Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi Qərar — İş №1(005)-169/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 1(005)-169/2024 05.03.2024 BAKI ŞƏHƏRİ NƏRİMANOV RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Qurbanov Vüsal Rafiq oğlunun sədrliyi, Ələkbərova Aysel Ceyhun qızının katibliyi, Xüsusi ittiham qaydasında şikayət vermiş şəxs X10 nümayəndəsi və vəkili Bakı şəhəri 10 saylı Vəkil Bürosunun vəkili Müdafiəçi3, Barəsində xüsusi ittiham qaydasında şikayət verilmiş X1 və onun müdafiəçisi “İsmayılbəyli və Partnyorları” Vəkil Bürosunun vəkili Müdafiəçi4, Barəsində xüsusi ittiham qaydasında şikayət verilmiş “Hürriyyət” qəzetinin baş redaktoru X5 və onun müdafiəçisi və nümayəndəsi “Verdiktum” Vəkil Bürosunun vəkili Müdafiəçi2 iştirakları ilə, X1 və “Hürriyyət” qəzetinin baş redaktoru X5 Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin (bundan sonra - CM) 147.1 və 147.2-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş cinayət məsuliyyətinə cəlb olunmasına dair X15 tərəfindən verilmiş xüsusi ittiham qaydasında şikayət ərizəsinə və ona əlavə edilmiş sənədlərə məhkəmənin inzibati binasında, məhkəmə baxış iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ X16 xüsusi ittiham qaydasında şikayətlə məhkəməyə müraciət edərək X1 və X6 Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 147.1-ci və 147.2-ci maddələri ilə təqsirli bilinərək cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsini və onlara müvafiq cəza təyin edilməsi, xx.xx.2024-cü il tarixdə yayımlanan “Azərbaycan xalqı sizə nə pislik edib ki bu xalqa belə əziyyət verirsiz” başlıqlı videonun “YouTube” sosial şəbəkəsindən silinməsi öhdəliyinin X2 üzərinə və xx.xx.2024-cü il tarixində yayımlanan “Azərbaycandan qazandığı milyonları başqa ölkələrə yatıran Emin Uçar” başlıqlı videonun “YouTube” sosial şəbəkəsindən silinməsi öhdəliyinin isə Vüqar Tofiq oğlunun üzərinə qoyulmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən xüsusi ittiham qaydasında şikayət vermiş şəxs X10 nümayəndəsi və vəkili Müdafiəçi3 şikayət ərizəsində göstərilənləri müdafiə edərək onun təmin edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən barəsində xüsusi ittiham qaydasında şikayət verilmiş X8 və onun müdafiəçisi Müdafiəçi4 X1 qeydiyyat ünvanının ünvan 1əhər Məhkəməsində baxılmalı olduğunu bildirmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən barəsində xüsusi ittiham qaydasında şikayət verilmiş X9 və onun müdafiəçisi Kərimov X4 Vüqar Tofiq oğlunun qeydiyyat ünvanının ünvan 3ğunu bildirərək şikayətə Bakı Şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsində baxılmalı olduğunu bildirmişdir. Məhkəmə işdə iştirak edən şəxsləri dinləyib, iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, xüsusi ittiham qaydasında şikayət ərazi aidiyyəti üzrə baxılması üçün Bakı Şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsinə göndərilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 147-ci maddəsinə əsasən böhtan, yəni yalan olduğunu bilə-bilə hər hansı şəxsin şərəf və ləyaqətini ləkələyən və ya onu nüfuzdan salan məlumatları kütləvi çıxışlarda, kütləvi nümayiş etdirilən əsərdə, kütləvi informasiya vasitəsində və ya kütləvi nümayiş etdirildiyi halda internet informasiya ehtiyatında yaymağa görə cinayət məsuliyyəti nəzərdə tutulmuşdur. “Xüsusi ittiham qaydasında şikayətlərə dair işlərə baxılması üzrə məhkəmə təcrübəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 21 fevral 2014-cü il tarixli Qərarının 12-ci bəndində qeyd olunur ki, məhkəmələrin diqqətinə çatdırılsın ki, xüsusi ittiham qaydasında şikayətlərə məhkəmələrdə baxılması aidiyyəti CPM-nin 74.1- 74.4 və 74.8-ci maddələrinə əsasən müəyyən edilir. Kütləvi informasiya vasitələrində dərc edilməklə və ya kütləvi nümayiş etdirildiyi halda internet informasiya ehtiyatlarında yerləşdirilməklə böhtan və ya təhqir xarakterli məlumatların yayılması ilə əlaqədar verilmiş şikayətlərə kütləvi informasiya vasitələrinin (internet informasiya ehtiyatlarının) hüquqi ünvanı üzrə birinci instansiya məhkəmələri tərəfindən baxılır. Hüquqi