Göygöl Rayon Məhkəməsi Hökm — İş №1(066)-19/2023

Azərbaycan Respublikası adından HÖKM Göygöl rayonu İş № 1(066)-19/2023 17.01.2023 GÖYGÖL RAYON MƏHKƏMƏSİ Sədrlik edən: Kərimov Əyyub Vaqif oğlu, Məhkəmə iclasının katibi: X1, Dövlət ittihamçısı:Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə idarəsinin Birinci instansiya məhkəmələrində dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə şöbəsinin prokuroru Dövlət ittihamçısı, Müdafiəçi: Göygöl rayon Vəkil bürosunun vəkili X2 iştirakları ilə. Təqsirləndirilən şəxs: xx.xx.1985-ci ildə Şəmkir rayonunda doğulmuş, orta təhsilli, azərbaycanlı, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, evli, Şəmkir rayon məhkəməsinin xx.xx.2021-ci il tarixli hökmü ilə, 02 il 05 ay 06 gün azadlığın məhdudlaşdırılması cəzasına məhkum edilmiş, Şəmkir rayonu, Səməd Vurğun küçəsi, ev 2-də yaşayan, barəsində “həbs” qətimkan tədbiri seçilmiş Təqsirləndirilən şəxs оğlunun Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinin (bundan sonra CM) 234.1-ci maddəsi ilə təqsirləndirilməsinə dair cinayət işinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: Təqsirləndirilən şəxs оğlu satış məqsədi olmadan qanunsuz olaraq şəxsi istehlak miqdarından artıq miqdarda narkotik vasitəni əldə edib saxlayaraq daşımışdır. Belə ki, о, istintaqa məlum olmayan vaxt və mənbədən satış məqsədi olmadan qanunsuz olaraq, şəxsi istehlak miqdarından artıq miqdarda, 01 ədəd sellofan bükümdə təmiz çəkisi 1.044 qram, tünd qəhvəyi rəngli, spesifik iyli, yapışqan, qətranabənzər maddə küstar üsulla hazırlanmış narkotik vasitə olan asetilə edilən tiryək əldə edib üzərində saxlayaraq daşımış, 26 oktyabr 2022-ci il tarixdə saat 19:30 radələrində Göygöl rayon Polis Şöbəsinin əməkdaşları tərəfindən keçirilmiş tədbirlər nəticəsində Göygöl rayonu Quşqara kəndində saxlanılaraq Göygöl rayon polis şöbəsinə gətirilmiş, polis şöbəsinin inzibati binasında onun üzərinə şəxsi axtarış keçirilən zaman əynində olan göy rəngli cins materiallı şalvarın sağ cibində saxladığı 01 ədəd sellofan bükümdə təmiz çəkisi 1.044 qram, tünd qəhvəyi rəngli, spesifik iyli, yapışqan, qətranabənzər maddə küstar üsulla hazırlanmış narkotik vasitə olan asetilə edilən tiryək aşkar edilərək götürülmüşdür. Məhkəmə istintaqı zamanı ifadə vermiş Təqsirləndirilən şəxs ona elan edilmiş ittihamda özünü təqsirli bilərək ifadəsində göstərmişdir ki, o, xx.xx.2022-ci il tarixdə Şəmkir rayonu Könüllü kəndinə getmişdir. Həmin gün təxminən saat 17 radələrində tanışları Şahid2 və Şahid1 və Samir adlı tanışı ilə qarşılaşmışdır. Şahid2 özünə məxsus idarə etdiyi VAZ 2107 markalı **-CX-*** d.q.n.n-lı avtomobili yanında saxlamışdır. Onlar Gəncə şəhərinə getdiklərini bildirmişlər və ona Gəncə şəhərinə getməyi təklif etmişlər. O, onlara Gəncə şəhərindən ağrıları üçün ona dərman almalarını bildirmiş və Şəmkir rayon məhkəməsi tərəfindən barəsində azadlığın məhdudlaşdırılması cəzası seçildiyindən, rayon ərazisini tərk edə bilmədiyini demişdir. O, onlarla birlikdə Şəmkir postu adlanan yerə qədər gəlmiş və orada avtomobildən düşüb qayıtmalarını gözləmişdir. Bundan təxminən 45 dəqiqə sonra geri qayıtmışlar. Mirsalamgil geri qayıtdıqdan sonra onun idarə etdiyi avtomobilə əyləşmişdir. Bir qədər irəli getdikdən sonra Mirsalam avtomobili yolun kənarında saxlamışdır ki, aldıqları narkotik vasitələri istifadə etsinlər. Bu zaman polis əməkdaşları onlara yaxınlaşaraq özlərini təqdim etdikdən sonra onları RPŞ-yə dəvət etmişlər və onu, yanında olan şəxsləri və Şahid2 idarə etdiyi avtimobili ilə birlikdə Göygöl RPŞ-yə gətirmişlər. Polis əməkdaşları onlara yaxınlaşan zaman Samir adlı tanışı qaçaraq oradan uzaqlaşmışdır. Polis şöbəsində dəvət olunmuş vəkilin iştirakı ilə onun üstünə baxış keçirilmiş və təklif olunmuşdur ki, üstündə hər hansı bir narkotik vasitə, psixotrop maddə və ya dövriyyəsi qadağan olunmuş əşya varsa təqdim etsin, o da baxış zamanı əynində olan göy rəngli cins materiallı şalvarın sağ cibində olan 01 ədəd sellofan bükümdə olan kütləni büküm ilə birlikdə təqdim etmişdir. Bundan sonra həmin maddə bükümlə birlikdə elektron tərəzi vasitəsi ilə çəkilmiş və zərfə qoyulub möhürlənərək qablaşdırılıb götürülmüşdür, o da həmin zərfin üzərini və bu barədə tərtib olunmuş protokolu imzalamışdır. Hal-hazırda özünü tam təqsirli bilir, etdiyi əməldən çox peşmandır. Odur ki, məhkəmədən barəsində ədalətli qərar qəbul edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə istintaqı zamanı araşdırılan və tədqiq edilən aşağıdakı sübutlarla təsdiq olunur ki, təqsirləndirilən şəxs ittiham aktında ona qarşı elan olunmuş cinayət əməlini törətmişdir. Belə ki, məhkəmə istintaqı zamanı Şahid3 ifadə verərək göstərmişdir ki, Şahid1, Təqsirləndirilən şəxs Nürəddin oğlunun və Şahid2 qanunsuz olaraq narkotik vasitə qəbul etmələri və üzərində gəzdirməklə Göygöl rayonu ərazisinə gəlib-getmələri barədə əməliyyat yolu ilə məlumat daxil olmuşdur. Ona görə də əməliyyat yolu ilə daxil olmuş məlumatı dəqiqləşdirmək məqsədilə İTB-nin sahə rəisi polis baş leytenantı Şahid4 və İTBnin polis sahə nəfərləri, polis baş serjantı Şahid5 və polis baş serjantı X4 ilə birlikdə keçirilmiş əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində 26 oktyabr 2022-ci il tarixdə saat 19:30 radələrində Şahid1, Təqsirləndirilən şəxs və Şahid2 Göygöl rayon Quşqara kəndi ərazisində olmaları müəyyən edilərək həmin ərazidə onlara yaxınlaşıb onlarla birlikdə Göygöl RPŞ-yə gəlməli olduqlarını bildirmişlər. Bu təklifdən sonra adları göstərilən şəxslər onlarla birlikdə Göygöl RPŞ-nin inzibati binasına gəlmişlər. RPŞ-nin binasında təhqiqatçı Elşən Əmiraslanov tərəfindən Göygöl rayon ərazisində fəaliyyət göstərən vəkillər müdafiəçi qismində dəvət etdikdən sonra ekspert-kriminalist tərəfindən aparılan videoçəkilişlə ilkin olaraq Şahid2 təklif olunmuşdur ki, onda saxlanılması qanunla qadağan edilmiş əşya varsa təqdim etsin. Bu təklifdən sonra Şahid2 əynində olan qara rəngli şalvarın sol cibində olan 01 ədəd gümüşü rəngli bükülünü çıxarıb masanın üzərinə qoymuşdur. Sorğu zamanı Şahid2 bildirmişdir ki, üzərindən aşkar olunmuş gümüşü rəngli bükümün içərisindəki