Astara Rayon Məhkəməsi Hökm — İş №1(018)-44/2023

Azərbaycan Respublikası adından HÖKM Astara rayonu İş № 1(018)-44/2023 25.04.2023 ASTARA RAYON MƏHKƏMƏSİ X16 Aslan oğlunun sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi X1, Dövlət İttihamçısı: Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə idarəsinin rayon və (şəhər) məhkəmələrində dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə şöbəsinin prokuroru, Dövlət ittihamçısı, Zərərçəkmiş şəxslər: Zərərçəkmiş şəxs2, Zərərçəkmiş şəxs3 Amil qızi, Zərərçəkmiş şəxs4, Zərərçəkmiş şəxs5,X7i, X6, Zərərçəkmiş şəxs8, Zərərçəkmiş şəxs9 qızi, Zərərçəkmiş şəxs10 qızi, Zərərçəkmiş şəxs11 qizi, Zərərçəkmiş şəxs12 qizi, Zərərçəkmiş şəxs13 qızi, Zərərçəkmiş şəxs14 qızi, Zərərçəkmiş şəxs15, Zərərçəkmiş şəxs16 qızi, Zərərçəkmiş şəxs17, Zərərçəkmiş şəxs18, Təqsirləndirilən şəxs: Təqsirləndirilən şəxs və müdafiəçi X2 iştirakları ilə, xx.xx.1958-ci ildə Astara rayonu Rüdəkənar kəndində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasinin vətəndaşı, evli, orta təhsilli, "ilkin" kəndli fermer təsərrüfati kommersiya təşkilatının qanuni təmsilçisi və rəhbəri, məhkum olunmayan, Astara rayonu Rüdəkənar kəndində qeydiyyatda olan və yaşayan, barəsində başqa yerə getməmək haqqında iltizam qətimkan tədbiri seçilmiş Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikası CМ-nin 162-1.1 və 308.1-ci maddələri ilə təqsirləndirilməsinə dair cinayət işinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə Müəyyən etdi: Təqsirləndirilən şəxs “İlkin” kəndli fermer təsərrüfatı kommersiya təşkilatının qanuni təmsilçisi və rəhbəri olaraq vəzifəli şəxs kimi vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə edib xidməti vəzifələrin icrası ilə əlaqədar özü üçün qanunsuz maddi üstünlük əldə etmək məqsədilə qulluq səlahiyyətlərindən qulluq mənafeyinə qəsdən zidd olaraq istifadə etməklə vahid niyyətləX14 qizı, Zərərçəkmiş şəxs15 və Zərərçəkmiş şəxs13 ilə əmək müqaviləsi bağlamadan 2002-ci il tarixdən 2022-ci ilin oktyabr ayina qədər fəhlə vəzifəsində, Zərərçəkmiş şəxs4 ilə əmək müqaviləsi bağlamadan 2010-cu il tarixdən 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər fəhlə vəzifəsində, Zərərçəkmiş şəxs11 qız1 iləəmək müqaviləsi bağlamadan 2011-ci il tarixdən 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər fəhləvəzifəsində, Zərərçəkmiş şəxs18 ilə əmək müqaviləsi bağlamadan 2012-ci il tarixdən 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər fəhlə vəzifəsində, Zərərçəkmiş şəxs5 iləəmək müqaviləsi bağlamadan 2014-cü il tarixdən 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər fəhləvəzifəsində, Zərərçəkmiş şəxs17 ilə əmək müqaviləsi bağlamadan 2018-ci ilin aprel ayından 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər fəhlə vəzifəsində, Zərərçəkmiş şəxs8 iləəmək müqaviləsi bağlamadan 2022-ci ilin aprel ayından həmin ilin oktyabr ayına qədər fəhləvəzifəsində, Zərərçəkmiş şəxs12 ilə əmək müqaviləsi bağlamadan 2022-ci ilin may ayından həmin ilin oktyabr ayına qədər fəhlə vəzifəsində, Zərərçəkmiş şəxs9 iləbağlanmış əmək müqaviləsi xx.xx.2022-ci il tarixdə hüquqi qüvvəyə minməsinə baxmayaraq xx.xx.2022-ci il tarixdən 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər fəhlə vəzifəsində, Zərərçəkmiş şəxs14 ilə bağlanmış əmək müqaviləsi xx.xx.2020-ci il tarixdə hüquqi qüvvəyə minməkləxx.xx.2020-ci il tarixdə xitam verilməsinə baxmayaraq 2008-ci il tarixdən 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər fəhlə vəzifəsində, Zərərçəkmiş şəxs2 ilə bağlanmış əmək müqaviləsi xx.xx.2020-ci il tarixdə hüquqi qüvvəyə minməklə, xx.xx.2020-ci il tarixdə xitam verilməsinəbaxmayaraq 2017-ci il tarixdən 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər gözətçi vəzifəsində. Zərərçəkmiş şəxs3 Amil qızı ilə bağlanmış əmək müqaviləsi xx.xx.2022-ci il tarixdə qüvvəyəminməsinə baxmayaraq xx.xx.2020-ci il tarixdən 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər gözətçi vəzifəsində, Zərərçəkmiş şəxs16 ilə bağlanmış əmək müqaviləsi xx.xx.2022-ci il tarixdə hüquqi qüvvəyə minməsinə baxmayaraq 2002-ci il tarixdən 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər fəhlə vəzifəsində, Zərərçəkmiş şəxs7 ilə bağlanmış əmək müqaviləsi xx.xx.2022-ci il tarixdə hüquqi qüvvəyə minməsinə baxmayaraq 2008-ci il tarixdən 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər fəhlə vəzifəsində, Zərərçəkmiş şəxs10 ilə bağlanmış əmək müqaviləsi xx.xx.2021-ci tarixdə hüquqi qüvvəyə minməsinə baxmayaraq xx.xx.2021-ci il tarixdən xx.xx.2021ci il tarixə qədər fəhlə vəzifəsində işlətməklə, Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş qaydada əmək müqaviləsi (konrakti) hüquqi qüvvəyə minmədən ümumilikdə 17 nəfər olmaqla xeyli sayda işciləri həmin kommersiya təşkilatına məxsus Astara rayonu Rüdəkənar kəndində yerləşən çay sahələrindəişlərin yerinə yetirilməsinə cəlb etmiş, bununla da həmin şəxslərin Azərbaycan Respublikasi Əmək Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş pensiya, minimum müddətdən az olmayan ödənişli əsas məzuniyyətdən və müvafiq hallarda əlavə, sosial, ödənişsiz, təhsil məzuniyyətlərindən istifadə etmək, işəgötürən tərəfindən qanunvericiliklə müəyyən olunmuş qaydada məcburi sosial siğorta olunmaq, qanunvericiliklə müəyyən olunmuş qaydada dövlət təminatı almaq və digər əmək hüquqlarına və qanuni mənafelərinə, habelə sağlam və təhlükəsiz əmək şəraitinin təmin olunması, fərdi və ictimai rifahın əsası kimi əmək münasibətlərinin qorunması sahəsindəhüquqlarına və qanuni mənafelərinə, o cümlədən dövlətin qanunla qorunan mənafelərinə 49011,18 manat məbləğində, yəni mühüm zərər vurmuşdur. Məhkəmədə Təqsirləndirilən şəxs ona Azərbaycan Respublikası CМ-nin 162-1.1 və 308.1-ci maddələri ilə elan olunmuş ittiham üzrə özünü təqsirli bilməyərək göstərdi ki, qanuni təmsilçisi və rəhbəri olduğu “İlkin” kəndli fermer təsərrüfatı kommersiya təşkilatını hüquqi şəxs kimi 31 yanvar 2000-ci ildə Ədliyyə Nazirliyində qeydiyyata alınmiş, həmin tarixdən etibarən sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olmuşdur. Astara rayon Süparibağ kənd nümayəndəliyinin ərazisina daxil olan kənd sakinlərindən ümumilikdə 453 ailədən ailənin hər üzvünə düşən 1 sot torpaq sahəsi əldə edib bu kommersiya təşkilatını formalaşdırmışdır. Həmin sahələrdə çayçılıqla məşğul olmuş, yığım vaxtı isə məhsulları toplayıb “Azərsun Holding" firmasinin Astara rayonunda fəaliyyət göstərən 2 nömrəli çay fabrikinə satmışdır. Kommersiya taskilatında ümumilikdə 17 nəfər işçisi olmuş, Zərərçəkmiş şəxs2 öz istəyi ilə işdən çıxmışdır. 