Rekonstruksiya Layihələri Çərçivəsində Əsas Tikinti İşləri-Paket B” layihəsi çərçivəsində subpodratçının AZF-0104 saylı layihəsi üçün “boru izolasiya işlərinin yerinə yetirilməsini”, subpodratçı isə öz növbəsində müvafiq işlər üzrə ödəniş etməyi öz öhdəsinə götürmüşdür. Lakin işlərin icrası zamanı icraçı bir çox maneələr ilə qarşılaşmış və bunun nəticəsində külli miqdarda maliyyə itkisi ilə üzləşmişdir. Gecikmə səbəbləri icraçının aşağıdakı öhdəliklərini zamanında yerinə yetirə bilməməsindən qaynaqlanmışdır. Müqavilənin tələbinə əsasən işlərin icrası müddəti 4 ay müəyyən edilmiş və müqavilə üzrə işlərin icrasına xx.xx.2021-ci ildən başlanmışdır. Belə ki, işlərə başlanması üçün sahədə sex üçün anbar, daha sonra isə nəzərdə tutulmadığı halda cavabdehin təqsiri üzündən ikinci anbar icarəyə götürülmüş, servis avtomobilləri ilə müqavilələr bağlanmış, sahədə işçilərin və materialların daşınması üçün avtomobillər alınmış, işçilər işə götürülmüş, işçilərin sağlamlıq sertifikatları alınmış, icarə obyektlərində təmir işləri aparılmış, elektrik xətləri lazımi voltaja uyğun olaraq təchiz edilmiş, izolyasiya işləri üçün lazım olan avadanlıqlar alınmışdır və s. Müqavilə xx.xx.2021-ci il tarixində tərəflər arasında imzalansa da, xx.xx.2021-ci il tarixində iddiaçının üç əməkdaşının sahəyə girişi üçün icazə verilməsinə dair müraciət göndərilmişdir. Müqavilənin 5.1-ci bəndinə əsasən “sub-subpodratçı işləri müqavilənin qüvvəyə mindiyi tarixindən etibarən subpodratçı tərəfindən razılaşdırılmış və təsdiq edilmiş iş qrafikinə və planına uyğun olaraq başlamalı və qeyd olunan işləri 4 (dörd) ay ərzində tamamlamalıdır. Müqavilənin 49.10.1-ci bəndinin ikinci abzasında göstərilir: “müqavilə tərəflərindən hər biri müqavilənin ən azı bir nüsxəsini imzaladıqdan sonra qüvvəyə minir”. Göründüyü kimi, müqavilənin 5.1-ci bəndində müqavilənin qüvvəyə minməsi tarixi işlərin görülməyə başlaması günü kimi şərtləşdirilir. Müqavilənin 49.10.1-ci bəndində isə müqavilənin qüvvəyə minməsinin tərəflərin müqaviləni imzalaması günü kimi müəyyən edilir. Tərəflər arasında 22 fevral 2021-ci il tarixli AZF-0104-065 saylı müqavilə xx.xx.2021-ci il tarixində imzalanmışdır. Göstərilənlərə əsasən, müqavilə üzrə işlərin başlanmasının tarixi barədə heç bir qeyri-müəyyənlik yoxdur. Odur ki, cavabdehin bildirdiyi “ehtiyac olmadığı üçün həmin işlərin başlanma və bitmə müddəti konkret olaraq göstərilməmişdir” fikri əsassızdır. Belə ki, xx.xx.2021-ci il tarixində “email” vasitəsilə layihə üzrə məsul şəxslərə layihə üzrə görülən işlərin vəziyyətini əks etdirən hesabat göndərilərək hazırkı tarixə olan mövcud vəziyyət izah edilmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş təhvil sənədindən görünür ki, subpodratçı tərəfindən xx.xx.2024-cü il tarixində “Fiat Aluminium - 0.8 mm ASTM B209” materialı iddiaçıya təhvil verilmişdir. Əgər iş qrafiki və planı tərəflər arasında razılaşdırılmamışdırsa, nəyə görə bu materialları təhvil verilirdi? Nəyə görə sahədə sexlər icarəyə götürülür, avadanlıqlar alınır, işçilərin sağlamlıq sertifikatları alınırdı? xx.xx.2024-cü il tarixində “email” vasitəsilə göndərilən hesabatda iş planına uyğun olaraq görülməli olan və faktiki görülmüş işlər müqayisəli şəkildə cavabdehə bildirilmişdir. Həmin plana uyğun olaraq birinci ay işçi qüvvə 40 nəfər, izolyasiya işi 10250 metr, üzlük işi isə 9000 metr olmalı olsa da, cavabdehin yubanmalarına görə birinci ay 30 nəfər işçi olub, 800 metr izolyasiya, 465 metr isə üzlük işləri görülə bilmişdir. Digər aylar da müqayisəli şəkildə cavabdehə bildirilmişdir. Hesabata əlavə edilmiş fotoşəkillərdən də göründüyü kimi, cavabdehin iddiaçıya verdiyi alüminuim materialları emal edilərək anbara və sexə yığılsa da, bu emal edilmiş üzlüklər sahədə istifadə edilə bilinməmişdir. Çünki cavabdeh tərəfindən verilməli olan borular təqdim edilməmişdir. Bu isə işlərin uzanmasına və işçilərə əməkhaqqı verilməsinə səbəb olmuşdur. Bu da son nəticədə iddiaçının maddi zərərə düşməsinə səbəb olmuşdur. Müqavilə bağlanan zaman müqavilə müddəti olan 4 aylıq müddətdən əlavə 2 ay da əlavə gecikmə günü nəzərə alınmaqla layihə üzrə təkliflər subpodratçıya verilmişdir. Layihə üzrə işlərin subpodratçı tərəfindən gecikdirilməsi işlərin 23 ay müddətinə uzanmasına səbəb olmuşdur. Bu müddətdə isə iddiaçı tərəfindən icarəyə götürülən sex və anbarlara aylıq icarə haqları ödənilmiş, işçilərin sahəyə aparılması üçün servis avtomobillərinə aylıq ödənişlər edilmiş, işçilərə aylıq əməkhaqqıları verilmiş, işçilərin sağlamlıq sertifikatları alınmışdr. Cavabdehə göndərilən yerinə yetirilmiş işlərin qəbuluna dair Forma-1 arayışından görünür ki, 01-xx.xx.2021-ci il tarixində ilk işlər təhvil verilmişdir. Bu arayış xx.xx.2021-ci il tarixində cavabdehə göndərilmiş və onların tələbi ilə Forma-1, Forma-2 və Forma-3 arayışları onların nümunələrinə uyğunlaşdırılaraq xx.xx.2021-ci il tarixində təkrar göndərilmişdir. xx.xx.2021-ci ildə isə ilk elektron qaimə təqdim edilmişdir. Bu da faktiki izolyasiya işlərinə başlanma tarixinin xx.xx.2021-ci il olmasına dəlalət edir. Bu tarixə kimi isə iddiaçı layihə üzrə görüləcək işlərin ilkin bünövrəsi olan hazırlıq işlərini görmüşdür. İşlərin görülməsi üçün alınan üç ədəd konteyner xx.xx.2021-ci il tarixində sahəyə aparılmış və cavabdeh tərəfindən təhvil alınmışdır (ofis konteyneri 3300, anbar konteyneri 5800, soyunub geyinmə konteyneri 4600 manat, bu konteynerlərin daşınma xərci daxil olmaqla digər avadanlıqların alınması və quraşdırılmasına 8260 manat xərc) çəkilmişdir. Konteynerlər üçün ümumilikdə 21960 manat xərc çəkilmişdir. Sexə quraşdırılan kamera və elektrik xətləri üçün ümumilikdə 5633 manat xərclənmişdir. İşçilərin uniformalarının alınması üçün böyük məbləğdə xərc çəkilmişdir. Sexdə izolyasiya materiallarının hazırlanması üçün ümumi dəyəri 26845,72 manat olan 8 adda 13 avadanlıq alınmışdır (xx.xx.2021-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsi). İşçilərin sahəyə buraxılması üçün cavabdehin tələbinə əsasən işçilərə bir illik sağlamlıq sertifikatı alınmalı idi. Bunun üçün xx.xx.2021-ci il tarixində X7 ilə bağlanan müqavilə üzrə hər bir işçinin müayinə xərci üçün 88,50 manat pul ödənilmişdir. Müddət uzandığı üçün bəzi işçilərə iki dəfə bu sertifikat alınmışdır. Ümumilikdə 140 işçinin sertifikatı üçün 12390 manat pul ödənilmişdir (Birinci period üçün 7434 manat, ikinci period üçün isə 4956 manat ödənilmişdir). Sexin rəsmi icarə müqaviləsi xx.xx.2021-ci il tarixində bağlanmışdır (aylıq 1000 manat olmaqla). Sonradan hazırlanan materiallar sexə yerləşmədiyi üçün ikinci anbar xx.xx.2021-ci il tarixində aylıq 1000 manat olmaqla icarəyə götürülmüşdür. Sex faktiki olaraq xx.xx.2021-ci il tarixindən icarəyə götürlmüş və iş üçün yaralı vəziyyətə gətirilməsindən ötrü təmir işləri görülmüşdür. Bağlanan müqavilənin 1 saylı əlavəsinin subpodratçının öhdəlikləri bölməsinin 2.2.9-cu bəndinə əsasən işlərin yerinə yetirilməsi lazım olan əsas və sərfiyyat materiallarının (ancaq izolyasiya işləri üçün lazım olan materialları nəzərdə tutulur) təmin etməyi öhdəsinə götürmüşdür. Bu bəndə əsasən cavabdeh tərəfindən iddiaçıya ilk materiallar 2021-ci ilin may ayının sonlarında (xx.xx.2021-ci il) təhvil verilmişdir. Təqdim edilən sənədlərdən də göründüyü kimi, subpodratçı müqavilə öhdəliyini icra edə bilməmiş və iş sahəsini və materialları iddiaçıya vaxtında verməmişdir. Bu da işlərin uzanmasına səbəb olmuşdur. Göstərilənlərdən başqa, müqavilə üzrə öhdəliklərini yerinə yetirmədiyi üçün vurduğu zərərə görə xx.xx.2024-cü il tarixində ƏDV daxil olmaqla 549 052,40 manat dəyərində olan elektron qaimə cavabdehə göndərilmişdir. Bundan başqa, sonuncu 17-ci Forma-2 arayışı üzrə təhvil verilmiş işlərin dəyəri olan 65 623,67 manatın ödənilməsi üçün cavabdehə xx.xx.2024-cü il tarixində elektron qaimə göndərilmişdir. Göndərilən hər iki elektron qaimə təsdiq edilsə də, bu günə kimi ödənişlər həyata keçirilməmişdir. Layihə üzrə işlərin görülməsi üçün iddiaçı tərəfindən 7 nəfər izolyasiya ustası, 23 nəfər bükmə ustası, 20 köməkçi fəhlə nəzərdə tutulub. Bu iş 6 ay davam edəcək və hər ay 28 gün iş günü nəzərdə tutulub, gündəlik 9 saatlıq iş saatı, (bu cavabdehin tələbi olmuşdur). Belə olan halda 75 600 adam saatı ilə 6 ay müddətində işlər tam başa çatmalı idi. Lakin 17 ay (19 ay olsa da, iki ay nəzərə alınmır) iş sahəsində qalındığı üçün iş saatı ortalama 143 640 adam saata çıxmışdır. Nəzərdə tutulan 6 ay üçün: 7 nəfər üçün 10584 iş saatı (usta), bu işə görə 48368,9 manat, 23 nəfər üçün 34776 adam saat (bükmə ustası), bu işə görə 194398 manat, 20 nəfər üçün 30240 adam saat (fəhlə), bu işə görə 122 774 manat, faktiki 19 ay üçün çıxan adam saat: 5 nəfər üçün 23940 adam saat, bu işə görə 97889 manat, 10 nəfər üçün 47880 adam saat, bu işə görə 239 476 manat, 15 nəfər üçün 71820 adam saat, bu işə görə 260 896 manat. Bu isə fərqin aşağıdakı həddə olduğunu göstərir: 5 nəfər üçün 10836 adam saat, bu işə görə 49520,52, 10 nəfər üçün 8064 adam saat, bu işə görə 45077,80, 15 nəfər üçün 34020 adam saat, bu işə görə 138121 manat. Cavabdehin dediyi kimi, işçilərin sayının azaldılması elə də asan deyildir. Belə ki, layihə üzrə cavabdeh təşkilata verilmiş təklifə əsasən işlərin 4 ay müddətində başa çatdırılması üçün 50 nəfər işçi nəzərdə tutulmuşdur. Bu adam sayı müqavilə üzrə nəzərdə tutulmuş işlərin həcmi və işlərin görülməsi müddətinə uyğun olaraq nəzərə alınmışdır. Lakin subpodratçı tərəfindən müqavilə üzrə nəzərədə tulmuş iş sahəsi (front) verilmədiyi üçün işçi sayını 30 nəfərə endirmək məcburiyyəti yaranmışdır. Bu isə işlərin 4 ayda yox, 17 ayda görülməsinə səbəb olmuşdur. İşçilərin sayının minimum həddə salına bilməməsinin əsas səbəbi isə subpodratçı tərəfindən iş sahəsinin müxtəlif ölçülərdə verilməsi idi. Belə ki, misal üçün subpodratçı bir ayda 400 metr izolyasiya sahəsi verdiyi halda, digər ayda 1400 metr izolyasiya üçün boru verirdi. Bu halda isə iddiaçı 1400 metr borunun izolyasiyası üçün növbəti ay yenidən işçi heyəti yığmaq və lazım olan icazələrin, sertifikatların alınmasına əlavə vaxt və vəsait xərcləməli idi. Hər şeydən əvvəl isə iddiaçı verilən işi vaxtında təhvil verə bilməli idi. Odur ki subpodratçının iş olmadığı halda işçilərin sayını azaltmaması barədə fikirləri əsassızdır. Göstərilənlərə uyğun olaraq işçilərə nəzərdə tutulan əməkhaqqı üzrə fərq 232 719,48 manat təşkil edir. 11 ay əlavə iş üçün çalışmış ofis işçiləri üçün izolasiya mühəndisi - 1 nəfər - 11 ay, 28135,8 manat; sətəm - 1 nəfər - 11 ay, 14081,76 manat; briqadir - 4 nəfər - 11 ay, 84823,2 manat; anbardar - 2 nəfər - 11 ay, 24948 manat; sənədlər üzrə nəzarətçi - 1 nəfər - 11 ay - 12668,04 manat; sürücü - 1 nəfər - 11 ay, 9840,6 manat; təmizlikçi - 2 nəfər - 11 ay, 14081,76 manat. Ofis işçiləri üçün iddiaçı tərəfindən işçilərə əlavə olaraq 188 579,16 manat əmək haqqı ödənmişdir. İşlərin görülməsi üçün təqdim edilən sahədə işlərin görülməsi məqsədi ilə bir anbar icarəyə götürülərək təmir edilmiş, müvafiq avadanlıqlar və elektrik və digər komunikasiya xətləri ilə təchiz edilmişdir. Lakin cavabdeh tərəfidən iş sahəsi verilə bilmədiyi üçün sexdə hazırlanan izolyasiya üzlüklərinin yığılması üçün əlavə ikinci anbar icarəyə götürülərək bu üzlüklər oraya yığılmışdır. Layihə üzrə bir anbar icarəyə götürmək nəzərdə tutulsa da, cavabdehin təqsiri üzündən əlavə xərcə düşülərək ikinci anbar icarəyə götürülmüşdür. Bunun üçün də 6 ay müddətində anbar üçün 6000 manat icarə haqqı ödənilməsi layihdə nəzərdə tutulmuşdur. Lakin işlər uzandığı üçün birinci anbara görə əlavə olaraq 21000 manat icarə haqqı ödənmişdir. Eyni zamanda hazırlanan izolyasiya üzlüklərinin yığılması üçün əlavə olaraq götürülən anbara görə isə 18 ay müddətində 18000 manat (xx.xx.2021-ci ildə icarəyə götürülüb, xx.xx.2022-ci ildə icarə müqaviləsi ləğv edilib) icarə haqqı ödənmişdir. Bu da layihədən kənara çıxılmasına və əlavə xərclər çəkilməsinə səbəb olmuşdur. Layihədə nəzərdə tutulan başqa işlərin pulu əlavə xərclərə yönəldiyi üçün hazırda iddiaçının vergi və digər sosial ödənişləri üzrə küllü miqdarda borcu yaranmışdır. Eyni zamanda digər cəmiyyətlərə də borclar yaranmışdır. (Neftçilər xəstəxanasına 1400 manat borc hələ də qalmaqdadır). Anbarlara görə iddiaçı tərəfindən əlavə xərc kimi 33000 manat icarə haqqı ödənilmişdir. Layihə üzrə nəzərdə tutulmuş işlərin görülməsi üzrə işçilərin sahəyə daşınması üçün avtomobil icarəsi layihədə 6 ay nəzərdə tutulmuşdur. Bu müddət ərzində ayda 2000 manatdan olmaqla ümumilikdə 12 000 manat xidmət haqqı verilməli idi. Lakin işlər yubandığı üçün 15 ay müddətində ayda 2000 manatda olmaqla ümumilikdə 30 000 manat ödənilmişdir. Lakin elə aylar olub ki, əlavə artıq günlər işə cəlb edildiyi üçün xərclər ümumilikdə 43058,02 manat təşkil etmişdir. Bu isə nəzərdə tutulduğundan 31058,02 manat artıq pul vəsaitidir. Servis xidmətinə görə iddiaçı əlavə olaraq 31058,02 manat pul xərcləyərək zərərə düşmüşdür. Göstərilənlərdən başqa son olaraq, xx.xx.2023-cü il tarixli Forma-2 arayışı əsasında sahədə “Vana” izolyasiyası işləri təhvil verilmişdir. Lakin bu işlərə görə ödənilməli olan 55 613,28 manat pul ödənilməmişdir. Bu məbləğ ƏDV daxil 65623,67 manat təşkil edir. Bu məbləğin ödənilməsinə görə cavabdehə xx.xx.2024-cü il tarixində elektron qaimə göndərilmişdir. Hazırda e-qaimə təsdiq edilsə də, pulun ödənilməsindən qəsdən yayınılır. Həmçinin layihənin cavabdehin təqsiri üzündən uzanmasına görə iddiaçıya 485 356,66 manat məbləğində zərər vurulmuşdur. Bu məbləğ ƏDV daxil 572 720,86 manat təşkil edir. Bu məbləğin ödənilməsi üçün də cavabdehə xx.xx.2024-cü il tarixində e-qaimə təqdim edilmiş və təsdiq edilmişdir. Lakin bu məbləğin də ödənilməsində qəsdən yayınılır. Bütün göstərilənləri nəzərə alaraq, cavabdehə qarşı pul tələbi ƏDV daxil 638 344,53 manat təşkil edir. Tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə cavabdehin öhdəliklərini vaxtında icra etməməsi, lazımi materialları verməməsi, iş sahələrinin hazırlanaraq təqdim edilməməsi və s. hallara görə layihənin müddətinin uzanmasına səbəb olması ilə əlaqədar iddiaçının zərərə düşməsinə səbəb olmasına dair sənədlər məhkəməyə təqdim edilmişdir. Təqdim edilən sənədlərdən də göründüyü kimi, cavabdeh müqavilə üzrə öhdəliklərini icra etmədiyi kimi görülən işlərin dəyərinin verilməsini də ödəməkdən qəsdən yayınır. Təqdim edilən xx.xx.2024-cü il tarixli 2 ədəd e-qaimələr üzrə cavabdehdən ümumilikdə ƏDV daxil 638 344,53 manat pul tələb edilir.