kütlənin narkotik vasitədir, həmin narkotik vasitəni ağrıları olduğu üçün istifadə edəcəkdir. Daha sonra həmin gümüzü rəngli bükümdə olan kütlənin çəkisi onlar tərəfindən çəkilmiş və çəkisi bükümlə birlikdə 1,3 qram olmuşdur. Bundan sonra həmin narkotik vasitəyə oxşar kütlə vəkil Tofiq Nuriyevin və digər əməkdaşların iştirakları ilə zərfə qoyulub DİN-in möhürü ilə möhürlənmişdir. Tərtib edilmiş protokol iştirakçılarla bərabər Şahid2 və müdafiəçi imza etmişlər. Bundan sonra Şahid1 təklif olunmuşdur ki, onda saxlanılması qanunla qadağan edilmiş əşya varsa təqdim etsin. Bu təklifdən sonra Şahid1 əynində olan göy rəngli pencəyin sol kiçik cibində olan 01 ədəd qızılı rəngli bükülünü çıxarıb masanın üzərinə qoymuşdur. Sorğu zamanı Şahid1 bildirmişdir ki, üzərindən aşkar olunmuş qızılı rəngli bükümün içərisindəki kütlənin narkotik vasitədir, həmin narkotik vasitəni ağrıları olduğu üçün istifadə edəcəkdir. Daha sonra həmin qızılı rəngli bükümdə olan kütlənin çəkisi onlar tərəfindən çəkilmiş və çəkisi bükümlə birlikdə 1,3 qram olmuşdur. Bundan sonra həmin narkotik vasitəyə oxşar kütlə vəkil Siyavuş Bağırovun və digər əməkdaşların iştirakları ilə zərfə qoyulub DİN-in möhürü ilə möhürlənmişdir. Tərtib edilmiş protokol iştirakçılarla bərabər Şahid1 və müdafiəçi imza etmişlər. Daha sonra isə Təqsirləndirilən şəxs təklif olunmuşdur ki, onda saxlanılması qanunla qadağan edilmiş əşya varsa təqdim etsin. Bu təklifdən sonra Təqsirləndirilən şəxs əynində olan göy rəngli cins materiallı şalvarın sağ cibində olan 01 ədəd sellofan bükümün içərisində olan kütləni çıxarıb masanın üzərinə qoymuşdur. Sorğu zamanı Təqsirləndirilən şəxs bildirmişdir ki, üzərindən aşkar olunmuş sellofanın içərisindəki kütlənin narkotik vasitədir, həmin narkotik vasitəni ağrıları olduğu üçün istifadə edəcəkdir. Daha sonra həmin sellofan bükümdə olan kütlənin çəkisi onlar tərəfindən çəkilmiş və çəkisi sellofanla birlikdə 1,2 qram olmuşdur. Bundan sonra həmin narkotik vasitəyə oxşar kütlə vəkil Namiq Həsənovun və digər əməkdaşların iştirakları ilə zərfə qoyulub DİN-in möhürü ilə möhürlənmişdir. Tərtib edilmiş protokol iştirakçılarla bərabər Təqsirləndirilən şəxs və müdafiəçi imza etmişlər. Məhkəmə istintaqı zamanı Şahid4 ifadə verərək göstərmişdir ki, Şahid1, Təqsirləndirilən şəxs Nürəddin oğlunun və Şahid2 qanunsuz olaraq narkotik vasitə qəbul etmələri və üzərində gəzdirməklə Göygöl rayonu ərazisinə gəlib-getmələri barədə əməliyyat yolu ilə məlumat daxil olmuşdur. Ona görə də əməliyyat yolu ilə daxil olmuş məlumatı dəqiqləşdirmək məqsədilə CAB-ın əməliyyat müvəkkili polis kapitanı Şahid3 və İTB-nin polis sahə nəfərləri, polis baş serjantı Şahid5 və polis baş serjantı X4 ilə birlikdə keçirilmiş əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində 26 oktyabr 2022-ci il tarixdə saat 19:30 radələrində Şahid1, Təqsirləndirilən şəxs və Şahid2 Göygöl rayon Quşqara kəndi ərazisində olmaları müəyyən edilərək həmin ərazidə onlara yaxınlaşıb onlarla birlikdə Göygöl RPŞ-yə gəlməli olduqlarını bildirmişlər. Bu təklifdən sonra adları göstərilən şəxslər onlarla birlikdə Göygöl RPŞ-nin inzibati binasına gəlmişlər. RPŞ-nin binasında təhqiqatçı Elşən Əmiraslanov tərəfindən Göygöl rayon ərazisində fəaliyyət göstərən vəkillər müdafiəçi qismində dəvət etdikdən sonra ekspert-kriminalist tərəfindən aparılan videoçəkilişlə ilkin olaraq Şahid2 təklif olunmuşdur ki, onda saxlanılması qanunla qadağan edilmiş əşya varsa təqdim etsin. Bu təklifdən sonra Şahid2 əynində olan qara rəngli şalvarın sol cibində olan 01 ədəd gümüşü rəngli bükülünü çıxarıb masanın üzərinə qoymuşdur. Sorğu zamanı Şahid2 bildirmişdir ki, üzərindən aşkar olunmuş gümüşü rəngli bükümün içərisindəki kütlənin narkotik vasitədir, həmin narkotik vasitəni ağrıları olduğu üçün istifadə edəcəkdir. Daha sonra həmin gümüzü rəngli bükümdə olan kütlənin çəkisi onlar tərəfindən çəkilmiş və çəkisi bükümlə birlikdə 1,3 qram olmuşdur. Bundan sonra həmin narkotik vasitəyə oxşar kütlə vəkil Tofiq Nuriyevin və digər əməkdaşların iştirakları ilə zərfə qoyulub DİN-in möhürü ilə möhürlənmişdir. Tərtib edilmiş protokol iştirakçılarla bərabər Şahid2 və müdafiəçi imza etmişlər. Bundan sonra Şahid1 təklif olunmuşdur ki, onda saxlanılması qanunla qadağan edilmiş əşya varsa təqdim etsin. Bu təklifdən sonra Şahid1 əynində olan göy rəngli pencəyin sol kiçik cibində olan 01 ədəd qızılı rəngli bükülünü çıxarıb masanın üzərinə qoymuşdur. Sorğu zamanı Şahid1 bildirmişdir ki, üzərindən aşkar olunmuş qızılı rəngli bükümün içərisindəki kütlənin narkotik vasitədir, həmin narkotik vasitəni ağrıları olduğu üçün istifadə edəcəkdir. Daha sonra həmin qızılı rəngli bükümdə olan kütlənin çəkisi onlar tərəfindən çəkilmiş və çəkisi bükümlə birlikdə 1,3 qram olmuşdur. Bundan sonra həmin narkotik vasitəyə oxşar kütlə vəkil Siyavuş Bağırovun və digər əməkdaşların iştirakları ilə zərfə qoyulub DİN-in möhürü ilə möhürlənmişdir. Tərtib edilmiş protokol iştirakçılarla bərabər Şahid1 və müdafiəçi imza etmişlər. Daha sonra isə Təqsirləndirilən şəxs təklif olunmuşdur ki, onda saxlanılması qanunla qadağan edilmiş əşya varsa təqdim etsin. Bu təklifdən sonra Təqsirləndirilən şəxs əynində olan göy rəngli cins materiallı şalvarın sağ cibində olan 01 ədəd sellofan bükümün içərisində olan kütləni çıxarıb masanın üzərinə qoymuşdur. Sorğu zamanı Təqsirləndirilən şəxs bildirmişdir ki, üzərindən aşkar olunmuş sellofanın içərisindəki kütlənin narkotik vasitədir, həmin narkotik vasitəni ağrıları olduğu üçün istifadə edəcəkdir. Daha sonra həmin sellofan bükümdə olan kütlənin çəkisi onlar tərəfindən çəkilmiş və çəkisi sellofanla birlikdə 1,2 qram olmuşdur. Bundan sonra həmin narkotik vasitəyə oxşar kütlə vəkil Namiq Həsənovun və digər əməkdaşların iştirakları ilə zərfə qoyulub DİN-in möhürü ilə möhürlənmişdir. Tərtib edilmiş protokol iştirakçılarla bərabər Təqsirləndirilən şəxs və müdafiəçi imza etmişlər. Məhkəmə istintaqı zamanı Şahid5 ifadə verərək Şahid3la Şahid4 göstərdiklərini tam təsdiq etmişdir. Məhkəmə, Azərbaycan Respublikasının Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra CPM) 317-ci maddəsinə