Şəki Kommersiya Məhkəməsi Qətnamə — İş №e-2-2(117)-648/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Şəki şəhəri İş № e-2-2(117)-648/2023 27.07.2023 ŞƏKİ KOMMERSİYA MƏHKƏMƏSİ Giriş hissə: Hakim Məcidov Rüfət Azadəli oğlunun sədrliyi, Məmmədov Rafiq Rasim oğlunun katibliyi, İddiaçı MMC-nin nümayəndəsi və vəkili Nümayəndə1 iştirakı ilə, İddiaçı MMC-nin cavabdeh Mingəçevir şəhər Mərkəzi X1rşı “125707,52 manat borcun və 800 manat mediasiya xərcinin cavabdehdən tutularaq ödənilməsi” tələbinə dair işə məhkəmənin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq aşağıdakı qətnaməni qəbul etdi. Təsviri hissə: İcraçı İddiaçı MMC ilə sifarişçi Mingəçevir şəhər X2 Hüquqi Şəxsi arasında bağlanmış xx.xx.2021-ci il tarixli MMX 52/21 nömrəli mallar (işlər və xidmətlər) üzrə satınalma müqaviləsinə əsasən sifarişçi keytrinq xidmətinin satın alınması üçün icraçının ƏDV də daxil olmaqla 1 nəfər (xəstə) üçün 3 dəfə yeməyinin təmin olunması məqsədilə 7,79 manat məbləğində təklifini qəbul etmişdir. Tərəflər xx.xx.2022-xx.xx.2022-ci il tarixlərində ayda 2 dəfə tərtib olunan xəstə sayı aktları və ödəniş aktları əsasında tənzimlənən ödəniş məbləğinin cəmi 389400 manatdan çox olmamaqla keytrinq xidmətinin satınalınması üçün razılığa gəlmişlər. İcraçı İddiaçı MMC ilə sifarişçi Mingəçevir şəhər X2 Hüquqi Şəxsi arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə tərtib və hər iki hüquqi şəxsin səlahiyyətli nümayəndələrinin imzaları və möhürləri ilə təsdiq edilmiş 03/21 nömrəli akt və ona əlavə edilmiş xəstələrin sayı ilə bağlı siyahı ilə müəyyən edilir ki, icraçı tərəfindən xx.xx.2021-ci il tarixdən xx.xx.2021-ci il tarixədək sifarişçi Mingəçevir şəhər Mərkəzi Xəstəxanasında olan 1483 xəstəyə keytrinq (yemək) xidmətləri vasitəsilə yemək verilmişdir. Xidmətlərin dəyəri hər bir xəstə üçün ƏDV daxil 7,08 manat hesabı ilə ümumilikdə 10499,64 manat təşkil edir. İcraçı İddiaçı MMC ilə sifarişçi Mingəçevir şəhər X2 Hüquqi Şəxsi arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə tərtib və hər iki hüquqi şəxsin səlahiyyətli nümayəndələrinin imzaları və möhürləri ilə təsdiq edilmiş 06/21 nömrəli akt və ona əlavə edilmiş xəstələrin sayı ilə bağlı siyahı ilə müəyyən edilir ki, icraçı tərəfindən xx.xx.2021-ci il tarixdən xx.xx.2021-ci il tarixədək sifarişçi Mingəçevir şəhər Mərkəzi Xəstəxanasında olan 2096 xəstəyə keytrinq (yemək) xidmətləri vasitəsilə yemək verilmişdir. Xidmətlərin dəyəri hər bir xəstə üçün ƏDV daxil 7,08 manat hesabı ilə ümumilikdə 14839,68 manat təşkil edir. İcraçı İddiaçı MMC ilə sifarişçi Mingəçevir şəhər X2 Hüquqi Şəxsi arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə tərtib və hər iki hüquqi şəxsin səlahiyyətli nümayəndələrinin imzaları və möhürləri ilə təsdiq edilmiş 09/21 nömrəli akt və ona əlavə edilmiş xəstələrin sayı ilə bağlı siyahı ilə müəyyən edilir ki, icraçı tərəfindən xx.xx.2021-ci il tarixdən xx.xx.2021-ci il tarixədək sifarişçi Mingəçevir şəhər Mərkəzi Xəstəxanasında olan 2631 xəstəyə keytrinq (yemək) xidmətləri vasitəsilə yemək verilmişdir. Xidmətlərin dəyəri hər bir xəstə üçün ƏDV daxil 7,08 manat hesabı ilə ümumilikdə 18627,48 manat təşkil edir. İcraçı İddiaçı MMC ilə sifarişçi Mingəçevir şəhər X2 Hüquqi Şəxsi arasında xx.xx.2021-ci il tarixdə tərtib və hər iki hüquqi şəxsin səlahiyyətli nümayəndələrinin imzaları və möhürləri ilə təsdiq edilmiş 12/21 nömrəli akt və ona əlavə edilmiş xəstələrin sayı ilə bağlı siyahı ilə müəyyən edilir ki, icraçı tərəfindən xx.xx.2021-ci il tarixdən xx.xx.2021-ci il tarixədək sifarişçi Mingəçevir şəhər Mərkəzi Xəstəxanasında olan 2468 xəstəyə keytrinq (yemək) xidmətləri vasitəsilə yemək verilmişdir. Xidmətlərin dəyəri hər bir xəstə üçün ƏDV daxil 7,08 manat hesabı ilə