195. Cavabdeh iddiaya yazılı etiraz təqdim edərək, İddiaçı MMC-nin Cavabdeh MMC-yə qarşı “müqavilənin ləğvi və pulun tutulması” tələbinə dair iddiasının rədd edilməsini xahiş etmişdir.

196. İddiaya etiraz onunla əsaslandırılmışdır ki, iddiaçı cavabdeh ilə bağlanmış 22 fevral 2021-ci il tarixli AZF-0104-065 saylı subpodrat müqaviləsi çərçivəsində Heydər Əliyev adma X156 modernizasiya və rekonstruksiyası layihəsi üzrə sub-subpodratçı qismində izolyasiya işlərinin icrasına cəlb olunmuşdur. İstinad edilən müqavilənin 5-ci bəndinə əsasən sub-subpodratçıya həvalə olunmuş işlərin icrası müddəti 4 ay olaraq müəyyənləşdirilmiş, lakin ehtiyac olmadığı üçün həmin işlərin başlanma və bitmə müddəti konkret olaraq göstərilməmişdir. Yuxanda istinad edilən müqavilənin 15.1-ci (İcazələr, Təsdiqlər və Lisenziyalar) və 49.3-cü (Razılıqlar) maddələrinə əsasən iddiaçı işlərin icrası və sifarişçiyə təqdim edilməsi məqsədilə tələb olunan bütün sənədləri cavabdehə təqdim etmək öhdəliyi daşıyır. İddiaçı göstərilən müqavilə öhdəliklərini lazımı səviyyədə yerinə yetirməmiş və təqdim etdiyi sənədlərdə aşkar olunan çoxsaylı nöqsanlar səbəbilə sifarişçidən iş sahəsinə giriş məqsədilə icazəni almaqda gecikmə yaşamışdır. Cavabdeh icazələrin alınması prosesində, işlərin gecikməməsi üçün bütün imkanlarından istifadə etmiş və iddiaçıya lazımi köməklik göstərmişdir. İşlərin yerinə yetirilməsi üçün tələb olunan avadanlıqların iddiaçının anbarında mövcud olmaması və ya kifayət etməməsi, eyni zamanda avadanlıqların və işçi qüvvəsinin sifarişçinin ərazisinə mobilizasiya və demobilizasiyası zamanı baş vermiş gecikmələr subpodrat müqaviləsində göstərilən tamamlanma müddətinin gecikməsinə səbəb olmuşdur. Yuxarıda qeyd olunanları nəzərə alaraq, müqavilə üzrə tələblər iddiaçı tərəfindən yerinə yetirildikdən sonra cavabdeh tərəfindən işlərin icra edilməsi üçün tələb olunan materialların 17 may 2021-ci il tarixində iddiaçıya verilməsi həyata keçirilmişdir. Əlavə olaraq, tərəflər arasında imzalanmış 22 fevral 2021-ci il tarixli AZF0104-065 saylı subpodrat müqaviləsinin 6.4-cü maddəsinə əsasən sub-subpodratçı bu müqaviləyə uyğun olaraq işlərin icrasını subpodratçının nəzarətinə ehtiyac olmayacaq şəkildə təşkil etməlidir. Lakin bu hal subpodratçını işləri yoxlamaq və ya nəzarət etmək hüququndan məhrum etmir. Buna görə də sub-subpodratçı subpodratçının qrafikinə əməl etmək və verilmiş təlimatlara riayət etmək məqsədilə işini özünün ən yaxşı praktikasına uyğun planlaşdırmalıdır. 6.7-ci maddəsinə əsasən sub-subpodratçı işin hər hansı təklif edilən və ya faktiki dayanması, yaxud işlərin yerinə yetirilməsinə və ya tamamlanmamasına təsir edən və ya edə biləcək digər məsələlər barədə dərhal subpodratçını xəbərdar etməlidir. 6.9-cü maddəsinə əsasən sub-subpodratçı müqavilə qiymətini arta bilən, işlərin tamamlanma vaxtını ləngidə bilən, layihə işlərin qrafikindəki əsas tarixdə ləngiməsinə səbəb ola bilən və ya işlərin yerinə yetirilməsinə zərər yetirə bilən məsələlərdən xəbərdar olan kimi, bu barədə subpodratçıya yazılı səkildə məlumat verməlidir. 7.2-ci maddəsinə əsasən işin yerinə yetirilməsi ərzində sub-subpodratçı, subpodratçının etibarlı informasiyasına daxil olmayan və ya ondan fərqli olan, və təcrübəli sub-subpodratçı tərəfindən qabaqcadan tam şəkildə proqnozlaşdırıla bilinməmiş şəraitlərlə və ya ekoloji meyarlarlla üzləşərsə, Sub-subpodratçı onların təsirini azaltmaq və ya aradan qaldırmaq üçün bütün müvafiq tədbirləri görməlidir. 7.3-cü maddəsinə əsasən subsubpodratçının işə təsir göstərən məsələləri hər hansı şəkildə gözdən qaçırması subsubpodratçını, onun müqavilədən irəli gələn öhdəliklərindən azad etməməli (11.2-ci maddəyə müvafiq olaraq) və ya hər hansı əlavə işi yerinə yetirmək hüququna əsas verməməlidir. 10.5-ci maddəsinə əsasən sub-subpodratçı işi yerinə yetirdiyi müddətdə hər hansı vaxtda hər hansı səbəbdən işin və ya onun hər hansı qisminin iş qrafikinə müvafiq olaraq tamamlana bilməyəcəyinə əmin olarsa, sub-subpodratçı belə mümkün ləngimə barədə subpodratçıya dərhal məlumat verməli və həmin məlumatda aşağıdakılar öz əksini tapmalıdır: ləngimə səbəbi, iş qrafikinə təsiri, belə ləngimənin azaldılması üçün münasib hesab edilən bərpa tədbiri. 10.7-ci maddəsinə əsasən sub-subpodratçı hər hansı dəyişikliklərin iş qrafikindəki işlərin ardıcıllığına təsirini azaltmaq üçün bütün səylərdən istifadə etməlidir. Digər ifadə ilə, sub-subpodratçı münasib mühəndislik və tikinti təcrübələrinə əsaslanaraq mümkün olan bütün hərəkətləri etməlidir ki, işlərin başa çatdırma müddətindən daha gec təhvil verilməsinə səbəb ola biləcək hər hansı gecikməni ləğv etsin və ya minimallaşdırsın. 11.3-cü maddəsinə əsasən sub-subpodratçı ona əlavə iş almaq hüququ verildiyi və ya əlavə işdən ibarət olan hər hansı sənəd və ya göstəriş aldığı hər hansı hadisənin baş verdiyini hesab edərsə, bu halda o, əlavə işin mövcudluğunu və onun müqaviləyə əsaslanan qiymətinə və/və ya layihənin iş qrafikinə təsirini əsaslandırmaq məqsədi ilə, bütün zəruri sənədləri subpodratçının nümayəndəsinə çatdırmalıdır. Əlavə iş üçün hər hansı tələb barədə subpodratçıya, vəziyyətdən asılı olaraq, belə sənədin və ya göstərişlərin meydana çıxdığı və ya alındığı vaxtdan sonra 7 (yeddi) gün ərzində yazılı şəkildə məlumat verilməlidir. Əks halda, müvafiq sənədin və ya göstərişlərin meydana çıxması ilə əlaqədar heç bir əlavə işə (müddət uzadılması və/va kompensasiya) icazə verilməməlidir. Belə sənədin və ya göstərişin əlavə işlə və ya onun təsiri ilə əlaqədar yazılı şəkildə razılıq əldə edildikdən sonra sub-subpodratçı subpodratçının göstərişlərinə əməl etməli və əlavə işi səylə yerinə yetirməlidir. Subpodrat müqaviləsinin 2.2-ci maddəsinin şərtlərinə uyğun olaraq əlavə iş dedikdə, işə müqavilədən irəli gələn işin ümumi həcmindən kənar olmayan hər hansı pul əlavəsi (əlavə xərclər), hər hansı ləğvetmə, əvəzetmə, yaxud hər hansı işə və ya qrafikə başqa dəyişiklik başa düşülür. Yuxarıda əks olunan müqavilə şərtlərinin tələblərindən göründüyü kimi, sub-subpodratçı işlərin icrası müddətində işin gedişatına neqativ təsir yaradan bütün hallar barədə dərhal subpodratçıya məlumat verməli və müvafiq tədbirlərin həyata keçirilməsi məqsədilə tələb olunan addımları atmaq öhdəliyi daşımışdır. Lakin müqavilə üzrə işlərin icrası dövründə sub-subpodratçı tərəfindən subpodratçıya iddia ərizəsində göstərilən iddia olunan gecikmələr barədə müqavilə şərtlərinin tələb etdiyi qaydada hər hansı yazılı məlumat verilməmişdir. Belə yazılı məlumatın verilməməsi və müvafiq tədbirlərin görülmədiyi hallarda, müqavilənin tələblərinə əsasən subsubpodratçı hər hansı iddia olunan gecikmə hadisələri üzrə kompensasiya almaq və ya iş qrafikinə dəyişiklik etmək hüququnu itirmiş hesab edilir. Cavabdeh təsdiq edir ki, subsubpodratçı tərəfindən iddia olunan gecikmə halları ilə bağlı sonuncu tərəfindən yalnız işlər bitdikdən və son hesablaşma aparıldıqdan sonra müəyyən yazılı tələblər daxil olmuşdur ki, belə tələblərin nəzərdən keçirilməsi müqavilə şərtlərinə ziddir və müqavilə çərçivəsində tərəflərə belə bir hüquq və öhdəlik tanınmır. Subpodrat müqaviləsi üzrə işlərin müqavilədə göstərilən müddətdən (4 ay) daha artıq müddət ərzində tamamlanması ilə bağlı qeyd edilməlidir, müqaviləyə tərəflərin qarşılıqlı yazılı razılaşması ilə 10 dəfə dəyişiklik edilməklə orijinal iş həcmindən artıq işlərin sub-subpodratçıya həvalə edilməsi və sub-subpodratçıya aid olan səbəblərdən işlərin icrasının və resurslardan istifadənin sonuncu tərəfindən düzgün planlaşdırılmamasıdır. Halbuki subpodrat müqaviləsinin saylı əlavəsinin 2.4.34-cü maddəsinə əsasən sub-subpodratçı müqavilə çərçivəsində bütün sahə əməliyyatlarının və iş metodlarının adekvatlığı, stabilliyi və təhlükəsizliyinə görə cavadehlik daşıyır. Beləliklə, müqavilə üzrə tərəflərin razılaşması əsasında əlavə iş həcmlərinin iddiaçıya həvalə edilməsi ilə orijinal iş həcminin icrası üçün ilkin olaraq nəzərdə tutulmuş 4 aylıq iş qrafiki faktiki olaraq əhəmiyyətini itirmişdir. Sub-subpodratçıya işlərin icrası müddətində işində olan bəzi nöqsanlar barədə dəfələrlə şifahi xəbərdarlıqlar edilmişdir. Mövcud vəziyyətin aradan qaldırılması məqsədilə və layihənin strateji əhəmiyyəti və sifarişçi şirkət qarşısında cavabdehin öhədliklərini nəzərə alaraq, cavabdeh tərəfindən müqavilə öhdəliyi olmadığı halda öz resurslarından istifadə imkanın yaradılması da daxil olmaqla bütün mümkün yardımlar göstərilmişdir. İşin faktiki hallarından göründüyü kimi, tərəflər arasındakı müqavilə münasibətləri zamanı tərəflərin imzaladığı subpodrat müqaviləsinin tələblərinə cavabdeh tərəfindən tam əməl edilmişdir və mövcud sənədlərin məcmusuna qiymət verilərək iddia tələbi rədd edilməlidir.

197. İddiaçının nümayəndəsi – qanuni təmsilçisi Qanuni nümayəndə1, nümayəndəsi və vəkili Vəkil2 və nümayəndəsi X27 məhkəmə iclaslarında iştirak edərək iddianın məzmununa uyğun izahlar verdi və iddianın təmin edilməsini xahiş etmişdir.

198. Cavabdehin nümayəndəsi və vəkili Vəkil1, nümayəndəsi X43 və nümayəndəsi X73 məhkəmə iclaslarında iştirak edərək iddiaya etirazın məzmununa uyğun izahat verdi və iddianın rədd edilməsini xahiş etmişdir.

199. Birinci instansiya məhkəməsinin xx.xx.2025-ci il tarixli qətnaməsi ilə iddia tələbi qismən təmin edilmiş, İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 22 fevral 2021-ci il tarixli AZF-0104-065 saylı müqavilənin ləğv edilmiş hesab edilməsi, İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 22 fevral 2021-ci il tarixli AZF-0104-065 saylı müqavilə üzrə görülmüş işlərin dəyəri olaraq ƏDV daxil olmaqla 65623,67 manat məbləğində pulun Cavabdehndən tutularaq İddiaçınə ödənilməsi, iddianın qalan hissədə təmin edilməməsi, ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 99 manat məbləğində pulun Cavabdehndən tutularaq İddiaçınə ödənilməsi qət olunmuşdur.