17 nəfər işçinin 4 nəfəri ilə aktiv əmək müqaviləsi olmuş, 2022-ci ilin dekabr ayının 1-də isə əmək müqaviləsi olan şəxslərlə də müqaviləyə xitam verilmişdir. Kommersiya təşkilatında işləyən şəxslər Xirda Həbibova, Zərərçəkmiş şəxs9, Zərərçəkmiş şəxs3, Zərərçəkmiş şəxs16. Zərərçəkmiş şəxs4,Zərərçəkmiş şəxs14,Zərərçəkmiş şəxs13, Zərərçəkmiş şəxs8, Zərərçəkmiş şəxs6, Kübra Əskərova,Zərərçəkmiş şəxs11, Gülarə Pasayeva, Zərərçəkmiş şəxs15, VəsmiyyəƏzimova, Zərərçəkmiş şəxs17, Zərərçəkmiş şəxs10 və Zərərçəkmiş şəxs2 olmuşlar. Zərərçəkmiş şəxs10 2021-ci ilin sentyabr ayından işdən özü çıxmış, qalan şəxslər isə sonrakı tarixlərdə də işləmişlər. İşçilərin bəziləri ilə əmək müqaviləsi bağlamamağına səbəb vergilərin, sosial ödənişlərin məbləğinin yüksək olması olmuşdur. İmkan olmadığı, əmək müqaviləsi bağlayarkən sosial sığorta xərclərinin kənd təsərrüfatı üçün yüksək olması və çay sahələrində yığılmış çaydan gəlir əldə edə bilmədiyi üçün işçilərin bir çoxu ilə müqavilə bağlamamışdır. Belə ki. bir sezonda yığılmış çayların satışından təxminən 50-55 min manat arası pul əldə etmiş. həmin pulu da işçilərin əmək haqlarını vermiş, gübrə almış, kultivasiyaya xərcləmişdir. yekunda şəxsən özü maddi qazanc əldə etməmişdir. Əmək müqaviləsi bağlanmayan işçilər yalnız çay yığımı vaxtı işlərin yerinə yetirilməsinə cəlb edilmişlər, əmək müqaviləsi olan işçilər çay yığımindan sonra da təmizləmə işlərində işləmişlər. Zərərçəkmiş şəxs10 qızi vəZərərçəkmiş şəxs9 da kommersiya təşkilatında faktiki olaraq işləmişlər, hər ikisi ilə də əmək müqaviləsi bağlanmışdır. Zərərçəkmiş şəxs10 2021-ci ilin sentyabr ayından işdən çıxmış və müqaviləyə xitam verilmiş, Zərərçəkmiş şəxs9 isə 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər işləmişdir. Ümumilikdə Zərərçəkmiş şəxs10 istisna olmaqla digər işçilər 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər işləmişlər, əmək müqaviləsi olan işçilərin müqaviləsinə isə xx.xx.2022-ci il tarixdə xitam vermişdir. İşçilər əmək haqqını nağd şəkildə onun özündən şəxsən əlbəəl almışlar, bunun üçün işçilərə bank kartı ayrılmamışdır. Əmək haqqının verilməsində problem olmamış, heç bir işçinin əmək haqqını gecikdirməmişdir. İşçilərin konkret olaraq hansı tarixdəişə başlamasını xatırlamasa da, Zərərçəkmiş şəxs10 istisna olmaqla digər işçilər 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər işləmişlər. İşçilərin bəziləri ilə əmək müqaviləsi bağlamamağına səbəb vergilərin və məcburi sosial haqlarının məbləğinin yüksək olması, çay sahələrindən əldə edilən gəlirlə həmin haqları verə bilməməyi olmuşdur. İşçilərin bəziləri ilə əmək müqaviləsi bağladıqdan sonra müqavilələri 6 saylı Ərazi Vergilər Baş İdarəsinə təqdim etmiş, bundan sonra isə işçiləri işlərin yerinə yetirilməsinə cəlb etmiş, müqavilənin hüquqi qüvvəyə minməsi və elektron bildiriş verilməsinin zəruri olduğunu bilməmişdir. Məhkəmədə zərərçəkmiş və mülki iddiaçı hüquqi şəxs DSMF PHŞ-nin nümayandəsi X3 ifadəsində göstərdi ki, Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikası CM-nin 162-1.1 və 3081-ci maddələri ilə təqsirləndirilməsinə dair cinayət işi üzrə Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən “İlkin”kəndli fermer təsərrüfatı kommersiya təşkilatını təsisçisi və rəhbəri kimi işçiləri ilə əmək müqaviləsi bağlamayaraq və bağlanmışəmək müqaviləsi Əmək Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş qaydada hüquqi qüvvəyə minmədən vergilərin, işsizlikdən sığorta, icbari tibbi sığorta və məcburi dövlət sosial sığorta xərclərinin yanınması nəticəsində mənafelərini təmsil etdiyi Azərbaycan Respublikasinin Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tabeliyində DSMF PHİS-nə 49011.18 manat məbləğində ziyan dəymisdir. Mülki iddialarının təmin edilməsini məhkəmədən xahiş edir. Məhkəmədə Zərərçəkmiş şəxs2 göstərdi ki, ona 1997-ci ildə islahat komissiyası vaxtı ümumi birgə mülkiyyət kimi torpaq sahəsi verilmiş, təxminən 25 il bundan əvvəl Təqsirləndirilən şəxs kəndə islahat komissiyası tərəfindən verilmiş sahələr üzrə evləri bir-bir gəzərək həmin sahələrin ona verilməsini istəmiş, sonuncu sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olacağını, sahələrdə çay plantasiyaları salıb işlər görəcəyini, buna görə də haqq ödəyəcəyini bildirmişdir. İslahat komissiyasının verdiyi ümumilikdə 14 sotdan çox sahəni Sadıxa icarə kimi vermiş, bundan haşqa həmkəndlilərinin çoxu torpaq sahəsini könüllü şəkildə Sadıxa vermişdir. 2017-ci ildə Sadix Əzimov rəhbəri olduğu “İlkin”kəndli fermer təsərrüfatı kommersiya təşkilatına məxsus Rüdəkənar kəndində yerləşən çay sahələrində gözətçi kimi işləməyi ona təklif etmişdir. O, Təqsirləndirilən şəxsla razılaşıb həmin tarixdən əmək müqaviləsi bağlamadan işə başlamışdır. İşə başlayanda Təqsirləndirilən şəxs ona hər ay 60 manat əmək haqqı vermiş, 2018-ci ilda hər ay 70 manat,2019cu ildə hər ay 80 manat, 2020-ci ildə hər ay 90 manat,2021-ci ildə hər ay 100 manat, 2022-ci ildə isə hər ay 120 manat məbləğində əmək haqqı vermişdir. Sonuncu dəfə Sadix ona 2022-ci ilin may ayının sonunda əmək haqqı vermiş, ondan sonrakı aylarda isə heç bir əmək haqqı verməmişdir. Təqsirləndirilən şəxs əmək haqqını öz cibindən nağd şəkildə əlbəll vermiş, heç bir kart hesabına ödəniş olmamış, əmək haqqını alanda heç bir sənədə imza çəkməmişdir. 2017-ci ildən 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər İlkin kəndli fermer təsərrüfatı kommersiya təşkilatında gözətçi vəzifəsində işləmişdir. Həmçinin, həmkəndlisi Zərərçəkmiş şəxs3 da sahədə gözətçi işləmiş, sonuncu ilə də əmək müqaviləsi bağlanmamışdır. Bundan basqa kənddən bir cox qadınlar mövsümi olaraq orada çay yığma işlərinə cəlb edilmiş,lakin Təqsirləndirilən şəxs həmin şəxslərlə də əmək müqaviləsi bağlamamişdır. İşlədiyi dövrə müvafiq olaraq almalı olduğu və şikayət etdiyi vaxta qədər ödənilməmiş əmək haqqı kimi Təqsirləndirilən şəxs verməli olduğu 570 manat məbləğində pul sonuncu tərəfindən 11 noyabr 2022-ci il tarixdə ona ödənilmişdir. Hazırda Təqsirləndirilən şəxs qarşı hər hansı şikayəti və ya taləbi yoxdur. Məhkəmədə zərərçəkmiş şəxs X8 göstərdi ki, 2020-ci ilin may ayının 1-dən 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər həmkəndlisi Təqsirləndirilən şəxs rəhbərlik etdiyi“İlkin” kəndli fermer təsərrüfatı kommersiya təşkilatında gözətçi vəzifəsində işləmiş. 2020-ci ilin may ayında işə başlayan zaman onunla işəgötürən Təqsirləndirilən şəxs arasında əmək müqaviləsi bağlanmışdır. O, kommersiya təşkilatının rəsmi işçisi olmuş, lakin əmək haqqını bank kartı vasitəsilə deyil,hər ayin sonu Sadix Əzimovdan nagd şəkildə əlbəəl almışdır. Onun gözətçi kimi işinə rayonun Rüdəkənar kəndindəki həmin kommersiya təşkilatına məxsus çay sahələrinin heyvanlardan mühafizəsini təskil etmək, yəni, çay sahələrinə heyvanların daxil olub çay bitkilərini məhv etməsinin qarşısını almaq olmuşdur. Aldığı əmək haqqının aylıq məbləği 150 manat təşkil etmişdir. 