Naxçıvan MR Naxçıvan Şəhər Məhkəməsi Hökm — İş №1(078)-9/2024

Azərbaycan Respublikası adından HÖKM Naxçıvan şəhəri İş № 1(078)-9/2024 05.02.2024 NAXÇIVAN MR NAXÇIVAN ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Əliyeva Gülsüm Kamal qızının sədrliyi, X8 məhkəmə iclas katibliyi, Naxçıvan Muxtar Respublikası Prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə şöbəsinin böyük prokuroru, kiçik ədliyyə müşaviri Dövlət ittihamçısı, zərərçəkmiş şəxs X10, zərərçəkmiş şəxsin qanuni nümayəndəsi X11, təqsirləndirilən şəxsin müdafiəçisi X16 və Təqsirləndirilən şəxs iştirakları ilə, xx.xx.2005-ci il tarixdə Naxçıvan şəhərində anadan olmuş, azərbaycanlı, Azərbaycan Respublikası vətəndaşı, subay, işsiz, əvvəllər məhkum olunmamış, barəsində başqa yerə getməmək barədə iltizam qətimkan tədbiri seçilmiş, ünvan 1 ünvanında qeydiyyatda olmaqla, Naxçıvan şəhəri, Firdovsi küçəsi, ev 15 ünvanında yaşayan Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 152.1-ci maddəsi ilə təqsirləndirilməsinə dair cinayət işinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq məhkəmə, m ü ə y y ə n e t d i: Naxçıvan Şəhər Məhkəməsinin icraatına “04” dekabr 2023-cü ildə Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 152.1-ci maddəsi ilə təqsirləndirilməsinə dair cinayət işi daxil olmuşdur. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edilmişdir ki, cinayət işinin başlanmasına səbəb xx.xx.2005-ci il təvəllüdlü Təqsirləndirilən şəxs 2021-ci ilin dekabr ayından başlayaraq müxtəlif vaxtlarda Naxçıvan şəhəri ərazisində bir neçə dəfə aşkar surətdə xx.xx.2007-ci il təvəllüdlü X25 ilə təbii yolla cinsi əlaqədə olması faktı, əsas isə həmin fakt əsasında toplanmış təhqiqat materialı olmuşdur. Təqsirləndirilən şəxs təqsirləndirilir ondan ötrü ki, o, təkrar on dörd yaşına çatmış, lakin on altı yaşına çatmayan şəxslə cinsi əlaqədə olmuşdur. Belə ki, o, 2021-ci ilin dekabr ayından başlayaraq ünvan 3 ünvanında yerləşən və ünvan 4 vaxtlarda on altı yaşına çatmayan, X25 ilə bir neçə dəfə, təkrar təbii yolla cinsi əlaqədə olmuşdur. Bununla da, Təqsirləndirilən şəxs Аzərbaycan Respublikası CМ-nin 152.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş cinayət əməlini törətmişdir. Məhkəmə iclasında təqsirləndirilən şəxs qismində dindirilmiş Təqsirləndirilən şəxs ifadəsində оnа Аzərbaycan Respublikası CМ-nin 152.1-ci maddəsi ilə elan olunmuş ittihamda özünü təqsirli bildiyini, X10 xx.xx.2021-ci il tarixdən onu tanıdığını, Fatimə ilə həmin tarixdə sevgili olduğundan həmin tarixin yadında qaldığını, həmin günə özəl olsun deyə özünə sonu 28-04 olan mobil nömrə aldığını, Fatimənin də baxıb eyni olsun deyə günə özəl sonu 28-04 olan mobil nömrə aldığını, bu cür Fatimə ilə əlaqə saxladıqlarını, ilk əvvəl ünvan 5 ünvanında yaşayan zaman məhəlləyə düşüb-çıxanda Fatiməni gördüyünü, məhəllədə söhbət arası onun da özündən xoşunun gəldiyini eşitdiyini, Fatimənin nənəsigil ilə eyni məhəllədə yaşadığını, Adil doktorun nəvəsi olduğunu, Fatimənin nənəsigilə gələndə məhəllədə oynayanda onu elə görüb tanıdığını, Fatiməyə “Mikayılın hər qızdan xoşu gəlmir” dediklərini, beləcə onunla münasibət qurmaq üçün addım atdığını, Fatimənin də özü ilə görüşmək istədiyini, ilk əvvəl Fatimənin özü ilə görüşməkdən çəkindiyini, “Fatimə