əsasən Şahid1 və Şahid2 iştirakı olmadan cinayət təqibi ilə bağlı bütün halların hərtərəfli, tam və obyektiv tədqiq edilməsini mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə istintaqı zamanı ifadəsi elan edilmiş Şahid1 ibtidai istintaqa verdiyi ifadəsində göstərmişdir ki, xx.xx.2022-ci il tarixdə saat 13 radələrində həmkəndlisi Şahid2 ilə əlaqə saxlayaraq narkotik vasitə almaq üçün Gəncə şəhərinə getmək məqsədi ilə yaşadığı kəndin ərazisində görüşmüşlər. Həmin gün təxminən saat 17 radələrində tanışları Elnur və Samir birlikdə Şəmkir rayonunun girişində qarşılamışlar. Elnurla Samirə də demişlər ki, Gəncə şəhərinə narkotik vasitə almaq üçün gedirlər. Onlar da razılaşmışdır. Elnura məhkəmə tərəfindən azadlığın məhdudlaşdırılması cəzası verildiyindən Şəmkir postu adlanan yerin yaxınlığında düşmüşdür. O, Samir və Mirsalam Göygöl rayonu ərazisi ilə Gəncə şəhəri istiqamətində hərəkət etmişlər. O, Mirsalam ilə birlikdə ona məxsus idarə etdiyi VAZ 2107 markalı **-CX-*** d.q.n.n-lı avtomobildə gözləmişlər. Samir *2244 taksi xidmətindən istifadə edərək taksi çağırmışdır. X10 markalı dövlət qeydiyyat nişanını xatırlmadığı avtomobillə getmiş Gəncə şəhərindən narkotik vasitə alıb gətirəcəyini bildirmişdir. Lakin haradan və kimdən alacağı barədə heç nə deməmişdir. Bundan təxminən 35-40 dəqiqə sonra Samir həmin taksi ilə geri qayıtmışdır. Onlar Mirsalamın idarə etdiyi VAZ 2107 markalı **-CX-*** d.q.n.n-lı avtomobillə Şəmkira rayonu istiqamətində Göygöl rayonu ərazisi ilə hərəkət etmişlər. Şəmkir postu adlanan yerin yaxınlığında Elnur avtomobilə əyləşmişdir. Bir qədər irəli getdikdən sonra Mirsalam avtomobili yolun kənarında saxlamışdır ki, narkotik vasitələri istifadə etsinlər. Bu zaman polis əməkdaşları onlara yaxınlaşaraq özlərini təqdim etdikdən sonra onları RPŞ-yə dəvət etmişlər və onu, yanında olan şəxsləri və Şahid2 idarə etdiyi avtimobili ilə birlikdə Göygöl RPŞ-yə gətirmişlər. Polis əməkdaşları onlara yaxınlaşan zaman Samir adlı tanışı qaçaraq oradan uzaqlaşmışdır. Polis şöbəsində dəvət olunmuş vəkilin iştirakı ilə onun üstünə baxış keçirilmiş və ona təklif olunmuşdur ki, üstündə hər hansı bir narkotik vasitə, psixotrop maddə və ya dövriyyəsi qadağan olunmuş əşya varsa təqdim etsin, o da baxış zamanı əynində olan göy rəngli pencəyin sol içəri cibində olan 01 ədəd qızılı rəngli bükümdə olan kütləni büküm ilə birlikdə təqdim etmişdir. Bundan sonra həmin maddə bükümlə birlikdə elektron tərəzi vasitəsi ilə ölçülmüş və zərfə qoyulub möhürlənərək qablaşdırılıb götürülmüş, o da həmin zərfin üzərini və bu barədə tərtib olunmuş protokolu imzalamışdır. Məhkəmə istintaqı zamanı ifadəsi elan edilmiş Şahid2 ibtidai istintaqa verdiyi ifadəsində göstərmişdir ki, xx.xx.2022-ci il tarixdə saat 13 radələrində həmkəmdlisi Şahid1 ilə əlaqə saxlayaraq narkotik vasitə almaq üçün Gəncə şəhərinə getmək məqsədi ilə yaşadığı kəndin ərazisində görüşmüşlər. Həmin gün təxminən saat 17 radələrində Elnur və Samir adlı tanışlarını Şəmkir rayonunun girişində qarşılamışlar. Elnurla Samirə də demişlər ki, Gəncə şəhərinə narkotik vasitə almaq üçün gedirlər, onlar da razılaşmışdır. Elnur məhkəmə tərəfindən azadlığın məhdudlaşdırılması cəzası verildiyindən Şəmkir postu adlanan yerin yaxınlığında düşmüşdür. O, Samir və Allahverdi Göygöl rayonu ərazisi ilə Gəncə şəhəri istiqamətində hərəkət etmişlər. O, Allahverdi ilə birlikdə ona məxsus idarə etdiyi VAZ 2107 markalı **-CX-*** d.q.n.n-lı avtomobildə gözləmişlər. Samir *2244 taksi xidmətindən istifadə edərək taksi çağırmışdır. X10 markalı dövlət qeydiyyat nişanını xatırlmadığı avtomobillə getmiş Gəncə şəhərindən narkotik vasitə alıb gətirəcəyini bildirmişdir. Lakin haradan və kimdən alacağı barədə heç nə deməmişdir. Bundan təxminən 35-40 dəqiqə sonra Samir həmin taksi ilə geri qayıtmışdır. Onlar ona məxsus VAZ 2107 markalı **-CX-*** d.q.n.n-lı avtomobillə Şəmkir rayonu istiqamətində Göygöl rayonu ərazisi ilə hərəkət etmişlər. Şəmkir postu adlanan yerin yaxınlığında Elnur avtomobilə əyləşmişdir. Bir qədər irəli getdikdən sonra o, avtomobili yolun kənarında saxlamışdır ki, narkotik vasitələri istifadə etsinlər. Bu zaman polis əməkdaşları onlara yaxınlaşaraq özlərini təqdim etdikdən sonra onları RPŞ-yə dəvət etmişlər və onu, yanında olan şəxsləri və idarə etdiyi avtomobil ilə birlikdə Göygöl RPŞ-yə gətirmişlər. Polis əməkdaşları onlara yaxınlaşan zaman Samir adlı tanışı qaçaraq oradan uzaqlaşmışdır. Polis şöbəsində dəvət olunmuş vəkilin iştirakı ilə onun üstünə baxış keçirilmiş və ona təklif olunmuşdur ki, üstündə hər hansı bir narkotik vasitə, psixotrop maddə və ya dövriyyəsi qadağan olunmuş əşya varsa təqdim etsin, o da baxış zamanı əynində olan qara rəngli sol cibində olan 01 ədəd gümüşü rəngli kağız bükümdə olan kütləni büküm ilə birlikdə təqdim etmişdir. Bundan sonra həmin maddə bükümlə birlikdə elektron tərəzi vasitəsi ilə ölçülmüş və zərfə qoyulub möhürlənərək qablaşdırılıb götürülmüş, o da həmin zərfin üzərini və bu barədə tərtib olunmuş protokolu imzalamışdır. O, həmin narkotik vasitəni ağrıları olduğu üçün istifadə edəcəkdir. Cinayət işinə əlavə edilmiş məhkəmə-kimyəvi ekspertizasının 27 oktyabr 2022-ci il tarixli 16/1225 nömrəli rəyindən məlum olur ki, tədqiqata təqdim edilmiş üzərində “Təqsirləndirilən şəxs üzərindən aşkar olunmuş kütlə” yazı və imzalar olan kağız paketdəki 1(bir) ədəd sellofan bükümdə təmiz çəkisi 1,044 qram olan, tünd-qəhvəyi rəngli, spesifik iyli, yapışqan, qətranabənzər maddə kustar üsulla hazırlanmış narkotik vasitə - asetilə edilən tiryəkdir. Cinayət işinə əlavə edilmiş məhkəmə-narkoloji ekspertizasının 02 dekabr 2022-ci il tarixli 1820 nömrəli rəyindən məlum olur ki, Təqsirləndirilən şəxs narkotik vasitələrdən istifadə edir. Narkotik vasitə olan heroindən sui-istifadə nəticəsində yaranmış narkomaniya xəstəliyindən əzab çəkir. Narkomaniya xəstəliyindən məcburi müalicəyə ehtiyacı var. Narkoloji kabinetdə qeydiyyata alınması məsləhət görülür. Cinayət işinə əlavə edilmiş Azərbaycan Respublikası DİN-nin BƏSİİ-dən alınmış təlabnamə arayışından məlum olur ki, məlum olur ki, Təqsirləndirilən şəxs Şəmkir rayon