200. Məhkəmə gəldiyi nəticəni aşağıdakı kimi əsaslandırmışdır:  İşin məhkəmə tərəfindən müəyyən olunmuş halları ondan ibarətdir ki, xx.xx.2021-ci il tarixli AZF-0104-065 nömrəli subpodrat müqaviləsindən irəli gələn öhdəlik münasibəti yaranmış, iddiaçı “Heydər Əliyev adma X156 (NEZ) Modernizasiya və Rekonstruksiya Layihələri Çərçivəsində Əsas Tikinti İşləri-Paket B" layihəsinə çərçivəsində cavabdeh tərəfindən AZF-0104 saylı layihə üçün “boru izolasiya işlərinin yerinə yetirilməsini” müqavilənin şərtlərinə, cavabdehin göstərişlərinə, Azərbaycan Respublikasının müvafiq qanunlarına və başqa normativ-hüquqi aktlarının tələblərinə uyğun olaraq yüksək peşəkarlıqla, keyfiyyətlə yerinə yetirilməsini və cavabdehin istifadəsinə tam yararlı şəkildə təhvil verilməsini, cavabdeh isə müqavilə şərtləri əsasında yerinə yetirilən işlərin dəyərinin iddiaçıya ödənilməsini öhdəsinə götürmüşdür. Müqavilənin müddətlə bağlı şərtlərinə əsasən, iddiaçı işləri müqavilənin qüvvəyə minmə tarixindən etibarən cavabdeh tərəfindən razılaşdırılmış və təsdiq edilmiş iş qrafikinə və planına uyğun olaraq başlamalı və qeyd olunan işləri 4 (dörd) ay ərzində tamamlamalı, iddiaçı tamamlanma müddət(lər)inə riayət olunması üçün işin icrasına diqqətlə və operativ şəkildə davam etməli, işin başa çatdırılmasından sonra cavabdeh tərəfindən təhvil-təslim aktı tərtib olunmalıdır.  İddiaçı müqavilədə nəzərdə tutulmuş işlərin görülmə müddətinin cavabdehin təqsirli hərəkətləri nəticəsində pozulması səbəbindən 232 719,48 manat sahə işçilərin əmək haqqı üçün, 188 579,16 manat ofis işçilərinin əmək haqqı üçün, 33000 manat icarə haqqı, 31058,02 manat servis xidməti üçün olmaqla ümumilikdə ƏDV-siz 485 356,66 manat, ƏDV ilə birlikdə 572 720,86 manat zərər dəydiyini, həmçinin iddiaçı tərəfindən 65623,67 manat dəyərində iş üçün muzdun ödənilmədiyini bildirir.  Cavabdeh iddiaya etiraz edərək tərəflərin qarşılıqlı razılığı ilə işlərin görülməsi üçün müddətin uzadıldığını, eyni zamanda dəyəri ödənilməyən, lakin görülmüş işlər üçün hər hansı qiymətin razılaşdırılmadığını bildirir.  Podrat müqaviləsinin əsas xüsusiyyətlərindən biri müqavilənin tərəfi olan podratçının həmin müqavilənin digər tərəfi olan sifarişçinin xeyrinə hər hansı bir işi görməsidir. Belə ki, podrat müqaviləsindən irəli gələn öhdəlik təkcə hər hansı əmlakın verilməsini deyil, həm də həmin əmlakın yaradılması üzrə podratçının iş fəaliyyətini də ehtiva edir. Podrat müqaviləsi bağlanarkən tərəflərin məqsədi müəyyən hüquqi nəticənin əldə edilməsi ilə birbaşa əlaqəlidir. Məhz bu səbəbdən podrat müqavilələrinin əsasını hüquqi məqsəd və hüquqi nəticə təşkil edir (Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin şikayəti üzrə 2018-ci il 11 iyun tarixli Qərarı).  Hazırkı mübahisə xx.xx.2021-ci il tarixli AZF-0104-065 nömrəli subpodrat müqaviləsindən əmələ gəlmişdir və həmin müqavilə podrat müqaviləsinin növü hesab olunduğundan bu münasibətlərə Mülki Məcəllənin 39-cu fəslinin (“podrat”) normaları tətbiq olunur. Belə ki, Mülki Məcəllənin 755-ci maddəsinə uyğun olaraq, müəyyən hallar istisna olmaqla podratçı işlərin görülməsi üçün üçüncü şəxsləri (subpodratçıları) cəlb edə bilər. Bu halda podratçı ilə işlərin görülməsi üçün cəlb edilmiş üçüncü şəxslər arasında subpodrat müqaviləsi bağlanır, podratçı və subpodratçı arasındakı münasibətlərə müvafiq qaydada və şərtlərlə (mutatis mutandis) sifarişçi və podratçı arasındakı münasibətləri tənzimləyən hüquq normaları tətbiq edilir.  Bu mənada iddiaçının görülmüş işlər üçün muzdun ödənilməsi tələbinin hüquqi əsası qismində Mülki Məcəllənin 753.1-ci maddəsi çıxış edir. Həmin maddəyə əsasən, sifarişçi podratçıya şərtləşdirilmiş muzd ödəməyə borcludur. Əgər həmin şəraitdə podratın yalnız muzd müqabilində yerinə yetirilməsi ehtimal edilirsə, belə hesab edilir ki, muzd dinməz razılıq əsasında şərtləşdirilmişdir. Əgər muzdun miqdarı müəyyənləşdirilməyibsə, adi muzdun şərtləşdirildiyi hesab olunur. Şərtləşdirilmiş muzd ödənildikdə, podratçının müqavilə üzrə razılaşdırılmış iş həcminə daxil olan bütün işləri ödənilmiş sayılır.  Məhkəmə iddiaçı tərəfindən görülmüş işlərin dəyəri olaraq tələb olunan 65623,67 manat muzd ilə bağlı qeyd edir ki, tərəflər arasında görülmüş işlərin həcmi barədə hər hansı mübahisə mövcud deyildir. Belə ki, iddiaçı elektron poçt vasitəsilə xx.xx.2023-cü il tarixdə Forma-2 arayışı göndərmiş, cavabdeh də məhkəmə iclasında həmin arayışda göstərilən işlərin görüldüyünü bildirmişdir.  Hazırda mübahisə görülmüş işlər üçün muzdun razılaşdırılıb razılaşdırılmamasındadır. Həmin hissəyə münasibətdə isə göstərilməlidir ki, iddiaçı işlərə başlamamışdan əvvəl muzdla bağlı qiymətlər təklifini xx.xx.2022-ci il tarixdə, xx.xx.2022-ci il tarixdə, xx.xx.2022-ci il tarixdə, xx.xx.2022-ci il tarixdə, xx.xx.2022ci il tarixdə, xx.xx.2022-ci il tarixdə, xx.xx.2022-ci il tarixdə, xx.xx.2022-ci il tarixdə, xx.xx.2022-ci il tarixdə cavabdehə göndərmiş, cavabdeh tərəfindən həmin qiymətlərə hər hansı etiraz irəli sürülməmişdir.  Nəzərə alınmalıdır ki, iddiaçı tərəfindən işlərin görülməsi xüsusi mühafizə olunan ərazidə, müvafiq icazələr, o cümlədən cavabdehin razılığı alınmaqla həyata keçirilir. Bu mənada qiymət təkliflərini elektron poçt vasitəsilə alan, iddiaçıya müvafiq ərazidə qiymət təklifində göstərilən işləri görməyə razılıq verən cavabdehin öz hərəkətləri ilə təkliflərlə razı olduğu təsdiq olunur.  Göstərilənlər onu deməyə əsas verir ki, görülmüş işlərin dəyəri məhz qiymət təklifində əks olunan qiymətlər əsas götürülməklə müəyyən edilməlidir.  Bu mənada Bakı Kommersiya Məhkəməsinin xx.xx.2025-ci il tarixli e- 2-2(113)-683/2025 nömrəli qərardadı ilə iddiaçı tərəfindən cavabdehə göndərilmiş qiymət təklifində əks olunan qiymətlər əsas götürülməklə yerinə yetirilmiş işlərin qəbuluna dair Forma-1 arayışında qeyd olunan görülən işlərin dəyəri nə qədər təşkil etməsinin müəyyən edilməsi məqsədilə iş üzrə məhkəmə-mühasibatlıq ekspertizası təyin edilmiş, ekspertizanın aparılması Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinə həvalə edilmişdir. 27 may 2025ci il tarixində Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin məhkəmə ekspertizasının aparılmasından imtina olunması barədə məlumatı məhkəməyə daxil olmuşdur.  Daha sonra qeyd edilən sual üzrə “Məhkəmə Ekspertizası Xidmətləri” MMC tərəfindən tədqiqat aparılmış, həmin hüquqi şəxsin xx.xx.2025-ci il tarixli 07- 175/25 nömrəli mütəxəssis rəyinə əsasən, Forma-1 arayışında qeyd olunan ümumilikdə 624 ədəd görülən işin dəyəri 55613,28 manat (ƏDV daxil olmaqla 65623,67 manat) müəyyən edilmişdir.  Mülki Məcəllənin qeyd edilən normalarının müqayisəli təhlilindən aydın olur ki, borclu tərəfindən icranın gecikdirilməsi nəticəsində dəymiş zərərin ödənilməsi tələblərində 1) zərərin mövcud olması; 2) zərərlə icranın gecikdirilməsi arasında səbəbli əlaqə; 3) zərər vuran şəxsin təqsiri müəyyən olunmalıdır. Lakin mülki qanunvericliklə müəyyən edilmiş sübutetmə qaydasına görə müqavilə münasibətləri zamanı öhdəliyin icra edilməməsindən irəli gələn zərərin ödənilməsi tələblərində təqsir prezumpsiya edilir, əksini borclunun sübutetməsi gözlənilir (“borclunun üzərinə öhdəliyi pozmağa görə məsuliyyət qoyulmadıqda bu qayda qüvvədə olmur”).  Qeyd edilənlərdən belə aydın olur ki, hazırda sübut edilməli halları borclu tərəfindən icranın gecikdirilməsi və gecikdirilmə anı, zərərin mövcudluğu və həcmi, səbəbli əlaqə və təqsir təşkil edir. Sübutetmə yükünün bölüşdürülməsi qaydasına əsasən isə borclu tərəfindən icranın gecikdirilməsi və gecikdirilmə anı, zərərin mövcudluğu və həcmi, səbəbli əlaqənin sübutetmə vəzifəsini iddiaçı, təqsirin (təqsirsiz olunmasının) sübutetmə vəzifəsini isə cavabdeh daşıyır. Lakin prosessual qənaət prinsipinə əsasən iddianın uğurlu olmaması qənaətinə sübutetmə predmetini təşkil edən bir neçə halın müəyyən edilməsi yolu ilə gəlindikdə digər halların araşdırılmasına zərurət qalmır.  Hazırkı işin halları ilə isə icranın gecikdirilməsi müəyyən olunmur. Belə ki, Mülki Məcəllənin 404.1 – 404.2-ci maddələrinə əsasən, müqavilə şərtlərini təfsir edərkən məhkəmə təkcə müqavilədəki söz və ifadələrin hərfi mənasını deyil, həm də tərəflərin iradə ifadəsinin həqiqi mənasını, bütövlükdə müqavilənin hərfi mənasının onun digər şərtləri və mənası ilə müqayisəsini nəzərə alır. Bu zaman bütün müvafiq hallar, o cümlədən müqaviləyə qədərki danışıqlar və yazışmalar, tərəflərin qarşılıqlı münasibətlərində yaranmış praktika, işgüzar adətlər, tərəflərin sonrakı hərəkətləri nəzərə alınır.  xx.xx.2021-ci il tarixli AZF-0104-065 nömrəli subpodrat müqaviləsindən işlərin görülməsinin 4 ay ərzində görülməsi razılaşdırılsa da, həmin müqaviləyə xx.xx.2021-ci il tarixli 04 saylı əlavə, xx.xx.2021-ci il tarixli 05 saylı əlavə, xx.xx.2021-ci il tarixli 06 saylı əlavə, xx.xx.2022-ci il tarixli 07 saylı əlavə, xx.xx.2022-ci il tarixli 08 saylı əlavə, xx.xx.2022-ci il tarixli 09 saylı əlavə, xx.xx.2022-ci il tarixli 10 saylı əlavə ilə ayrı-ayrı işlər və onların qiyməti hər iki hüquqi şəxs tərəfindən razılaşdırılmışdır. Bi isə tərəflər arasında formalaşmış işgüzar paraktika ilə müqavilənin icra müddətinin uzadılmasına dəlalət edir. Belə ki, işlərin 4 ay ərzində icra edilməli olduğunu bildirən iddiaçının həmin müddətdən sonra işlərin qiymət və həcmini razılaşdırması, razılaşdırılan işləri icra etməsi, daha sonra isə həmin qiymətlər və müddətləri istisna edib icranın gecikdirildiyini bildirərək əlavə zərər tələb etməsi bilavasitə hüquqdan sui-istifadə hesab olunmalıdır.  Konstitusiya Məhkəməsi göstərmişdir ki, Anqlo-sakson (ümumi) hüquqdan qaynaqlanan estoppel “ədalət məhkəmələri” tərəfindən tərəflərin təqdim etdikləri sübutların araşdırılması zamanı istifadə olunaraq presedent hüququnun prinsipi kimi formalaşmışdır. Bu prinsip tərəflərə öz hərəkətləri və ya davranışı ilə şübhəsiz və mübahisəsiz qəbul etmiş olduğu hallara sonradan istinad etməsini istisna edir. Estoppel prinsipi şəxsin digər tərəfin hüquqi şəraitə vicdanlı şəkildə güvənindən sui-istifadə edərək, onun mənafeyinə xələl gətirən üstünlük və fayda əldə etməsinin qarşısının alınması məqsədini daşıyır (M.Şükürovun şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 18 iyul 2022-ci il tarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair 26 aprel 2023-cü il tarixli qərar).  Beləliklə, məhkəmə bu qənaətə gəlir ki, İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 22 fevral 2021-ci il tarixli AZF0104-065 saylı müqavilə üzrə görülmüş işlərin dəyəri olaraq ƏDV daxil olmaqla 65623,67 manat məbləğində pul Cavabdeh MMC-dən tutularaq İddiaçı MMC-yə ödənilməli, iddia qalan hissədə təmin edilməməlidir.  İddia tələbinin müqavilənin ləvği hissəsinə münasibətdə isə məhkəmə göstərir ki, Mülki Məcəllənin 421.2-ci maddəsinə əsasən, tərəflərdən birinin tələbi ilə müqavilə yalnız digər tərəf müqaviləni əhəmiyyətli dərəcədə pozduqda və ya bu Məcəllədə və ya müqavilədə nəzərdə tutulan digər hallarda dəyişdirilə və ya ləğv edilə bilər. Tərəflərdən birinin müqaviləni pozması o zaman əhəmiyyətli pozuntu sayılır ki, bunun digər tərəfə vurduğu zərər nəticəsində o, müqavilə bağlanarkən ümid etməyə haqqı çatanlardan xeyli dərəcədə məhrum olur.  Konstitusiya Məhkəməsinin Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 399, 421.3, 423.2, 424.3 və 447-ci maddələrinin əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair 29 mart 2023-cü il tarixli Qərarında ifadə olunan hüquqi mövqeyə görə, Mülki Məcəlləsinin 421.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş əsaslar üzrə müqavilənin ləğv edilməsihəmin Məcəllənin 421.3-cü maddəsinə uyğun olaraqbirtərəfli iradə ifadəsi ilə məhkəmədən kənar qaydada baş verir. İradə ifadəsinin qarşı tərəfə bildirilməsi ilə müqavilə ləğv edilmiş hesab edilir və bu ləğvetmənin həyata keçirilməsinin ümumi formasıdır.  Belə olan halda, iddia ərizəsinin xx.xx.2024-cü il tarixdə X1 Sistemi vasitəsilə çatdırıldığını nəzərə alan məhkəmə hesab edir ki, xx.xx.2024-cü il tarixdən 22 fevral 2021-ci il tarixli AZF-0104-065 saylı müqavilə ləğv edilmiş hesab edilməlidir.  İddiaçı həmçinin ödənilmiş 929 manat dövlət rüsumunun cavabdehdən tutulmasını xahiş etmişdir. 42. İş materiallarında olan xx.xx.2024-cü il tarixli qəbz əsasında müəyyən olunur ki, 756 manat məbləğində dövlət rüsumu iddiaçı tərəfindən iddia ərizəsinin verilməsi üçün dövlət büdcəsinə ödənilmişdir. İddia tələbinin qismən təmin edildiyini və yuxarıda göstərilənləri nəzərə alaraq məhkəmə hesab edir ki, ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 99 manat məbləğində pul Cavabdeh MMC-dən tutularaq İddiaçı MMC-yə ödənilməlidir.

201. Qənaətinin hüquqi əsaslandırması zamanı məhkəmə, Mülki Məcəllənin 21, 39, 404.1, 404.2, 409.4, 421.2, 442, 443.1 – 443.4, 560.1, 560.2, 560.3.4, 752, 753.1, 755-ci maddələrinə, Mülki Prosessual Məcəllənin 107,119.1-ci maddələrinə, Konstitusiya Məhkəməsinin Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 399, 421.3, 423.2, 424.3 və 447ci maddələrinin əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair 29 mart 2023-cü il tarixli Qərarına, (M.Şükürovun şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının 18 iyul 2022-ci il tarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair 26 aprel 2023-cü il tarixli Qərarına istinad etmişdir. Apellyasiya instansiyasi məhkəməsindəki icraat

a) Apellyasiya şikayətinin dəlilləri

202. İddiaçı Bakı Kommersiya Məhkəməsinin xx.xx.2025-ci il tarixli qətnaməsindən apellyasiya şikayəti verərək qətnamənin iddia tələbinin rədd edildiyi hissəsində ləğv edilməsini, iddia tələbinin tam təmin olunması barədə yeni qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir.

203. Apellyasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, İddiaçı MMC ilə Cavabdeh MMC arasında Sub-Subpodratçı olaraq Heydər Əliyev adına X156 “Modernizasiya və Rekonstruksiya Layihələri Çərçivəsində Əsaslı Tikinti İşləri – Paketi B” üzrə 22 fevral 2021-ci il tarixli, AZF-0104-065 saylı müqavilə bağlanmışdır. Tərəflərin qarşılıqlı razılaşmasına əsasən Cavabdehin tender zamanı qiymət təklifi tələb etmiş olduğu 41889 metr boru miqdarının izolasiya edilib üzrərinin aliminium örtüklə bükülməsi üçün işlərin icra müddəti 4 ay müəyyən edilmişdir. Bu müddət çərçivəsində Cavabdeh MMC İddiaçı MMC-yə 41889 metr boru izolasiya işləri ilə təmin etməli, İddiaçı MMC isə öz növbəsində işləri icra etməli idi. Müqavilənin tələbinə əsasən işlərin icrası müddəti 4 ay müəyyən edilmiş və müqavilə üzrə işlərin icrasına xx.xx.2021-ci ildən başlanmışdır. Belə ki, işlərə başlanması üçün sahədə emalatxana üçün obyekt daha sonra isə nəzərdə tutulmadığı halda cavabdehin təqsiri üzündən emal edilmiş lakin sahədə faktiki işin icrası mümkün olmadığından materailların qorunub saxlanılması üçün ikinci anbar icarəyə götürülmüş, işçilərin daşınması üçün servis avtomobilləri ilə müqavilələr bağlanmış, sahədə işçilərin və materialların daşınması üçün avtomobillər alınmış, işçilər işə götürülmüş, işçilərin cavabdehin xüsusi tələbinə əsasən sağlamlıq sertifikatları alınmış, icarə obyektlərində təmir işləri aparılmış, elektirik xətləri lazımi voltaja uyğun olaraq təchiz edilmiş, izolyasiya işləri üçün lazım olan avadanlıqlar alınmışdır və s. Lakin işin gedişatında Cavabdeh MMC üzərinə düşən öhdəliyi icra edə bilməyərək iddiaçını öhdəliyinə götürdüyü boru həcm miqdarı ilə təmin edə bilməmişdir. Bunun başlıca səbəbləri izolasiya işlərinin icra edilə bilməsi üçün boruların izolasiyaya qədər montaj, boya, istilik kabellərinin çəkilməsi v.s kimi işlərinin tamamlana bilməməsidir. (İstinad: (Elçin Nəcəfov – Layihə RəhbərinTexniki və Biznes Xidmətləri Üzrə Müavini Azfen B. M. Layihə Rəhbərin Texniki və Biznes Xidmətləri Üzrə Müavini Azfen B. M.) xx.xx.2022 tarixli İzolasiya irelileme planı adlı e-mail Elçin Nəcəfov tərəfindən göndərilmiş excell file.) Cavabdehin öz üzərinə düşən öhdəliyi icra edə bilməməsi səbəbindən İddiaçı MMC ağır maliyyə itkiləri ilə üzləşmişdir. Belə ki, Cavabdeh tərəfindən ilk dəfə Aliminium örtük materialı emal edilərək Sahədə montaj edilməsi üçün xx.xx.2021 tarixində İddiaçiya təhvil vermişdir. (İstinad: (Sənəd adı: Transport Document, sənəd tarixi:xx.xx.2021)). Lakin Cavabdeh tərəfindən vaxtında boruların izolyasiya edilməsi üçün tam hazır vəziyyətdə təhvil verilməməsi sahədə montaj işlərini mümkünsüz etmişdir. Tərəfimizdən izolyasiya üçün aliminium örtük materialları hazırlanır lakin sahədə quraşdırıla bilmədiyi üçün emal edilmiş materialların qapalı anbara yığılması zərurəti yaranmışdır. Bu səbəbdən də əlavə müqavilələr bağlanlanmış və nəzərdə tutulmayan xərclər yaranmışdır. 41889 metr izolasiya işinin 4 ay müddətində görülməsi nəzərə alınaraq hesablanmış əmək haqqı xərcləri, işlərin Cavabdehin öhdəliyini yerinə yetirə bilməməsi səbəbindən 17 aydan çox müddətə uzanmışdır. Bu müddət üçün əmək haqqı, icarə haqqı və s. xərclər şirkət tərəfindən ödənilmişdir. Layihənin müddətinin uzanması səbəbindən Cəmiyyətimiz tərəfindən ƏDV daxil 572 720.86 manat əlavə xərc çəkilmişdi. Buna dair Elektron qaimə cavabdeh təşkilata göndərilmiş, sistem tərəfindən qəbul edilmişdir. Göndərilmiş son qaimələrə geri göndərilmə müddəti çərçivəsində isə cavabdeh tərəfindən hər hansı bir etiraz bildirilməmişdir. Əgər cavabdehin bu məbləğə dair hansısa bir etirazı var idisə nəyə görə həmin Elektorn qaimə ləğv edilməsi üçün geri qaytarılmamışdır? Nəzərə alsaq ki, tərəfimizdən Elektron qaydada da təqdim edilmiş bütün qaimələr Cavabdeh tərəfindən təsdiqlənib, bu onu sübüt edir ki, elektron sistem Cavabdeh tərəfindən hər zaman nəzarətdədir və bu məbləğə etirazları olsa idi elektron qaiməni geri qaytara bilərdilər. Məhkəmə Prosesində iştirak edən Cavabdeh təşkilatın Layihə Rəhbəri Araz Tağızadə məhkəmə prosesində şəxsən iştirak etmiş və məhkəmə prosesində hakimin qarşısında müqavilə üzrə işlərin görülməsinin 17 aydan çox müddətə gecikdiyini etiraf etmişdir. Əlavə olaraq, Cavabdehə gecikmə ilə bağlı yaranmış xərclərlə bağlı yazılı müraciətimiz zamanı Cavabdeh təşkilatın Layihə Rəhbəri Araz Tağızadə tərəfindən gecikmənin Sifarişçi, Podratçı tərəfindən olduğu yazılı olaraq təsdilənmişdir. (İstinad: Araz Tagizade e-mail vasitəsi ilə xx.xx.2023 tarixində göndərilmiş məktub) Cavabdeh təşkilat tərəfindən bu hal etiraf edildiyi halda məhkəmə buna münasibət bildirməmişdir. Sual olunmalıdır ki, 4 aylıq müqavilə üzrə qiymət təklifi verildiyi halda müqavilə müddəti cavabdeh tərəfindən uzadıldığı halda gecikmənin cavabdehin öhdəliyinin yerinə yetirə bilməməsinin yazılı, şifahi etiraf edildiyi halda yaranan əlavə xərclər kim tərəfindən ödənilməlidir? Məhkəmə bu qədər faktiki subut olduğu halda iddianın bu hissəsini niyə təmin etməmişdir? Əgər biz podratçı olaraq işləri vaxtında təhvil verməsəydik nə olardı? Gecikməyə görə vurulan zərəri Cavabdeh MMC bizdən tələb etməyəcəkdimi? Cavabdeh təşkilatla bağlanan müqaviləyə əsasən “B” paketi üzrə 4 ay müddətində İddiaçı MMC-yə 41 889 lm metr həcmində izolyasiya işi verilməli olduğu halda xx.xx.2021 tarixinə yalnız 19560 lm metrə endirilərək iş həcmi ayrılmışdır. (Layihə rəhbəri Araz Tagizadeye İddiaçı MMC-nin direktoru Qanuni nümayəndə1 tərəfindən xx.xx.2021-ci il tarixində e-mail vasitəsi ilə göndərilmiş raport) Lakin bu həcmin də tam şəkildə faktiki olaraq sahədə icra edilməsi üçün front verilməmişdir. İş həcminin qalan hisəssi isə bizimlə razılaşdırılmadan "xxxx" MMC adlı Cəmiyyətə verilmişdir. Bizim buna etiraz edə bilməməyimizin səbəbi isə artıq sahədə bütün lazımi avadanlıqları quraşdırmağımız, işçiləri işə götürməyimiz, avadanlıqlar almağımız olmuşdur. Həmçinin Layihə ərazisi böyük olduğu və boru miqdarları daha çox olduğu üçün biz bu halı mübahisələndirməmək qərarı vermişik. Layihə ərazisi böyük olduğu və boru miqdarları daha çox olduğu üçün bu firmanın bizimlə razılaşdırılmış iş həcmlərini gördüyü çox sonradan aşkar edilmişdir. Cavabdeh təşkilat tərəfindən 4 ay müddətində iş həcmimiz azaldılaraq 19560 lm metrə endirilmiş lakin bu həcmin belə sahədə montajının ediməsi üçün şərait yaradıla bilməmişdir. Layihə rəhbəri Araz Tagizadəyə İddiaçı MMC-nin direktoru Qanuni nümayəndə1 tərəfindən xx.xx.2021-ci il tarixində e-mail vasitəsi ilə göndərilmiş raportda açıq şəkildə həyata keçirilmiş aliminium örtük və izolyasiya işlərinin həcmi göstərilmişdir. Bu hesabata görə faktiki olaraq layihə ərazisində 2295.9 lmmetr aliminium örtük, 2830.9 lm metr izolyasiya işləri görə bilmişik. Eyni hesabatda isə bizə ayrılmış iş həcminin görülməsi üçün tərəfimizə təmin edilmiş aliminum örtük materialının 18090 metr hissəsini emal edilərək montaj üçün əlavə tutulmuş anbarda hazır vəziyyətə saxlanıldığını görə bilərsiniz. Cavabdeh təşkilat ilkin müqavilə üzrə şərtləri müəyyən etsə də sonrakı mərhələlərdə, müqavilə müddəti bitdikdən sonra layihə üzrə bəzi izolyasiya qalınlıqlarını dəyişdirmək qərarına gəlmişdir. Bunun müqavilənin uzadılması kimi qiymətləndirilməsi qanunsuzdur. Çünki biz xx.xx.2021-ci il tarixində 4 aylıq hesabatı verərək işlərin onların günahı üzündən şərtləşdirilmiş müddətdə bitmədiyini bildirmişik. (Layihə rəhbəri Araz Tagizadeye İddiaçı MMC-nin direktoru Qanuni nümayəndə1 tərəfindən xx.xx.2021-ci il tarixində e-mail vasitəsi ilə göndərilmiş raport) Məhkəmə Kollegiyasının nəzərinə çatdırırq ki, məhkəmə tərəflər arasında bağlanan 7 ədəd Əlavə müqavilələrə istinad edərək bunun “tərəflər arasında formalaşmış işgüzar praktika ilə müqavilənin icra müddətinin uzadılması” kimi qiymətləndirməsi tamamilə absurddur. Belə ki, məhkəmə prosesində də müəyyən edilmişdir ki, müqavilənin müddəti 4 ay nəzərdə tutulmuşdur. Lakin cavabdeh bu müddət ərzində iş sahələrini təmin edə bilmədiyi üçün gecikmələr olmuşdur. Bu gecikmələri də yuxarıda da qeyd etdiyimiz kimi Cavabdeh təşkilatın Layihə Rəhbəri Araz Tağızadə etiraf etmişdir. Bağlanan əlavə müqavilələr ilkin müqavilənin müddəti başa çatdıqdan sonra bağlanan müqavilələrdir. Həmin Əlavə müqavilələrlə Cavabdeh təşkilatla Cəmiyyətimiz izolyasiya qalınlıqlarının müəyyən edilməsi üçün razılaşmışdır. Bütün hallarda cavabdeh təşkilat ilkin