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər işlədikdən sonra çay yığım işləri başa çatmiş və həmin vaxtdan sonra isə işləməmişdir. İşlədiyi müddətdə əmək haqqının verilməsində heç bir problem olmamış,Təqsirləndirilən şəxs ona ödənilməmiş əmək haqqı borcu qalmamışdır. Təqsirləndirilən şəxs qarşı heç bir şikayəti və ya tələbi yoxdur. Məhkəmədə Zərərçəkmiş şəxs4Səfər qızı göstərdi ki, 2010-cu il tarixdən 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər Sadix Əzimovun rəhbərlik etdiyi“İlkin” kəndli fermer təsərrüfatı kommersiya təşkilatında fəhlə vəzifəsində işləmiş, işə başlayarkən onunla işə götürən arasında əmək müqaviləsi bağlanmamışdır. Onun fəhlə kimi işinə Rüdəkənar kəndində həmin kommersiya təşkilatina məxsus çay sahələrində çayın yığılması daxil olmuşdur. Əmək haqqını hər ayın sonu Təqsirləndirilən şəxs nağd şəkildə əlbəəl almış, əmək haqqı üçün kart ayrılmamışdır. Aldığı əmək haqqının aylıq məbləği 300 manat təşkil etmişdir. Gördüyü işi mövsümi iş olmuşdur. Belə ki, çay yığımı may ayında başlayıb oktyabr ayına qədər davam etmişdir. Hazırda çay yığımi işləri başa çatdığından, işlər dayandırılmışdır. Onunla birlikdə işləyən şəxslər Zərərçəkmiş şəxs11, Zərərçəkmiş şəxs14, Xirda Həbibova və sairləri olmuşdur. Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən əmək haqqının verilməsində heç bir problem olmamış, sonuncunun ona ödənilməmiş əmək haqqi borcu qalmamışdır. Təqsirləndirilən şəxs qarşı heç bir şikayət və ya talabi yoxdur. Məhkəmədə Zərərçəkmiş şəxs5 göstərdi ki, 2014-cü il tarixdən 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər Təqsirləndirilən şəxs rəhbərlik etdiyi“İlkin”kəndli fermer təsərrüfatı kommersiya təskilatinda fəhləvəzifəsində işləmiş, işə başlayarkən onunla işəgötürən arasinda əmək müqaviləsi bağlanmamış,sonrakı dövrlərdə də onunla əmək müqaviləsi bağlanmamışdir. Onun fəhləkimi işinə rayonun Rüdəkənar kəndindəki həmin kommersiya təşkilatına məxsus çay sahələrində çayın yığılması daxil olmuşdur. Əmək haqqını hər ayın sonu Təqsirləndirilən şəxs nağd şəkildə əlbəəl almış, bunun üçün ona bank kartı verilməmişdir. Aldığı əmək haqqının aylıq məbləği 300 manat təşkil etmiş, işə başladığı zamanlar isə aldığı əmək haqqının məbləği yadında qalmamışdır. Gördüyü iş mövsümi iş olmuş, belə ki, çay yığımı hər ilin may ayında başlayıb oktyabr ayına qədər davam etdiyindən, il ərzində həmin aylarda işləmişdir. İş saatlari da mövsümdən asılı olaraq dəyişmiş, adətən səhər saat 09:00-dan axşam saat 17:00-a qədər davam etmişdir. Çay yığım işləri başa çatdığından, hazırda işlər dayanmışdır. Onunla birlikdəişləyən şəxslər Zərərçəkmiş şəxs6, Zərərçəkmiş şəxs7, Zərərçəkmiş şəxs12, Zərərçəkmiş şəxs14 vəsairləri olmuşdur. Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən əmək haqqının verilməsində heç bir problem olmamış, sonuncunun ona ödənilməmiş əmək haqqı borcu qalmamışdır. Təqsirləndirilən şəxs qarsi heç bir şikayət və ya tələbi yoxdur. Məhkəmədə Zərərçəkmiş şəxs6 göstərdi ki, 2002-ci ildən 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər Təqsirləndirilən şəxs rəhbərlik etdiyi“İlkin” kəndli fermer təsərrüfatı kommersiya təşkilatında fəhlə vəzifəsindəişləmişdir. 20 il öncə işə başlayarkən onunla işəgötürən arasında əmək müqaviləsi bağlanmamış, sonrakı dövrlərdə də onunla əmək müqaviləsi bağlanmamışdır. Onun fəhləkimi işinə rayonun Rüdəkənar kəndindəki həmin kommersiya təşkilatına məxsus çay sahələrində çayın yığılması daxil olmuşdur. Əmək haqqını hər ayın sonu Təqsirləndirilən şəxs nağd şəkildə əlbəəl onun özüə vermiş, bunun üçün bank kartı verilməmişdir. Əvvəllər aldığı əmək haqqının məbləği yadında qalmamış, lakin son dövrlər aldığı əmək haqqının aylıq məbləği 300 manat olmuşdur. Gördüyü iş mövsümi iş olmuş, belə ki, çay yığımı hər ilin may ayinda başlayıb oktyabr ayına qədər davam etdiyindən, il ərzində həmin aylarda işləmişdir. İş saatlari da mövsümdən asılı olaraq dəyişmiş, adətən səhər saat 09:00-dan axşam saat 17:00-a qədər davam etmişdir. Çay yığım işləri başa çatdığından, hazırda işlər dayanmışdır. Onunla birlikdəişləyən şəxslər Zərərçəkmiş şəxs5, Zərərçəkmiş şəxs7, Zərərçəkmiş şəxs12, Zərərçəkmiş şəxs14 vəsairləri olmuşdur. Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən əmək haqqının verilməsində heç bir problem olmamış, sonuncunun ona ödənilməmiş əmək haqqı borcu qalmamışdır. Təqsirləndirilən şəxs qarşi heç bir şikayət və ya tələbi yoxdur. Məhkəmədə Zərərçəkmiş şəxs7 göstərdi ki, 2008-ci ildən 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər Təqsirləndirilən şəxs rəhbərlik etdiyi“İlkin”kəndli fermer təsərrüfatı kommersiya təşkilatında fəhlə vəzifəsində işləmiş, işəbaşlayarkən onunla işəgötürən arasında əmək müqaviləsi bağlanmasa da, öz istəyi ilə 2020-ci ilin aprel ayında onunla əmək müqaviləsi bağlanmış, lakin müqavilənin mərkəzləşdirilmiş elektron informasiya sisteminə işlənib-işlənməməsindən xəbəri olmamışdır. Onun fəhlə kimi şinə Rüdəkənar kəndindəki həmin kommersiya təşkilatına məxsus çay sahalərində çayin ğılması, təmizlənməsi və ərazinin şumlanması daxil olmuşdur. Onunla 2020-ci ilda amak nüqaviləsi bağlansa da, əmək haqqını bank kartı vasitəsila deyil, hər ayın sonu Sadix θzimovdan nağd şəkildə əlbəəl almış, aldığı əmək haqqının aylıq məbləği də 300 manat təşkil etmişdir. Çay yığımı mövsümi iş olsa nda, o, kommersiya təşkilatının daimi işçisi olmuşdur. Çünki həm çayın yığılması, həm də təmizlənməsi və ərazinin şumlanması işləri görmüşdür. İşsaatları da mövsümdən asılı olaraq dəyişmiş, adətən səhər saat 09:00-dan axşam saat 17:00-a qadar davam etmişdir. Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən əmək haqqının verilməsində heç bir problem olmamış, sonuncunun ona ödənilməmiş əmək haqqı borcu qalmamışdır. Təqsirləndirilən şəxs qarsi heç bir şikayət və ya tələbi yoxdur. Məhkəmədə zərərçəkmiş şəxs X9 göstərdi ki, 2022-ci ilin aprel ayından həmin ilin oktyabr ayina qodər Sadix Əzimovun rəhbərlik etdiyi“İlkin”kəndli fermer təsərrüfatı kommersiya təşkilatında fəhləvəzifəsində işləmiş, işə başlayarkən onunla işəgötürən araasinda əmək müqaviləsi bağlanmamışdır. Onun işinə çay yığımı başlamazdan əvvəl həmin kommersiya təşkilatına maxsus Rüdəkənar kəndində yerləşən çay sahələrinin kol-kosdan və alaq otlarindan təmizlənməsi daxil olmuşdur. Həmin iş isə adətən aprel ayında başlamışdır. O. aprel ayından may ayına qədər çay sahələrini kol-kos və alaq otlarından təmizləmiş. sonra isə çay yığımi işləri aparılmışdır. Çay yığımına fasilə veriləndə yenidən alaq otlarinin və kol-kosun təmizlənməsi işlərini görmüşdür. Yəni, il ərzində 4 ay işləmişdir. Belə ki, 2022-ci ilin aprel ayı, iyun ayı və avqustun ortalarından sentyabr ayının ortalarına qədər, həmçinin oktyabr ayının əvvəlinə qədər işləmişdir. Əmək haqqını hər ayın sonu Təqsirləndirilən şəxs nağd şəkildəəlbəəl almış, əmək haqqı üçün ona kart ayrılmamışdır. Aldığı əmək haqqının aylıq məbləği 300 manat təşkil etmişdir. Beləliklə o. 2022-ci ilin aprel ayından həmin ilin oktyabr ayina qədər işləmişdir. Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən əmək haqqının verilməsində heç bir problem olmamış, sonuncunun ona ödənilməmiş əmək haqqı borcu qalmamişdır. Təqsirləndirilən şəxs qarşıheç bir şikayət və ya tələbi yoxdur. Məhkəmədə Zərərçəkmiş şəxs9 göstərdi ki, 2022-ci ilin avqust ayının l-dən həmin ilin oktyabr ayına qədər Təqsirləndirilən şəxs rəhbərlik etdiyi“İlkin” kəndli fermer təsərrüfatı kommersiya təşkilatında fəhlə vəzifəsində işləmişdir. İşə girərkən işəgötürən Təqsirləndirilən şəxsla arasında əmək müqaviləsi bağlanmışdır. Onun işinə Rüdəkənar kəndindəki həmin kommersiya təşkilatına məxsus çay sahələrində çayın yığılması daxil olmuşdur. Əmək haqqını hər ayın sonu Sadix Əzimovdan nağd şəkildə əlbəəl almış, aldığı əmək haqqının aylıq məbləği 150 manat təşkil etmiş, ona kart ayrılmamışdır. Maddi vəziyyəti çətin olduğu üçün işə girdikdən sonra əri tərəfindən ünvanlı dövlət sosial yardımı (bundan sonra ÜDSY) almaq üçün Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna müraciət olunmuş və ailəsinə sosial yardım ayrılmışdır. Sadix Əzimovla əmək müqaviləsinə 01 dekabr 2022-ci il tarixdə xitam verilmiş, bu səbəbdən dəyardım dayandırılmışdır. Onunla birlikdə işləyən işçilər Reyhan, Bahar, Ìlahə, Aytəkin, Fatma, Kübra və sairləri olmuşdur. Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən əmək haqqının verilməsində heç bir problem olmamış, sonuncunun ona ödənilməmiş əmək haqqı borcu qalmamışdır. Təqsirləndirilən şəxs qarşı heç bir şikayət və ya tələbi yoxdur. Məhkəmədə Zərərçəkmiş şəxs10 göstərdi ki, 2021-ci ilin may ayının l-dən sentyabr ayinin 13-na qədər Sadix Əzimovun rəhbərlik etdiyi“İlkin” kəndli fermer təsərrüfatı kommersiya təşkilatında fəhləvəzifəsində işləmiş, işə başlayan zaman onunla işəgötürən arasında əmək müqaviləsi bağlanmışdır. O, müqavilə əsasında 4 aydan bir qədər çox müddətə kommersiya təşkilatına məxsus Rüdəkənar kəndində yerləşən həmin kommersiya təşkilatına məxsus çay sahələrindəişləmişdir. Gördüyü iş çay kollarının dibinin bellənməsi olmuşdur. Əmək haqqını da hər ayın sonu Təqsirləndirilən şəxs özündən nağd şəkildə əlbəəl almış, əmək haqqı üçün ona hər hansi bank kartı ayrılmamışdır. Aldığı əmək haqqının aylıq məbləği isə 200 manat təşkil etmişdir. 13 sentyabr 2021-ci il tarixdə işdən çıxmış, həmin tarixdən sonra orada işləməmişdir. Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən əmək haqqının verilməsində heç bir problem olmamiş, sonuncunun ona ödənilməmiş əmək haqqı borcu qalmamışdır. Təqsirləndirilən şəxs qarşı heç bir şikayət və ya tələbi yoxdur. Məhkəmədə Zərərçəkmiş şəxs11 göstərdi ki, 2011-ci ildən 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər Sadix Əzimovun rəhbərlik etdiyi “İlkin” kəndli fermer təsərrüfatı kommersiya təşkilatında fəhlə vəzifəsindəişləmişdir. İşə başlayarkən onunla işəgötürən arasında əmək müqaviləsi bağlanmamışdir. Onun fəhlə kimi işinə həmin kommersiya təşkilatına məxsus Rüdəkənar kəndində yerləşən çay sahələrində çayın yığılmasi daxil olmuşdur. Əmək haqqını hər ayın sonu Sadix Əzimovdan nağd şəkildə almış, əmək haqqı üçün ona kart ayrılmamışdır. Aldiği əmək haqqının aylıq məbləği 300 manat təşkil etmiş, əvvəllər nə qədər əmək haqqı almağı isəyadında qalmamışdır Gördüyü iş mövsümi iş olmuş, belə ki, çay yığımı hər ilin may ayinda başlayıb oktyabr ayına qədər davam etdiyindən, il ərzində həmin aylarda işləmişdir. İş saatlari da mövsümdən asılı olaraq dəyişmiş, adətən səhər saat 09:00-dan axşam saat 17:00-a qədər davam etmişdir. Onunla birlikdə işləyən şəxslər Zərərçəkmiş şəxs14, Zərərçəkmiş şəxs7,GülarəPaşayeva və sairləri olmuşdur. Çay yığım işləri başa çatdığından, hazırda işlər dayanmışdır. Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən əmək haqqının verilməsində heç bir problem olmamış, sonuncunun ona ödənilməmiş əmək haqqı borcu qalmamışdır. Təqsirləndirilən şəxs qarşı heç bir şikayət və ya taləbi yoxdur. Məhkəmədə Zərərçəkmiş şəxs12 göstərdi ki, 2022-ci ilin may ayından həmin ilin oktyabr ayına qədər Təqsirləndirilən şəxs rəhbərlik etdiyi“İlkin”kəndli fermer təsərrüfatı kommersiya təşkilatında fəhləişləmişdir. İşə başlayarkən onunla işəgötürən arasında əmək müqaviləsi bağlanmamışdır. Onun fəhlə kimi işinə həmin kommersiya təşkilatına məxsus rayonun Rüdəkənar kəndindəyerləşən çay sahələrində çayın yığılması daxil olmuşdur. Əmək haqqını hər ayın sonu Təqsirləndirilən şəxs nağd şəkildə almış, əmək haqqı üçün ona kart ayrılmamışdır. Aldığı əmək haqqının aylıq məbləği 300 manat təşkil etmiş, əvvəllər nə qədər əmək haqqı almağı isəyadında qalmamışdır. Gördüyü iş mövsümi iş olmuş, belə ki, çay yığımı hər ilin may ayında başlayıb oktyabr ayına qədər davam etdiyindən, il ərzində həmin aylarda işləmişdir. İş saatlarıda mövsümdən asılı olaraq dəyişmiş, adətən səhər saat 09:00-dan axşam saat 17:00-a qədər davam etmişdir. Onunla birlikdə işləyən şəxslər Zərərçəkmiş şəxs11, Zərərçəkmiş şəxs14,Xirda Həbibova, Zərərçəkmiş şəxs18 və sairləri olmuşdur. Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən əmək haqqının verilməsində heç bir problem olmamış, sonuncunun ona ödənilməmiş əmək haqqı borcu qalmamışdır. Təqsirləndirilən şəxs qarşı heç bir sikayət və ya tələbi yoxdur. Məhkəmədə zərərçəkmiş şəxs X4 göstərdi ki, 2002-ci ildən 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər Təqsirləndirilən şəxs rəhbərlik etdiyi“İlkin”kəndli fermer təsərrüfatı kommersiya təşkilatında fəhlə vəzifəsindəişləmişdir. İşə başlayarkən onunla işəgötürən arasında əmək müqaviləsi bağlanmamışdır. Fəhlə kimi işinə həmin kommersiya təşkilatına məxsus rayonun Rüdəkənar kəndində yerləsen cay sahələrində cayin yiğilmasi daxil olmuşdur. Əmək haqqını hər ayın sonu Sadix Əzimovdan nağd şəkildə əlbəəl almış, əmək haqqı üçün ona kart ayrılmamışdır. Aldığı əmək haqqının aylıq məbləği 300 manat təşkil etmişdir. Gördüyü iş mövsümi iş olmuş, belə ki. çay yığımı hər ilin may ayında başlayıb oktyabr ayına qədər davam etdiyindən, il ərzində həmin aylarda işləmişdir. Onunla birlikdə işləyən şəxslər Zərərçəkmiş şəxs11, Zərərçəkmiş şəxs14, Zərərçəkmiş şəxs7, Zərərçəkmiş şəxs15 və sairləri olmuşdur. Çay yığım işləri başa çatdığından. hazırda işlər dayanmışdır. Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən əmək haqqının verilməsində heç bir problem olmamış, sonuncunun ona ödənilməmiş əmək haqqı borcu qalmamışdır. Təqsirləndirilən şəxs qarsi heç bir şikayət və ya tələbi yoxdur. Məhkəmədə Zərərçəkmiş şəxs14 göstərdi ki, 2008-ci ildən 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər Təqsirləndirilən şəxs rəhbərlik etdiyi“İlkin”kəndli fermer təsərrüfatı kommersiya təşkilatında fəhlə vəzifəsinda işləmiş, işə başlayarkən onunla əmək müqaviləsi bağlanmamışdır. 2020-ci il tarixdə onunla qısa müddətliyinə əmək müqaviləsi bağlanmış, lakin az sonra müqaviləyə xitam verilmiş. buna baxmayaraq yenə də həmin kommersiya təşkilatında işləmişdir. Onun fəhlə kimi işinərayonun Rüdəkənar kəndindəki həmin kommersiya təşkilatına məxsus çay sahələrində çayin yığılması daxil olmuşdur. Əmək haqqını isə hər ayın sonu Təqsirləndirilən şəxs nağd şəkildəəlbəəl almış, əmək haqqı almaq üçün ona bank kartı verilməmişdir. Aldığı əmək haqqinin aylıq məbləği 300 manat təşkil etmişdir. Gördüyü iş mövsümi iş olmuş, belə ki, çay yiğimi hər ilin may ayında başlayıb oktyabr ayına qədər davam etdiyindən, il ərzində həmin aylarda işləmişdir. Onunla birlikdə işləyən şəxslər Zərərçəkmiş şəxs11, Zərərçəkmiş şəxs14, RəsmiyyəAğayeva, Zərərçəkmiş şəxs12 və sairləri olmuşdur. Çay yığım işləri başa çatdığından, hazirda işlər dayanmışdır. Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən əmək haqqının verilməsində heç bir problem olmamış, sonuncunun ona ödənilməmiş əmək haqqı borcu qalmamışdır. Təqsirləndirilən şəxs qarşi heç bir şikayət və ya tələbi yoxdur. Məhkəmədə Zərərçəkmiş şəxs15Kamran qızı göstərdi ki, 2002-ci ildən 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər Təqsirləndirilən şəxs rəhbərlik etdiyi“İlkin” kəndli fermer təsərrüfatı kommersiya təşkilatında fəhlə vəzifəsindəişləmişdir. İşə başlayarkən onunla işəgötürən Təqsirləndirilən şəxs arasında əmək müqaviləsi bağlanmamışdır. Fəhlə kimi işinə rayonun Rüdəkənar kəndindəki həmin kommersiya təşkilatına məxsus çay sahələrində çayın yığılması daxil olmuşdur. Əmək haqqını hər ayın sonu Təqsirləndirilən şəxs nağd şəkildə əlbəəl almış, əmək haqqı almaq üçün ona bank karti ayrılmamışdır. Aldığı əmək haqqının aylıq məbləği 300 manat təşkil etmişdir. Gördüyü işmövsümi iş olmuş, belə ki, çay yığımı hər ilin may ayında başlayıb oktyabr ayına qəder davam etdiyindən, il ərzində həmin aylarda işləmişdir. Onunla birlikdə işləyən şəxslər Zərərçəkmiş şəxs11, Zərərçəkmiş şəxs14, Zərərçəkmiş şəxs7 və sairləri olmuşdur. Çay yığım işləri başa çatdığından, hazırda işlər dayanmışdır. Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən əmək haqqınin verilməsində heç bir problem olmamış, sonuncunun ona ödənilməmiş əmək haqqı borcu qalmamışdır. Təqsirləndirilən şəxs qarşı heç bir şikayət və ya tələbi yoxdur. Məhkəmədə Zərərçəkmiş şəxs16 göstərdi ki, 2002-ci ildən 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər Sadix Əzimovun rəhbərlik etdiyi“İlkin”kəndli fermer təsərrüfatı kommersiya təşkilatında fəhlə vəzifəsində işləmişdir. İşə başlayarkən onunla əmək müqaviləsi bağlanmamışdır. 10 il ərzinda əmak müqaviləsi olmadan işləmiş, lakin 2012-ci ildə onunla əmək müqaviləsi bağlanmişdir. O. mövsümi deyil, daimi işçi olmuş və il boyu işlərə cəlb edilmişdir. Onunla bağlanan müqavilədə müddətsiz olmuşdur. Onun fəhlə kimi işinə həm Rüdəkənar kəndindəki həmin kommersiya təşkilatına məxsus çay sahələrində çayın yığılması, həm də həmin ərazinin şumlanmasi daxil olmuşdur. Əmək müqaviləsinin olmasına baxmayaraq əmək haqqıni bank karti vasitəsilə deyil,hər ayın sonu nağd şəkildə Sadıx Əzimozun özündən əlbəəl almış. aylıq əmək haqqı isə300 manat təşkil etmişdir. Hazırda isə işlər dayandırılmış, müqaviləyə də xitam verilmişdir. İşlədiyi müddət isə 2002-ci ildən 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər olmuşdur. Onunla birlikdəişləyən şəxslər Zərərçəkmiş şəxs11, Zərərçəkmiş şəxs14, Zərərçəkmiş şəxs7,Zərərçəkmiş şəxs15, Zərərçəkmiş şəxs13,Zərərçəkmiş şəxs18 və sairləri olmuşdur. Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən əmək haqqının verilməsində heç bir problem olmamış, sonuncunun ona ödənilməmiş əmək haqqi borcu qalmamışdır. Təqsirləndirilən şəxs qarşı heç bir şikayət və ya tələbi yoxdur. Məhkəmədə Zərərçəkmiş şəxs17 göstərdi ki, 2018-ci ilin aprel ayından Təqsirləndirilən şəxs rəhbərlik etdiyi “İlkin" kəndli fermer təsərrüfatı kommersiya təşkilatında fəhlə vəzifəsində işləmişdir. İşə başlayarkən onunla işəgötürən arasında əmək müqaviləsi bağlanmamışdır. Onun işinə Rüdəkənar kəndindəki həmin kommersiya təşkilatında çay sahələrində çay yığımı başlamazdan əvvəl çay sahələrinin kol-kosdan və alaq otlarından təmizlənməsi daxil olmuşdur. Həmin iş isə adətən aprel ayında başlayır. Aprel ayından may ayına qədər çay sahələrini kol-kos və alaq otlarından təmizləmiş, sonra çay yığımı olmuşdur. Çay yığımına fasilə veriləndə yenidən alaq otları və kol-kosun təmizlənməsi işini görmüşdür. Yəni, işi il ərzində 4 ay davam etmişdir. 2018-ci ilin aprel ayından 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər adıçəkilən kommersiya təşkilatında işləmişdir. Əmək haqqını hər ayın sonu Təqsirləndirilən şəxs nağd şəkildə əlbəəl almış. əmək haqqı üçün ona kart ayrılmamışdır. Aldığı əmək haqqının aylıq məbləği 250 manat təskil etmişdir. Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən əmək haqqının verilməsində heç bir problem olmamış. sonuncunun ona ödənilməmiş əmək haqqı borcu qalmamışdır. Təqsirləndirilən şəxs qarşı heç bir sikayat və ya tələbi yoxdur. Məhkəmədə Zərərçəkmiş şəxs18 göstərmişdir ki, 2012-ci ildən 2022-ci ilin oktyabr ayına qədər Təqsirləndirilən şəxs rəhbərlik etdiyi “İlkin” kənıdli fermer təsərrüfatı kommersiya təşkilatında fəhlə vəzifəsindəişləmiş, işə başlayarkən əmək müqaviləsi bağlanmamışdır. İşinə rayonun Rüdəkənar kəndindəki həmin kommersiya təşkilatına məxsus çay sahələrində çayın yığılması daxil olmuşdur. Əmək haqqını hər ayın sonu Təqsirləndirilən şəxs nağd şəkildə əlbəəl almış. əmək haqqı almaq üçün ona kart ayrılmamışdır. Aldığı əmək haqqının aylıq məbləği 300 manat təşkil etmiş, əvvəllər nə qədər əmək haqqı almağı isə yadında qalmamışdır. Gördüyü işmövsümi iş olmuş, belə ki, çay yığımı hər ilin may ayında başlayıb oktyabr ayına qədər davam etdiyindən, il ərzində həmin aylarda işləmişdir. İş saatları da mövsümdən asılı olaraq dəyişmiş, adətən səhər saat 09:00-dan axşam saat 17:00-a qədər davam etmişdir. Onunla birlikdə işləyən şəxslər Zərərçəkmiş şəxs11, Zərərçəkmiş şəxs14, Xirda Həbibova, GülarəPaşayeva və sairləri olmuşdur. Çay yığım işləri başa çatdığından. hazırda işlər dayanmışdır. Sadix Əzimov tərəfindən əmək haqqının verilməsində heç bir problem olmamış, sonuncununona ödənilməmiş əmək haqqı borcu qalmamışır.Təqsirləndirilən şəxs qarsi heç bir sikayat və ya ya tələbi yoxdur. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası DİN-nin Baş Əməliyyat və Statistik İnformasiya İdarəsindən daxil olmuş tələbnamədən görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs məhkum olunmamışdır. Məhkəmə toplanmış sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 162-1.1 və 308.1-ci maddələrində nəzərdə tutulan cinayət əməllərini törətməsi, zərərçəkmiş şəxslərin ifadələri, istintaq protokolları və işin digər sənədləri ilə tam sübuta yetirilir. Ona görə də təqsirə görə məsuliyyət prinsipi baxımından Təqsirləndirilən şəxs cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməli və cəzalandırılmalıdır. Qeyd edilən əməllərin cinayət olmasını aradan qaldıran hallar, həmçinin cinayət məsuliyyətindən azad edilməsi üçün əsaslar yoxdur. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun “Məhkəmələr tərəfindən Cinayət Cəzalarının təyin edilməsi təcrübəsi haqqında” 2003-cü il 25 iyun tarixli qərarının 2-ci maddəsinin 4cü abzasında göstərilir ki, cəzaların tətbiqi məsələsi müzakirə edilərkən cəzanın növü və miqdarının seçilməsinin mühüm əhəmiyyəti vardır. Cəza birinci növbədə təqsirləndirilən şəxsin islah olunmasına xidmət etməlidir. Cəzaların tətbiqi məsələləri məlumatların olub-olmaması (məsələn: sərxoşluğa qurşanması, ailə üzvlərinə qəddar münasibət göstərməsi, uşaqların tərbiyəsinə mənfi təsir göstərən hərəkətlərə yol verməsi və s.) kimi hallara da diqqət yetirilməlidir. Həmin Qərarın 3-cü maddəsinin 2-ci bəndində göstərilir ki, məhkəmələr böyük ictimai təhlükə törətməyən və ya az ağır cinayət törətmiş, cəmiyyətdən təcrid edilməsinə ehtiyac olmayan şəxs barəsində işin konkret hallarını, şəxsiyyəti barədə məlumatları nəzərə almaqla daha yüngül cəza təyin edilməsini müzakirə etməlidirlər. Məhkəmə, Təqsirləndirilən şəxs cəza təyin edərkən qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikası CM-nin 41.2-ci maddəsinə əsasən cəza sosial ədalətin bərpası, məhkumun islah edilməsi və həm məhkumlar, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni cinayətlərin törədilməsinin qarşısını almaq məqsədilə tətbiq edilir. Qanunverici bu anlayışla hesab edir ki, cinayət qanunla qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edir və təyin olunmuş cəza onları bərpa etməklə, sosial ədalətin bərpa olunması vəzifəsini və məhkumun islah olunmasını bilavasitə həyata keçirir. Digər tərəfdən, cəza xüsusi və ümumi prevensiyaya, yəni məhkum tərəfindən, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni cinayətlərin törədilməsinin qarşısını almağa xidmət edir. Məhkumun islah edilməsi onun qanuna tabe olan insana çevrilməsini, məhkumu yeni cinayətlərə sövq edə bilən zərərli sosial-psixoloji meyllərdən, kriminogen xüsusiyyətlərdən azad etməyi nəzərdə tutur. İslah prosesi məhkumun ictimai-faydalı fəaliyyətə qayıtması, ümumi yaşayış qaydalarına hörmətlə yanaşması, normal cəmiyyətə tamamilə uyğunlaşması məqsədlərini güdür. Azərbaycan Respublikası CM-nin 8.1-ci maddəsinə əsasən cinayət törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən cəza və ya digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbirlər ədalətli olmalıdır, yəni cinayətin xarakterinə və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə, onun törədilməsi hallarına və cinayət törətməkdə təqsirli bilinən şəxsin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Azərbaycan Respublikası CM-nin 9.2-ci maddəsinə görə cinayət törətmiş şəxsə tətbiq edilən cəza və digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbirlər cismani əzab vermək və ya insan ləyaqətini alçaltmaq məqsədi daşıya bilməz. Başqa sözlə, cəza «talion» prinsipinə, yəni məhkumdan əvəz çıxmaq, qisas almaq niyyətinə xidmət etməməlidir. Hər bir halda ədalət prinsipi zərərçəkmiş şəxsə qayğı və diqqətin, təqsirləndirilən şəxsə isə mərhəmətin göstərilməsini özündə ehtiva edir. Heç təsadüfi deyildir ki, qanunverici cəza təyin edərkən şəxsin bütün sosial-psixoloji keyfiyyətlərinin nəzərə alınmasını tələb edir. şəxsin ictimai təhlükəliliyi məhz onun şəxsiyyətini xarakterizə edən amillərdəndir. Məhkəmə hesab edir ki, bu zəmində şəxsin ictimai təhlükəliliyini müəyyən etmək üçün birinci növbədə onun törətdiyi cinayətin başqa cinayətlərin arasında yeri, şəxsin antisosial yönümünün davamlı olub-olmaması, onun cinayətin törədilməsinə gətirib çıxaran vərdişləri diqqətlə aydınlaşdırılmalıdır. Şəxsin antisosial yönümü onun törətdiyi cinayətdə özünü büruzə verir. Ancaq bu, təkcə şəxsin törətdiyi cinayətin ictimai təhlükəliliyi ilə deyil, eyni zamanda onun əvvəlki dövrlərdəki hərəkətlərində ifadə olunan antisosial davranışı və keyfiyyəti ilə də ölçülür. Məhkəmə qeyd edir ki, təqsirləndirilən şəxsə cəza təyin edilməsi zamanı onun xarakteri, sosial-psixoloji vəziyyətinin bütün çalarları, şəxsiyyətinin xarakterik cəhətləri də nəzərə alınmalıdır. Yalnız bu halda cəzanın ədalətliliyinə və fərdiliyinə, həmçinin onun məqsədlərinə nail olmaq mümkün olar. Məhkəmə hesab edir ki, cəza təyin edilərkən şəxsin sosial və psixoloji kriteriyalarına xüsusi önəm vermək lazımdır. Şəxsin sosial kriteriyası onun qanunlara və digər sosial normalara, əməyə, ictimai vəzifələrə, ailəyə münasibətini, təhsilini, tərbiyəsini və sair sosial şərtləri özündə əks etdirir. Şəxsin psixoloji kriteriyası isə onun xarakterini, iradəsini, qabiliyyətini və digər şəxsiyyətə xas olan cəhətlərini özündə ehtiva edir. Bu cəhətlərin tədqiq olunması və qiymətləndirilməsi şəxsin mənəvi deqradasiyaya məruz qalıb-qalmamasını, törətdiyi cinayətin onun anticəmiyyət yönümünün məntiqi nəticəsi olduğunu, yoxsa təsadüfi olaraq baş verdiyini, şəxsin islah olunması üçün hansı imkanların olması və bununla bağlı hansı qanuni vasitələrin seçilməsini müəyyənləşdirmək üçün çox vacibdir. Çünki insan sosiumun tərkib hissəsidir və onun fəaliyyətinin hansı yönümə istiqamətlənməsi cəmiyyət üçün əhəmiyyətlidir. Ancaq hər bir halda bu keyfiyyətlər şəxsin törətdiyi cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəliliyi ilə vəhdətdə nəzərə alınmalıdır. Xüsusi ilə nəzərə alınmalıdır