Xaçmaz Rayon Məhkəməsi Hökm — İş №1(067)-143/2024

Azərbaycan Respublikası adından HÖKM Xaçmaz şəhəri İş № 1(067)-143/2024 18.09.2024 XAÇMAZ RAYON MƏHKƏMƏSİ Xaçmaz Rayon Məhkəməsinin hakimi Qasımova Vüsalə Yadigar qızının sədrliyi, məhkəmə iclasının katibi Hüseynova Məhbubə Təbriz qızının katibliyi, dövlət ittihamçısı - Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğu Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə idarənin rayon (şəhər) məhkəmələrində dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə şöbəsinin prokuroru, kiçik ədliyyə müşaviri Dövlət ittihamçısı, müdafiəçi – Xaçmaz Rayon Vəkil Bürosunun vəkili Müdafiəçi, Təqsirləndirilən şəxs iştirakı ilə xx xxxxxx 1970-ci ildə Xaçmaz rayonunda anadan olmuş, Azərbaycan Respublikası vətəndaşı, orta təhsilli, fərdi qaydada fotoqraf işləmiş, evli, əvvəllər məhkum edilməmiş, Xaçmaz şəhəri, Ə.Hacıyev küçəsi, ev 8, mənzil 3-də qeydiyyatda olmaqla yaşamış, barəsində “həbs” növündə qətimkan tədbiri seçilmiş - Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinin 283.1-ci maddəsi ilə təqsirləndirilməsinə dair cinayət işinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyənetdi: Məhkəmə istintaqı zamanı müəyyən olundu ki, Təqsirləndirilən şəxs qəsdən Azərbaycan Respublikası ərazisində milli, sosial nifrət və düşmənçiliyin salınmasına, milli ləyaqətin alçaldılmasına, habelə milli və sosial mənsubiyyətindən asılı olaraq vətəndaşların hüquqlarının məhdudlaşdırılmasına yönələn hərəkətləri aşkar surətdə təkrar törətmişdir. Belə ki, Təqsirləndirilən şəxs “Facebook” sosial şəbəkəsində özünə məxsus “KJ6 TECNO SPARK 20 PRO” markalı mobil telefon vasitəsilə “Azərbaycan Türkü” (https://www/facebook.com/profile.php?id=**********41765&mibextid=ZbWKwl) adlı saxta istifadəçi səhifəsi yaradaraq onu qeydiyyatdan keçirmiş, Xaçmaz şəhəri ərazisində olarkən həmin səhifə vasitəsilə 18 avqust 2023-cü il tarixdən 21 yanvar 2024-cü il tarixədək olan müddət ərzində qəsdən Azərbaycan Respublikası vətəndaşları arasında milli və sosial zəmində nifrət və düşmənçiliyin salınmasına, millətlərə, sosial qruplara onların adətənənələrinə, həyat tərzinə, məişətinə qarşı aşkar hörmətsizlik, nifrət ifadə edən ideyaların təbliğat və təşviqatını aparmaqla milli ləyaqətin alçaldılmasına yönələn paylaşımlar etmiş, bununla da Azərbaycan Respublikası ərazisində milli, sosial nifrət və düşmənçiliyin salınmasına, milli ləyaqətin alçaldılmasına, habelə milli və sosial mənsubiyyətindən asılı olaraq vətəndaşların hüquqlarının məhdudlaşdırılmasına yönələn hərəkətləri aşkar surətdə təkrar törətmişdir. Bununla da Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 283.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş cinayət əməlini törətmişdir. Hazırkı cinayət işi üzrə məhkəmənin əsaslandığı sübutlar aşağıdakılardır. Belə ki, məhkəmə istintaqı zamanı Təqsirləndirilən şəxs ona Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 283.1-ci maddəsi ilə elan olunmuş ittihamda özünü təqsirli bilərək ifadəsində göstərdi ki, o, “Facebook” sosial şəbəkəsində istifadəçi səhifəsi vasitəsilə fəaliyyət göstərmişdir. DTX onun həmin sosial şəbəkədə yazdığı bir neçə status (fikir paylaşımı) və rəy əsasında ona qarşı ittiham irəli sürmüşdür. Onun həmin status və rəyləri nifrət, təhqir xarakterli deyil, tövsiyə xarakterli olmuşdur. O, sosial şəbəkdə yazdığı yazıları məhkəmə iclasında səliqəli, yəni etik qaydalara uyğun izah etmək istədiyini bildirərək göstərdi ki, məsələn, sosial şəbəkədə bir blogger videopaylaşımda bildirmişdir ki, “bu torpaqlar 3500 ildir ki, bizimdir, bizə aiddir, milli və dini hüququnuzu soxun gözünüzə və rədd olub gedin Azərbaycandan”. Bu videopaylaşımın rəy yazmaq hissəsində bir sıra şəxslər həmin bloggeri dəstəkləyərək haqq qazandırmışdır. Azərbaycan Respublikasında son dövrlər millətçilər deyilən bir toplum insan yaranmışdır ki, özlərini türkçü adlandırır, özlərindən başqa kimsəni bəyənmir. Həmin insanlar nə dini, nə milli cəhətdən Azərbaycana uyğun olmayan əqidə sahibləridir. Elə insanlar da olur ki, sosial şəbəkədə hansısa xəbər tipli məlumat paylaşanda həmin xəbərin rəy hissəsində təhqiredici ifadələr işlətmişlər. O da həmin ifadələrə rəy bildirdikdə bir qism insanlar, məsələn, hazırkı işdə şahid olan Vasif kimilər ona cavab olaraq “İran aftafası” yazmışlar. O da bu ifadələri özünə qarşı təhqir kimi qəbul etmişdir. Bundan başqa bu millətçilərin bir sözü var – “bozqurdam” nə bilim nədir, heç Türkiyənin özündə bunu qəbul etmirlər. Məsələn, rəylərin birində bir şəxs yazmışdır ki, “mən bozqurdam”, o da həmin şəxsə tövsiyə xarakterli yazaraq bildirmişdir ki, “sən insansan, adəm oğlusan, kökünü niyə aparıb bu kimi şeylərə calayırsan?!”, onun bu ifadəsi də təhqir kimi qəbul edilmişdir. Sadəcə, o, həmin yazılarında kobud sözlərdən istifadə etmişdir, o özü isə ona qarşı işlədilmiş təhqiramiz ifadələr barədə şikayət etməmişdir. Onun kobud sözlərlə təhqir etdiyi şəxslər azad insanlardır, öz fikirləri var, ola bilsin, o, həmin şəxslərin fikirlərini düzgün qəbul etməmiş və təhqiredici ifadələr işlətmişdir. O, əməlindən – təhqiredici ifadələr işlətməsinə görə peşmandır. O, beş ay ibtidai istintaq orqanında həbsdə saxlanılmış və o hesab edir ki, bu müddət ona islah olunması üçün kifayət etmişdir. Həmçinin bildirdi ki, onun ittiham aktında qeyd olunan ifadəsindəki xüsusatlar düzgündür. Onun “Facebook” sosial şəbəkəsində “Təqsirləndirilən şəxs” və “Azərbaycan Türkü” adlı iki istifadəçi səhifəsi olmuşdur. O, məhkəmə iclasında məzmunu elan edilmiş iş materiallarında olan ifadəsində göstərilən əməlləri - 18 avqust 2023, 18 oktyabr 2023, 19 oktyabr 2023, 20 oktyabr 2023, 07 noyabr 2023, 06 dekabr 2023 və 21 yanvar 2024-cü il tarixlərində “Facebook” sosial şəbəkəsində törətdiyi əməllərin düzgün olaraq qeyd edildiyini, həmin yazıların onun tərəfindən icra olunduğunu bildirmişdir. Lakin o, həmin yazıları ilə hansısa milləti təhqir etməmiş, bu niyyətdə olmamış, o, həmin ifadələri yalnız özünü millətçi, türkçü adlandıran insanlar toplumuna münasibətdə işlətmişdir. Azərbaycanda islam türk birliyi anlayışı var, turançılığın iki variantı var – biri dövlət səviyyəsində qəbul olunan türk dövlətlərinin birliyi və bunun içində, üstündə də islam sözü var, lakin həmin millətçilər, kökü şamanizmə gedən əqidəyə sahib insan toplusu turançılıqdakı islam sözünü qəbul etmirlər. O, sosial şəbəkədəki yazılarında İsrail dövlətinin Qəzzadakı hərbi əməliyyatlarını anti-terror kimi adlandırıb haqq qazandıran şəxsləri qınayaraq pisləmişdir. Onun sosial şəbəkədə həmin yazıları yazmaqda niyyəti milli, irqi, dini, sosial düşmənçilik, ayrı-seçkilik yaratmaq olmamışdır. Əlavə olaraq bildirdi ki, Şahid4 iş materiallarında olan ifadəsində göstərilənlər düzgündür. Təqsirləndirilən şəxs ibtidai istintaq zamanı verdiyi iş materiallarında olan ifadəsindən müəyyən edilir ki, o, xx xxxxxx 1970-ci il tarixdə Xaçmaz rayonunda doğulmuşdur, orta təhsillidir. 1987-ci il tarixdə Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutuna Maddi-texniki təchizat ixtisası üzrə qəbul olunsa da, ali təhsilini başa vurmamışdır. Evlidir, 5 övladı var. Ailə üzvləri ilə birlikdə ünvan 1 ünvanında yaşamışdır. X2 evdar qadındır. 31 dekabr 1993-cü il təvəllüdlü böyük oğlu X13 şəhərində dəftərxana ləvazimatları mağazasında satıcı, 2000-ci il təvəllüdlü digər övladı Məhəmməd Məhəmmədov Bakı şəhərində yerləşən “Nəlbəki” restoranında ofisiant işləyir. Qızları - 2008- ci il təvəllüdlü Zəhra Məhəmmədli və 2011-ci il təvəllüdlü Zeynəb Məhəmmədli, eləcə də 2016-ci il təvəllüdlü oğlu Əli Məhəmmədli orta məktəbdə təhsil alırlar. Əmək fəaliyyətinə 1987-ci il tarixdə Xaçmaz rayon Konserv zavodunda fəhlə olaraq başlamış, sonradan Xaçmaz rayonunda yerləşən yeşik sexində fəhlə işləmiş, 1994-cü ildən yeni açılmış Xaçmaz televiziyasında operator-montajçı, daha sonra Regional Televiziyada (indiki ARB kanalında) montajçı işləmişdir. 2011-2013-cü illərdə fotostudiya açaraq fərdi sahibkar kimi fəaliyyət göstərmiş, 2013-cü ildən isə səyyar fotoqrafçılıqla məşğul olmuşdur. “Facebook” sosial şəbəkəsində “Təqsirləndirilən şəxs” və “Azərbaycan Türkü” adlı profilləri özü açmış və istifadə etmiş, “Təqsirləndirilən şəxs” adlı profilində o, yalnız gündəlik kütləvi informasiya vasitələrində olan xəbərləri izləmiş, həmin profildə başqa hər hansı aktiv fəaliyyəti olmamışdır. “Azərbaycan Türkü” adlı profilində, əsasən, İslam dininə qarşı olan fikirlərə öz mənfi fikirlərini bildirmiş, bundan başqa İran-Azərbaycan, İran-Türkiyə, Fələstin- İsrail, Azərbaycan-Türkiyə münasibətləri barədə fikirlərini paylaşmışdır. 