olaraq nəzərdə tutulan 41 889 lmmetr iş həcmini 26 ay müddətində bizə təqdim edə bilməmişdir. İddianın əsası onadan ibarətdir ki, biz Cəmmiyyət olaraq Cavadbehlə bağlanan müqaviləyə əsasən nəzərdə tutulan 41 889 lmmetr iş həcmini 4 ay müddətində icra etməli idik (əlavə olaraq bildiririk ki, qiymət təklifi zamanı işin 6 aya gecikmə ehtimalını nəzərə almışıq). Biz görəcəyimiz işi 4 ay müddətində hansı xərclərlə görəcəyimizi nəzərə alaraq qiymət təklifi vermişik. Bu təklifdə işçilərin əmək haqqından tutumuş icarə haqqlarına qədər, elektrik və digər komunal xərclərə qədər bütün xərclər 4 ay üçün nəzərdə tutulmuşdur. (İstinad: Tural RahimovTural.RElektron ünvan tərəfindən xx.xx.2021-ci ildə göndərilmiş email) Əgər müqavilə üzrə müddət 26 ay və ya daha çox nəzərdə tutulsa idi biz qiymət təklifimizi təbii ki, bu müddətə uyğun olaraq hesablayıb verərdik. Bu zaman isə müqavilə (Təklif) dəyəri 1 641 693.88 manat yox daha yüksək məbləğdə qiymət təklifi olardı. (İstinad: xx.xx.2021-ci tarixində Günel Süleymanova tərəfindən Araz Tağızadəyə göndərilmiş e-mail) Eyni zamanda 41889 lm metr iş həcminin 26 ayda görülməsi üçün aylıq işçi qüvvəsi daha az işə cəlb edilərdi. Bu isə işçilərin boşda dayanmasına maneə olardı. Çünki cavabdehin iş sahələrini müqavilə müddətinə uyğun verməyi gecikdirməsi bizim işçilərin boşdayanmasına, Layihə üzrə ofis işçilərinin müqavilələrinin uzanmasına, icarə obyektlərinin icarə müddətlərinin uzanmasına və digər xərclərin artmasına səbəb olmuşdur. Bu müddətdə isə biz işçilərin əmək haqqlarını, icarə haqqlarını, kommunal xərcləri ödəmək məcburiyyətində qalmışıq. Bizim iddiamız üzrə cavabdehdən tələb etdiyimiz isə bundan ibarətdir. Məhkəmə isə bunları müəyyən etdiyi halda hüquqi əsası olmadan və faktiki sübutları, etirafları gözardı edərək iddiamızı qismən təmin edərək cəmiyyətimizə dəymiş zərərin tələbi hissəsində iddiamızı rədd etmişdir. Məhkəmə Qətnamənin İV hissəsinin 33-cü bəndində qeyd edir: “Mülki Məcəllənin 560.1-ci maddəsinə əsasən, mülki hüquqlar hüquqa uyğun həyata keçirilməlidir. Hüquqdan yalnız başqalarına ziyan vurmaq məqsədi ilə istifadə edilməsi yolverilməzdir”. Məhkəmə hansı səbəbdən mülki hüquqlarımızı hüquqa uyğun həyata keçirmədiyimiz qənaitinə gəlmişdir? Biz öz mülki hüququmuzdan heç kimə ziyan vurmadan istifadə etmişik. Bu hüququmuzu, iddiamızı tam olaraq sübuta yetirmişik. Məhkəmə göstərilən Əlavə müqavilələrə istinad edərkən həmin əlavə müqavilələrin bağlanma müddətinə və müqavilələrin predmetinə diqqət yetirməli idi. xx.xx.2021-ci il tarixində bağlanan və icra müddəti 2021-ci ilin 18 avqust tarixində bitməli olan müqaviləyə əlavə müqavilələr bağlanması müddətin uzadılması kimi qiymətləndirilə bilməzdi. xx.xx.2021-ci il tarixində tərəfimizdən cavabdeh təşkilata göndərilən Hesabatda da iş frontunun verilməməsi səbəbindən işlərin yubandığı göstərilmişdir. Məhkəmənin istinad etdiyi Əlavə müqavilələrin predmet hissəsində də göründüyü kimi bu əlavə müqavilələr ilkin müqavilə üzrə görülməsi nəzərdə tutulan işlərə əlavə deyildir. Cavabdeh təşkilat müqavilədə göstərilən 41889 lm metr iş həcmini onsuzda bizə təhvil verə bilmirdi. Layihə rəhbəri Araz Tagizadəyə İddiaçı MMC-nin direktoru Qanuni nümayəndə1 tərəfindənxx.xx.2021-ci il tarixində e-mail vasitəsi ilə göndərilmiş hesabatda aydın şəkildə görünür ki, boru izolasiya qalınlıqları Cavabdeh tərəfdən müəyyən edilib təsdiqlənir. Bizi bu əlavə müqavilələri əlavə iş olmadığı üçün yəni izolyasiya qalınlığının dəyişməsi ilə bağlı qiymətlərin düzəlişi olduğu üçün bağlamışıq. Lakin bütün hallarda bu əlavə müqavilələr üzrə də qiyməti təkrar müəyyən edilmiş işləri də cavabdeh təşkilat vaxtında bizə təqdim edə bilməmişdir. Məhkəmənin istinad etdiyi Əlavələrdə tərəflər izolyasiya qalınlıqlarını və onların qiymətlərini təkrarən müəyyən etmişdir. Bu qalınlıqların dəyişdirilməsi səbəbi isə cavabdeh təşkilatın razılaşdırılmış qalınlıqda izolyasiya materiallarının təmin edə bilməməsi olmuşdur. Belə ki, müqaviləyə əsasən material təminatı cavabdehin öhdəliyi olmuşdur. Təyin edilən qalınlıqda izolyasiya materialları təmin edilə bilmədiyi üçün məcbur olaraq izolyasiya qalınlıqlarının dəyişdirilməsinə görə əlavə müqavilələr bağlanırdı. Bu isə müqavilənin müddətinin bitməsindən sonra baş vermiş əlavələrdir. Bu səbəb boruların təyinatına görə dəyişə bilər. Sub-subpodratçı olaraq materialları təmin etmək bizim öhdəliyimizdə deyildi. Materiallar bizə cavabdeh tərəfindən tədarük olunurdu. Nəzərə alsaq ki, boru izolasiya qalınlığın 100 mm-dən dəyişdirilərək 90 mm-mə edirilməsi iş qrafikinin uzanmasına dəlalət deyildir. Bu səbəbdən işlərin icrası zamanı işlərin bu dəyişiklik texniki səbəb kimi qəbul edilməlidir və müqavilədə göstərilən izolyasiya qalınlıqlarının və qiymətinin təkrarən müəyyən edilməsi barədə bağlanan Əlavə müqavilələr müqavilənin predimentinin, iş həcminin dəyişməsi olmadığı və müddətinin uzadılmasına əsas kimi qiymətləndirilməsi qanunsuz və əsassızdır. Müqavilənin 1 saylı Əlavəsinin 2.4.1-ci bəndində müqavilənin icra müddəti açıq şəkildə 4 ay müəyyən edilmişdir. Əgər Məhkəmənin istinad etdiyi əlavə müqavilələr üzrə bizə yeni adda işlər verilirdisə o zaman həmin müqavilələrdə də bu işlərin icra müddəti göstərilməli idi. İzolyasiya qalınlığının dəyişdirilməsinin səbəbi isə Neft Emalı zavodunda olan bu boruların təyinatından asılı ola bilərdi. Çünki rekonstruksiya zamanı izolyasiya edilməli olan boruların təyinatı da dəyişdiyi üçün izolyasiya qalınlıqları da dəyişirdi. Biz bu dəyişikliyin səbəbini belə bilirdik. Əlavə müqavilələri isə bağlamağa məcbur idik. Çünki artıq yuxarıda da qeyd etdiyimiz kimi işlərin icrası üçün xərclər çəkilmişdi. Bu xərclərin geri qaytarılması mümkün deyildi. Cavabdehin iş üçün frontu müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə verə bilməməsi səbəbindən müqaviləni ləğv etmək imkanımız da məhdud idi. Bu halda cavabdeh bizdən vurulmuş zərəri tələb edəcəkdi. Cavabdehin nümayəndəsi Araz Tağızadə həmçinin məhkəmə prosesində Cəmiyyətimizin düşdüyü zərərləri kompensasiya etmək üçün bizə həmin layihə üzrə əlavə iş verəcəyinə söz verməsini də etiraf etmişdir. X57 buna dair e-mail yazışması da mövcutdur. Həmin e-mail məktubunda vurulmuş zərərin kompensasiya ediləcəyi sözü verilir. Bütün bunlara baxmayaraq məhkəmə bunları nəzərə almadan iddiamızın bu hissədə sübut edəcək dəlillər verməməkdə ittiham edir. Əlavə müqavilələrin heç birində müddətlə bağlı heç bir razılaşma olmamışdı. Əksinə bütün əlavələrdə ilkin müqavilə üzrə bütün şərtlərin qüvvədə qalması göstərilmişdir. Yekun olaraq Məhkəmə Kollegiyasının nəzərinə çatdırırıq ki, tərəflər arasında bağlanan müqavilə və email yazışmalarında əldə edilmiş razılığa əsasən cavabdeh təşkilat tərəfindən 4 ay müddətində 41889 lm metr həcmində veriləcək işlərin həyat keçirilməsi üçün tərəfimizdən 55 nəfərdən artıq işçi ilə müqavilə imzalanmışdır. Hər ay 10 000 lm metr izolyasiya işi görmək üçün nəzərdə tutlan işçi sayını yarıdan artıq azaltmağa da icazə verilmirdi. Belə ki, bir ay 600 lm metr sahə verildiyi halda digər ay sonra 1500 lm metr iş verilirdi. İradlarımızı bildirdik də isə, qısa zamanda iş sahəsi veriləcəyi bildirilirdi. Belə olan halda isə biz işçilərin sayında kəskin dəyişikliklər edə bilmirdik. Bu həm işçilərin huqularının pozulması və həmdə layihənin dövlət əhəmiyyətli layihə olmasından irəli gəlirdi. Çünki işçilərin sahəyə girişlərinin təmin edilməsi 15 gündən uzun çəkirdi. Belə ki, işçinin sahəyə girişinin təmin edilməsi üçün cavabdehin tələb etdiyi sağlamlıq sertifikatı təmin edilməli və daha sonra isə icazənin alınması üçün müraciət ünvanlanmalı idi. Sertifikatlar üçün analizlər verilməsi cavabları çıxması bir neçə gün, müraciətlərin cavablanması isə 15 gün çəkirdi. Bu səbəbdən sahənin hər an verilmə ehtimalına qarşı sahə işçilərinin sayı kəskin azaldıla bilməzdi. Odur ki, müqavilə üzrə 23 ay müddətində işə götürülən işçilərin əmək haqqıları boşdayanmalar nəzərə alınmadan ödənilirdi. Həmçinin DSMF ödənişləri, vergilər, icarə haqqları, kommunal xərclər və s. Göründüyü kimi Cavabdeh MMC müqavilə üzrə işin müddətinin uzanmasının onların səhvindən olmasını etiraf etməsinə və digər sənədlərlə iddiamızı tam olaraq sübut etməyimizə baxmayaraq məhkəmə iddiamızı tam təmin etməmişdir. X157 Xidməti tərəfindən müəyyən sanksiyalara məruz qalmaqla yanaşı hesablanan vergi və DSMF borclarına da faiz hesablanmaqdadır.