ki, cəzanın məqsədlərinə çatmaq üçün hansı yol seçilməlidir: təqsirləndirilən şəxsi azadlıqdan məhrum etməklə onu cəmiyyətdən təcrid etmək, fiziki cəhətdən imkanlarını məhdudlaşdırmaqla cəzanın məqsədlərinə nail olmaq, yoxsa, azadlıqdan məhrum etmə ilə bağlı olmayan cəza seçməklə şəxsə etimad göstərib, bu yolla onun islah olunmasına və cəzanın digər məqsədlərinə çatmaq. Məhkəmə qeyd edir ki, hazırki cinayət işi üzrə Təqsirləndirilən şəxs təqsirli bilindiyi Azərbaycan Respublikası CM-nin 162-1.1 və 308.1-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş cinayətlər öz xarakterinə və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə görə az ağır və qəsdən törədilən cinayətdir. Onun cəzasını ağırlaşdıran hallar mövcud deyildir. Yuxarıda istinad olunan Azərbaycan Respublikası CM-nin 41.2-ci maddəsi cəzanın aşağıdakı məqsədlərini önə çəkir: sosial ədalətin bərpası; məhkumun islah edilməsi; məhkum tərəfindən yeni cinayətlərin törədilməsinin qarşısının alınması (xüsusi prevensiya) və başqa şəxslər tərəfindən yeni cinayətlərin törədilməsinin qarşısının alınması (ümumi prevensiya). Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 149-cu maddəsi haqq-ədaləti bərabər mənafelərə bərabər münasibət kimi təsbit edir. Bu xüsusda məhkəmə bildirir ki, CM-nin 41.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş cəza tətbiq edilmək yolu ilə sosial ədalətin bərpası bütövlükdə cəmiyyətə, burada hökm sürən ictimai münasibətlərə münasibətdə həyata keçirilməklə iki istiqaməti nəzərdə tutur: 1) Dövlət cinayət törədən şəxs tərəfindən vurulmuş zərərin ödənilməsini qanunda nəzərdə tutulmuş cəzalar, habelə xüsusi müsadirə növündə cinayət-hüquqi xarakterli tədbir tətbiq etməklə təmin edir. Həm də burada söhbət təkcə maddi zərərdən getmir. Əslində sosial ədalətin bərpası dedikdə, cinayətkarın barəsində təyin edilən qanuni cəza vasitəsilə başqasına vurduğu zərərə adekvat məhrumiyyətlərə məruz qalması başa düşülməlidir. 2) Vətəndaşlar dövlətin cinayətkarı cəzalandırmağa qadir olmasına, həm də bu cəzanın təyin edilməsi zamanı humanizm, ədalətlilik, cəzanın törədilmiş cinayətin ağırlığına uyğunluğu, cəzanın fərdiləşdirilməsi prinsipləri əsas götürülməklə qanuna uyğun tətbiq edilməsinin təmin edilməsinə inanırlar. Məhkəmə onu da nəzərə çatdırır ki, heç şübhəsiz ki, sosial ədalətin bərpası zərərçəkmiş şəxsə münasibətdə onun cinayət nəticəsində pozulmuş hüquqlarının və qanuni mənafelərinin mühafizəsi yolu ilə həyata keçirilir. Bu zaman cəza vurulmuş zərərin ödənilməsi imkanını və onun mümkün həddini-məhkumun məhrumiyyətlərini, həmçinin hüquq və azadlıqlarının məhdudlaşdırılmasının cinayət nəticəsində zərərçəkmiş şəxsə vurulmuş zərərə uyğunluğunu təmin etməlidir. Törədilmiş cinayətin xarakterini və ictimai təhlükəlilik dərəcəsini nəzərə alaraq məhkəmə hesab edir ki, cəzanın məqsədləri Təqsirləndirilən şəxs təqsirləndirildiyi maddələrin sanksiyasında nəzərdə tutulmuş azadlığın məhdudlaşdırılması növündə cəza təyin olunduğu təqdirdə təmin edilə bilər. Bu növ cəzanın təyin edilməsi qanuni və ədalətli olmaqla yanaşı, həm də cəzanın məqsədinə uyğundur. Məhkəmə tərəfindən Azərbaycan Respublikası CM-nin 61-ci maddəsinə əsasən Təqsirləndirilən şəxs cəzasını ağırlaşdıran hal müəyyən edilmədi. Məhkəmə tərəfindən Təqsirləndirilən şəxs cəza təyin edilərkən zərərçəkmiş şəxslər ilə barışıq əldə etməsini Azərbaycan Respublikası CM-nin 59.1.12-ci maddəsinə əsasən cəzasını yüngülləşdirən hal kimi nəzərə alır. Məhkəmə həmçinin cinayət və cinayət prosessual qanunvericiliyin tələbləri baxımından hesab edir ki, Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikası CM-nin 162-1.1 və 308.1-ci maddələrinin sanksiyası həddində azadlığın məhdudlaşdırılması cəzasına məhkum edilməli, barəsində seçilmiş başqa yerə getməmək haqqında iltizam qətimkan tədbiri hökm qanuni qüvvəyə minənədək dəyişdirilmədən qüvvəsində saxlanılmalıdır Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinin 46.2-ci maddəsinə əsasən törədilmiş cinayətin xarakterini və ictimai təhlükəliliyini, təqsirkar şəxsin şəxsiyyətini nəzərə alaraq məhkəmə onun müəyyən vəzifə tutmaq və ya müəyyən fəaliyyətlə məşğul olma hüququnun saxlanılmasını qeyrimümkün hesab edərsə, həmin şəxsə Cinayət Məcəlləsinin müvafiq maddəsi ilə nəzərdə tutulmayan hallarda da müəyyən vəzifə tutma və ya müəyyən fəaliyyətlə məşğul olma hüququndan məhrumetmə növünü əlavə cəza kimi təyin edə bilər. Cinayət Məcəlləsinin 46.1-ci maddəsinə əsasən müəyyən vəzifə tutma və ya müəyyən fəaliyyətlə məşğul olma hüququndan məhrumetmə cəzası əlavə cəza kimi bir ildən üç ilədək müddətə təyin edilir. Qeyd olunanları nəzərə alan məhkəmə hesab edir ki, Təqsirləndirilən şəxs təqsirli bilindiyi Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 162-1.1 və 308.1-ci maddəsi ilə əsas cəza ilə birlikdə, həm də Cinayət Məcəlləsinin 46.2-ci maddəsi tətbiq edilərək, əlavə cəza – dövlət və ya yerli özünüidarə orqanlarında rəhbər və ya maddi-məsul vəzifə tutma hüququndan məhrumetmə cəzası təyin olunmalıdır. Məhkəmə həmçinin cinayət və cinayət prosessual qanunvericiliyin tələbləri baxımından hesab edir ki, Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikası CM-nin 162-1.1 və 308.1-ci maddələrinin sanksiyası həddində azadlığın məhdudlaşdırılması cəzasına məhkum edilməli, barəsində seçilmiş başqa yerə getməmək haqqında iltizam qətimkan tədbiri hökm qanuni qüvvəyə minənədək dəyişdirilmədən qüvvəsində saxlanılmalıdır Astara rayon Vəkil Bürosunun vəkili X5 tərəfindən Təqsirləndirilən şəxs hüquqlarının məhkəmədə müdafiə edilməsinə görə 36 (otuz altı) manat məbləğində pul dövlət büdcəsindən tutulub, Astara rayon Vəkil Bürosunun hesabına keçirilməlidir. Məhkəmə iş üzrə mövcud sübutlara cinayət-prosessual, mülki və mülki-prosessual qanunvericiliyinin müvafiq normaları əsasında hüquqi qiymət verərək, belə nəticəyə gəlir ki, cinayət işi üzrə mülki iddiaçı qismində tanınmış Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tabeliyində olan Dövlət Sosial Müdafiə Fondu Təqsirləndirilən şəxs 49.011 manat 18 qəpik məbləğdə pul vəsaiti tutulub Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tabeliyində olan Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun hesabına keçirilməsini tələb etmişdir. Ona görə də, iş üzrə mülki iddia təmin edilməli və Təqsirləndirilən şəxs 49.011 manat 18 qəpik məbləğdə pul vəsaiti tutulub Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tabeliyində olan Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun hesabına keçirilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası CPM-nin 179.3-cü maddəsinə əsasən mülki iddia üzrə qərar iddianın predmetindən asılı olaraq mülki qanunvericiliyin və digər qanunvericilik sahələrinin normalarına uyğun qəbul edilir. Azərbaycan Respublikası CPM-nin 179.4-cü maddəsinə əsasən Cinayət mühakimə icraatında mülki iddiaya mülki hüquq və hüququn digər sahələri üçün müəyyən edilmiş iddia müddəti tətbiq edilmir. Azərbaycan Respublikası CPM-nin 353.4.10-cu maddəsinə əsasən məhkəmənin ittiham hökmünün nəticəvi hissəsində mülki iddianın həlli və məhkəmə xərclərinin ödənilməsi (kimin və hansı məbləğdə ödəməsi) göstərilməlidir. Azərbaycan Respublikası CPM-nin 354.1.