Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2(011)-7526/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bakı şəhəri İş № e-2(011)-7526/2022 27.12.2022 BAKI ŞƏHƏRİ XƏTAİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Həsənova Aygün Namiq qızının sədrliyi, X1 qızının katibliyi ilə, İddiaçı "xxxx" ASC-nin Cavabdeh qarşı “ödənilmiş sığorta məbləğinin subroqasiya qaydasında tutulması” tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə məhkəmənin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı "xxxx" ASC Cavabdeh qarşı “ödənilmiş sığorta məbləğinin subroqasiya qaydasında tutulması” dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh subroqasiya qaydasında iddiaçı "xxxx" ASC-nin xeyrinə dəymiş ziyana görə 430.35 manat məbləğində sığorta ödənişinin və ödənilmiş 30.40 manat dövlət rüsumunun, cəmi 460.75 manat pulun tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, 02 avqust 2022-ci il tarixdə Cavabdeh istifadəsində olan ünvan 1 ünvanında yerləşən 58 saylı mənzildən su axıdılması nəticəsində "xxxx" ASC tərəfindən əmlak sığortası qaydasında sığortalanmış ünvan 1 ünvanında yerləşən 56 saylı mənzilə maddi ziyan dəymişdir. Bu barədə Xətai Rayon İcra Hakimiyyəti 74 saylı MKİS tərəfindən akt tərtib edilmişdir. Dəymiş ziyan 1.040 manat məbləğində qiymətləndirilmiş, həmin məbləğdən sığortaçının zərər məbləğindəki payı 430.35 manat müəyyən edilmişdir. ünvan 1 ünvanında yerləşən 56 saylı mənzil ASC tərəfindən əmlak sığortası qaydasında sığorta obyektinin bazar dəyəri 58.500 manat məbləğində müəyyən edilməklə 10 yanvar 2020-ci il tarixdən 10 yanvar 2021-ci il tarixədək 24.209 manat məbləğində, 10 yanvar 2021-ci il tarixdən 10 yanvar 2022-ci il tarixədək 24.209 manat məbləğində, 10 yanvar 2022-ci il tarixdən 10 yanvar 2023-cü il tarixədək isə 24.209 manat məbləğində dəyərinin 41.38 % məbləğində sığortalanmışdır. İddiaçının nümayəndəsi ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək işə onun iştirakı olmadan baxılıb yekun qərarın qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar olunmuş cavabdeh məhkəməyə gəlməmiş və gəlməməsinin səbəbi barədə məhkəməyə məlumat daxil olmamışdır. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-in 185.5-ci maddəsinə əsasən, cavabdehin iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə işin faktiki hallarını araşdıraraq, toplanmış və məhkəmədə tədqiq edilmiş sübutlara məcmu halında qiymət verərək hesab edir ki, iddia təmin olunmalıdır. Belə ki, iş materiallarında olan sənədlərdən görünür ki, 02 avqust 2022-ci il tarixdə Cavabdeh istifadəsində olan ünvan 1 ünvanında yerləşən 58 saylı mənzildən su axıdılması nəticəsində "xxxx" ASC tərəfindən əmlak sığortası qaydasında sığortalanmış ünvan 1 ünvanında yerləşən 56 saylı mənzilə maddi ziyan dəymişdir. Bu barədə Xətai Rayon İcra Hakimiyyəti 74 saylı MKİS tərəfindən akt tərtib edilmişdir. Dəymiş ziyan 1.040 manat məbləğində qiymətləndirilmiş, həmin məbləğdən sığortaçının zərər məbləğindəki payı 430.35 manat müəyyən edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 936.1-ci maddəsinə əsasən, subroqasiya hüququ bu Məcəllənin 936.6-cı maddəsi nəzərə alınmaqla, sığorta ödənişi almış şəxsin ona dəymiş zərərə görə məsuliyyət daşıyan üçüncü şəxsə qarşı malik olduğu hüquqlardan və vasitələrdən həmin ödənişi vermiş sığortaçının istifadə etmək hüququdur. Həmin Məcəllənin 936.2-ci maddəsinə əsasən, faydalanan şəxsin zərər vuran şəxsə qarşı zərərin əvəzini ödəmək tələbi (iddiası) ilə bağlı hüquq əmlak sığortası üzrə sığorta ödənişi vermiş sığortaçının subroqasiya qaydasında onun verdiyi sığorta ödənişi məbləğində keçir. Həmin Məcəllənin 1097.1-ci maddəsinə əsasən, mülki hüquq pozuntusu (delikt) nəticəsində fiziki şəxsin şəxsiyyətinə və ya əmlakına vurulmuş zərərin, habelə hüquqi şəxsin əmlakına və işgüzar nüfuzuna vurulmuş zərərin əvəzi zərərvuran tərəfindən tam həcmdə ödənilməlidir. Qanunla zərərin əvəzini ödəmək vəzifəsi zərəri vurmayan şəxsin öhdəsinə qoyula bilər. Məhkəmə iclasında müəyyən olundu ki, 02 avqust 2022-ci il tarixdə Cavabdeh istifadəsində olan ünvan 1 ünvanında yerləşən 58 saylı mənzildən su axıdılması nəticəsində "xxxx" ASC tərəfindən əmlak sığortası qaydasında sığortalanmış ünvan 1 ünvanında yerləşən 56 saylı mənzilə maddi ziyan dəymişdir. Sığorta hadisəsi baş verərkən Cavabdeh təqsiri müəyyən edildiyindən, məhkəmə araşdırması zamanı cavabdeh tərəfindən əksini sübut edəcək hər hansı dəlillər təqdim edilmədiyindən iddiaçının ona qarşı subroqasiya hüququ yaranmışdır. Göstərilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, Cavabdeh vurulmuş maddi zərərin əvəzini ödəməlidir. Məhkəmə mülki-prosessual qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq məhkəmə xərclərinin bölüşdürülməsi məsələsini də qətnaməsində əks etdirməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə iddia tələbinin ödənilmiş 30,40 manat dövlət rüsumunun tutulması hissəsinə qiymət verərək hesab edir ki, həmin məbləğ də Cavabdeh iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Beləliklə, məhkəmə iş üzrə təqdim edilmiş sübutlara məcmu halında qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməli, Cavabdeh vurulmuş zərərə görə ödənilmiş 430.35 manat məbləğində sığorta ödənişi və ödənilmiş 30,40 manat dövlət rüsumu, cəmi 460.75 manat pul vəsaiti alınaraq iddiaçı "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilməlidir. Məhkəmə iş üzrə sübutlara Mülki-Prosessual Məcəllənin 88-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət vermiş, iddia ərizəsində qoyulmuş tələblər üzrə nəticəyə gələrkən isə Mülki-Prosessual Məcəllənin 217.4-cü maddəsində təsbit edilmiş bilavasitəlilik prinsipinə uyğun olaraq yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlara əsaslanmışdır. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 216-220, 227, 233, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia tələbi təmin edilsin. Cavabdeh vurulmuş zərərə görə ödənilmiş 430.35 (dörd yüz otuz manat otuz beş qəpik) manat məbləğində sığorta ödənişi və ödənilmiş 30,40 (otuz manat qırx qəpik) manat dövlət rüsumu, cəmi 460.75 (dörd yüz altmış manat yetmiş beş qəpik) manat pul vəsaiti alınaraq iddiaçı "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinet vasitəsilə) Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Aygün Həsənova