Apellyasiya şikayətinə qarşı etiraz

204. Apellyasiya şikayətinə qarşı yazılı etiraz verilməmişdir.

Apellyasiya baxışı, izahatlar

205. İddiaçı məhkəmə iclasında iştirak edən qanuni nümayəndəsi Qanuni nümayəndə1, nümayəndəsi və vəkili Vəkil2 apellyasiya şikayətinin dəlilllərini müdafiə edərək təmin edilməsini, Cavabdeh nümayəndəsi X20 isə şikayətin əsassız olduğunu bildirmişdir. Tətbiq edilən hüquq

Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi

206. Maddə 21. Zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb etmək hüququna malik olan şəxs ona vurulmuş zərərin əvəzinin tam ödənilməsini tələb edə bilər, bu şərtlə ki, qanunda və ya müqavilədə zərərin əvəzinin daha az miqdarda ödənilməsi nəzərdə tutulmasın. Zərər dedikdə, hüququ pozulmuş şəxsin pozulmuş hüququnu bərpa etmək üçün çəkdiyi və ya çəkməli olduğu xərclər, əmlakından məhrum olması və ya əmlakının zədələnməsi (real zərər), habelə hüququ pozulmasaydı, həmin şəxsin adi mülki dövriyyə şəraitində əldə edəcəyi gəlirlər (əldən çıxmış fayda) başa düşülür.

207. Maddə 404. Müqavilə şərtlərini təfsir edərkən məhkəmə təkcə müqavilədəki söz və ifadələrin hərfi mənasını deyil, həm də tərəflərin iradə ifadəsinin həqiqi mənasını, bütövlükdə müqavilənin hərfi mənasının onun digər şərtləri və mənası ilə müqayisəsini nəzərə alır. Bu zaman bütün müvafiq hallar, o cümlədən müqaviləyə qədərki danışıqlar və yazışmalar, tərəflərin qarşılıqlı münasibətlərində yaranmış praktika, işgüzar adətlər, tərəflərin sonrakı hərəkətləri nəzərə alınır.

208. Maddə 425. Öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir.

209. Maddə 443.1. Öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Borclunun üzərinə öhdəliyi pozmağa görə məsuliyyət qoyulmadıqda bu qayda qüvvədə olmur.