məhkəməsinin xx.xx.2021-ci il tarixli hökmü ilə Azərbaycan Respublikası CM-in 234.1-ci maddəsi ilə 02 il 05 ay 06 gün azadlığın məhdudlaşdırılması cəzasına məhkum edilmişdir. Cinayət işinə əlavə edilmiş Şəmkir rayon İcra və Probasiya Şöbəsinin xx.xx.2023-cü tarixli məktubundan görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs xx.xx.2022-ci tarixədək Şəmkir rayon məhkəməsinin xx.xx.2021-ci il tarixli hökmü ilə ona təyin edilmiş cəzanın 1 il 1 ay 6 gününü çəkmiş, çəkilməmiş cəza müddəti 4 ay təşkil edir. Məhkəmə təqsirləndirilən şəxsə istinad edilən cinayət əməlinə cinayət-prosessual qanunvericiliyinin sübutlar və sübutetmə ilə bağlı müddəaları baxımından yanaşaraq hesab edir ki, məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş sübutlar həqiqiliyinə, yaranma mənbəyinə və əldə edilməsi hallarına görə sübut kimi qəbul ediləndir, sübutların hüquqi qüvvəsini şübhə altına alan hallar yoxdur və sübutların məcmusu ittihama qiymət verilməsi baxımından kifayət edir. Belə ki, “X Rusiya Federasiyasına qarşı” işi üzrə Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin 21 iyun 2011-ci il tarixli qərarında məhkəmə qeyd etmişdir ki, Konvensiyanın 6-cı maddəsinə əsasən, sübutların qiymətləndirilməsi əsasən qanunvericiliyin nizamasalma predmetinə aiddir və bir qayda olaraq sübutların qiymətləndirilməsi məhz milli məhkəmələrin vəzifəsinə aiddir. Konvensiyaya əsasən Avropa Məhkəməsinin vəzifəsi şahid ifadəsinin sübut kimi düzgün qiymətləndirilib-qiymətləndirilməməsini müəyyən etmək deyil, əksinə sübutların qiymətləndirilməsi üsulu da daxil olmaqla bütövlükdə prosesin, ədalətli olub-olmadığını müəyyən etməkdir. Tərəflərin çəkişməsi prinsipi təmin edilməklə bütün sübutlar təqsirləndirilən şəxsin iştirakı ilə, bir qayda olaraq açıq məhkəmə prosesində tədqiq edilməlidir. CPM-nin 124.2.1, 124.2.2-ci maddələrinə əsasəncinayət prosesində təqsirləndirilən şəxsin və şahidlərin ifadələri, ekspertin rəyi sübut kimi qəbul olunur. CPM-nin 139.0.4-cü maddəsinə əsasən, cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş əməlin törədilməsində şəxsin təqsirliliyi cinayət təqibi üzrə icraat zamanı yalnız sübutlara əsasən müəyyən edilir. CPM-nin 143-145-ci maddələrinə əsasən, sübutların toplanılması ibtidai araşdırma və məhkəmə baxışı zamanı dindirmə, üzləşdirmə, götürmə, axtarış, baxış, ekspertiza, tanınmaya təqdim etmə və digər prosessual hərəkətlərlə həyata keçirilir. Cinayət təqibi üzrə toplanmış sübutlar tam, hərtərəfli və obyektiv yoxlanılmalıdır. Yoxlama zamanı cinayət təqibi üzrə toplanmış sübutlar təhlil olunur və bir-biri ilə müqayisə edilir, yeni sübutlar toplanır, əldə olunmuş sübutların mənbəyinin mötəbərliliyi müəyyənləşdirilir. Hər bir sübut mənsubiyyəti, mümkünlüyü, mötəbərliyi üzrə qiymətləndirilməlidir. Cinayət təqibi üzrə toplanmış bütün sübutların məcmusuna isə ittihamın həlli üçün onların kifayət etməsinə əsasən qiymət verilməlidir. Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin qeyd edir ki, məhkəmə sübutları qiymətləndirən zaman “əsaslı şübhələr yaratmayan” sübut standartını əsas kimi götürür. Belə sübut kifayət qədər güclü, aydın və ziddiyyət təşkil etməyən mülahizələrdən və ya faktların eyni dərəcədə təkzib olunmayan ehtimallarından irəli gələ bilər (digər qərarlarla yanaşı bax: “Avşar Türkiyəyə qarşı” Avşar v. Turkey, no. 25657/94, § 282, ECHR.) Həmçinin, “Berbera, Messege və Habordo İspaniyaya qarşı” işində Avropa məhkəməsi qeyd etmişdir ki, təqsirləndirilən şəxsin təqsirliliyi barədə məhkəmənin nəticəsi həm yetərlilik, həm də inandırıcılıq tələblərinə uyğun olmalı, onun əsasını isə yalnız elə sübutlar təşkil etməlidir ki, hansı ki, qanuna müvafiq yəni, qanuni yolla əldə olunmuşdur. Həmçinin vurğulanmışdır ki, məhkəmə üzvləri öz vəzifələrini həyata keçirərkən prosesə əvvəlcədən təqsirləndirilən şəxsin onun təqsirləndirildiyi əməli törətməsi fikri ilə başlamamalıdır və hər hansı şübhə onun xeyrinə həll olunmalıdır. Belə olan halda məhkəmə, təqsirləndirilən şəxs və yaxud şahid qismində dindirilmiş şəxslərin ifadələrini, istintaq və məhkəmə hərəkətlərinin protokollarını və digər sənədləri ittihamın həlli üçün sübut növləri kimi qəbul edir. Məhkəmə iş üzrə tədqiq edilmiş sübutlara hüquqi qiymət verərək müəyyən etmişdir ki, Təqsirləndirilən şəxs оğlu istintaqa məlum olmayan vaxt və mənbədən satış məqsədi olmadan qanunsuz olaraq, şəxsi istehlak miqdarından artıq miqdarda, 01 ədəd sellofan bükümdə təmiz çəkisi 1.044 qram, tünd qəhvəyi rəngli, spesifik iyli, yapışqan, qətranabənzər maddə küstar üsulla hazırlanmış narkotik vasitə olan asetilə edilən tiryək əldə edib üzərində saxlayaraq daşımış, 26 oktyabr 2022-ci il tarixdə saat 19:30 radələrində Göygöl rayon Polis Şöbəsinin əməkdaşları tərəfindən keçirilmiş tədbirlər nəticəsində Göygöl rayonu Quşqara kəndində saxlanılaraq Göygöl rayon polis şöbəsinə gətirilmiş, polis şöbəsinin inzibati binasında onun üzərinə şəxsi axtarış keçirilən zaman əynində olan göy rəngli cins materiallı şalvarın sağ cibində saxladığı 01 ədəd sellofan bükümdə təmiz çəkisi 1.044 qram, tünd qəhvəyi rəngli, spesifik iyli, yapışqan, qətranabənzər maddə küstar üsulla hazırlanmış narkotik vasitə olan asetilə edilən tiryək aşkar edilərək götürülmüşdür. Bundan başqa, «Narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin və ya onların prekursorlarının qanunsuz dövriyyəsinə dair cinayətişləri üzrə məhkəmə təcrübəsi haqqında» Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 04 mart 2011-ci il tarixli qərarında göstərilmişdirki, məhkəmələrə izah olunsun ki, belə işlərə baxılarkan “Narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin və onların prekursorlarının dövriyyəsi haqqında” 28 iyun 2005-ci il tarixli Azərbaycan Respublikası Qanununun (bundan sonra Qanun) 1-ci maddəsində şərh verilmiş anlayışlara dair müddəalar tətbiq edilsin. Təqsirli şəxsin narkotik vasitələri öz ixtiyarında (məsələn, üstündə, gizli saxlanc yerlərində, binalarda və s.) saxlaması ilə əlaqədar olan hər hansı qəsdən edilən hərəkətləri saxlama kimi başa düşülməlidir. “Narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin və onların