ünvan dedikdə kütləvi informasiya vasitələrinin (internet informasiya ehtiyatlarının) müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən qeydiyyata alınarkən müəyyən edilmiş ünvanı başa düşülür. Kütləvi informasiya vasitəsinin (internet informasiya ehtiyatının) hüquqi ünvanı məlum olmadıqda, yaxud da onlar xaricdə qeydiyyata alındıqda xüsusi ittiham qaydasında şikayətə təhqir və ya böhtan xarakterli məlumatları belə kütləvi informasiya vasitələrində (internet informasiya ehtiyatlarında) yaymış şəxsin Azərbaycan Respublikasında axırıncı yaşayış yeri üzrə fəaliyyət göstərən məhkəmə tərəfindən baxılır. Şikayətə əsasən X7 və X9 tərəfindən X16 barədə böhtan və təhqir hesab edilən məlumatlar “Youtube” şəbəkəsində yayılmışdır. Buna görə də, hazırki işin ərazi aidiyyətinin müəyyən edilməsində əhəmiyyət kəsb edən məsələ həmin sosial şəbəkənin hüquqi ünvanı və barəsində xüsusi ittiham qaydasında şikayət verilən şəxsin qeydiyyat üzrə yaşayış ünvanıdır. Belə ki, sosial şəbəkənin hüquqi ünvanı müəyyən edilmədikdə və yaxud həmin hüquqi ünvan Azərbaycan Respublikasında yerləşmədikdə, məlumatı yayan şəxsin yaşayış yeri üzrə ərazi aidiyyəti müəyyən edilməlidir. İş materialları ilə müəyyən olunur ki, barəsində xüsusi ittiham qaydasında şikayət verilmiş X9 Bakı şəhəri, Sabunçu rayonu, Bilgəh qəsəbəsi, Səməd Vurğun küçəsi, döngə 4, ev 9 ünvanında, barəsində xüsusi ittiham qaydasında şikayət verilmiş Naxçıvan şəhəri, ünvan 4 ünvan dedikdə kütləvi informasiya vasitələrinin özünün hüquqi ünvanı başa düşülür, hansı ki, həmin ünvan müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən qeydiyyata alınarkən müəyyən edilmiş olsun. Belə olduğu təqdirdə “YouTube” sosial şəbəkəsinin hüquqi ünvanı xaricdə yerləşdiyindən, hazırkı materiala barəsində şikayət verilmiş şəxsin yaşayış yeri üzrə fəaliyyət göstərən məhkəmə tərəfindən, hazırkı halda isə məhz aidiyyəti üzrə X5 qeydiyyat ünvanı üzrə Bakı Şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsində baxılmalıdır. CPM-nin 74.1-ci maddəsinə əsasən cinayət işinə və digər materiala cinayətin törədildiyi yerin yurisdiksıyasına aid olan birinci instansiya məhkəməsində baxılır. CPM-in 75.1-ci maddəsinə əsasən cinayət işinin, məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraat üzrə materialın, xüsusi ittiham qaydasında şikayətin, habelə digər materialın məhkəmənin icraatına qəbul edilməsi məsələsi həll edilərkən onların məhkəmə aidiyyəti mütləq yoxlanılmalıdır. Məhkəməyə daxil olmuş cinayət işinin və ya digər materialın həmin məhkəməyə aid olmadığı müəyyən edildikdə, məhkəmə onu aidiyyəti üzrə göndərməlidir. CPM-in 77.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmələr arasında məhkəmə aidiyyətinə dair mübahisələrə yol verilmir. Məhkəmə aidiyyəti qaydalarına müvafiq olaraq hər hansı cinayət işi və ya digər material bir məhkəmədən digərinə göndərildikdə şərtsiz olaraq göndərildiyi məhkəmənin icraatına götürülməlidir. Göstərilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, X1 və “Hürriyyət” qəzetinin baş redaktoru X5 Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 147.1 və 147.2-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş cinayət məsuliyyətinə cəlb olunmasına dair X15 tərəfindən xüsusi ittiham qaydasında verilmiş şikayət baxılması üçün ərazi aidiyyəti üzrə Bakı Şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsinə göndərilməlidir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası CPM-in 293, 298-300-cü maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: X1 və “Hürriyyət” qəzetinin baş redaktoru X5 Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 147.1 və 147.2-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş cinayət məsuliyyətinə cəlb olunmasına dair X15 tərəfindən xüsusi ittiham qaydasında verilmiş şikayət baxılması üçün ərazi aidiyyəti üzrə Bakı Şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsinə göndərilsin. Qərardan 20 gün müddətində Bakı Şəhəri Nərimanov Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Bakı Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Vüsal Qurbanov