18 avqust 2023-cü il tarixdə “Azərbaycan Türkü” adlı profilində “Afiq Əli” adı ilə qeydiyyatdan keçmiş profil sahibinin 17 avqust 2023-cü il tarixli paylaşımına cavab olaraq "Canavar, boz qurd itlər fəslinə aid olan heyvandır. Bu bədbəxt Azərbaycan "türkləri” də aparıb öz soyunu, kökünü itə köpəyə calayırlar. Bunlara deyirsən ki, ay insan, sən adəm övladısan, insansan. Deyir yox mən qurd oğlu qurdam, boz qurddan, asenadan törəmişik. İnsanlığı özünə təhqir bilir a kişi. Burda deyiblər ki, Allah adamın ağlın alınca, canın alsa yaxşıdır.” məzmunlu paylaşım etmiş, həmçinin paylaşımının rəy bölməsində “Vasif Nifteliyev” adlı profil sahibinin rəyinə cavab olaraq "Vasif Nifteliyev sən əvvəlcə insannan canavarın cinsi əlaqəsindən əmələ gələn öz soy kökünə bax, sonra kiməsə adamlıqdan danışarsan. Əsas salfetka olma. Aftafa paklayıcı alətdir. Çirkabı, nəcasəti yuyur, göndərir unitaza” məzmunlu rəyi bəzi ekstremist türkçülərə məsləhət üçün yazmışdır. Qeyd etmişdir ki, dinlə və elmlə sübut olunur ki, insanın əcdadı hər hansı heyvan ola bilməz. Türkçülərin ona qarşı təhqiramiz ifadələr işlətməsi onu kəskin ifadələr istifadə etməyə məcbur etmişdir. 18 oktyabr 2023-cü il tarixdə “Facebook” sosial şəbəkəsində “Azərbaycan Türkü” adlı profilində paylaşılmış "Dalını başını cırıb, bu neçə vaxtda sidlkli tumanını başına çəkib, haray haray mən türkəm deyib, bozqurdun işarəsi tutub, iki dövlət bir millət, bir ananın iki oğlu kimi şüarlar deyən pancırıqların əslində kimliyi bax belə üzə çıxır. Düz deyiblər ki, oğurluqla qəhbəliyin ömrü 40 gün olur. Beş gün tez, beş gün gec yalan üzə çıxır göründüyü kimi. Biz həmişə demişik ki, bunlar Türkiyə türkü deyillər, ateist, dinsiz cuhud kölələridir. Müsəlman türk qardaşlarımız da tüpürür sizin şərəfsiz sifətinizə. Vay olsun sizə.” məzmunlu fikirləri özünün yazdığını bildirmişdir. Bu paylaşımda o, türkiyəli blogerin videosunu da paylaşmışdır. Həmin videoda türk bloger İsrailə əks fikirlər bildirmiş, Bakıdakı İsrail səfirliyinin qarşısına qərənfil qoyanları qınamışdır. Türk blogerlə eyni fikirdə olduğuna görə İsrail tərəfdarı olan türkçüləri öz paylaşımında təhqir etmişdir. İslam dininin şiə məzhəbinə etiqad etdiyindən və dini inanclarına görə yəhudiləri müsəlmanlara, İsraili isə müsəlman dövlətlərinə dost hesab etmədiyindən yəhudiləri dəstəkləyənləri və onlarla yaxın münasibət saxlayanları şiddətlə qınamış, bunu da paylaşımında əks etdirmişdir. 19 oktyabr 2023-cü il tarixdə “Azərbaycan Türkü” adlı profilində "bunlar yol qırağında dayanan tras fahişələrindən də həyasız millətdir. Deyir ki, Azərbaycana yeganə kömək edən ölkə və xalq itraildir. Ona görə də gedin qürurunuzu soxun dalınıza. Bizə borclusunuz. Milyardlarla dollara satıqları silaha yardım adı qoyub, qürurunuzu soxun dalınıza deyib Azərbaycanı təhqir edir. Ölün elə yaltaq kölələr. Bunlara haqq verib dəstəkləyənlərə elə düz edirlər. Soxmusuz qürurunuzu dalınıza ki, üzünüzə söyənlərə dəstək verirsiz. Könüllü kölələr.” məzmunlu yazının İsrailə yaltaqlanan şəxslər üçün özü tərəfindən yazıldığını etiraf etmiş, heç vaxt yəhudilərin müsəlmanların dostu ola bilməyəcəyini qeyd etmişdir. 20 oktyabr 2023-cü il tarixdə “Azərbaycan Türkü” adlı profilində mitinqdən fotoşəkil paylaşaraq fotoşəkilə "Türkiyədə türk və kürd qardaşlarımızın itrailə etiraz mitinqi. Sizin ağrınız acınız olsun Azərbaycandakı İtrail köləsi pantürklərin canına.” məzmunlu yazını əlavə etdiyini bildirərək, həmin paylaşımı Azərbaycan xalqına nümunə üçün paylaşdığını, azərbaycanlıların müsəlman ola-ola İsraili dəstəkləmələrinin düzgün hesab etmədiyini vurğulamışdır. 07 noyabr 2023-cü il tarixdə “Facebook” sosial şəbəkəsində “Azərbaycan Türkü” adlı profilində “Sidikii tumanlarını başlarına çəkib, yəhudilər qardaşımızdır deyib gecə gündüz qəhbəşüvənlik edib, İranı Fələstini söyən cuhud kölələri di yığın pirinizi pırtınızı evlərinizi boşaldın, özünüzə yaşamağa yer axtarın cuhud qardaşlarınız gəlirlər. Demirdiz itrall yanımızda, dalımızda, başımızda olub 44 günlük müharibədə, buyurun bu da sizin götəgirənliyinizin cavabı. Adamın başına bax belə batırırlar. Burda deyiblər ki, Tenqri xeyir soxsun."yazıları və üzərində "Yəhudi bloger: Rədd olun gedin Azərbaycandan, Azərbaycan yahudilərindi” məzmunlu paylaşım etmişdir. Bu paylaşımda o, yəhudilər barədə video da paylaşmışdır. Yəhudi əsilli bloger paylaşımında yəhudiləri bəyənməyən Azərbaycandakı radikal dindarlara qarşı təhqiramiz fikirlər bildirmişdir. O, İslam dininin şiə məzhəbinə etiqad etdiyindən və dini inanclarına görə yəhudiləri müsəlmanlara, İsraili isə müsəlman dövlətlərinə dost hesab etmədiyindən yəhudiləri dəstəkləyənləri və onlarla yaxın münasibət saxlayanları şiddətlə qınamış və qeyd olunan fikirləri də buna görə yazmış, yəhudiləri bəyənən, qardaşımızdır deyən azərbyacanlıları hədəfə alaraq onları tənqid və təhqir etmişdir. 06 dekabr 2023-cü il tarixdə “Azərbaycan Türkü” adlı profilində "Deyirlər bunlarla eyni tarixi milli adət ənənələrə, mədəniyyətə və sairəyə malikik. Yalançının var yoxuna, ənkə böyüyünün də əmvatına Tenqri xeyir soxub, tinini uçmaq eləsin, üstünə də İran adlanan yerin həmədan eşşəkləri anqırsın" məzmunlu paylaşım etmişdir. Həmin yazını yazmaqda məqsədi Azərbaycan vətəndaşlarının Mərkəzi Asiyada yaşayan şəxslərlə heç bir qohumluq əlaqələrinin olmamasını göstərmək olmuşdur. O, heç vaxt kiməsə birbaşa təqhqiramiz söz və ya ifadə yazmamış, həmişə kimsə ona qarşı və ya müsəlman dininə qarşı təhqiramiz söz yazdıqdan sonra həmin təhqirlərə nisbətən kobud formada cavab vermişdir. 21 yanvar 2024cü il tarixdə “Facebook” sosial şəbəkəsində “Azərbaycan Türkü” adlı profilində "Gecə gündüz türk türk Azərbaycan türkü deyə şüvən salıb sidikii tumanları başına çəkənlərin nəzərinə. Sizə türk deyib türk yerinə qoyan da yoxdur. Özünüzə qayıdın. Bu video görüntünü ilk türk astronaft paylaşıb. Sizləri türk saysaydılar onda sıralama şəkildəki kimi olmalı, bu videonu paylaşan isə kosmosa çıxan dördüncü türk olmalı idi. Çox da zadı şey eləməyin.” məzmunlu paylaşım etmişdir. Kosmosa çıxan ilk türkün azərbaycanlı olmasına baxmayaraq, Türkiyə və Azərbaycan mediasının 2024-cü ilin yanvar ayında kosmosa getmiş türkiyəli astronavtı kosmosa getmiş ilk türk kimi qələmə verməsi onun narazılığına səbəb olmuşdur. O, bu hərəkətlə Türkiyədə yaşayan türklərin Azərbaycan türklərini türk olaraq qəbul etmədiklərini düşünərək sosial şəbəkə istifadəçilərinin nəzərinə 2 dövlət 1 millət prinsipinin əslində həqiqətə uyğun olmadığını göstərmək istəmiş və buna görə bu paylaşımı etmişdir. Məhkəmə istintaqı zamanı Şahid4 ifadəsində göstərdi ki, o, təqsirləndirilən şəxsin “Facebook” sosial şəbəkəsində türkçülüyə, Azərbaycana qarşı yazdığı statusuna tənqidi cavab yazmışdır. O, bu barədə ibtidai istintaq orqanında ifadə vermiş və o, həmin ifadəsini təsdiq edir. Həmçinin bildirdi ki, o, iş üzrə təqsirləndirilən şəxsi şəxsən tanımamış, o, təqsirləndirilən şəxsin sosial şəbəkədə istifadə etdiyi “Azərbaycan Türkü” adlı səhifəsi olduğunu bilmişdir. Həmin istifadəçi səhifəsi sosial şəbəkədə onun qarşısına təsadüfən çıxmış və o, həmin səhifədə cavab yazmışdır. O, təqsirləndirilən şəxsin həmin paylaşımında hansı sayda insanın yazdığını xatırlamır. Onun yazdığı cavaba təqsirləndirilən şəxs nalayiq ifadələrlə cavab vermişdir. İbtidai istintaq orqanında verdiyi iş materiallarında olan ifadəsində göstərilənlər düzgündür, onun bildirdiyi sözlərdir. Şahid4 ibtidai istintaq zamanı verdiyi iş materiallarında olan ifadəsindən müəyyən edilir ki, o, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı Təqsirləndirilən şəxs adlı şəxsi tanımır. O, “Facebook” sosial şəbəkəsində “Vasif Niftəliyev” adı ilə qeydiyyatdan keçmişdir. Həmin profili 2018-ci ilin əvvəllərindən istifadə edir. “Facebook” sosial şəbəkəsində qeydiyyatdan keçmiş “Azərbaycan Türkü” adlı profilin sahibini tanımır. Lakin həmin profilin sahibi ilə bir neçə dəfə paylaşımların rəy bölməsində yazışması olmuşdur. Həmin profilin sahibi mütəmadi olaraq paylaşımlar edərək Azərbaycan türklərini və Türkiyə türklərini təhqir etmiş, İrandakı molla rejimini isə həmişə tərifləmişdir. O, Azərbaycan dövlətinə və millətinə yönələn bu tipli paylaşımlara həmişə öz kəskin etirazını bildirmişdir. “Azərbaycan Türkü” adlı “Facebook” istifadəsçisi 18 avqust 2023-cü il tarixdə “Facebook” sosial şəbəkəsində “Afiq Əli” adı ilə qeydiyyatdan keçmiş profil sahibinin 17 avqust 2023-cü il tarixli paylaşımına cavab olaraq “Canavar, boz qurd itlər fəslinə aid olan heyvandır. Bu bədbəxt Azərbaycan “türkləri” də aparıb öz soyunu, kökünü itə köpəyə calayırlar. Bunlara deyirsən ki, ay insan, sən adəm övladısan, insansan. Deyir yox mən qurd oğlu qurdam, boz qurddan, asenadan törəmişik. İnsanlığı özünə təhqir bilir a kişi. Burda deyiblər ki, Allah adamın ağlın alınca, canın alsa yaxşıdır.” məzmunlu yazı paylaşmış, o da “Facebook” sosial şəbəkəsində “Vasif Nifteliyev” adı ilə qeydiyyatdan keçirdiyi profili vasitəsilə həmin paylaşımı tənqid etmiş və ona fikirlərinin alçaldıcı və həqiqətə uyğun olmadığını