prekursorlarının dövriyyəsi haqqında” 28 iyun 2005-ci il tarixli Azərbaycan Respublikası Qanununun 1.0.9 və 1.0.10cu maddələrinə əsasən, narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin və onların prekursorlarının qanunsuz əldə edilməsi dedikdə həyata keçirilməsi üsulundan asılı olmayaraq, Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydaları pozmaqla narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin və onların prekursorlarının alınmasına, hədiyyə və ya qarşılıqlı hesablaşma vasitəsi kimi qəbul edilməsinə, başqa mallara və əşyalara dəyişdirilməsinə, mənimsənilməsinə və ya hər hansı digər üsulla onlara yiyələnməyə yönəldilmiş bütün hərəkətlər, narkotik vasitələrin və psixotrop maddələrin qanunsuz saxlanması dedikdə məqsədindən asılı olmayaraq, Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş qaydaları pozmaqla şəxsin idarəçiliyində olan narkotik vasitələrin və psixotrop maddələrin öz sərəncamında saxlanmasına yönəldilmiş bütün hərəkətlər başa düşülür. Qeyd olunan Qanunun 21.1-ci maddəsinə əsasən narkotik vasitələrin və psixotrop maddələrin şəxsi istehlak üçün nəzərdə tutulan miqdarı şəxsi istehlak üçün mümkün hər bir narkotik vasitənin və ya psixotrop maddənin ayrı-ayrılıqda birdəfəlik istehlak həcminə əsasən müəyyən edilir. Şəxsi istehlak üçün nəzərdə tutulan narkotik vasitələrin və psixotrop maddələrin miqdarı onların təmiz və qarışıq vəziyyətində ayrılıqda müəyyən olunur. Qeyd olunmalıdır ki, həqiqəti müəyyənləşdirmək imkanının inkar edilməsi nəinki ədalət mühakiməsini mənəvi məqsəd və məzmunundan məhrum etməklə istənilən ədalətsizliyə bəraət verilməsinə haqq qazandıra bilər. Həqiqətin müəyyənləşdirilməsi və bununla da işin ədalətli həlli: məhz təqsirkarın və yalnız təqsirlilik dərəcəsinə uyğun məhkum olunması, onun cinayət qanununun tələblərinə uyğun cəzalandırılması və nəticə etibarilə təqsirsizə şərtsiz bəraət verilməsi – hakimin həm vəzifə, həm də mənəvi borcudur. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 63-cü maddəsinin 2-ci hissəsində və Azərbaycan Respublikasının Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 21.2 maddəsində təsbit olunmuş təqsirsizlik prezumpsiyası prinsipinə əsasən şəxsin təqsirli olmasına əsaslı şübhələr varsa da, onun təqsirli bilinməsinə yol verilmir. Bu Məcəllənin müddəalarına uyğun surətdə müvafiq hüquqi prosedura daxilində ittihamın sübuta yetirilməsində aradan qaldırılması mümkün olmayan şübhələr təqsirləndirilən şəxsin xeyrinə həll edilir. Beləliklə məhkəmə sübutlаrı аyrı-аyrılıqdа və məcmu hаlındа qiymətləndirərək hesаb edir ki, təqsirləndirilən şəxsin törətdiyi əməldə cinаyət hаdisəsinin və cinаyət tərkibinin оlmаsı, cinаyətin оnun tərəfindən törədilməsi və təqsirliliyi təqsirləndirilən şəxsin öz ifadəsindən başqa, şahidlərin ifadələri, ekspert rəyləri və cinayət işinin digər materialları ilə tаm sübutа yetirilmişdir. Məhkəmə Təqsirləndirilən şəxs оğlunun törətmiş olduğu əməlin hüquqi tövsif məsələsini müzakirə edərək hesab edir ki, Təqsirləndirilən şəxs оğlunun cinayət əməli məhkəmə istintaqı zamanı tam sübuta yetirilmişdir və onun törətmiş olduğu əməl ibtidai istintaq zamanı CM-nin 234.1-ci maddəsi ilə düzgün tövsif olunmuşdur. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun «Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 244.1-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair» 17 mart 2011-ci il tarixli Qərarında qeyd edilmişdir ki, cinayətin tövsifi törədilən konkret cinayət əməlinin cəhətləri ilə cinayət-hüquq normasının dispozisiyasında nəzərdə tutulan tərkib əlamətləri arasında uyğunluğu müəyyən etməklə, müvafiq prosessual sənəddə öz əksini tapan və cinayət-hüquqi nəticələrə səbəb olan əmələ verilən cinayət hüquqi qiymətdir. Cinayətin tövsifi törədilən konkret cinayət əməlinin cəhətləri ilə cinayəthüquq normasının dispozisiyasında nəzərdə tutulan tərkib əlamətləri arasında uyğunluğu müəyyən etməklə, müvafiq prosessual sənəddə öz əksini tapan və cinayət-hüquqi nəticələrə səbəb olan əmələ verilən cinayət hüquqi qiymətdir. Cinayətin tövsifi mühüm sosial və hüquqi əhəmiyyətə malikdir. Tövsif Cinayət Məcəlləsində müəyyən edilmiş vəzifələrin yerinə yetirilməsi baxımından, cinayət qanununu tətbiq etməyə səlahiyyəti olan vəzifəli şəxslər tərəfindən həyata keçirilən mühüm məntiqi proses olub, onun yekununda konkret sosial hadisəyə, cəmiyyət üçün təhlükəli olan insan davranışına hüquqi qiymət verilir. Bu isə ilk növbədə işin faktiki hallarının hərtərəfli öyrənilməsini, cinayət hüquq normasının seçilməsini və onun məzmununun izah edilməsini tələb edir. Həmin qərarda daha sonra qeyd edilmişdir ki, hər bir cinayət əməli araşdırılarkən onun tərkibinin düzgün müəyyən edilməsi və düzgün tövsif edilməsi cinayət əlamətlərini əks etdirən əməllərin cinayət olub-olmamasını, cinayət törətməkdə təqsirləndirilən şəxsin təqsiri olub-olmamasını müəyyənləşdirməyə, habelə həmin cinayətə görə təqsirləndirilən şəxsə ədalətli cəza təyin edilməsinə yönəlmişdir. Əks hal təqsiri olmayan şəxsin məsuliyyətə alınmasına, yaxud da cinayət törətməkdə təqsirli olan şəxsin məsuliyyətdən kənarda qalmasına, cəzanın düzgün olmayan tətbiqinə səbəb ola bilər. Bu isə öz növbəsində Cinayət Məcəlləsinin əsaslandığı qanunçuluq, qanun qarşısında bərabərlik, təqsirə görə məsuliyyət, ədalət və humanizm prinsiplərinin pozulmasına gətirib çıxara bilər. Eyni zаmаndа məhkəmə qeyd edir ki, Təqsirləndirilən şəxs оğlunun cinаyət məsuliyyətindən və cəzаdаn аzаd edilməsi üçün əsаslаr yоxdur. Ona görə də, CPM-nin 44.2.4-cü maddəsinə əsasən göstərilən cinаyət əməlini törətməkdə təqsirli bilinməklə o, cəzayа məruz qаlmаlı və ona Cinayət Məcəlləsinin Ümumi hissəsinin müddəaları nəzərə alınmaqla Xüsusi hissəsinin müvafiq maddələrində nəzərdə tutulmuş hədlərdə ədalətli cəza təyin edilməlidir. Məhkəmə Təqsirləndirilən şəxs оğluna hansı cəza növünün təyini ilə bağlı məsələni müzakirə edərək hesab edir ki, CM-nin 58-ci maddəsinə uyğun olaraq onun törətdiyi cinayətin xarakterini, ictimai təhlükəlilik dərəcəsini və şəxsiyyətini, eləcə də cəzasını yüngülləşdirən halları və ağırlaşdıran halların olmamasını, habelə təyin olunacaq cəzanın təqsirləndirilən şəxsin islah olunmasına və onun ailəsinin həyat şəraitinə təsirini nəzərə alaraq barəsində azadlıqdan məhrum etmə növündə cəzanın təyin edilməsini ədalət və humanizm prinsiplərinə uyğun hesab edir. Belə ki, İnsan hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsi “Qutsardi İtaliyaya” qarşı işində göstərmişdir ki, Avropa Konvensiyasının 5-ci maddəsinin 1-ci bəndində “azadlıq hüququ” bəyan edilərkən şəxsin fiziki azadlığı nəzərdə tutulur. Məhkəmələrin qarşısında duran məqsəd heç kəsin qanunsuz olaraq “azadlıqdan məhrum” edilməməsini təmin etməkdir. 