ümumilikdə 17466,36 manat təşkil edir. İcraçı İddiaçı MMC ilə sifarişçi Mingəçevir şəhər X2 Hüquqi Şəxsi arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə tərtib və hər iki hüquqi şəxsin səlahiyyətli nümayəndələrinin imzaları və möhürləri ilə təsdiq edilmiş 65/22 nömrəli akt və ona əlavə edilmiş xəstələrin sayı ilə bağlı siyahı ilə müəyyən edilir ki, icraçı tərəfindən xx.xx.2022-ci il tarixdən xx.xx.2022-ci il tarixədək sifarişçi Mingəçevir şəhər Mərkəzi Xəstəxanasında olan 2908 xəstəyə keytrinq (yemək) xidmətləri vasitəsilə yemək verilmişdir. Xidmətlərin dəyəri hər bir xəstə üçün ƏDV daxil 7,788 manat hesabı ilə ümumilikdə 22647,50 manat təşkil edir. İcraçı İddiaçı MMC ilə sifarişçi Mingəçevir şəhər X2 Hüquqi Şəxsi arasında xx.xx.2022-ci il tarixdə tərtib və hər iki hüquqi şəxsin səlahiyyətli nümayəndələrinin imzaları və möhürləri ilə təsdiq edilmiş 68/22 nömrəli akt və ona əlavə edilmiş xəstələrin sayı ilə bağlı siyahı ilə müəyyən edilir ki, icraçı tərəfindən xx.xx.2022-ci il tarixdən xx.xx.2022-ci il tarixədək sifarişçi Mingəçevir şəhər Mərkəzi Xəstəxanasında olan 2832 xəstəyə keytrinq (yemək) xidmətləri vasitəsilə yemək verilmişdir. Xidmətlərin dəyəri hər bir xəstə üçün ƏDV daxil 7,788 manat hesabı ilə ümumilikdə 22055,62 manat təşkil edir. İcraçı İddiaçı MMC ilə sifarişçi Mingəçevir şəhər X2 Hüquqi Şəxsi arasında xx.xx.2023-cü il tarixdə tərtib və hər iki hüquqi şəxsin səlahiyyətli nümayəndələrinin imzaları və möhürləri ilə təsdiq edilmiş 71/22 nömrəli akt və ona əlavə edilmiş xəstələrin sayı ilə bağlı siyahı ilə müəyyən edilir ki, icraçı tərəfindən xx.xx.2022-ci il tarixdən xx.xx.2022-ci il tarixədək sifarişçi Mingəçevir şəhər Mərkəzi Xəstəxanasında olan 2513 xəstəyə keytrinq (yemək) xidmətləri vasitəsilə yemək verilmişdir. Xidmətlərin dəyəri hər bir xəstə üçün ƏDV daxil 7,788 manat hesabı ilə ümumilikdə 19571,24 manat təşkil edir. İcraçı öhdəliklərini yerinə yetirərək sifarişçiyə yemək xidmətlərini göstərsə də, sifarişçi öhdəliklərini yerinə yetirməmiş və nəticədə 125707,52 manat məbləğində borcu yaranmışdır. İddiaçı borcun ödənilməsi ilə bağlı cavabdehə müraciət etmiş və borcun ödənilməyəcəyi təqdirdə hazırkı iddia ilə məhkəməyə müraciət olunacağı barədə ona xəbərdarlıq etmişdir. Lakin tərəflər arasında mübahisə həllini tapmadığından iddiaçı hazırkı tələblə məhkəməyə müraciət etmiş və tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, cavabdeh öhdəliyini tam yerinə yetirmədiyindən onun ödənilməmiş 125707,52 manat borcu qalmışdır. İddiaçının nümayəndəsi və vəkili məhkəmə iclasında iddianı müdafiə etdiyini bildirdi və iddianın təmin olunmasını məhkəmədən xahiş etdi. Cavabdehə məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə məlumat verilməsinə baxmayaraq məhkəmə iclasına gəlməmiş və bunun üzürlü səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 185-ci maddəsinə əsasən işə cavabdehin iştirakı olmadan baxmışdır. İcraat materialları məhkəməyə təqdim olunmuşdur. Həmin materiallara, Aktlar, Müqavilə, Siyahılar, Pretenziya məktubu və digər sənədlər daxildir. Bu materialların məzmununa istinad edilir. Onlar məhkəmə araşdırmasının predmetini təşkil etmişlər. Əsaslandırma hissəsi: Məhkəmə iş üzrə təqdim olunmuş sənədləri hərtərəfli araşdıraraq, sübutların məcmusuna hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməlidir. İlk öncə məhkəmə tərəflər arasında yaranmış hüquqi münasibətlərin xarkaterinə münasibətdə onu qeyd edir ki, həm iş materialları ilə təsdiq olunur ki, hazırki iş üzrə iddiaçı olan icraçı tərəfindən iş üzrə cavabdeh olan sifarişçiyə keyrtrinq (yemək) xidmətləri göstərilmişdir. Bu halda məhkəmə hesab edir ki, tərəflər arasında podratla bağlı hüquq münasibətləri yaranmışdır. İddianın hüquqi əsasına münasibətdə məhkəmə qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan öz vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. 