demişdir. Cavabında “Azərbaycan Türkü” adlı “Facebook” istifadəsçisi “Vasif Nifteliyev sən əvvəlcə insannan canavarın cinsi əlaqəsindən əmələ gələn öz soy kökünə bax, sonra kiməsə adamlıqdan danışarsan. Əsas salfetka olma. Aftafa paklayıcı alətdir. Çirkabı, nəcasəti yuyur, göndərir unitaza” məzmunlu rəy yazmışdır. Həqiqətən də “Azərbaycan Türkü” adlı “Facebook” istifadəsçisi 18 oktyabr 2023-cü il tarixdə “Azərbaycan Türkü” adlı profilində “Dalını başını cırıb, bu neçə vaxtda sidikli tumanını başına çəkib, haray haray mən türkəm deyib, bozqurdun işarəsi tutub, iki dövlət bir millət, bir ananın iki oğlu kimi şüarlar deyən pancırıqların əslində kimliyi bax belə üzə çıxır. Düz deyiblər ki, oğurluqla qəhbəliyin ömrü 40 gün olur. Beş gün tez, beş gün gec yalan üzə çıxır göründüyü kimi. Biz həmişə demişik ki, bunlar Türkiyə türkü deyillər, ateist, dinsiz cuhud kölələridir. Müsəlman türk qardaşlarımız da tüpürür sizin şərəfsiz sifətinizə. Vay olsun sizə." məzmunlu paylaşım etmiş, 19 oktyabr 2023-cü il tarixdə “bunlar yol qırağında dayanan tras fahişələrindən də həyasız millətdir. Deyir ki, Azərbaycana yeganə kömək edən ölkə və xalq itraildir. Ona görə də gedin qürurunuzu soxun dalınıza. Bizə borclusunuz. Milyardlarla dollara satıqları silaha yardım adı qoyub, qürurunuzu soxun dalınıza deyib Azərbaycanı təhqir edir. Ölün elə yaltaq kölələr. Bunlara haqq verib dəstəkləyənlərə elə düz edirlər. Soxmusuz qürurunuzu dalınıza ki, üzünüzə söyənlərə dəstək verirsiz. Könüllü kölələr.” məzmunlu yazını videofaylla birlikdə, 21 yanvar 2024-cü il tarixdə “Facebook” sosial şəbəkəsində “Gecə gündüz türk türk Azərbaycan türkü deyə şüvən salıb sidikli tumanları başına çəkənlərin nəzərinə. Sizə türk deyib türk yerinə qoyan da yoxdur. Özünüzə qayıdın. Bu video görüntünü ilk türk astronaft paylaşıb. Sizləri türk saysaydılar onda sıralama şəkildəki kimi olmalı, bu videonu paylaşan isə kosmosa çıxan dördüncü türk olmalı idi. Çox da zadı şey eləməyin.” məzmunlu yazını videofayl ilə birlikdə paylaşmış, 20 oktyabr 2023-cü il tarixdə “Türkiyədə türk və kürd qardaşlarımızın itrailə etiraz mitinqi.Sizin ağrınız acınız olsun Azərbaycandakı itrail köləsi pantürklərin canına.” məzmunlu paylaşım etmiş, 06 dekabr 2023-cü il tarixdə “Deyirlər bunlarla eyni tarixi milli adət ənənələrə, mədəniyyətə və sairəyə malikik. Yalançının var yoxuna, ənkə böyüyünün də əmvatına Tenqri xeyir soxub, tinini uçmaq eləsin, üstünə də İran adlanan yerin həmədan eşşəkləri anqırsın” məzmunlu yazı yazaraq video paylaşmış, 07 noyabr 2023-cü il tarixdə “Sidikli tumanlarını başlarına çəkib, yahudilər qardaşımızdır deyib gecə gündüz qəhbəşüvənlik edib, İranı Fələstini söyən cuhud kölələri di yığın pirinizi pırtınızı evlərinizi boşaldın, özünüzə yaşamağa yer axtarın cuhud qardaşlarınız gəlirlər. Demirdiz itrail yanımızda, dalımızda, başımızda olub 44 günlük müharibədə, buyurun bu da sizin götəgirənliyinizin cavabı. Adamın başına bax belə batırırlar. Burda deyiblər ki, Tenqri xeyir soxsun.” yazıları yazaraq üzərində “Yəhudi bloger: Rədd olun gedin Azərbaycandan, Azərbaycan yahudilərindi” məzmunlu yazı yazılmış videonu paylaşmışdır və o, həmin paylaşımları “Facebook” sosial şəbəkəsində görmüşdür. “Azərbaycan Türkü” adlı “Facebook” istifadəsçisinə etirazını bildirdikdə həmin profilin istifadəçisi onu təhqir etdiyinə görə onun digər paylaşımlarına münasibət bildirməmişdir. Məhkəmə istintaqı zamanı Şahid1 ifadəsində göstərdi ki, o, iş üzrə təqsirləndirilən şəxsi şəxsən tanımamışdır. O, “Facebook” sosial şəbəkəsindəki “Azərbaycan Türkü” adlı səhifədən məlumatlıdır, həmin səhifədəki paylaşımları sosial şəbəkədə görmüşdür. Lakin o, həmin paylaşımların məzmununu hazırda xatırlamır, ibtidai istintaq orqanında ifadəsi alınarkən həmin paylaşımlar barədə bildiklərini demişdir. O, qeyd olunan səhifədəki paylaşımları oxumuş, bəzilərini “like” etmiş, yəni bəyənmə işarəsinə toxunmuşdur. O, təqsirləndirilən şəxsin həmin paylaşımlarının heç birinə cavab yazaraq rəy bildirməmişdir. O, “Facebook” sosial şəbəkəsinə hərdən daxil olaraq istifadə etmişdir. O, hazırda təfərrüatı ilə xatırlamır, lakin ibtidai istintaq zamanı verdiyi ifadəsini təsdiq edir. Həmçinin bildirdi ki, “Azərbaycan Türkü” adlı səhifə onun “Facebook” sosial şəbəkəsindəki istifadəçi profilinin dostluq siyahısında olmuşdur. O, “Azərbaycan Türkü” adlı səhifədəki paylaşımları görüb oxumuş, lakin həmin paylaşımların məzmununun nədən ibarət olduğunu hazırda xatırlamır. İbtidai istintaq orqanında ona qarşı hər hansı təzyiq edilməmişdir. Onun verdiyi ifadə müstəntiq tərəfindən kompüter vasitəsilə tərtib edildikdən sonra çap edilərək oxuması üçün verilmiş, lakin o, həmin vaxt hərarəti yüksək olduğundan ifadəsini tam olaraq, sona qədər oxumamışdır. Müstəntiq ona “Azərbaycan Türkü” adlı səhifədəki paylaşımları, həmin paylaşımlardan onun “like” etdikləri göstərilərək soruşmuş, o da həmin paylaşımları gördüyünü və bəzilərini “like” etdiyini bildirmişdir. Şahid1 ibtidai istintaq zamanı verdiyi iş materiallarında olan ifadəsindən müəyyən edilir ki, o, uşaqlıqdan ibadətlə məşğuldur. Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı Təqsirləndirilən şəxs adlı şəxsi tanımır. Aktiv istifadəçi olmasa da, “Facebook” sosial şəbəkəsindən istifadə edir. “Facebook” sosial şəbəkəsində “Gasan Mamedov” adı ilə qeydiyyatdan keçmişdir. Həmin profili xatırladığı qədər 2020-ci ilin əvvəllərindən istifadə edir. “Facebook” sosial şəbəkəsində qeydiyyatdan keçmiş “Azərbaycan Türkü” adlı profilin sahibini ancaq “Facebook” sosial şəbəkəsi üzərindən tanıyır. “Facebook” sosial şəbəkəsində ona xeyli adam dostluq göndərmişdir. Dostluq göndərən şəxslərin içindən dindar olanların dostluqlarını qəbul etmişdir. “Azərbaycan Türkü” adlı profil də belə profillərdən biri olmuşdur. Həmin profildə əsasən dini məzmunlu, bəzən də türkçülüyün əleyhinə olan paylaşımlar edilmişdir. “Azərbaycan Türkü” adlı istifadəçinin videofayllarla birlikdə paylaşılmış 19 oktyabr 2023-cü il tarixdə “bunlar yol qırağında dayanan tras fahişələrindən də həyasız millətdir. Deyir ki, Azərbaycana yeganə kömək edən ölkə və xalq itraildir. Ona görə də gedin qürurunuzu soxun dalınıza. Bizə borclusunuz. Milyardlarla dollara satıqları silaha yardım adı qoyub, qürurunuzu soxun dalınıza deyib Azərbaycanı təhqir edir. Ölün elə yaltaq kölələr. Bunlara haqq verib dəstəkləyənlərə elə düz edirlər. Soxmusuz qürurunuzu dalınıza ki, üzünüzə söyənlərə dəstək verirsiz. Könüllü kölələr.” məzmunlu yazı və 21 yanvar 2024-cü il tarixdə “Facebook” sosial şəbəkəsində “Gecə gündüz türk türk Azərbaycan türkü deyə şüvən salıb sidikli tumanları başına çəkənlərin nəzərinə. Sizə türk deyib türk yerinə qoyan da yoxdur. Özünüzə qayıdın. Bu video görüntünü ilk türk astronaft paylaşıb. Sizləri türk saysaydılar onda sıralama şəkildəki kimi olmalı, bu videonu paylaşan isə kosmosa çıxan dördüncü türk olmalı idi. Çox da zadı şey eləməyin.” məzmunlu yazını onun bu fikirlərini ciddi qəbul etmədiyindən və yazılmış yazıları tam oxumadığından bəyənmişdir. Onun bu paylaşımının cinayət xarakterli olduğundan məlumatı olmamışdır. O, həmişə hər hansısa millətin ləyaqətinin alçaldılmasının əleyhinə olmuşdur. Həqiqətən də “Azərbaycan Türkü” adlı “Facebook” istifadəçisi 18 avqust 2023-cü il tarixdə “Facebook” sosial şəbəkəsində “Afiq Əli” adı ilə qeydiyyatdan keçmiş profil sahibinin 17 avqust 2023-cü il tarixli paylaşımına cavab olaraq “Canavar, boz qurd itlər fəslinə aid olan heyvandır. Bu bədbəxt Azərbaycan “türkləri” də aparıb öz soyunu, kökünü itə köpəyə calayırlar. Bunlara deyirsən ki, ay insan, sən adəm övladısan, insansan. Deyir yox mən qurd oğlu qurdam, boz qurddan, asenadan törəmişik. İnsanlığı özünə təhqir bilir a kişi. Burda deyiblər ki, Allah adamın ağlın alınca, canın alsa yaxşıdır.” məzmunlu yazı paylaşmış, həmçinin öz paylaşımının rəy bölməsində “Facebook” sosial şəbəkəsində “Vasif Nifteliyev” adı ilə qeydiyyatdan keçmiş profil sahibinin rəyinə cavab olaraq “Vasif Nifteliyev sən əvvəlcə insannan canavarın cinsi əlaqəsindən əmələ gələn öz soy kökünə bax, sonra kiməsə adamlıqdan danışarsan. Əsas salfetka olma. Aftafa paklayıcı alətdir. Çirkabı, nəcasəti yuyur, göndərir unitaza” məzmunlu rəy yazmış, 18 oktyabr 2023-cü il tarixdə “Azərbaycan Türkü” adlı profilində “Dalını başını cırıb, bu neçə vaxtda sidikli tumanını başına çəkib, haray haray mən türkəm deyib, bozqurdun işarəsi tutub, iki dövlət bir millət, bir ananın iki oğlu kimi şüarlar deyən pancırıqların əslində kimliyi bax belə üzə çıxır. Düz deyiblər ki, oğurluqla qəhbəliyin ömrü 40 gün olur. Beş gün tez, beş gün gec yalan üzə çıxır göründüyü kimi. Biz həmişə demişik ki, bunlar Türkiyə türkü deyillər, ateist, dinsiz cuhud kölələridir. Müsəlman türk qardaşlarımız da tüpürür sizin şərəfsiz sifətinizə. Vay olsun sizə.” məzmunlu paylaşım