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmənin hökmündə mülki iddianın əsaslarının və məbləğinin sübuta yetirilməsindən asılı olaraq o cümlədən iddianın tam və ya qismən təmin edilməsi barədə qərar çıxarılır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin (bundan sonra Azərbaycan Respublikası MM) 386.1-ci maddəsinə əsasən Öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Azərbaycan Respublikası MM-nin 443.1-ci maddəsinə əsasən Öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Borclunun üzərinə öhdəliyi pozmağa görə məsuliyyət qoyulmadıqda bu qayda qüvvədə olmur. Azərbaycan Respublikası MM-nin 443.2-ci maddəsinə əsasən zərər bu Məcəllənin 21-ci maddəsində nəzərdə tutulan qaydalara uyğun müəyyənləşdirilir. Azərbaycan Respublikası MM-nin 21.1-ci maddəsinə əsasən zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb etmək hüququna malik olan şəxs ona vurulmuş zərərin əvəzinin tam ödənilməsini tələb edə bilər, bu şərtlə ki, qanunda və ya müqavilədə zərərin əvəzinin daha az miqdarda ödənilməsi nəzərdə tutulmasın. Azərbaycan Respublikası MM-nin 21.2-ci maddəsinə əsasən zərər dedikdə, hüququ pozulmuş şəxsin pozulmuş hüququnu bərpa etmək üçün çəkdiyi və ya çəkməli olduğu xərclər, əmlakından məhrum olması və ya əmlakının zədələnməsi (real zərər), habelə hüququ pozulmasaydı, həmin şəxsin adi mülki dövriyyə şəraitində əldə edəcəyi gəlirlər (əldən çıxmış fayda) başa düşülür. Azərbaycan Respublikası MM-nin 1091.1 və 1091.2-ci maddələrinə əsasən Əsassız varlanan o şəxs (varlanmış şəxs) sayılır ki, hüquqi əsas olmadan başqa şəxsin (məhrum olanın) hesabına əmlak əldə etsin. 1091.2. Əsassız varlanma yalnız o zaman baş verir ki, bu cür varlanmaya haqq qazandıran qanuni əsas və ya müqavilə əsası olmur. Hüquqi əsas olmadan varlanma həmçinin o hallarda baş vermiş sayılır ki, bu cür varlanma həyata keçirilməmiş əsasa və ya sonralar aradan qalxmış əsasa söykənir. Azərbaycan Respublikası MM-nin 1097.1-ci maddəsinə əsasən Mülki hüquq pozuntusu (delikt) nəticəsində fiziki şəxsin şəxsiyyətinə və ya əmlakına vurulmuş zərərin, habelə hüquqi şəxsin əmlakına və işgüzar nüfuzuna vurulmuş zərərin əvəzi zərərvuran tərəfindən tam həcmdə ödənilməlidir. Qanunla zərərin əvəzini ödəmək vəzifəsi zərəri vurmayan şəxsin öhdəsinə qoyula bilər. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra Azərbaycan Respublikası MPM) 4.1-ci maddəsinə əsasən bütün fiziki və hüquqi şəxslər özlərinin qanunla qorunan hüquq və azadlıqlarını, eləcə də maraqlarını qorumaq və təmin etmək məqsədi ilə qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhkəmə müdafiəsindən istifadə etmək hüququna malikdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 5.1-ci maddəsinə əsasən hər hansı fiziki və yaxud hüquqi şəxs öz hüququnun və ya qanunla qorunan mənafeyinin müdafiəsi və yaxud təsdiqi üçün məhkəməyə müraciət etdiyi hallarda məhkəmədə iş başlanır. İş üzrə məhkəmə xərci və maddi sübut yoxdur. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası CPМ-nin 346, 349. 351-353, 356- 357, 381, 383 və 384.1-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Hökm etdi: Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 162-1.1-ci maddəsi ilə təqsirli bilinib Cinayət Məcəlləsinin 46.2-ci maddəsi tədbiq olunmaqla 01 (bir) il müddətə dövlət və ya yerli özünüidarə orqanlarında rəhbər və ya maddi-məsul vəzifə tutma hüququndan məhrum edilməklə 09 (doqquz) ay müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması cəzasına məhkum edilsin. Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 308.1-ci maddəsi ilə təqsirli bilinib Cinayət Məcəlləsinin 46.2-ci maddəsi tədbiq olunmaqla 01 (bir) il müddətə dövlət və ya yerli özünüidarə orqanlarında rəhbər və ya maddi-məsul vəzifə tutma hüququndan məhrum edilməklə 09 (doqquz) ay müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması cəzasına məhkum edilsin. Təqsirləndirilən şəxs təyin edilmiş cəzalar Azərbaycan Respublikası CM-nin 66.2-ci maddəsinə əsasən qismən toplanmaqla Təqsirləndirilən şəxs qəti olaraq 01 il müddətə dövlət və ya yerli özünüidarə orqanlarında rəhbər və ya maddi-məsul vəzifə tutma hüququndan məhrum edilməklə 01 (bir) il müddətinə azadlığın məhdudlaşdırılması cəzası təyin edilsin. Təqsirləndirilən şəxs üzərinə yaşayış yerini saat 24:00-dan növbəti gün saat 06:00-dək tərk etməmək, elektron nəzarət vasitəsini gəzdirmək və həmin vasitənin işlək vəziyyətdə saxlanılması üçün ona xidmət etmək, Astara və Lənkəran rayonlarının ərazisi hüdudlarını tərk etməmək, məhkəmə qərarı olmadan yaşayış yerini dəyişdirməmək, cəzanın icrasına nəzarət edən orqanı iş yerinin dəyişdirilməsi barədə əvvəlcədən məlumatlandırmaq vəzifəsi qoyulsun. Təqsirləndirilən şəxs cəzaçəkmə müddətinin başlanğıcı cəzanı icra edən orqanda qeydiyyata alındığı vaxtdan hesablansın. Təqsirləndirilən şəxs barəsində seçilmiş başqa yerə getməmək haqqında qətimkan tədbiri hökm qanuni qüvvəyə minənədək dəyişdirilməsin. Astara rayon Vəkil Bürosunun vəkili X5 tərəfindən Təqsirləndirilən şəxs hüquqlarının məhkəmədə müdafiə edilməsinə görə 36 (otuz altı) manat məbləğində pul dövlət büdcəsindən tutulub, Astara rayon Vəkil Bürosunun hesabına keçirilsin. Mülki iddia təmin edilsin. Təqsirləndirilən şəxs 49.011 (qırx doqquz min on bir) manat 18 qəpik məbləğdə pul vəsaiti tutulub Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tabeliyində olan Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun hesabına keçirilsin. İş üzrə məhkəmə xərci və maddi sübut yoxdur. Hökmün icrası Təqsirləndirilən şəxs yaşayış yeri üzrə Astara rayon İcra və Probasiya şöbəsinə həvalə edilsin. Hökmdən elan olunduğu andan 20 (iyirmi) gün müddətinə Astara Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şirvan Apelyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti və protesti vermək olar. Apellyasiya şikayəti və ya protesti verilməzsə 20 (iyirmi) günlük müddətin başa çatdığı vaxtdan sonrakı gün hökm qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən:İlqar Məmmədov