5ci maddənin mənası baxımından hər hansı şəxsin “azadlıqdan məhrum” edilib-edilmədiyini müəyyənləşdirərkən çıxış nöqtəsi kimi onun konkret vəziyyəti götürülməli və bütün meyarlara, məsələn, sözügedən tədbirin növünə, bu növ tədbirlərin məhkuma təsiri, tədbir növlərinin müddətinə, nəticələrinə və həyata keçirilmə üsuluna diqqət yetirilməlidir. Qeyd olunmalıdır ki, cəza bir tərəfdən, törədilən cinayətə görə dövlətin reaksiyasıdır, digər tərəfdən isə cinayət əməlini törədən üçün onun törətdiyi cinayətin cinayət-hüquqi nəticəsidir. Hər bir cinayət ilə onun törədilməsinə görə tətbiq olunduğu cəza arasında məqsədyönlü və əsaslı bağlılıq olmalıdır. CM-nin 8.1-ci (Ədalət prinsipi) maddəsinə görə, cinayət törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən cəza və ya digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbirlər ədalətli olmalıdır, yəni cinayətin xarakterinə və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə, onun törədilməsi hallarına və cinayət törətməkdə təqsirli bilinən şəxsin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun “Məhkəmələr tərəfindən cinayət cəzalarının təyin edilməsi təcrübəsi haqqında” 25 iyun 2003-cü il tarixli qərarında məhkəmələrə tövsiyə olunmuşdur ki, hər bir konkret halda təqsirləndirilən şəxslərə təyin edilən cinayət cəzası CM-nin 8-ci maddəsinə müvafiq olaraq cinayətin törədilməsi şəraitinə, təqsirkarın şəxsiyyətinə uyğun olmaqla, ədalətli olmalıdır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 25 yanvar 2005-ci il tarixli qərarında qeyd olunmuşdur ki, istənilən məhkəmə aktının qanuni və əsaslı hesab olunması üçün mütləq şərtlərdən biri onun ədalətli olmasıdır, çünki ədalət mühakiməsinin həyata keçirilməsi ilə bərabər, ədalətin bərqərar edildiyi də aydın görünməlidir. Qeyd olunan qərarların və maddənin məna və mahiyyətinə görə, cinayət məsuliyyətinin diferensasiyası, cinayətlərin xarakterinə görə dəyərləndirilməsi baş verir. Cinayət qanunu ədalətlilik prinsipinə söykənərək, müxtəlif xarakterli ictimai münasibətləri cəmiyyətin həyatında oynadığı roluna görə müxtəlif dərəcədə dəyərləndirir. Bundan asılı olaraq cinayətlərə görə məsuliyyət müəyyən edən normaların daxil olduqları fəsillərin CM-in sistemində yeri bu normaların funksional fəaliyyətinə sosial ədalət baxımından verilən qiymətlə müəyyən edilir. Cinayət hüququnun prinsipi kimi tətbiq edilən ədalətlilik özünün fərqləndirici meyarı ilə cinayət sayılan əməllə başqa hüquq pozuntuları arasında “sərhədi” müəyyən edir. Bu prinsip cinayət sayılan əmələ görə qanun qarşısında vətəndaşların istisnasız məsuliyyətini müəyyən etməklə, cinayət məsuliyyətini tənləşdirir. Cinayətin növlərinə görə cəza nəzərdə tutan sanksiyalar qurarkən ədalət prinsipinin eyni vaxtda həm tənləşdirici, həm də fərdiləşdirici “ölçüləri” rəhbər tutulur. Qeyd olunanlarla yanaşı, CM-nin 9-cu (Humanizm prinsipi) maddəsində göstərilmişdir ki, Cinayət Məcəlləsi insanların təhlükəsizliyini təmin edir. Cinayət törətmiş şəxsə tətbiq edilən cəza və digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbirlər işgəncə və ya digər qəddar, qeyri-insani, yaxud ləyaqəti alçaldan xarakter və ya məqsəd daşıya bilməz. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 512.2 və 519.0.4-cü maddələrinin şərh edilməsinə dair 10 fevral 2012-ci il tarixli qərarında göstərilmişdir ki, CM-nin 9-cu maddəsinin mənasına görə, cinayət hüququ şəxsiyyəti, zərərçəkənin hüquqlarını, cəmiyyətin mənafeyini qorumaqla yanaşı, öz əməli ilə sadalanan dəyərlərə qəsd edən təqsirkar şəxs barəsində də humanist mövqedə durmalıdır. Humanizmin anlamı əməlin kriminallaşdırılmasında və məsuliyyətin differensiasiyasında ədalət prinsipinin tələblərinin gözlənilməsini, cinayət tərkibinin məsuliyyətin yeganə hüquqi əsası hesab edilməsini, məsuliyyətin təqsir dərəcəsindən asılı olaraq fərdiləşdirilməsini, cinayət hüquqi təsir tədbirlərinə qənaət edilməsini, böyük ictimai təhlükə törətməyən əməlləri edən şəxslərin qanunla müəyyən edilmiş əsaslar olduqda məsuliyyətdən və cəzadan azad edilməsini nəzərdə tutur. Cinayət hüququnda humanizm–cinayət törədən şəxslərə cəza təyini zamanı, eləcə də müxtəlif növ cəzadan şərti və şərtsiz azad etmə institutlarının tətbiqində xeyirxahlıq münasibətini ifadə edir. Göründüyü kimi, əməllərin kriminallaşdırılmasında ədalətlilik prinsipi bir tərəfdən ziyan yetirən əməlin bağlı olduğu sosial proseslərin təhlilini, digər tərəfdən belə əməlin obyektiv xüsusiyyətlərini, əhatənin sosial qrupların həmrəy olduğu dəyərləri, normaları nəzərə almaqla zərər yetirən əmələ qiymət verməyi tələb edir. Burada ədalətliliyin əsası kimi həqiqət, obyektiv qərar qəbul etməyin, bu və ya başqa şəraiti qiymətləndirməyin zəruri şərti kimi çıxış edir. Törədilmiş cinayətin ictimai təhlükəlilik dərəcəsini qiymətləndirərkən isə məhkəmə konkret cinayət əməlinin törədilmə vəziyyətini tam, hərtərəfli və obyektiv araşdırmalı, bu zaman təqsirin forması, motiv, üsul, cinayətin törədilmə şəraiti və mərhələsi, ağır nəticəyə səbəb olması, cinayətin iştirakçılarından hər birinin iştirakının dərəcəsi və xarakteri və s. kompleks halda qiymətləndirilməlidir. Cinayətin ictimai təhlükəliliyinin xarakteri qəsdin obyektindən, təqsirin formasından və əməlin Cinayət Məcəlləsinin 15-ci maddəsi ilə hansı cinayətlər kateqoriyasına aid edilməsindən asılıdır. Cinayətin ictimai təhlükəlilik dərəcəsi isə onun törədilmə hallarına (məsələn, cinayətkar niyyətin həyata keçirilmə dərəcəsi, üsulu, vurulmuş zərərin həcmi və baş vermiş nəticələrin