etmiş, 20 oktyabr 2023-cü il tarixdə “Türkiyədə türk və kürd qardaşlarımızın itrailə etiraz mitinqi. Sizin ağrınız acınız olsun Azərbaycandakı itrail köləsi pantürklərin canına." məzmunlu paylaşım etmiş, 06 dekabr 2023-cü il tarixdə “Deyirlər bunlarla eyni tarixi milli adət ənənələrə, mədəniyyətə və sairəyə malikik. Yalançının var yoxuna, ənkə böyüyünün də əmvatına Tenqri xeyir soxub, tinini uçmaq eləsin, üstünə də İran adlanan yerin həmədan eşşəkləri anqırsın” məzmunlu yazı yazaraq video paylaşmış, 07 noyabr 2023-cü il tarixdə “Sidikli tumanlarını başlarına çəkib, yəhudilər qardaşımızdır deyib gecə gündüz qəhbəşüvənlik edib, İranı Fələstini söyən cuhud kölələri di yığın pirinizi pırtınızı evlərinizi boşaldın, özünüzə yaşamağa yer axtarın cuhud qardaşlarınız gəlirlər. Demirdiz itrail yanımızda, dalımızda, başımızda olub 44 günlük müharibədə, buyurun bu da sizin götəgirənliyinizin cavabı. Adamın başına bax belə batırırlar. Burda deyiblər ki, Tenqri xeyir soxsun.” yazıları yazaraq üzərində “Yəhudi bloger: Rədd olun gedin Azərbaycandan, Azərbaycan yahudilərindi” məzmunlu yazı yazılmış videonu paylaşmışdır. Bu paylaşımları “Facebook” sosial şəbəkəsində görmüş, həmin fikirlər onda narazılıq doğurduğundan paylaşımları bəyənməmiş və onlara münasibət bildirməmişdir. Məhkəmə istintaqı zamanı Şahid2 ifadəsində göstərdi ki, o, iş üzrə təqsirləndirilən şəxsi şəxsən tanımamış, hər hansı münasibətləri olmamış, o, təqsirləndirilən şəxsin “Facebook” sosial şəbəkəsindəki istifadəçi səhifəsində paylaşdığı müəyyən yazıları oxuyaraq “like” etmiş, yəni bəyənmə işarəsinə toxunmuşdur. Hazırda o, həmin səhifənin adının nə olduğunu xatırlamır. Həmçinin bildirdi ki, təqsirləndirilən şəxsin sosial şəbəkədə paylaşdığı yazı və videolar dini məzmunda olmuşdur. O, ibtidai istintaq zamanı verdiyi ifadəsini oxumuş, tərtib edilmiş həmin ifadəsində qeyd olunanlar düzgün göstərilmişdir. Şahid2 ibtidai istintaq zamanı verdiyi iş materiallarında olan ifadəsindən müəyyən edilir ki, o, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı Təqsirləndirilən şəxs adlı şəxsi tanımır. “Facebook” sosial şəbəkəsindən istifadə edir. “Facebook” sosial şəbəkəsində “Şahid2” adı ilə qeydiyyatdan keçmişdir. Həmin profili 2022-ci ildən istifadə edir. “Facebook” sosial şəbəkəsində qeydiyyatdan keçmiş “Azərbaycan Türkü” adlı profilin sahibini tanımır. “Azərbaycan Türkü” adlı profili “Facebook” sosial şəbəkəsi üzərindən tanıyır. “Facebook” sosial şəbəkəsində ona dostluq göndərən şəxslərin hamısını dostluğuna qəbul etmişdir. “Azərbaycan Türkü” adlı profil də belə profillərdən biri olmuşdur. Həmin profildə əsasən dini məzmunlu və türkləri təhqir edən paylaşımlar edilmişdir. Həqiqətən də “Azərbaycan Türkü” adlı “Facebook” istifadəsçisi 18 avqust 2023-cü il tarixdə “Facebook” sosial şəbəkəsində “Afiq Əli” adı ilə qeydiyyatdan keçmiş profil sahibinin 17 avqust 2023-cü il tarixli paylaşımına cavab olaraq “Canavar, boz qurd itlər fəslinə aid olan heyvandır. Bu bədbəxt Azərbaycan “türkləri” də aparıb öz soyunu, kökünü itə köpəyə calayırlar. Bunlara deyirsən ki, ay insan, sən adəm övladısan, insansan. Deyir yox mən qurd oğlu qurdam, boz qurddan, asenadan törəmişik. İnsanlığı özünə təhqir bilir a kişi. Burda deyiblər ki, Allah adamın ağlın alınca, canın alsa yaxşıdır.” məzmunlu yazı paylaşmış, həmçinin öz paylaşımının rəy bölməsində “Facebook” sosial şəbəkəsində “Vasif Nifteliyev” adı ilə qeydiyyatdan keçmiş profil sahibinin rəyinə cavab olaraq “Vasif Nifteliyev sən əvvəlcə insannan canavarın cinsi əlaqəsindən əmələ gələn öz soy kökünə bax, sonra kiməsə adamlıqdan danışarsan. Əsas salfetka olma. Aftafa paklayıcı alətdir. Çirkabı, nəcasəti yuyur, göndərir unitaza” məzmunlu rəy yazmış, 18 oktyabr 2023-cü il tarixdə “Azərbaycan Türkü” adlı profilində “Dalını başını cırıb, bu neçə vaxtda sidikli tumanını başına çəkib, haray haray mən türkəm deyib, bozqurdun işarəsi tutub, iki dövlət bir millət, bir ananın iki oğlu kimi şüarlar deyən pancırıqların əslində kimliyi bax belə üzə çıxır. Düz deyiblər ki, oğurluqla qəhbəliyin ömrü 40 gün olur. Beş gün tez, beş gün gec yalan üzə çıxır göründüyü kimi. Biz həmişə demişik ki, bunlar Türkiyə türkü deyillər, ateist, dinsiz cuhud kölələridir. Müsəlman türk qardaşlarımız da tüpürür sizin şərəfsiz sifətinizə. Vay olsun sizə.” məzmunlu paylaşım etmiş, 19 oktyabr 2023-cü il tarixdə “bunlar yol qırağında dayanan tras fahişələrindən də həyasız millətdir. Deyir ki, Azərbaycana yeganə kömək edən ölkə və xalq itraildir. Ona görə də gedin qürurunuzu soxun dalınıza. Bizə borclusunuz. Milyardlarla dollara satıqları silaha yardım adı qoyub, qürurunuzu soxun dalınıza deyib Azərbaycanı təhqir edir. Ölün elə yaltaq kölələr. Bunlara haqq verib dəstəkləyənlərə elə düz edirlər. Soxmusuz qürurunuzu dalınıza ki, üzünüzə söyənlərə dəstək verirsiz. Könüllü kölələr.” məzmunlu yazını videofaylla birlikdə, 21 yanvar 2024-cü il tarixdə “Facebook” sosial şəbəkəsində “Gecə gündüz türk türk Azərbaycan türkü deyə şüvən salıb sidikli tumanları başına çəkənlərin nəzərinə. Sizə türk deyib türk yerinə qoyan da yoxdur. Özünüzə qayıdın. Bu video görüntünü ilk türk astronaft paylaşıb. Sizləri türk saysaydılar onda sıralama şəkildəki kimi olmalı, bu videonu paylaşan isə kosmosa çıxan dördüncü türk olmalı idi. Çox da zadı şey eləməyin.” məzmunlu yazını videofayl ilə birlikdə paylaşmış, 20 oktyabr 2023-cü il tarixdə “Türkiyədə türk və kürd qardaşlarımızın itrailə etiraz mitinqi. Sizin ağrınız acınız olsun Azərbaycandakı itrail köləsi pantürklərin canına.” məzmunlu paylaşım etmiş, 06 dekabr 2023-cü il tarixdə “Deyirlər bunlarla eyni tarixi milli adət ənənələrə, mədəniyyətə və sairəyə malikik. Yalançının var yoxuna, ənkə böyüyünün də əmvatına Tenqri xeyir soxub, tinini uçmaq eləsin, üstünə də İran adlanan yerin həmədan eşşəkləri anqırsın” məzmunlu yazı yazaraq video paylaşmış, 07 noyabr 2023-cü il tarixdə “Sidikli tumanlarını başlarına çəkib, yahudilər qardaşımızdır deyib gecə gündüz qəhbəşüvənlik edib, İranı Fələstini söyən cuhud kölələri di yığın pirinizi pırtımzı evlərinizi boşaldın, özünüzə yaşamağa yer axtarın cuhud qardaşlarınız gəlirlər. Demirdiz itrail yanımızda, dalımızda, başımızda olub 44 günlük müharibədə, buyurun bu da sizin götəgirənliyinizin cavabı. Adamın başına bax belə batırırlar. Burda deyiblər ki, Tenqri xeyir soxsun.” yazıları yazaraq üzərində “Yəhudi bloger: Rədd olun gedin Azərbaycandan, Azərbaycan yahudilərindi” məzmunlu yazı yazılmış videonu paylaşmışdır. O, bu paylaşımları “Facebook” sosial şəbəkəsində gördükdə həmin fikirlər onda narazılıq doğurduğundan paylaşımları bəyənməmiş və onlara münasibət bildirməmişdir. Lakin dostluğunda olan şəxslərin sayı azalmasın deyə həmin profili dostluqdan çıxarmamışdır. Məhkəmə istintaqı zamanı ifadəsi elan edilərək tədqiq edilmiş Şahid3 ifadəsindən müəyyən edilir ki, o, fərdi qaydada usta kimi fəaliyyət göstərir. Bir neçə dəfə İran islam Respublikasına Məşhəd şəhərinə, oradan da İraqın Kərbala şəhərinə ziyarətə getmişdir. Lakin xarici dövlətdə yaşayan və ya xarici dövlətin vətəndaşı olan kimləsə münasibəti və ya əlaqəsi yoxdur. O, “Facebook” sosial şəbəkəsindən istifadə edir. “Facebook” sosial şəbəkəsində “Şahid3” adı ilə qeydiyyatdan keçmişdir. Həmin profili xatırladığı qədər 2011-ci ilin əvvəllərindən istifadə edir. “Azərbaycan Türkü” adlı “Facebook” profilinin sahibini şəxsən tanımır. Həmin profil ona dostluq göndərmiş, o isə qəbul etmişdir. Həmin profildə əsasən dini məzmunlu, bəzən də türkçülüyün əleyhinə olan paylaşımlar edilmişdir. Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı Təqsirləndirilən şəxs rayon adamı kimi tanımış, Xaçmaza gedərkən təxminən ildə bir dəfə Yaşarı görmüşdür. Lakin yaxın münasibətləri və əlaqələri yoxdur. “Azərbaycan Türkü” adlı “Facebook” profilinin sahibini Təqsirləndirilən şəxs olmasını xatırlamır. “Azərbaycan Türkü” adlı “Facebook” istifadəçisi 18 avqust 2023-cü il tarixdə “Facebook” sosial şəbəkəsində “Afiq Əli” adı ilə qeydiyyatdan keçmiş profil sahibinin 17 avqust 2023-cü il tarixli paylaşımına cavab olaraq “Canavar, boz qurd itlər fəslinə aid olan heyvandır. Bu bədbəxt Azərbaycan “türkləri” də aparıb öz soyunu, kökünü itə köpəyə calayırlar. Bunlara deyirsən ki, ay insan, sən adəm övladısan, insansan. Deyir yox mən qurd oğlu qurdam, boz qurddan, asenadan törəmişik. İnsanlığı özünə təhqir bilir a kişi. Burda deyiblər ki, Allah adamın ağlın alınca, canın alsa yaxşıdır.” məzmunlu yazı paylaşmış, həmçinin öz paylaşımının rəy bölməsində “Facebook” sosial şəbəkəsində “Vasif Nifteliyev” adı ilə qeydiyyatdan keçmiş profil sahibinin rəyinə cavab olaraq “Vasif Nifteliyev sən əvvəlcə insannan canavarın cinsi əlaqəsindən əmələ gələn öz soy kökünə bax, sonra kiməsə adamlıqdan danışarsan. Əsas salfetka olma. Aftafa paklayıcı alətdir. Çirkabı, nəcasəti yuyur, göndərir unitaza” məzmunlu rəy yazmış, 18 oktyabr 2023-cü il tarixdə “Azərbaycan Türkü” adlı profilində “Dalını başını cırıb, bu neçə vaxtda sidikli tumanını başına çəkib, haray haray mən türkəm deyib, bozqurdun işarəsi tutub, iki dövlət bir millət, bir ananın iki oğlu kimi şüarlar deyən pancırıqların əslində kimliyi bax belə üzə çıxır. Düz deyiblər ki, oğurluqla qəhbəliyin ömrü 40 gün olur. Beş gün tez, beş gün gec yalan üzə çıxır göründüyü kimi. Biz həmişə demişik ki, bunlar Türkiyə türkü deyillər, ateist, dinsiz cuhud kölələridir. Müsəlman türk qardaşlarımız da tüpürür sizin şərəfsiz sifətinizə. Vay olsun sizə.” məzmunlu paylaşım etmiş, 19 oktyabr 2023-cü il tarixdə “bunlar yol qırağında dayanan tras fahişələrindən də həyasız millətdir. Deyir ki, Azərbaycana yeganə kömək edən ölkə və xalq itraildir. Ona görə də gedin qürurunuzu soxun dalınıza. Bizə borclusunuz. Milyardlarla dollara satıqları silaha yardım adı qoyub, qürurunuzu soxun dalınıza deyib Azərbaycanı təhqir edir.