Bakı Şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №e-2(007)-1309/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Bakı şəhəri İş № e-2(007)-1309/2024 01.03.2024 BAKI ŞƏHƏRİ NİZAMİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsinin hakimi Əhmədova Həqiqət Mülazim qızı, İddiaçı cavabdeh "xxxx" MMC-yə qarşı “maddi və mənəvi ziyanın, kompensasiyanın ödənilməsi və mənzilin təhvil verilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsini və ona əlavə olunmuş sənədləri nəzərdən keçirərək, MÜƏYYƏN ETDİM: İddiaçı cavabdeh "xxxx" MMC-yə qarşı “maddi və mənəvi ziyanın, kompensasiyanın ödənilməsi və mənzilin təhvil verilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsinə müraciət etmişdir. İddia ərizəsinin məhkəmə icraatının mümkünlüyü məsələsi yoxlanılarkən müəyyən edilmişdir ki, ərizə verilərkən aidiyyət qaydaları pozulmuşdur. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin: 31.1-ci maddəsinə əsasən aidiyyət qaydalarının pozulmasına yol verilmir. 39.1-ci maddəsinə əsasən daşınmaz əşyaya mülkiyyət hüququnun tanınması, daşınmaz əşyanın başqasının qeyri-qanuni sahibliyindən götürülməsi, mülkiyyət hüququndan məhrum etmə ilə əlaqədar olmayan mülkiyyətçinin və yaxud başqa qanuni sahibin hüquqlarının pozulmasını aradan qaldırmaq haqqında iddialar daşınmaz əşyanın olduğu yerə görə verilir. 152.1.3-cü maddəsinə əsasən əgər iş ərazi aidiyyəti üzrə həmin məhkəmədə baxılmalı deyildirsə hakim iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri geri qaytarır; 152.4-cü maddəsinə əsasən iddia ərizəsinin qaytarılması nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra ümumi qaydada ikinci dəfə məhkəməyə müraciət etməyə mane olmur. “Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 35.1, 35.3 və 39.1-ci maddələrinin əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə” dair Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun xx.xx.2021-ci il tarixli Qərarında qeyd edilmişdir ki, müstəsna aidiyyəti tənzimləyən Mülki Prosessual Məcəllənin 39.1-ci maddəsinə görə, tikintiyə, qurğuya, torpaq sahəsinə mülkiyyət hüququnun tanınması, tikintinin, qurğunun, torpaq sahəsinin başqasının qeyri-qanuni sahibliyindən götürülməsi, mülkiyyət hüququndan məhrum etmə ilə əlaqədar olmayan sahibkarın və yaxud başqa qanuni sahibin hüquqlarının pozulmasını aradan qaldırmaq haqqında iddialar tikintinin, qurğunun, torpaq sahəsinin olduğu yerə görə verilir. Müstəsna aidiyyətin mahiyyəti ondan ibarətdir ki, iddiaçının konkret işə baxılması üçün bu və ya digər məhkəməni öz iradəsinə uyğun olaraq seçmək imkanı istisna olunur və müvafiq işə yalnız Mülki Prosessual Məcəllənin 39cu maddəsində göstərilmiş məhkəmədə baxılır. Müstəsna aidiyyət müvafiq işlərin düzgün və vaxtında həlli üçün əhəmiyyətli dərəcədə əlverişli şərait yaradılmasının təmin edilməsinə yönəlmişdir. Qeyd olunmalıdır ki, qanunla xüsusilə daşınmaz əşya ilə bağlı tələblər üzrə müstəsna aidiyyətin müəyyən edilməsi mübahisə predmeti olan əşyanın yerində müayinəsi, həmin əşyaya dair sənədlərin vaxtında toplanması, eləcə də mülki işin ədalətli və qanunauyğun həllinə yönəlmiş digər prosessual hərəkətlərin yerinə yetirilməsini asanlaşdırır və işə obyektiv baxılmasının təmin edilməsinə xidmət edir. Mülki Prosessual Məcəllənin 39.1-ci maddəsinin məzmununa görə, daşınmaz əşya kimi tikinti, qurğu və torpaq sahəsilə bağlı istənilən mübahisələrə deyil, daşınmaz əşyaya