210. Maddə 443.2. Zərər bu Məcəllənin 21-ci maddəsində nəzərdə tutulan qaydalara uyğun müəyyənləşdirilir.

211. Maddə 448.2. Borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır. Borclunu təqsirə görə, yəni qərəzə və ya kobud ehtiyatsızlığa görə məsuliyyətdən qabaqcadan azad etmək olmaz.

212. Maddə 560.1. Mülki hüquqlar hüquqa uyğun həyata keçirilməlidir. Hüquqdan yalnız başqalarına ziyan vurmaq məqsədi ilə istifadə edilməsi yolverilməzdir.

213. Maddə 560.2. Hüquqdan sui-istifadəyə yol verilmir, bu əsas üzərində həyata keçirilən razılaşmalar və hərəkətlər isə etibarsızdır.

Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsi:

214. Maddə 14.2. Məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir.

215. Maddə 77.1. Hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir.

216. Maddə 88. Məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur.

217. Maddə 217.3. Qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır.

218. Maddə 385. Məhkəmə qətnaməsinin apellyasiya qaydasında ləğv edilməsi üçün əsaslar aşağıdakılardır: 385.1.1. maddi hüquq normalarının və ya prosessual hüquq normalarının pozulması və ya düzgün tətbiq edilməməsi; 385.1.2. məhkəmənin gəldiyi nəticə üçün mühüm əhəmiyyəti olan bütün faktiki halların aydınlaşdırılmaması; 385.1.3. birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən müəyyən edilmiş, iş üçün əhəmiyyəti olan halların sübut edilməməsi; 385.1.4. birinci instansiya məhkəməsinin qətnamədə göstərilmiş nəticələrinin işin hallarına uyğun gəlməməsi.

219. Maddə 385.2. Birinci instansiya məhkəməsinin faktlar nöqteyi-nəzərindən qanuni və əsaslı olan və mahiyyəti üzrə düzgün olan qətnaməsi yalnız formal mülahizələrə görə ləğv edilə bilməz.

Apellyasiya baxışının həddi

220. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını onun düzünə və ya dolayısı ilə mübahisələndirilən hissəsində, şikayət qərarın ləğv edilməsinə yönəldikdə və ya apellyasiya şikayətində və ona etirazlarda ifadə olunmuş dəlillərə əsasən mübahisənin predmeti bölünməz olduqda isə tam yoxlayır. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən maddi və prosessual hüquq normalarının tətbiqinin düzgünlüyünü apellyasiya şikayətinin dəlillərindən asılı olmayaraq yoxlayır (Mülki Prosessual Məcəllənin 372.6-cı və 372.7-ci maddələri).

221. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372-ci maddəsinin apellyasiya baxışının hədləri barədə müddəalarının həmin Məcəllənin 372.1 və 372.7-ci maddələrinin tələbləri baxımından şərh edilməsinə dair” 20 may 2011-ci il tarixli qərarında göstərilmişdir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372.1-ci maddəsinə uyğun olaraq apellyasiya instansiyası məhkəməsi həmin Məcəllənin 372.6-cı maddəsində nəzərdə tutulduğu hallarda birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin əsaslılığını mübahisələndirilən hissəsində apellyasiya şikayətinin dəlilləri həcmində yoxlayır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 372.1 və 372.7-ci maddələrinə uyğun olaraq apellyasiya instansiyası məhkəməsi maddi hüquq normalarına riayət edilməsini birinci instansiya məhkəməsinin qətnaməsinin mübahisələndirilən hissəsində yoxlayır. Bu hədlərdə apellyasiya instansiyası məhkəməsi şikayətin hüquqi mövqeyinə aid dəlillərdən asılı deyil və qətnaməni maddi hüquq normasının pozulması ilə əlaqədar apellyasiya şikayətində göstərilməyən əsaslarla da ləğv edə və dəyişdirə bilər.

222. Məhkəmə kollegiyası prosessual qanunvericiliyin qeyd olunan müddəasını və onun rəsmi şərhinə dair Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun qərarını nəzərə almaqla qeyd edir ki, hazırki halda apellyasiya baxışının həddini qətnamənin iddianın təmin olunmaması ilə bağlı hissəsinin qanuniliyinin və əsaslılığının yoxlanılması təşkil edir. Çünki iddiasının qismən təmin olunmasına baxmayaraq cavabdeh qətnamədən şikayət verməmiş, iddiaçının nümayəndəsi isə faktiki olaraq qətnamənin qeyd olunan hissəsini mübahisələndirmişdir.

İşə apellyasiya qaydasında baxan məhkəmə kollegiyasının mövqeyi

223. İstənilən iddia tələbi ilə əlaqədar məhkəmə icraatının ən əsas vəzifəsi həmin tələbin hüquqi əsasının olub-olmadığının müəyyən olunmasıdır. Məhkəmələr bunu tərəflərin həmin tələblə bağlı hansı hüquqi əsaslandırmanı irəli sürmələrindən asılı olmayaraq müstəqil surətdə müəyyən etməlidir. Bunun üçün isə məhkəmələr tərəfindən ilk növbədə işin faktiki halları və hüquqi əsası araşdırılmalıdır.

224. Əgər irəli sürülmüş iddia tələb(lər)inin qanuni əsası tapılırsa və faktiki hallar müvafiq maddi hüquq normasının dispozisiya şərtləri ilə uzlaşırsa (habelə cavabdehin etiraz və müdafiə vasitələrinə görə aradan qalxmırsa) iddia təmin olunur, uzlaşmırsa rədd edilir. Beləliklə, mülki mühakimə icraatında hüququn tətbiqi üçün ilkin başlanğıc nöqtə tələbin qanuni əsasının tapılmasından ibarətdir – iddia tələbinin düzgün qanuni əsasını tapmaq üçün isə 4 sual cavablandırılmalıdır: kim kimdən nəyi və nəyə əsasən tələb edir?.

225. Bu zaman həm də nəzərə alınmalıdır ki, mülki hüquqda hamılıqla qəbul edilmiş prinsiplərdən biri olan “iura novit curia” (“məhkəmə hüququ bilir”) prinsipinə əsasən hüququn tətbiqinə hakim bilavasitə cavabdehlik daşıyır və o, iddiaçının bildirdiyi (iddiasını əsaslandırdığı) faktlarla bağlı olsa da, iddia tələbinin düzgün qanuni əsasını müəyyənləşdirməklə qərarını iddianın faktiki tərkibi adlanan faktların məcmusuna istinadən qəbul edir.

226. Mülki Məcəllənin 21-ci maddəsi ümumi norma kimi çıxış edərək zərərin əvəzinin ödənilməsi ilə əlaqədar tələbin şərtlərini deyil, yalnız hüquqi nəticələrini tənzimləyir. Bu mənada, zərərin əvəzinin ödənilməsi ilə bağlı hər bir konkret iddia tələblərinin əsası digər hüquq sahələrindən (məsələn, müqavilə hüququ, delikt hüququ və s.) irəli gəlir. Hazırkı mübahisəyə münasibətdə isə zərərin əvəzinin ödənilməsi üçün iddia tələbinin əsası müqavilə münasibətləri üzrə öhdəliklərin təqsirli pozuntusundan yaranır.

227. İşin müəyyən edilmiş mübahisələndirilməyən halı ondan ibarətdir ki, xx.xx.2021-ci il tarixli AZF-0104-065 nömrəli subpodrat müqaviləsindən işlərin 4 ay ərzində görülməsi razılaşdırılmış, lakin tərəflər qiymət təklifi zamanı işin 2 ay gecikmə ehtimalını nəzərə alaraq, 6 ay müddətində yekunlaşdırılması barədə razılığa gəlmişdirlər.

228. Belə ki, iş materiallarında olan xx.xx.2021-ci il tarixli e-mail yazışmasından müəyyən edilir ki, İddiaçı əməkdaşı Cavabdehndən izolyasiya işləri ilə bağlı proje başlanğıc və bitmə tarixlərin bildirilməsini xahiş etmiş və xx.xx.2021-ci il tarixli e-mail yazışmasına əsasən Cavabdeh müqavilələr üzrə mütəxəssisi Tural Rəhimov izolyasiya işləri ilə bağlı layihənin başlanmasının aprel/may aylarında planlaşdırıldığını və 3 ay ərzində bitəcəyini qeyd etmişdir (iş materialları İİ cild, 29-cu vərəqə).

229. Bu kontekstdə kollegiya qeyd edir ki, tərəflər izoliyasiya işlərinin 2021-ci ilin avqust ayında bitəcəyi barədə razılığa gəlmişdirlər.

230. Həmçinin işin mübahisəsiz halı ondan ibarətdir ki, müqavilə üzrə izoliyasiya işləri tərəflər arasında razılaşdırılmış müddətdə bitməmişdir. Belə ki, cavabdehin nümayəndəsi Araz Tağızadənin iddiaçının əməkdaşına göndərdiyi xx.xx.2023-cü il tarixli email yazışmasına əsasən cavabdehin əməkdaşı layihənin müddətinin uzandığını və bu səbəbdən boşdayanmaların olduğunu təsdiq etmişdir (iş materialları İİİ cild, 5-ci vərəqə).

231. Bu baxımdan iş üzrə müəyyən edilməli olan ilk hal, layihə üzrə işlərin cavabdehin təqsiri ucbatından gecikdirilib-gecikdirilməməsi və bu halın müəyyən edilməsi iddia tələbinin faktiki və hüquqi əsasının yaranması, yəni zərərin cavabdehin təqsiri ucbatından baş verib-vermədiyinin aydınlaşdırılması üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

232. Araz Tağızadənin iddiaçının əməkdaşına göndərdiyi xx.xx.2023-cü il tarixli e-mail yazışması ilə müəyyən edilir ki, Cavabdeh layihənin həyata keçirilməsi zamanı idarəetmədəki qərarlar və fəaliyyətdə yaranan problemlər səbəbindən işlərin icrası gecikdirilmişdir (iş materialları İİİ cild, 5-ci vərəqə).

233. Həmçinin iş materiallarında olan xx.xx.2022-ci il tarixli İddiaçı əməkdaşı tərəfindən Cavabdeh əməkdaşına göndərilmiş e-mail yazışmasına əsasən sonuncuya izolyasiya boyalarının bir hissəsinin təhvil verilmədiyi bildirilmişdir (iş materialları İİ cild, 167ci vərəqə); xx.xx.2021-ci il tarixli İddiaçı əməkdaşı tərəfindən Cavabdeh əməkdaşına göndərilmiş e-mail yazışmasına əsasən qablama montajı etmək üçün şayvbanın bitdiyi və bu səbəbdən qablama işinin 3 gün gecikdiyini bildirilmiş və sonuncudan materialın təmin edilməsi xahiş edilmişdir, sonuncu tərəfindən e-mail vasitəsilə bu barədə məlumatlarınn olduğu və təmin olunacağı qeyd edilmişdir (iş materialları İİ cild, 208-ci vərəqə); xx.xx.2021ci il tarixli İddiaçı əməkdaşı tərəfindən Cavabdeh əməkdaşına göndərilmiş e-mail yazışmasına əsasən ağ selikonun bitdiyi və bu səbəbdən işin 3 gün gecikdiyini bildirilmiş və sonuncudan materialın təmin edilməsi xahiş edilmişdir (iş materialları İİİ cild, 1-ci vərəqə).

234. Kollegiya qeyd edir ki, xx.xx.2021-ci il tarixli müqavilə şərtinə və tərəflər arasındakı e-mail yazışmalarına əsasən materiallar Cavabdeh tərəfindən təmin edilməlidir, lakin yazışmalardan müəyyən olunur ki, cavabdeh tərəfindən materiallar vaxtında təmin edilməmiş və ya əksik verilmiş, bu səbəbdən işlərdə gecikmələr baş vermişdir.

235. Həmçinin tərəflər arasındakı yazışmalarda müəyyən olunur ki, Cavabdeh MMC üzərinə düşən öhdəliyi icra edə bilməyərək iddiaçını öhdəliyinə götürdüyü boru həcm miqdarı ilə təmin edə bilməmiş, bunun başlıca səbəbləri izolasiya işlərinin icra edilə bilməsi üçün boruların izolasiyaya qədər montaj, boya, istilik kabellərinin çəkilməsi v.s kimi işlərinin tamamlana bilməməsi olmuşdur.