Ölün elə yaltaq kölələr. Bunlara haqq verib dəstəkləyənlərə elə düz edirlər. Soxmusuz qürurunuzu dalınıza ki, üzünüzə söyənlərə dəstək verirsiz. Könüllü kölələr.” məzmunlu yazını videofaylla birlikdə, 21 yanvar 2024-cü il tarixdə “Facebook” sosial şəbəkəsində “Gecə gündüz türk türk Azərbaycan türkü deyə şüvən salıb sidikli tumanları başına çəkənlərin nəzərinə. Sizə türk deyib türk yerinə qoyan da yoxdur. Özünüzə qayıdın. Bu video görüntünü ilk türk astronaft paylaşıb. Sizləri türk saysaydılar onda sıralama şəkildəki kimi olmalı, bu videonu paylaşan isə kosmosa çıxan dördüncü türk olmalı idi. Çox da zadı şey eləməyin.” məzmunlu yazını videofayl ilə birlikdə paylaşmış, 20 oktyabr 2023-cü il tarixdə “Türkiyədə türk və kürd qardaşlarımızın itrailə etiraz mitinqi. Sizin ağrınız acınız olsun Azərbaycandakı itrail köləsi pantürklərin canına.” məzmunlu paylaşım etmiş, 06 dekabr 2023-cü il tarixdə “Deyirlər bunlarla eyni tarixi milli adət ənənələrə, mədəniyyətə və sairəyə malikik. Yalançının var yoxuna, ənkə böyüyünün də əmvatına Tenqri xeyir soxub, tinini uçmaq eləsin, üstünə də İran adlanan yerin həmədan eşşəkləri anqırsın” məzmunlu yazı yazaraq video paylaşmış, 07 noyabr 2023-cü il tarixdə “Sidikli tumanlarını başlarına çəkib, yəhudilər qardaşımızdır deyib gecə gündüz qəhbəşüvənlik edib, İranı Fələstini söyən cuhud kölələri di yığın pirinizi pırtımzı evlərinizi boşaldın, özünüzə yaşamağa yer axtarın cuhud qardaşlarınız gəlirlər. Demirdiz itrail yanımızda, dalımızda, başımızda olub 44 günlük müharibədə, buyurun bu da sizin götəgirənliyinizin cavabı. Adamın başına bax belə batırırlar. Burda deyiblər ki, Tenqri xeyir soxsun.” yazıları yazaraq üzərində “Yəhudi bloger: Rədd olun gedin Azərbaycandan, Azərbaycan yahudilərindi” məzmunlu yazı yazılmış videonu paylaşmışdır. O, bu paylaşımları “Facebook” sosial şəbəkəsində gördükdə həmin fikirlər onda narazılıq doğurduğundan paylaşımları bəyənməmiş və onlara münasibət bildirməmişdir. Lakin profilin istifadəçisi dini mövzuda paylaşımlar da etdiyinə görə həmin profili dostluğundan çıxarmamışdır. Özü də İsrailin Fələstin əhalisinə qarşı etdiyi haqsızlığa görə bəzi paylaşımlar etmiş və o yönümdə olan paylaşımları bəyənmişdir, lakin heç vaxt hər hansı təhqiramiz sözlərdən istifadə etməmiş, eləcə də təhqiramiz fikirləri bəyənməmişdir. İş materiallarında olan 13 fevral 2024-cü il tarixli Baxış protokolundan müəyyən edilir ki, iş üzrə Təqsirləndirilən şəxs qeydiyyatda olmaqla yaşadığı ünvan 2 ünvanına baxış keçirilmiş və baxış zamanı 1 ədəd “Tecno Spark 20 Pro” markalı “Tecno Kj6” modelli mobil telefon, 1 ədəd “Samsung A23” markalı mobil telefon, 1 ədəd “Samsung Xperia” markalı mobil telefon, 2 ədəd fləş-kart, 1 ədəd bulutuz qurğusu, 4 ədəd bank kartı, müxtəlif qeydlər edilmiş bloknot və kağız parçaları, 2 ədəd vizitkart, 1 ədəd poverbank, 1 ədəd “Canon” markalı fotoaparat və 13 ədəd disk aşkar edilərək götürülmüşdür. İş materiallarında olan 17 fevral 2024-cü il tarixli “Mobil telefona baxış keçirilməsi barədə” protokoldan, həmçinin “Facebook” sosial şəbəkəsində “Azərbaycan Türkü” adlı istifadəçinin səhifəsindən edilmiş skrinşotlardan: Təqsirləndirilən şəxs istifadəçisi olduğu “Facebook” sosial şəbəkəsində özü tərəfindən qeydiyyatdan keçirilərək istifadə olunmuş “Azərbaycan Türkü” adlı profilin olması müəyyən edilmişdir. Həmin hesaba +**********43 nömrəli mobil telefon nömrəsi bağlanılmışdır, profil sahibinin doğum tarixinin 04 yanvar 1970ci il olması, X15 Türk Liseyini bitirməsi, əslən Bakı şəhərindən olması və Saray qəsəbəsində yaşaması göstərilmişdir. Bundan başqa, həmin profildən istifadə etməklə 18 avqust 2023-cü il tarixdə “Facebook” sosial şəbəkəsində “Afiq Əli” adı ilə qeydiyyatdan keçmiş profil sahibinin 17 avqust 2023-cü il tarixli paylaşımına cavab olaraq “Canavar, boz qurd itlər fəslinə aid olan heyvandır. Bu bədbəxt Azərbaycan “türkləri” də aparıb öz soyunu, kökünü itə köpəyə calayırlar. Bunlara deyirsən ki, ay insan, sən adəm övladısan, insansan. Deyir yox mən qurd oğlu qurdam, boz qurddan, asenadan törəmişik. İnsanlığı özünə təhqir bilir a kişi. Burda deyiblər ki, Allah adamın ağlın alınca, canın alsa yaxşıdır.” məzmunlu yazı paylaşması, həmçinin öz paylaşımının rəy bölməsində “Facebook” sosial şəbəkəsində “Vasif Nifteliyev” adı ilə qeydiyyatdan keçmiş profil sahibinin rəyinə cavab olaraq “Vasif Nifteliyev sən əvvəlcə insannan canavarın cinsi əlaqəsindən əmələ gələn öz soy kökünə bax, sonra kiməsə adamlıqdan danışarsan. Əsas salfetka olma.Aftafa paklayıcı alətdir. Çirkabı, nəcasəti yuyur, göndərir unitaza” məzmunlu rəy yazması, 18 oktyabr 2023-cü il tarixdə “Azərbaycan Türkü” adlı profilində “Dalını başını cırıb, bu neçə vaxtda sidikli tumanını başına çəkib, haray haray mən türkəm deyib, bozqurdun işarəsi tutub, iki dövlət bir millət, bir ananın iki oğlu kimi şüarlar deyən pancırıqların əslində kimliyi bax belə üzə çıxır. Düz deyiblər ki, oğurluqla qəhbəliyin ömrü 40 gün olur. Beş gün tez, beş gün gec yalan üzə çıxır göründüyü kimi. Biz həmişə demişik ki, bunlar Türkiyə türkü deyillər, ateist, dinsiz cuhud köləiəridir. Müsəlman türk qardaşlarımız da tüpürür sizin şərəfsiz sifətinizə. Vay olsun sizə.” məzmunlu paylaşım etməsi, 19 oktyabr 2023-cü il tarixdə video paylaşaraq həmin paylaşıma “bunlar yol qırağında dayanan tras fahişələrindən də həyasız millətdir. Deyir ki, Azərbaycana yeganə kömək edən ölkə və xalq itraildir. Ona görə də gedin qürurunuzu soxun dalınıza.Bizə borclusunuz. Milyardlarla dollara satıqları silaha yardım adı qoyub, qürurunuzu soxun dalınıza deyib Azərbaycanı təhqir edir. Ölün elə yaltaq kölələr. Bunlara haqq verib dəstəkləyənlərə elə düz edirlər.Soxmusuz qürurunuzu dalınıza ki, üzünüzə söyənlərə dəstək verirsiz.Könüllü kölələr.” məzmunlu yazı əlavə etməsi, 20 oktyabr 2023-cü il tarixdə “Türkiyədə türk və kürd qardaşlarımızın itrailə etiraz mitinqi. Sizin ağrınız acınız olsun Azərbaycandakı itrail köləsi pantürklərin canına.” məzmunlu paylaşım etməsi, 07 noyabr 2023-cü il tarixdə “Sidikli tumanlarını başlarına çəkib, yəhudilər qardaşımızdır deyib gecə gündüz qəhbəşüvənlik edib, İranı Fələstini söyən cuhud kölələri di yığın pirinizi pırtınızı evlərinizi boşaldın, özünüzə yaşamağa yer axtarın cuhud qardaşlarınız gəlirlər. Demirdiz itrail yanımızda, dalımızda, başımızda olub 44 günlük müharibədə, buyurun bu da sizin götəgirənliyinizin cavabı. Adamın başına bax belə batırırlar. Burda deyiblər ki, Tenqri xeyir soxsun.” yazdan yazaraq üzərində “Yəhudi bloger: Rədd olun gedin Azərbaycandan, Azərbaycan yahudilərindi” məzmunlu yazı yazılmış videonu paylaşması, 06 dekabr 2023-cü il tarixdə “Deyirlər bunlarla eyni tarixi milli adət ənənələrə, mədəniyyətə və şairəyə malikik. Yalançının var yoxuna, ənkə böyüyünün də əmvatına Tenqri xeyir soxub, tinini uçmaq eləsin, üstünə də İran adlanan yerin həmədan eşşəkləri anqırsın” məzmunlu yazı yazaraq video paylaşması və 21 yanvar 2024-cü il tarixdə “Facebook” sosial şəbəkəsində “Gecə gündüz türk türk Azərbaycan türkü deyə şüvən salıb sidikli tumanları başına çəkənlərin nəzərinə. Sizə türk deyib türk yerinə qoyan da yoxdur. Özünüzə qayıdın. Bu video görüntünü ilk türk astronaft paylaşıb. Sizləri türk saysaydılar onda sıralama şəkildəki kimi olmalı, bu videonu paylaşan isə kosmosa çıxan dördüncü türk olmalı idi. Çox da zadı şey eləməyin.” məzmunlu paylaşım etməsi müəyyən edilmişdir. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti İstintaq baş idarəsinin 26 mart 2024-cü il tarixli, 9/1340 nömrəli cavab məktubundan müəyyən edilir ki, Təqsirləndirilən şəxs götürülmüş “KJ6 TECNO SPARK 20 PRO” markalı mobil telefonun İMEİ kodları “**********98028 və **********98036”-dır, mobil telefonun sol hissəsində olan simkart yerinə 1 ədəd “Nar mobile” mobil operatoruna məxsus +**********98 nömrəli sim-kart quraşdırılmışdır, mobil telefona quraşdırılmış “Facebook” mobil tətbiqində ’’Azərbaycan Türkü” adı ilə ********** mobil telefon nömrəsi vasitəsilə qeydiyyata keçirilmiş (https://www/facebook.com/ profile.php?id=**********41765&mibextid=ZbWKwL) profilin istifadəçisi xx xxxxxx 1970-ci il tarixdə doğulmuş, Xaçmaz şəhərində yaşamış Təqsirləndirilən şəxs Məmməd oğludur, həmin profil onun tərəfindən idarə olunmuşdur. Bundan başqa, mobil telefonun statistik məlumatlarında aparılmış araşdırmalar zamanı “Azərbaycan Türkü” adlı “Facebook” sosial şəbəkə profili sahibi tərəfindən milli və sosial nifrət və düşmənçiliyin salınmasına, milli ləyaqətin alçaldılmasına yönələn 7 paylaşım etdiyi 18 avqust 2023-cü il, 18 oktyabr 2023-cü il, 19 oktyabr 2023-cü il, 20 oktyabr 2023-cü il, 06 dekabr 2023-cü il, 07 noyabr 2023-cü il və 21 yanvar 2024-cü il tarixlərdə Azərbaycan Respublikasının Xaçmaz şəhərində olmuşdur. Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin məhkəmə kompüter-texniki ekspertizasının 09 aprel 2024-cü il tarixli, 5/333 saylı rəyindən müəyyən edilir ki: 1. Təqdim edilmiş bir ədəd sensor ekran və “Android 13” əməliyyat sistemi ilə təchiz olunmuş “TECNO SPARK 20 PRO” markalı “TECNO KJ6” modelli “**********98028, **********98036” İMEİ kodlu mobil smartfon hal-hazırda işlək vəziyyətdə olub, istifadə üçün yararlıdır; 2. Təqdim olunmuş “TECNO SPARK 20 PRO” markalı “TECNO KJ6” modelli mobil smartfonun yaddaşında istifadəçi tərəfindən quraşdırılmış “Facebook” sosial şəbəkəsinə girişi təmin edən “444.0.0.42.110” versiyalı “Facebook” mobil tətbiqi müəyyən edilmişdir; 3. Təqdim olunan mobil cihaz yaddaşında aşkar olunmuş “Facebook” mobil tətbiqinin daxilinə baxış keçirilən zaman “Facebook” sosial şəbəkəsində qeydiyyatdan keçmiş profili və həmin profil və həmin istifadəçi profili üzərində aparılmış məlumat mübadiləsi aşkar olunmuşdur. Məhkəmə kompüter-texniki ekspertizasında aparılan tədqiqatların hamısı “off-line” yəni, internetə qoşulmadan aparıldığından tədqiqat zamanı “Facebook” sosial şəbəkəsinə girişi təmin edən müvafiq proqram təminatında aşkar olunmuş istifadəçi profilinin “URL” linkinin müəyyən edilməsi mümkün olmamışdır. Mobil smartfonun əsas menyusunun “Al Gallery” bölməsində olan foto və videolar əsasında demək olar ki, tədqiq olunan mobil smartfonun yaddaşında aşkar olunmuş “Facebook“ sosial şəbəkəsinə aid istifadəçi profilinin adınının “Azərbaycan Türkü” olması istisna edilməmişdir; 4. Təqdim edilmiş smartfonun menyu hissəsinin “Al Gallery" bölməsində həmin mobil cihazın yaddaşında aşkar olunan “Facebook“ sosial şəbəkəsinə aid “Azərbaycan Türkü” adlı olması istisna edilməyən profil üzrə istifadəçi tərəfindən edilmiş bütün paylaşımların statistikasını özündə əks etdirən foto və video fayllar müəyyən olunmuşdur. Həmin Fayllar seçilərək elektron formada 1 ədəd “DVD-R” tipli optik diskdə ekspert rəyinə əlavə edilmişdir. İş materiallarında olan məhkəmə kompüter-texniki ekspertizasının 09 aprel 2024-cü il tarixli, 5/333 saylı rəyinə əlavə edilmiş DVD diskdən və 04 may 2024-cü il tarixli protokoldan müəyyən edilir ki, həmin diskə yazılmış məlumatlarda Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən “Facebook” sosial şəbəkəsindəki “Azərbaycan Türkü” adlı profilindən etdiyi paylaşımların fotoşəkilləri və videofayllarının olması müəyyən edilmiş, 17 fevral 2024-cü il tarixli “Mobil telefona baxış keçirilməsi barədə” protokolda, həmçinin “Facebook” sosial şəbəkəsində “Azərbaycan Türkü” adlı istifadəçinin səhifəsindən edilmiş skrinşotlarda əks olunmuş paylaşımların olması müəyyən edilmişdir. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin məhkəmə-linqvistik ekspertizasının 06 may 2024-cü il tarixli, 3-16- 16/2-4/347 saylı rəyindən müəyyən edilir ki, ekspertizaya təqdim edilmiş, “Facebook” sosial şəbəkəsindəki “Azərbaycan Türkü” adlı profildə paylaşılmış və ekspertizaya təqdim edilmiş paylaşımlarda milli, irqi, dini və ya sosial nifrət və düşmənçiliyin salınmasına, milli ləyaqətin alçaldılmasına, habelə milli, irqi, dini və sosial mənsubiyyətindən asılı olaraq vətəndaşların hüquqlarının məhdudlaşdırılmasına və üstünlüklərinin müəyyən edilməsinə yönələn açıq çağırışlar vardır. İş materiallarında olan 05 may 2024-cü il tarixli “Maddi sübut kimi tanımaq haqqında” qərardan, həmçinin iş materiallarına əlavə edilmiş mobil telefondan müəyyən edilir ki, Təqsirləndirilən şəxs məxsus 01 ədəd “TECNO SPARK 20 PRO” markalı “TECNO KJ6” modelli mobil telefon iş üzrə maddi sübut kimi tanınmış və cinayət işinin materiallarına əlavə edilməklə ayrıca saxlanılmışdır. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi “Məhkəmə Psixiatrik Ekspertiza Mərkəzi” publik hüquqi şəxsin ambulator məhkəmə psixiatrik ekspertizasının 17 aprel 2024-cü il tarixli, 1038 saylı rəyindən müəyyən edilir ki, iş üzrə Təqsirləndirilən şəxs psixi xəstəlikdən əziyyət çəkmir, Təqsirləndirilən şəxs ona ittiham olunan əməl barəsində anlaqlı hesab olunmalıdır, onun hərəkətləri Azərbaycan Respublikası CM-nin 21-ci maddəsinin təsiri altına düşmür, onun məcburi müalicəyə ehtiyacı yoxdur. Məhkəmə yuxarıda sadalanan ifadələri, istintaq hərəkətlərinin protokollarını, iş materiallarında olan mobil telefonu, həmçinin ekspert rəylərini sübut növləri kimi qəbul edir və belə nəticəyə gəlir ki, Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 283.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş cinayət əməlini törətməkdə təqsirli olması məhkəmə istintaqı zamanı tam sübuta yetirilmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinə görə, milli, irqi, sosial və ya dini nifrət və düşmənçiliyin salınmasına, milli ləyaqətin alçaldılmasına, habelə milli, irqi və ya dini mənsubiyyətindən asılı olaraq vətəndaşların hüquqlarının məhdudlaşdırılmasına və ya üstünlüklərinin müəyyən edilməsinə yönələn hərəkətlər, aşkar surətdə, o cümlədən mediadan istifadə olunmaqla törədildikdə həmin Məcəllənin 283.1-ci maddəsinin tərkibini yaradır. Bu cinayətin obyekti milli, irqi, sosial və ya dini hüquq bərabərliyi və bu sahədə Azərbaycan Respublikası Konstitusiyası ilə müəyyən edilmiş əsas hüquq və azadlıqlardır. Bu cinayət obyektiv cəhətdən milli, irqi, sosial və ya dini nifrət və düşmənçiliyin salınmasına, milli ləyaqətin alçaldılmasına, habelə milli, irqi və ya dini mənsubiyyətindən asılı otaraq vətəndaşların hüquqlarının məhdudlaşdırılmasına və ya üstünlüklərin müəyyən edilməsinə yönələn hərəkətlərdə ifadə olunur. Milli, irqi, sosial və ya dini nifrət və düşmənçilik salınmasına yönələn hərəkətlər bu məqsədlə edilmiş hər hansı bir hərəkətin (millətlərə, dinlərə və irqlərə qarşı, onların adətənənələrinə, həyat tərzinə, məişətinə qarşı aşkar hörmətsizlik, nifrət ifadə edən ideyaların təbliğat və təşviqatının aparılması, irqçilik təbliğatının aparılması, xalqların milli, dini rəhbərlərinin təhqir edilməsi, milli-mədəni və dini mərkəzlərin dağıdılması və s.) törədilməsini nəzərdə tutur. Milli ləyaqətin alçaldılması dedikdə, milli əlamətinə görə insanları hər hansı formada təhqir etmə, ələ salma, bu və ya digər millətə mənsub olan tarix, mədəniyyət, incəsənət abidələri üzərində vandalizm aktı törətmə, adət-ənənələri məsxərəyə qoyma və s. başa düşülür. Milli, irqi, sosial və ya dini mənsubiyyətindən asılı olaraq vətəndaşların hüquqlarının məhdudlaşdırılması və ya üstünlüklər müəyyən edilməsi həm bilavasitə, həm də dolayı, həm açıq, həm də üstüörtülü şəkildə və eləcə də müxtəlif subyektiv hüquqlara (əmək, təhsil, seçki hüququ və s.) münasibətdə edilə bilər. Belə hərəkətlər milli, irqi və ya dini mənsubiyyətindən asılı olaraq insanların əmək hüququnu (işə götürmə zamanı, məzuniyyət verilməsi ilə əlaqədar, əmək haqqının müəyyən edilməsi və s.), sosial təminat hüququnu (pensiyaların, müavinətlərin müəyyən edilməsi və s.) və sair hüquqlarını məhdudlaşdırmada və ya bu əsasda üstünlüklər (imtiyazlar) müəyyən etmədə ifadə oluna bilər. Cinayət Məcəlləsinin 283.1-ci maddəsinin dispozisiyasında nəzərdən keçirilən hərəkətlər yalnız o halda cinayət hesab edilir ki, həmin hərəkətlər aşkar surətdə və ya mediadan istifadə olunmaqla törədilmiş olsun. Bu cinayət nəticənin baş verib-verməməsindən asılı olmayaraq CM-in 283-cü maddəsində göstərilən hərəkətlərdən hər hansı birinin edildiyi andan başa çatmış sayılır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 18-ci maddəsinin İ hissəsinə əsasən, Azərbaycan Respublikasında din dövlətdən ayrıdır. Bütün dini etiqadlar qanun qarşısında bərabərdir. Həmin maddənin İİ hissəsinə əsasən, insan ləyaqətini alçaldan və ya insanpərvərlik prinsiplərinə zidd olan dinlərin (dini cərəyanların) yayılması və təbliği qadağandır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 25-ci maddəsinin İİİ hissəsinə əsasən, dövlət, irqindən, etnik mənsubiyyətindən, dinindən, dilindən, cinsindən, mənşəyindən, əmlak vəziyyətindən, qulluq mövqeyindən, əqidəsindən, siyasi partiyalara, həmkarlar ittifaqlarına və digər ictimai birliklərə mənsubiyyətindən asılı olmayaraq, hər kəsin hüquq və azadlıqlarının bərabərliyinə təminat verir. İnsan və vətəndaş hüquqlarını və azadlıqlarını irqi, etnik, dini, dil, cinsi, mənşəyi, əqidə, siyasi və sosial mənsubiyyətə görə məhdudlaşdırmaq qadağandır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 44-cü maddəsinə əsasən, hər kəsin milli mənsubiyyətini qoruyub saxlamaq hüququ vardır. Heç kəs milli mənsubiyyətini dəyişdirməyə məcbur edilə bilməz. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 47-ci maddəsinin İİİ hissəsinə əsasən, irqi, milli, dini, sosial və hər hansı digər meyara əsaslanan ədavət və düşmənçilik oyadan təşviqata və təbliğata yol verilmir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 48-ci maddəsinin İİ hissəsinə əsasən, hər kəsin dinə münasibətini müstəqil müəyyənləşdirmək, hər hansı dinə təkbaşına və ya başqaları ilə birlikdə etiqad etmək, yaxud heç bir dinə etiqad etməmək, dinə münasibəti ilə bağlı əqidəsini ifadə etmək və yaymaq hüququ vardır. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 16.1-ci maddəsinə əsasən, bu Məcəllənin eyni bir maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş cinayətin iki dəfə və ya iki dəfədən çox törədilməsi, cinayətin təkrar törədilməsi hesab edilir. Göstərilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, Təqsirləndirilən şəxs törətdiyi əməlin cinayət olmasını aradan qaldıran hallar, həmçinin cinayət məsuliyyətindən azad edilmə üçün əsaslar olmadığından o, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 283.1-ci maddəsi ilə təqsirli bilinərək, barəsində qanuni və ədalətli cəza təyin edilməlidir. Məhkəmə hazırkı iş üzrə təqsirləndirilən şəxsə cəza təyin edərkən aşağıdakı halları nəzərə alır. İş materiallarında olan tələbnamədən müəyyən edilir ki, Təqsirləndirilən şəxs əvvəllər məhkum olunmamışdır. İş materiallarında olan doğum haqqında şəhadətnamələrin surətlərindən, Xaçmaz Rayon İcra Hakimiyyəti Mənzil Kommunal Təsərrüfatı idarəsi tərəfindən verilmiş arayışdan, həmçinin EMİS-dən müəyyən edilir ki, Təqsirləndirilən şəxs evlidir və himayəsində xx.xx.2008, xx.xx.2011 və xx.xx.2016-cı il təvəllüdlü olmaqla üç yetkinlik yaşına çatmayan uşağı var. İş materiallarında olan Xaçmaz Rayon İcra Hakimiyyəti Mənzil Kommunal Təsərrüfatı idarəsi tərəfindən verilmiş xasiyyətnamədən müəyyən edilir ki, iş üzrə Təqsirləndirilən şəxs evlidir, üç övladı vardır. Heç bir dövlət işində çalışmamış, fərdi əməklə məşğul olmuşdur. Dinə meylii olmaqla yanaşı, bizə məlum olmayan qapalı həyat tərzi keçirmiş, əsasən də dini məclislərdə iştirak etmişdir. Dövlət orqanlarından onun barəsində MKTİ-nə şikayət daxil olmamışdır. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 8.1-ci maddəsinə əsasən, cinayət törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən cəza və ya digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbirlər ədalətli olmalıdır, yəni cinayətin xarakterinə və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə, onun törədilməsi hallarına və cinayət törətməkdə təqsirli bilinən şəxsin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Məhkumun islah edilməsi cinayətkarın qanuna tabe olan insana çevrilməsini, məhkumu yeni cinayətlərə sövq edə bilən zərərli sosial-psixoloji meyllərdən, kriminogen xüsusiyyətlərdən azad etməyi nəzərdə tutur. İslah prosesi məhkumun ictimai-faydalı fəaliyyətə qayıtması, ümumi yaşayış qaydalarına hörmətlə yanaşması, normal cəmiyyətə tamamilə uyğunlaşması məqsədlərini güdür. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 9.2-ci maddəsinə görə, cinayət törətmiş şəxsə tətbiq edilən cəza və digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbirlər işgəncə və ya digər qəddar, qeyri-insani, yaxud ləyaqəti alçaldan xarakter və ya məqsəd daşıya bilməz. Başqa sözlə, cəza “talion” prinsipinə, yəni məhkumdan əvəz çıxmaq, qisas almaq niyyətinə xidmət etməməlidir. Hər bir halda ədalət prinsipi zərərçəkmiş şəxsə qayğı və diqqətin, təqsirləndirilən şəxsə isə mərhəmətin göstərilməsini özündə ehtiva edir. Heç təsadüfi deyildir ki, qanunverici cəza təyin edərkən şəxsin bütün sosial-psixoloji keyfiyyətlərinin nəzərə alınmasını tələb edir. Şəxsin ictimai təhlükəliliyi məhz onun şəxsiyyətini xarakterizə edən amillərdəndir. Həmin Məcəllənin 58.3-cü maddəsinə əsasən, cəza təyin edilərkən törədilmiş cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi, təqsirkarın şəxsiyyəti, o cümlədən cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar, habelə təyin olunmuş cəzanın şəxsin islah olunmasına və onun ailəsinin həyat şəraitinə təsiri nəzərə alınır. Cinayət törətmiş şəxsə təyin ediləcək cəzanın məqsədindən bəhs edən Cinayət Məcəlləsinin 41.2-ci maddəsində də deyilir ki, cəza sosial ədalətin bərpası, məhkumun islah edilməsi və həm məhkumlar, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni cinayətlərin törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi ilə tətbiq edilir. Qanunverici bu anlayışla hesab edir ki, cinayət qanunla qorunan ictimai münasibətlərə qəsd edir və təyin olunmuş cəza onları bərpa etməklə, sosial ədalətin bərpa olunması vəzifəsini və məhkumun islah olunmasını bilavasitə həyata keçirir. Digər tərəfdən, cəza xüsusi və ümumi prevensiyaya, yəni məhkum tərəfindən, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni cinayətlərin törədilməsinin qarşısını almağa xidmət edir. Məhkəmə Təqsirləndirilən şəxs ilk dəfə cinayət məsuliyyətinə cəlb olunmasını, himayəsində yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlarının olmasını cəzasını yüngülləşdirən hallar kimi nəzərə alır. Məhkəmə Təqsirləndirilən şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 61.1.1-ci maddəsində göstərilən cəzanı ağırlaşdıran hal kimi cinayətlərin təkrar törədilməsi halını müəyyən etdi. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun “Məhkəmələr tərəfindən cinayət cəzalarının təyin edilməsi təcrübəsi haqqında” 25 iyun 2003-cü il tarixli, 4 saylı qərarı ilə məhkəmələrə tövsiyə edilmişdir ki, cəzaların tətbiqi məsələsi müzakirə edilərkən, cəzanın növü və miqdarının seçilməsinin mühüm əhəmiyyəti vardır. Cəza birinci növbədə təqsirləndirilən şəxsin islah olunmasına xidmət etməlidir. Məhkəmə qeyd olunanları nəzərə almaqla, təqsirləndirilən şəxsə cəza təyini məsələsini müzakirə edib, törədilmiş cinayətin xarakterini, ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, təqsirkarın şəxsiyyətini, təqsirləndirilən şəxsin barəsində cəzanı yüngülləşdirən halları, barəsində cəzanı ağırlaşdıran hal kimi cinayətlərin təkrar törədilməsini və cinayət əməlinin törədilməsi hallarını nəzərə alaraq hesab edir ki, Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 283.1-ci maddəsinin sanksiyasında cəza növü kimi nəzərdə tutulmuş azadlıqdan məhrumetmə növündə cəzanın təyin edilməsi məqsədə müvafiqdir. Məhkəmə həmçinin hesab edir ki, Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 56.1.2-ci maddəsinə görə cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməlidir. İş materiallarında olan 13 fevral 2024-cü il tarixli tutulma protokolundan və Bakı şəhəri Səbail Rayon Məhkəməsinin 15 fevral 2024-cü il tarixli, 4(009)-82/2024 saylı qərardan müəyyən edilir ki, Təqsirləndirilən şəxs barəsində həbsetmənin əvvəli 13 fevral 2024-cü il tarixdən hesablanmaqla həbs qətimkan tədbiri seçilmişdir. Odur ki, Təqsirləndirilən şəxs cəzaçəkmə müddətinin əvvəli 13 fevral 2024-cü il tarixdən hesablanmalıdır. İş materiallarından müəyyən edilir ki, Təqsirləndirilən şəxs barəsində “həbs” növündə qətimkan tədbiri seçilmişdir. Təqsirləndirilən şəxsin barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbiri hökm qanuni qüvvəsini alıb icraya yönəldilənədək dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. İş materiallarından müəyyən edilir ki, Təqsirləndirilən şəxs məxsus 01 ədəd “TECNO SPARK 20 PRO” markalı “TECNO KJ6” modelli mobil telefon iş üzrə maddi sübut kimi tanınmış və cinayət işinin materiallarına əlavə edilməklə ayrıca saxlanılır. İş üzrə maddi sübut – cinayət işinin materiallarında ayrıca saxlanılan, Təqsirləndirilən şəxs məxsus “TECNO SPARK 20 PRO” markalı “TECNO KJ6” modelli mobil telefon hökm qanuni qüvvəsini aldıqdan sonra Təqsirləndirilən şəxs yaxın qohumuna (ailə üzvünə) qaytarılmalıdır. İş materiallarında olan 13 fevral 2024-cü il tarixli baxış protokolundan, 24 may 2024-cü il tarixli ərizədən, 29 may 2024-cü il tarixli qərardan və xx.xx.2024-cü il tarixli protokoldan müəyyən edilir ki, Təqsirləndirilən şəxs yaşadığı evdən baxış keçirilərkən aşkar edilərək götürülmüş, iş üzrə maddi sübut əhəmiyyəti daşımayan 1 ədəd “Samsung A23” markalı mobil telefon, 1 ədəd “Samsung