ağırlığı, iştirakçılıqla törədilmiş cinayətlərdə təqsirli şəxslərin rolu və s.) əsasən müəyyən edilir. Məhkəmə qeyd edir ki, cəza cinayətin hüquqi nəticəsi olmaqla fərdin təqsirli olaraq törətdiyi ictimai təhlükəli əmələ görə dövlət tərəfindən kəskin mənfi münasibətin göstəricisi kimi çıxış edir. Xüsusilə qeyd edilməlidir ki, cəza törədilmiş cinayət üçün yalnız sitəm olmayıb, eyni zamanda məhkumları islah etmə, tərbiyələndirmə, habelə yeni cinayət edilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Təqsirləndirilən şəxs оğlunun əməlinə CM-nin bu prinsipi baxımından yanaşıb onun istisnasız məsuliyyətini müəyyən edib cinayət məsuliyyətini tənləşdirdikdə, məhkəmə belə qənaətə gəlir ki, ona təqsirləndirildiyi CM-nin 234.1-ci maddəsinin sanksiyasında nəzərdə tutulmuş azadlıqdan məhrum etmə cəzasından başqa digər cəza növlərinin təyin edilməsi cinayət qanunvericiliyinin qeyd olunan prinsipi baxımından ədalətli sayıla bilməz. Məhkəmə Təqsirləndirilən şəxs azadlıqdan məhrum etmə cəzası təyin edən zamanı xüsusilə vurğulayır ki, təqsirləndirilən şəxs əvvəllər də qəsdən cinayət əməli törətmiş, məhkumluğu ödənilməmiş, islah olunmamış və yenidən hazırki cinayət əməlini törətmişdir. Göstərilən xüsusatlara əsasən, məhkəmə Təqsirləndirilən şəxs CM-nin 234.1-ci maddəsinin sanksiyasında nəzərdə tutulmuş azadlıqdan məhrum etmə cəzasından başqa digər yüncül cəzaların təyin edilməsini məqsədəmüvafiq hesab etmir. Qeyd olunanlarla yanaşı, məsələyə cəzanın islah təsiri baxımından yanaşdıqda da, məhkəmə hesab edir ki, təqsirləndirilən şəxsə təyin olunmuş cəza əsaslı olmalıdır. Belə ki, CM-nin 41.2-ci (Cəzanın anlayışı və məqsədi) maddəsində göstərilir ki, cəza sosial ədalətin bərpası, məhkumun islah edilməsi və həm məhkumlar, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni cinayətlərin törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi ilə tətbiq edilir. Sadalananlara əsasən məhkəmə həmçinin qeyd edir ki, “Məhkəmələr tərəfindən cinayət cəzalarının təyin edilməsi təcrubəsi haqqında” Ali Məhkəmənin Plenumunun xx.xx.2003cü il tarixli qərarında göstərilmişdir ki, məhkəmələr böyük ictimai təhlükə törətməyən və ya az ağır cinayət törətmiş, cəmiyyətdən təcrid edilməsinə ehtiyac olmayan şəxs barəsində işin konkret hallarını, şəxsiyyəti barədə məlumatları nəzərə almaqla daha yüngül cəza təyin edilməsi məsələsini müzakirə etməlidirlər. Həmçinin, cinayət qanunvericiliyində cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halların müəyyən edilməsi məhkəmə tərəfindən cəza hüdudları daxilində cəzanın ədalətli təyin edilməsinə və təyin edilmiş cəzanın hər bir konkret halda fərdiləşdirilməsinə xidmət edir. Məhkəmə Təqsirləndirilən şəxs himayəsində azyaşlı uşağının olmasını CM-nin 59.1-ci maddəsinə əsasən onun cəzasını yüngülləşdirən hal kimi nəzərə alır. Məhkəmə onu da qeyd etməyi zəruri sayır ki, CM-nin 59.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmasa da təqsirləndirilən şəxsin əməlini etiraf etməsi, etdiyi əməlindən səmimi peşmançılıq hissi keçirməsini və yaşayış yerindən müsbət xarakterizə olunmasını cəzasını yüngülləşdirən hal kimi nəzərə alınmalıdır. Çünki, CM-nin 59.2-ci maddəsinə görə cəza təyin edilərkən bu məcələnin 59.1.1-59.1.14-cü maddələrində göstərilməmiş başqa hallar da cəzanı yüngülləşdirən hal qismində nəzərə alına bilər. Bu halda Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsinin “Məhkəmələr tərəfindən cinayət cəzalarının təyin edilməsi haqqında” 2003-cü il 04 saylı qərarının 4-cü bəndində göstərildiyi kimi belə halların cəzanı yüngülləşdirən hal kimi qəbul edilməsi hökmdə əsaslandırılmalıdır. Bu baxımdan da, məhkəmə bu qənaətə gəlir ki, təqsirləndirilən şəxsin əməlini etiraf etməsi, onun ictimai dəyərlərə və ədalət mühakiməsinə hörmət hissinin qorunub saxlandığına dəlalət edir və səmimi peşmançılığını bildirməsi tutduğu əmələ görə özüözünü məzəmmət etdiyini təsdiq edir. Məhkəmə onu da xatırladır ki, təqsirləndirilən şəxs tərəfindən törətdiyi cinayət əməlini səmimi etiraf edərək, peşmançılıq hissi keçirməsi törətdiyi cinayətə tənqidi münasibət bəsləməyən təqsirkarlardan fərqləndirmək üçün ciddi əsasdır. Eyni hüquqi mövqeyi paylaşan Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin “Azərbaycan Respublikası CM-nin 32-ci maddəsinin Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının “9-cu maddəsinin 4-cü hissəsinə uyğunluğu haqqında” 12 yanvar 1999cu il qərarında göstərilir ki, cəza törədilmiş cinayət üçün yalnız sitəm olmayıb, eyni zamanda məhkumları islah etmə, tərbiyələndirmə, habelə yeni cinayət edilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Həmçinin, Təqsirləndirilən şəxs CM-nin 61-ci maddəsində göstərilən cəzasını ağırlaşdıran hallar müəyyən edilməmişdir. Cinayət işinə əlavə edilmiş Azərbaycan Respublikası DİN-nin BƏSİİ-dən alınmış təlabnamə arayışından müəyyən olunue ki, Təqsirləndirilən şəxs Şəmkir rayon məhkəməsinin xx.xx.2021-ci il tarixli hökmü ilə Azərbaycan Respublikası CM-in 234.1-ci maddəsi ilə 02 il 05 ay 06 gün azadlığın məhdudlaşdırılması cəzasına məhkum edilmişdir. Şəmkir rayon İcra və Probasiya Şöbəsinin xx.xx.2023-cü tarixli məktubundan görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs xx.xx.2022-ci tarixədək Şəmkir Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2021ci il tarixli hökmü ilə ona təyin edilmiş cəzanın 1 il 1 ay 6 gününü çəkmiş, çəkilməmiş cəza müddəti 4 ay təşkil edir. CM-nin 67.1-ci maddəsinə əsasən, hökmlərin məcmusu üzrə cəza təyin edilərkən, məhkəmə yeni hökm üzrə təyin edilmiş cəzaya əvvəlki hökm üzrə təyin edilmiş cəzanın çəkilməmiş hissəsini tamamilə və ya qismən birləşdirir. Belə olan halda, Təqsirləndirilən şəxs CM-nin 234.