236. Belə ki, xx.xx.2022-ci il tarixli e-mail yazışmasına əsasən cavabdehin əməkdaşı izometrlərin bir qisminin boya və heat tracing işlərinin xx.xx.2022-ci il tarixdə tamamlandığını və izolyasiya üçün hazır olduğu bildirilmiş (iş materialları İİ cild, 173-cü vərəqə), xx.xx.2022-ci il tarixli e-mail yazışmasına əsasən cavabdehin əməkdaşı izometrlərin bir qisminin boya işlərinin tamamlandığını və izolyasiya üçün hazır olduğu bildirilmiş (iş materialları İİ cild, 175-ci vərəqə), xx.xx.2022-ci il tarixli e-mail yazışmasına əsasən cavabdehin əməkdaşı izometrlərin bir qisminin izolyasiya üçün hazır olduğu bildirilmiş (iş materialları İİ cild, 176-cı vərəqə), xx.xx.2022-ci il tarixli e-mail yazışmasına əsasən iddiaçının əməkdaşı Cavabdehndən atırılmış iş həcmlərinə aid son revise edilmiş izometrləri bütövlükdə təqdim etməyini xahiş etmişdir (iş materialları İİ cild, 206-cı vərəqə).

237. Tərəflər arasındakı e-mail yazışmalarını işin faktiki halları ilə birlikdə qiymətləndirən kollegiya hesab edir ki, cavabdeh tərəfindən vaxtında boruların izolyasiya edilməsi üçün tam hazır vəziyyətdə təhvil verilməməsi sahədə montaj işlərini mümkünsüz edərək işlərin məhz cavabdehin təqsirli hərəkətləri nəticəsində gecikdiyi sübuta yetirilmişdir. Bu səbəbdən müqavilədə nəzərdə tutulmayan xərclər yaranmışdır.

238. Başqa sözlə, iddiaçının irəli sürdüyü faktiki hallar onun iddia tələbinin qanuni əsasının dispozisiya əlamətləri ilə uzlaşmaqdadır.

239. Nəzərə alınmalıdır ki, iddiaçı tərəfindən Cavabdeh MMC ilə razılaşdırılmış və təsdiq edilmiş iş qrafikinə və planına uyğun olaraq qiymət təklif edilmiş, yəni işlərin 4 ay müddətində hansı xərclərlə görüləcəyi nəzərə alınaraq qiymət təklifi verilmişdir. Ancaq işin müəyyən olunmuş hallarından görünür ki, işin həcmi artmasa da, cavabdehin öhdəliyini lazımi qaydada icra etməməsinə görə işin görülmə müddəti artmış və qiymət təklif edilərkən nəzərdə tutulmayan (tutulması mümkün olmayan) xərclər yaranmışdır.

240. Belə ki, işçilərin iş sahəsinə transport edilməsi üçün xx.xx.2021-ci il tarixində X21 ilə İddiaçı arasında xidmət müqaviləsi imzalanmış və həmin müqavilə üzrə X21 tərəfindən İddiaçınə ümumi dəyəri 43.058,06 manat olan xx.xx.2021-ci il tarixdə EBBK 809732 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixdə EBBK 809881 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixdə EBBM 943708 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBQ 395495 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBQ 395826 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBR 733475 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBU 313209, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBU 313402 nömrəli, 13.06.22-ci il tarixli EBBY 131769 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCC 248019 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCA 249151 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCA 249442 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCE 531532 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCE 531732 nömrəli elektron qaimələr göndərilmişdir.

241. Həmçinin iş materialları ilə müəyyən olunur ki, materialların qapalı anbara yığılması zərurəti yarandığından xx.xx.2021-ci il tarixdə “Macaz Construction” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə İddiaçı arasında icarə müqaviləsi imzalanmış və həmin müqavilə üzrə “Macaz Construction” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti tərəfindən İddiaçınə ümumi dəyəri 38.468 manat olan xx.xx.2021-ci il tarxli EBBJ 115535 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli EBBJ 118835 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli EBBK 554769 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli EBBK 728499 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli EBBM 404364 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBM 404611 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli EBBO 217352 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli 216685 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBP 806664 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBP 806860 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBR 416089 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBR 416606 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBS 731578 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBS 731715 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBV 013642 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBV 018072 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBX 817801, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBX 817000 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBBX 817637 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCG 260057 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli EBCG 259550 nömrəli, xx.xx.2022-cü il tarixli EBDS 560243 nömrəli, xx.xx.2023-cü il tarixli EBCM 662913 nömrəli, xx.xx.2023-cü il tarixli EBCM 640317 nömrəli, xx.xx.2023-cü il tarixli EBCM 640253 nömrəli, xx.xx.2023-cü il tarixli EBCM 662735 nömrəli, xx.xx.2023-cü il tarixli EBCM 641156 nömrəli elektron qaimələr göndərilmişdir.

242. İş materialları ilə müəyyən edilir ki, işçilərin sayı müqavilə üzrə nəzərdə tutulmuş işlərin həcmi və işlərin görülməsi müddətinə uyğun olaraq iddiaçı tərəfindən müəyyən edilmiş, lakin cavabdeh tərəfindən müxtəlif vaxtlarda müxtəlif həcmdə işlər göndərildiyindən boşdayanma yaranmış, lakin iş materiallarına əlavə edilmiş ödəniş tapşırıqlarına əsasən izoliyasiya işlərinin görülməsi ilə bağlı cəlb edilən işçilərə boşdayanma nəzərə alınmadan 2021-ci ilin sentyabr ayından 2022-ci ilin dekabr ayına qədər 294.724,21 manat məbləğində əmək haqqı ödənilmişdir (§22-93).

243. Həmçinin iş materiallarına əlavə edilmiş turniket məlumatlarından çıxarışa əsasən müəyyən olunur ki, İddiaçı MMC-nin əmək müqaviləsi ilə işləyən işçiləri 2021-ci ilin sentyabr ayından 2022-ci ilin dekabr ayına qədər 888 saat işlərin görülməsi üçün təqdim edilən sahədə olmuşdurlar (iş materialları İV cild, 132-ci vərəqə).

244. Belə olan halda Vergi Məcəlləsinə və “Sosial sığorta haqqında” Qanuna əsasən işəgötürən (İddiaçı MMC) tərəfindən həmin işçilərə görə Məcburi Dövlət Sosial Sığorta haqları ödənilməlidir.

245. Kollegiya eyni zamanda qeyd edir ki, xx.xx.2021-ci il tarixli 04 saylı əlavə, xx.xx.2021-ci il tarixli 05 saylı əlavə, xx.xx.2021-ci il tarixli 06 saylı əlavə, xx.xx.2022-ci il tarixli 07 saylı əlavə, xx.xx.2022-ci il tarixli 08 saylı əlavə, xx.xx.2022-ci il tarixli 09 saylı əlavə, xx.xx.2022-ci il tarixli 10 saylı əlavələrin predmet hissəsindən də göründüyü kimi bu əlavə müqavilələr ilkin müqavilə üzrə görülməsi nəzərdə tutulmayan əlavə işlərlə bağlı tərtib edilməmişdir. Yəni əlavələrlə əsas müqavilə bağlanarkən ilkin olaraq razılaşdırılmış işin həcmi dəyişdirilməmiş, yalnız izolyasiya qalınlıqları və onların qiymətləri təkrarən müəyyən edilmişdir. Kollegiya qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, əlavə müqavilələrin heç birində müddətlə bağlı heç bir razılaşma olmamış, əksinə bütün əlavələrdə ilkin müqavilə üzrə bütün şərtlərin qüvvədə qalması göstərilmişdir.

246. Kollegiya cavabdehin müqavilənin 6.9 və 11.3-cü bəndlərinə istinad edərək iddiaçının 7 gün müddətində yazılı məlumat verilmədiyindən kompensasiya almaq hüququnu itirməsi ilə bağlı dəlilinə münasibətdə qeyd edir ki, yuxarıda qeyd edilən yazışmalardan görünür ki, iddiaçı üzərinə düşən öhdəliyi yerinə yetirmiş və iş qrafikində olan dəyişikliklərlə bağlı cavabdehi mütəmadi olaraq məlumatlandırmışdır. Həmçinin cavabdehin əməkdaşları tərəfindən işlərin qrafikdə dəyişiklərin olması barədə məlumatlarının olduğu bildirilmişdir.

247. Kollegiya eyni zamanda cavabdehin iddiaçı tərəfindən zərərə düşdüyü halda müqavilə üzrə öhdəliyini icra etməyərək müqaviləyə xitam verməməsi barədə dəlilinə münasibətdə qeyd edir ki, işin hallarından görünür ki, iddiaçı müqavilə üzrə öhdəliklərini icra etmək üçün kifayət qədər hazırlıqlar görmüş, icarəyə anbar götürmüş, avadanlıqlar almışdır. Belə olan halda iddiaçının cavabdehin müqavilə üzrə öhdəliklərini lazımi qaydada icra etməməsi ilə bağlı vaxtından əvvəl müqaviləyə xitam verməsi onun daha çox zərər görməsinə səbəb olacaqdır. Kollegiya qeyd edir ki, iddiaçının müqaviləyə xitam verməməsi onu dəymiş zərəri tələb etmək hüququndan məhrum etmir.

248. Bu baxımdan kollegiya hesab edir ki, cavabdehin həmin dəlilləri əsassızdır və iddiaçıya dəymiş zərər məhz iş materiallarına əlavə edilmiş sübutlar (elektron qaimə, ödəniş tapşırığı və s.) əsas götürülməklə hesablanmalıdır.

249. Kollegiya onu da qeyd edir ki, mülki məhkəmə icraatında “ne ultra petita” prinsipindən irəli gələrək məhkəmənin müstəsna hallar istisna olmaqla iddia tələbindən kənara çıxması mümkün deyildir. Belə olan halda, icarə haqqına görə 33.000 manat, servis xidmətinə görə 31.058,02 manat Cavabdeh MMC-dən İddiaçı MMC-nin xeyrinə tutulmalıdır. Eyni zamanda 2021-ci ilin sentyabr ayından işçilərə ödənilmiş əmək haqqının əvəzi olaraq 294.724,21 manat və işçilərə görə dövlət büdcəsinə ödənilmiş Məcburi Dövlət Sosial Sığorta haqlarının əvəzi olaraq 78.800 manat Cavabdeh MMC-dən İddiaçı MMC-nin xeyrinə tutulmalıdır.

250. Şərh olunanlara əsasən kollegiyanın qənaəti bundan ibarətdir ki, birinci instansiya məhkəməsi müəyyən olunmuş faktlardan tərəflərin qarşılıqlı münasibətləri üzrə doğru nəticəyə gəlməmiş, qətnamədə göstərdiyi dəlillər işin hallarına uyğun olmamışdır.

251. Apellyasiya şikayətinin qismən təmin edildiyini nəzərə alaraq kolegiya qeyd edir ki, apellyasiya şikayətinin təmin olunmuş hissəsinə mütənasib olaraq dövlət rüsumunun məbləği cavabdehə aid edilməlidir. Belə olan halda apellyasiya şikayətinin verilməsi üçün ödənilmiş 465,30 manat dövlət rüsumunun 370,37 (üç yüz yetmiş manat otuz yeddi qəpik) manatı cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Nəzərə alınmalıdır ki, məhkəmə xərclərinin bölüşdürülməsi məsələsi prosessual qanunvericiliklə tənzimləndiyindən, bununla bağlı qərar qəbul edərkən məhkəmə, müvafiq tələbin olub-olmamasına bağlı deyildir.

252. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 382, 384, 392, 393 və 405-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə kollegiyası

QƏT ETDİ:

İddiaçı tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayəti qismən təmin edilsin. Bakı Kommersiya Məhkəməsinin e-2-2(113)-683/2025 nömrəli kommersiya mübahisəsi üzrə xx.xx.2025-ci il tarixli qətnaməsi iddia tələbinin rədd edildiyi hissədə ləğv olunsun, həmin hissədə iş üzrə yeni qətnamə çıxarılsın. Həmin iddia tələbi qismən təmin edilsin. Cavabdehndən dəymiş zərərin əvəzi qismində 437.582,23 manat (dörd yüz otuz yeddi min beş yüz səksən iki manat iyirmi üç qəpik) tutularaq İddiaçınə ödənilsin. Həmin iddia tələbi qalan hissədə təmin olunmasın. Apellyasiya şikayətinin verilməsi üçün ödənilmiş 465,30 manat dövlət rüsumunun 370,37 (üç yüz yetmiş manat otuz yeddi qəpik) manatı cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulsun. Qətnamədən onun rəsmi qaydada təqdim edildiyi (elektron kabinetə yerləşdirildiyi) gündən 2 (iki) ay müddətində Bakı Apellyasiya Məhkəməsi vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsinin Kommersiya Kollegiyasına kassasiya şikayəti verə bilər.

Bu qərar sizin işinizə uyğun gəlirmi?

Sualınızı yazın — cavab qanun maddələri və məhkəmə təcrübəsi əsasında hazırlanır.

Sual ver

Eyni kateqoriyada digər qərarlar