Xperia” markalı mobil telefon, 2 ədəd fləş-kart, 1 ədəd blutuz qurğusu, 4 ədəd bank kartı, müxtəlif qeydlər edilmiş bloknot və kağız parçaları, 2 ədəd vizitkart, 1 ədəd poverbank, 1 ədəd “Canon” markalı fotoaparat və 13 ədəd disk iş üzrə təqsirləndirilən şəxsin oğlu X3 təhvil verilmişdir. Odur ki, Təqsirləndirilən şəxs yaşadığı evdən baxış keçirilərkən aşkar edilərək götürülmüş 1 ədəd “Samsung A23” markalı mobil telefonun, 1 ədəd “Samsung Xperia” markalı mobil telefonun, 2 ədəd fləş-kartın, 1 ədəd blutuz qurğusunun, 4 ədəd bank kartının, müxtəlif qeydlər edilmiş bloknot və kağız parçalarının, 2 ədəd vizitkartın, 1 ədəd poverbankın, 1 ədəd “Canon” markalı fotoaparatın və 13 ədəd diskin iş üzrə təqsirləndirilən şəxsin oğlu X3 təhvil verilməsi (qaytarılması) nəzərə alınmalıdır. İş materiallarından müəyyən edilir ki, hazırkı cinayət işində xx.xx.2024-cü il tarixli məhkəmə kompüter-texniki ekspertiza, xx.xx.2024-cü il tarixli məhkəmə-linqvistik ekspertiza və xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-16-16/2-3/834 nömrəli məhkəmə-ballistik ekspertizası olmaqla üç ekspertiza tədqiqatı aparılaraq rəylər verilmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, qeyd olunan ekspertiza tətqiqatlarından ikisinə - xx.xx.2024-cü il tarixli məhkəmə kompüter-texniki ekspertiza (100 manat), xx.xx.2024-cü il tarixli məhkəməlinqvistik ekspertiza (300 manat) tədqiqatlarına görə ekspertiza xərcləri iş üzrə Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən ödənilməli, digər - xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-16-16/2-3/834 nömrəli məhkəməballistik ekspertiza tədqiqatının xərci olan 64 manat Azərbaycan Respublikası dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabından ödənilməlidir. Belə ki, iş materiallarından müəyyən edilir ki, Xaçmaz şəhərindəki “Təzə şəhər” məscidində keçirilən dini tədbirlərdə xüsusi fəallığı ilə seçilən, qatı iranyönümlü dindar Təqsirləndirilən şəxs, həmin məsciddə imam müavini vəzifəsində işləyən, əvvəllər İranda dini təhsil almış, iranyönümlü dini və siyasi düşüncələrə malik X11, həmin məsciddə keçirilən dini tədbirlərdə xüsusi fəallığı ilə seçilən, qatı iranyönümlü dindar, radikal dini və siyasi düşüncələrə malik X6 və iranyönümlü dindar şəxs kimi tanınan, Xaçmaz şəhərindəki “Təzə şəhər” məscidində keçirilən dini tədbirlərdə xüsusi fəallığı ilə seçilən, radikal dini və siyasi düşüncələrə malik X5 xx.xx.2024-cü il tarixdə keçirilən Prezident seçkilərinin pozulmasına hesablanmış, İran İslam Respublikasının xüsusi xidmət orqanlarının (İİR XXO) koordinasiyası əsasında fəaliyyət göstərən “Hüseyniyyun” qanunsuz silahlı birləşməsi tərəfindən planlaşdırılan və həmin birləşməyə bağlı olan, özlərini “Müqavimətçilər” adlandıran iranyönümlü radikal şiələrdən ibarət qrup tərəfindən həyata keçiriləcək təxribat barədə qabaqlayıcı məlumatlar əldə edilmiş, X11 tərəfindən əqidə yoldaşlarına keçiriləcək Prezident seçkilərində aktivlik görüntüsü yaradaraq, seçki bülletenlərini yararsız vəziyyətə gətirilməsi tapşırığının verildiyi, prosesə Təqsirləndirilən şəxs, X6 və radikal dindar X5 tərəfindən rəhbərlik edildiyi barədə məlumatlar əldə edilmişdir. Proses seçki günü əməliyyat nəzarətində saxlanılmış və ümumilikdə Xaçmaz rayonu üzrə 68 bülletenin həmin qrup tərəfindən yararsız vəziyyətə salındığı müəyyən edilmişdir. Tərəflər arasında aparılmış danışıqlar müvafiq qaydada sənədləşdirilmişdir. Daxil olmuş məlumatların araşdırılması məqsədilə Bakı şəhər Səbail Rayon Məhkəməsinin İş № e-5(009)-640/2024 (xx.xx.2024), İş № e-5(009)-309/2024 (xx.xx.2024), ş № e-5(009)-641/2024 (xx.xx.2024) və İş № e-5(009)-642/2024 (xx.xx.2024) nömrəli məhkəmə qərarları əsasında pozuculuq fəaliyyətini planlaşdıran X11 və Təqsirləndirilən şəxs, X6 və X1 yaşayış ünvanlarına baxış keçirilmişdir. Bundan başqa, internet resurslarında aparılmış monitorinq nəticəsində Təqsirləndirilən şəxs özünün qeydiyyatdan keçirərək istifadə etdiyi “Azərbaycan Türkü” adlı “Facebook” sosial şəbəkə səhifəsində müxtəlif tarixlərdə milli və irqi ayrıseçkiliyin salınmasına, milli ləyaqətin alçaldılmasına yönəlmiş paylaşımlar etmişdir. İş materiallarından müəyyən edilir ki, X7 yaşadığı ünvana keçirilmiş baxış zamanı 01 ədəd 5,45 mm kalibrli patron gilizi aşkar edilmiş, həmin patron ekspertiza tədqiqatına təqdim edilmiş, xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-16-16/2-3/834 nömrəli məhkəmə-ballistik ekspertiza tədqiqatının rəyinə əsasən həmin patron 5,45 mm kalibrli olmaqla, həmin kalibrə malik “AK- 74”, “AKS-74”, “AKS-74U” modelli avtomatlarda birdəfəlik istifadə edilmək üçün nəzərdə tutulmuş, zavod üsulu ilə istehsal edilmiş patronun gilizidir-gülləsidir, təqdim edilmiş vəziyyətdə döyüş sursatı hesab edilmir, istifadəyə (atəşə) yararsızdır. İş materiallarından müəyyən edilir ki, X7 barəsində Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 228 və 234-cü maddələri ilə aparılan cinayət təqibinə CPM-nin 39.1.2-ci maddəsinə əsasən xitam verilmişdir. Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 197.1.7-ci maddəsinə görə, cinayət işi üzrə istintaq eksperimenti və ya ekspertiza keçirilərkən korlanmış və ya məhv olmuş əşyaların dəyərinin və bu kimi digər məsrəflərin ödənilməsinə çəkilmiş xərclərin məbləği məhkəmə məsrəflərinə aiddir. Həmin Məcəllənin 197.2-ci maddəsinə əsasən, bu Məcəllədə digər qaydalar nəzərdə tutulmamışdırsa, məhkəmə məsrəfləri Azərbaycan Respublikası dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabından ödənilir. Odur ki, hazırkı cinayət işi üzrə aparılmış ekspertiza tədqiqatlarının ümumilikdə dəyəri olan 400 (dörd yüz) manat məbləğində ekspertiza xərci Təqsirləndirilən şəxs tutularaq Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin hesabına köçürülməlidir. Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-16-16/2-3/834 nömrəli məhkəmə-ballistik ekspertizasının xərci olan 64 (altmış dörd) manat Azərbaycan Respublikası dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabından ödənilməlidir. Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 99-1.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş əmlak müəyyən edilmədiyindən xüsusi müsadirə tətbiq olunmamalıdır. İş üzrə mülki iddia yoxdur. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası CPM-nin 344-349, 351-353, 384-cü maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə hökmetdi: Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikasının Cinayət Мəcəlləsinin 283.1-ci maddəsi ilə təqsirli bilinsin və barəsində 02 (iki) il 06 (altı) ay müddətinə azadlıqdan məhrumetmə cəzası təyin edilsin. Cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəksin. Cəzaçəkmə müddətinin əvvəli 13 fevral 2024-cü il tarixdən hesablansın. Barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbiri hökm qanuni qüvvəsini alıb icraya yönəldilənədək dəyişdirilmədən saxlanılsın. İş üzrə maddi sübut – cinayət işinin materiallarında ayrıca saxlanılan, Təqsirləndirilən şəxs məxsus “TECNO SPARK 20 PRO” markalı “TECNO KJ6” modelli mobil telefon hökm qanuni qüvvəsini aldıqdan sonra Təqsirləndirilən şəxs yaxın qohumuna (ailə üzvünə) qaytarılsın. Təqsirləndirilən şəxs yaşadığı evdən baxış keçirilərkən aşkar edilərək götürülmüş 1 ədəd “Samsung A23” markalı mobil telefonun, 1 ədəd “Samsung Xperia” markalı mobil telefonun, 2 ədəd fləş-kartın, 1 ədəd blutuz qurğusunun, 4 ədəd bank kartının, müxtəlif qeydlər edilmiş bloknot və kağız parçalarının, 2 ədəd vizitkartın, 1 ədəd poverbankın, 1 ədəd “Canon” markalı fotoaparatın və 13 ədəd diskin iş üzrə təqsirləndirilən şəxsin oğlu X3 təhvil verilməsi (qaytarılması) nəzərə alınsın. İş üzrə aparılmış ekspertiza tədqiqatlarının ümumilikdə dəyəri olan 400 (dörd yüz) manat məbləğində ekspertiza xərci Təqsirləndirilən şəxs tutularaq Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin hesabına köçürülsün. Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin xx.xx.2024-cü il tarixli, 3-16-16/2-3/834 nömrəli məhkəmə-ballistik ekspertizasının xərci olan 64 (altmış dörd) manat Azərbaycan Respublikası dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabından ödənilsin. İş üzrə mülki iddianın olmaması və xüsusi müsadirə tətbiq olunmalı əmlakın olmaması nəzərə alınsın. Hökmün icrası Xaçmaz Rayon Polis Şöbəsinə, Penitensiar Xidmətin 3 saylı İstintaq Təcridxanasına və Xaçmaz Rayon İcra və Probasiya Şöbəsinə həvalə olunsun. Hökmdən elan edildiyi (həbsdə olan şəxsə isə hökm təqdim olunduğu) andan 20 gün müddətinə Xaçmaz Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti və ya apellyasiya protesti verilə bilər. Hökm ondan apellyasiya şikayəti və ya apellyasiya protesti verilmədiyi halda, elan olunduğu, həbsdə olan şəxsə isə təqdim olunduğu andan 20 gün müddətin başa çatdığı vaxtdan sonrakı gün qanuni qüvvəyə minir. Hakim: Vüsalə Qasımova