mülkiyyət hüququnun tanınması, daşınmaz əşyanın başqasının qeyri-qanuni sahibliyindən götürülməsi, sahibkarın və yaxud başqa qanuni sahibin hüquqlarının pozulmasını aradan qaldırmaq haqqında iddialar (mülkiyyət hüququndan məhrum etmə ilə əlaqədar olmayan) ilə bağlı mübahisələrə müstəsna aidiyyət şamil olunur. Məhkəmə qeyd edir ki, iddiaçı iddia ərizəsində cavabdehin göstərilən müqavilə öhdəliklərini icra etməməsi nəticəsində ona dəymiş 50000 (əlli min) manat maddi, 10000 (on min) manat mənəvi ziyanın, o cümlədən müqavilə öhdəliyi icra edilənədək, yəni müqavilədə nəzərdə tutulan mənzil ona təhvil verilənədək aylıq 1500 (min beş yüz) manat maddi ziyan kimi kompensasiyanın cavbdehdən tutulub ona ödənilməsi və müqavilə öhdəliklərinin icra edilməsi- yəni müqavilədə nəzərdə tutulmuş, Xətai rayonu, Mehdi Mehdizadə küçəsi, ev 2, mənzil 15-də tikilmiş yaşayış binasının 6-cı mərtəbəsində söküntüsü nəzərdə tutulmuş mənzilin faktiki ölçülmüş sahə üzrə sahəsinə 52,4% əlavə etməklə 36,1 m2 əvəzinə sahəsi 55 m2 (balkonun ölçüsü 0,3 əmsal nəzərə alınmaqla) olan və binanın Mehdi Mehdizadə küçəsinə baxan hissəsində yerləşəcək (həyətə istiqamətlənmiş hissədə və eləcə də binanın künc tərəflərində olmayacaq), bütün otaqların (dəhliz və sanitar qovşaq istisna olmaqla) təbii günəş işığına çıxışı təmin olunacaq va balkonu olacaq mənzilin təmirli şəkildə ona təhvil verilməsi vəzifəsinin cavbdehin üzərinə qoyulmasını xahiş etmişdir. Göründüyü kimi, iddiaçının tələbi mülkiyyətçinin və yaxud başqa qanuni sahibin hüquqlarının pozulmasını aradan qaldırmaq haqqında olduğu üçün iddia daşınmaz əşyanın olduğu yerə görə verilməlidir. Mübahisəli daşınmaz əmlakların ünvanı isə ünvan 1ış binasıdır. Məhkəmə həmçinin bildirir ki, hazırki mübahisə üzrə daha obyektiv və hərtərəfli araşdırmanın aparılması məqsədilə mülki işin mübahisəli əmlakın yerləşdiyi məhkəmədə baxılması da daha məqsədəmüvafiqdir. Göründüyü kimi, hazırki iddianın Nizami rayon Məhkəməsində baxılması üçün əsas müəyyən edilməmiş və aidiyyət qaydalarının pozulması hallarına yol verilmişdir. Hansı ki, aidiyyət qaydalarının pozulmasına yol verilmir, iddia ərizəsinə məhkəmə aidiyyəti üzrə həmin məhkəmədə baxılmalı deyildir. Belə olan halda, məhkəmə hesab edir ki, iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlər iddiaçıya qaytarılmalı, ümumi qaydada aidiyyəti məhkəməyə müraciət etmək hüququnun olması iddiaçıya izah edilməlidir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 152, 263-264, 267-268ci maddələrini rəhbər tutaraq, QƏRARA ALDİM: İddiaçı cavabdeh "xxxx" MMC-yə qarşı “maddi və mənəvi ziyanın, kompensasiyanın ödənilməsi və mənzilin təhvil verilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlər geri qaytarılsın. İddiaçıya izah edilsin ki, hazırki iddia tələbi ilə Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinə müraciət etmək hüququ vardır. Qərardad İddiaçı tərəfindən ödənilmiş 300,0 manat (Şəxsiyyət vəsiqəsinin FİN-i: xxxxxxx, qəbzin nömrəsi: **********, tarix: xx.xx.2024-cü il) dövlət rüsumunun qaytarılması üçün əsasdır. Qərardadın icrası dövlət rüsumunun qaytarılması hissəsində Bakı Şəhəri üzrə Baş Maliyyə İdarəsinə həvalə edilsin. Qərardaddan tərəfə rəsmi qaydada verildikdən sonra 10 gün müddətində “Elektron Məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə Bakı şəhəri Nizami Rayon Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. Hakim: Həqiqət Əhmədova