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş azadlıqdan məhrum etmə cəzası təyin edilməli, Şəmkir Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2021ci il tarixli hökmü ilə təyin edilmiş və ödənilməmiş qalan 4 (dörd) ay müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması cəzası ilə həmin Məcəllənin 67.1-ci maddəsinə əsasən hazırki hökmlə təyin ediləcək cəzayla birləşdirilərək qəti cəza təyin edilməli və Cinayət Məcəllənin 68.1.1- 1-ci maddəsinə əsasən azadlığın məhdudlaşdırılmasının iki günü azadlıqdan məhrum etmənin bir gününə bərabər hesablanmaqla ona qəti cəza təyin edilməlidir. Bundan başqa, Göygöl Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2022-ci il tarixli qərarı ilə Təqsirləndirilən şəxs barəsində xx.xx.2022-ci il tarixdən hesablanmaqla “həbs” qətimkan tədbiri seçilmişdir. CM-nin 69.3-cü maddəsinə əsasən, Təqsirləndirilən şəxs xx.xx.2022-ci il tarixdən xx.xx.2023-cü il tarixədək həbsdə olduğu müddətin bir günü azadlıqdan məhrum etmə cəzasının bir gününə bərabər hesablanmaqla ona təyin ediləcək cəzadan çıxılmalıdır. "Məhkəmələr tərəfindən cinayət cəzalarının təyin edilməsi təcrübəsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 25 iyun 2003-cü il tarixli qərarının 17-ci bəndində göstərilmişdir ki, CM-nin 66.5 və 67-ci maddələrinə əsasən təyin olunmuş qəti cəzanın çəkilmə müddəti sonuncu iş üzrə məhkəməyə qədər qətimkan tədbiri və ya tutma qaydasında həbsdə olma müddəti də nəzərə alınmaqla axırıncı hökmün çıxarıldığı gündən hesablanır. Belə olan halda, Təqsirləndirilən şəxs оğlunun cəzaçəkmə müddətinin əvvəli 17 yanvar 2023-cü il tarixdən hesablanmalıdır. Həmçinin, Təqsirləndirilən şəxs оğlu barəsində seçilmiş “həbs” qətimkan tədbiri hökm qanuni qüvvəyə minənədək dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. Məhkəmə hesab edir ki, CM-nin 56.1.2-ci maddəsinə əsasən Təqsirləndirilən şəxs ona təyin edilmiş cəzasını ümumi rejimli cəza çəkmə müəssisəsində çəkilməlidir. Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinin 93.1.2-ci və Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 348.2.4-cü maddəsinə əsasən narkomaniyadan məcburi müalicə təyin ediməli və o, narkoloji kabinetdə qeydiyyata alınmalıdır. İş üzrə maddi sübut olan və Göygöl RPŞ-da saxlanılan - tədqiqatdan sonra qalıq qalmış 0,944 qram narkotik vasitə olan asetilə edilən tiryək - hökm qanuni qüvvəyə mindikdən sonra məhv edilməlidir. Təqsirləndirilən şəxs 30 (otuz) manat 40 (qırx) qəpik ekspertiza xərci tutularaq Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin hesabına köçürülməlidir. İş üzrə xüsusi müsadirə olunası əmlak, mülki iddia yoxdur. Hər hansı məhkəmə araşdırılması ədalətli məhkəmə qərarının qəbulu ilə yekunlaşmalıdır. Bu mənada ümumləşdirilmiş şəkildə cinayət prosesinin tərəfləri və cəmiyyətin özü məhkəmədən nəinki qanuni, həmçinin əsaslandırılmış hökm gözləyir. Hər bir halda, məhkəmə hökmü nəinki forma və məzmun üzrə qanunun tələblərinə uyğun, cinayət-prosessual qanunun tələblərinə müvafiq müəyyənləşdirilmiş faktlar üzərində və cinayət qanununun düzgün tətbiqi nəticəsində çıxarılmalı, o, eyni zamanda əsaslandırılmış və sübuta yetirilmiş olmalıdır. Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin “X6rşı” iş üzrə 26 oktyabr 1984-cü il tarixli qərarında qeyd edilmişdir ki, ədalət mühakiməsinin həyata keçirilməsi ilə bərabər ədalətin bərqarar edildiyi aydın görünməlidir. Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin məhkəmələrin yekun qərarlarının hüquqiliyi ilə bağlı “Bratyakin Rusiyaya qarşı” iş üzrə xx.xx.2006, “Fadin Rusiyaya qarşı” iş üzrə xx.xx.2006, “Lenskaya Rusiyaya qarşı” iş üzrə xx.xx.2009, “Radçikov Rusiyaya qarşı” iş üzrə xx.xx.2007-ci il tarixli qərarlarına əsasən hüquqi dövlətin ən mühüm prinsiplərindən biri digər hallarla yanaşı məhkəmənin yekun qərarlarının sual doğurmamalı olmasını nəzərdə tutan hüquqi müəyyənlikdir. Göstərilənlərə əsasən və CPM-nin 344-347, 349, 351-353, 356, 384-385-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə HÖKM ETDİ: Təqsirləndirilən şəxs оğlu Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinin 234.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan cinayət əməlini törətməkdə təqsirli bilinərək, 08 (səkkiz) ay müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilsin. Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinin 68.1.1-1-ci maddəsinə əsasən, Şəmkir Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2021-ci il tarixli hökmü ilə təyin edilmiş və ödənilməmiş qalan 4 (dörd) ay müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması cəzasının iki günü azadlıqdan məhrum etmənin bir gününə bərabər hesablanmaqla 2 (iki) ay müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası Cinayət Məcəlləsinin 67.1-ci maddəsinə əsasən, hazırki hökmlə təyin edilmiş cəzaya tamamilə birləşdirilsin və ona 10 (on) ay müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası təyin edilsin. Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinin 69.3-cü maddəsinə əsasən, Təqsirləndirilən şəxs xx.xx.2022-ci il tarixdən xx.xx.2023-cü il tarixədək tutulduğu müddətin bir günü azadlıqdan məhrum etmə cəzasının bir gününə bərabər hesablanmaqla ona təyin edilmiş azadlıqdan məhrum etmə cəzasından çıxılsın və üzərində qəti olaraq 07 (yeddi) ay 08 (səkkiz) gün müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası saxlanılsın. Təqsirləndirilən şəxs оğlu barəsində seçilmiş “həbs” qətimkan tədbiri hökm qanuni qüvvəyə minənədək dəyişdirilmədən saxlanılsın. Cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəksin. Cəzaçəkmə müddətinin əvvəli 17 yanvar 2023-cü il tarixdən hesablansın. Təqsirləndirilən şəxs barəsində narkomaniyadan məcburi müalicə təyin edilsin və o, narkoloji kabinetdə qeydiyyata alınsın. İş üzrə maddi sübut olan və Göygöl RPŞ-da saxlanılan - tədqiqatdan sonra qalıq qalmış 0,944 qram narkotik vasitə olan asetilə edilən tiryək - hökm qanuni qüvvəyə mindikdən sonra məhv edilsin. Təqsirləndirilən şəxs 30 (otuz) manat 40 (qırx) qəpik ekspertiza xərci tutularaq Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin hesabına köçürülsün. Hökmün icrası Göygöl rayon Polis Şöbəsinə və Gəncə 2 saylı İstintaq Təcridxanasına həvalə edilsin. Hökmdən 20 (iyirmi) gün müddətində işə baxan Göygöl Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Gəncə Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti və ya protesti verilə bilər. Hökmdən apelyasiya qaydasında protest və ya şikayət verilməmişsə, hökm həmin müddətin başa çatdığı vaxtdan sonrakı gün qüvvəyə minir. Hаkim: Əyyub Kərimov.