386.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya Mülki Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. 442ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. 445.2-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi və icra müddəti çatanadək kreditorun etdiyi xəbərdarlıqdan sonra da öhdəliyin icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. 448.1-ci maddəsinə əsasən, Azərbaycan Respublikası Müki Məcəlləsi ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. 448.2-ci maddəsinə əsasən borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır. 752.1-ci maddəsinə əsasən, podrat müqaviləsinə görə podratçı müqavilədə nəzərdə tutulan işi icra etməyi, sifarişçi isə podratçıya razılaşdırılmış muzd ödəməyi öhdəsinə götürür. 752.2-ci maddəsinə əsasən, əgər podratda hər hansı məmulatın hazırlanması nəzərdə tutularsa və podratçı onu özünün əldə etdiyi materiallardan hazırlayarsa, hazırlanmış məmulata mülkiyyəti sifarişçiyə verir. Əgər əvəz edilən əşya hazırlanmışdırsa, alğı-satqı qaydaları tətbiq edilir. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən olunduğu kimi, icraçı İddiaçı MMC tərəfindən sifarişçi Mingəçevir şəhər X2 Hüquqi Şəxsinin sifarişi əsasında 2021-ci ilin yanvar-dekabr ayları ərzində keytrinq (yemək) xidmətləri göstərilmişdir ki, sifarişçi tərəfindən xidmətlərin dəyəri olan ümumilikdə 125707,52 manat borc ödənilməmişdir. Cavabdehin qeyd olunan məbləğdə borcunun olması işdə olan hər iki hüquqi şəxsin səlahiyyətli nümayəndələrinin imzaları və möhürləri ilə təsdiq edilmiş xx.xx.2021-ci il tarixli 03/21 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli 06/21 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli 09/21 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli 12/21 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli 65/22 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli 68/22 nömrəli, xx.xx.2023-cü il tarixli 71/22 nömrəli aktlar və aktlara əlavə edilmiş siyahılarla öz təsdiqini tapır. Bu səbəbdən məhkəmə hesab edir ki, həmin borc cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. İş üzrə icraata dair prosessual xərclər məsələsi MPM-in 119-cu maddəsinə əsasən həll edilir. 119.2-ci maddəsinə əsasən, iddiaçı müəyyən olunmuş qaydada dövlət rüsumunu ödəməkdən azad edilmişsə, dövlət rüsumu iddianın təmin edilmiş hissəsinə mütənasib olaraq cavabdehdən tutularaq dövlət gəlirlərinə alınır. xx.xx.2021-ci il tarixdən qüvvədə olan “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 8.1.1-ci maddəsinə əsasən hazırki iş üzrə iddianın qiymətinə əsasən (125707,52 manat) ödənilməli dövlət rüsumu 415,71 manat olmalıdır ki, iddia tələbi təmin edildiyindən ödənilməmiş dövlət rüsumu cavabdehdən tutularaq dövlət büdcəsinə ödənilməlidir. Eyni zamanda iddiaçı ödənilmiş 800 manat mediasiya xərcini cavabdehdən tələb etdiyindən həmin vəsait cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Nəticəvi hissə: Yuxarıda göstərilənlərə əsasən, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia təmin edilsin. Cavabdeh Mingəçevir şəhər X2 Hüquqi Şəxsindən 125707,52 manat borc və 800 manat məbləğində mediasiya xərci tutularaq İddiaçı MMC-yə ödənilsin. Ödənilməmiş 415,71 manat dövlət rüsumu cavabdeh Mingəçevir şəhər X2 Hüquqi Şəxsindən tutularaq dövlət büdcəsinə ödənilsin. Qətnamədən, rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Şəki Kommersiya Məhkəməsi vasitəsi ilə (Elektron Məhkəmə İnformasiya Sistemində yaradılmış Elektron Kabinetdən istifadə edilməklə) Şəki Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən : Rüfət Məcidov