yəqin utancaq qızdır, yaxına gəlmir” deyə düşündüyünü, ilk dəfə Fatimə ilə Hərbi Liseyin yanında görüşüb bir-birilərinə sevgilərini elan etdiklərini, o səbəbdən Fatimə ilə 5 ay danışdığını, 5 ay ərzində Fatimə ilə münasibət saxlasa da, onunla arasında heç bir cinsi münasibət olmadığını, Fatimə ilə şəhərdə uzaqdan-uzağa gəzəndə bir neçə tanıdığı şəxsin özünü gördüyünü və yaxınlaşıb “Fatimə yüngül təbiətlidir” dediklərini, bu söhbətə ilk əvvəl inanmadığını, Fatimənin anası Şəlalənin başı bağlı olduğunu, bu düşüncə ilə bəlkə tərbiyəli qızdır deyə fikirləşdiyini, şübhələndiyi üçün Fatimə barədə maraqlandığını və Fatimənin Naxçıvan şəhərində 5 nömrəli tam orta məktəbdə təhsil aldığını öyrəndiyini, həmçinin Fatimənin əxlaqsızlığa meyilli olduğunu, bir neçə şəxslə də münasibətinin olduğunu, bir neçə şəxslə öpüşüb-görüşdüyünü eşitdiyini, Fatiməyə qarşı fikirləri və düşüncələrinin dəyişdiyini, buna görə Fatimə ilə başqa cür münasibət saxlamaq istədiyini, Fatimə ilə arasında olan pərdəni götürmək və intim münasibət qurmaq üçün zarafatlar etdiyini, bir-iki dəfə görüşəndən sonra Fatimənin yaşadığı evinə özünü dəvət etdiyini, Fatimədən anan haradadır soruşanda, Fatimənin “anam Diaqnostikada işləyir, evə gec gəlir” dediyini, Fatimənin təklifi ilə onun yaşadığı evinə getdiyini, Fatimənin Naxçıvan şəhərində 48-ci məhəllədə yaşadığını, 2021-ci ilin qış ayında, təxminən dekabr ayında Fatimə ilə zəngləşdiyini, Fatimə “səhər saat 10 radələrində gəl, yemək ye” deyib onu dəvət etdiyini, özünün də evdən çıxdığını, hava çox soyuq olduğundan qalın geyindiyini, yola çıxıb onların evinə getdiyini, Fatimənin evdə tək olduğunu, Fatimənin “hava soyuqdu, çay hazırlayım içək” dediyini, evin salonunda olanda Fatimənin çay gətirdiyini və çay içdiklərini, canlarının isindiyini, həmin vaxt söhbət edəndə aralarında olan münasibətin istiləşdiyini və bir-birilərinə yaxınlaşdıqlarını, Fatimənin ona mehriban davrandığını, Fatimənin bu xüsusiyyətindən xoşunun gəldiyini, Fatimə yaxın gələndə “gəl otur” dediyini, Fatimənin də gəlib onun qucağında oturduğunu, dodaqdan öpüşdüklərini, Fatiməni soyundurduğunu, özünün isə soyunmadan bel kəmərini açıb cinsiyyət orqanını çıxardığını, Fatimənin bakirə olmağından ehtiyat edib onunla arxadan qeyri-təbii yolla cinsi əlaqədə olduğunu, Fatimə “mən qabaqdan istəyirdim, təbii yolla cinsi əlaqədə olmaq istəyirəm” dediyini, buna inanmadığını, Fatimənin də üzünə baxıb göz vuraraq “sal getsin” dediyini, Fatimə çox israr etdiyindən və özünü neçə ildir, bu işlə məşğul olan kimi apardığından, cinsiyyət orqanını qabaq tərəfdən təbii yolla Fatimənin vajinasına saldığını, Fatimənin vajinasının böyük və gen olduğunu hiss etdiyini və “Fatimə məndən qabaq bir neçəsi ilə cinsi əlaqədə olub, mən ilk deyiləm” deyə düşündüyünü, bu haldan istifadə edib onunla təbii yolla cinsi əlaqədə olduğunu, onunla arasında cinsi münasibətin təxminən 5-10 dəqiqə çəkdiyini, özü boşalsa da, Fatimənin özündən əl çəkmədiyini, Fatimənin cinsi münasibət zamanı özünü neçə ilin gəlini kimi apardığını, aralarında olan intim münasibətdən sonra təkrar onların yaşadığı evdə iki dəfə də Fatimə ilə həm təbii yolla, həm də qeyri təbii yolla cinsi əlaqədə olduğunu, Fatimə ilə qeyri-təbii yolla cinsi əlaqədə olsa da, Fatimənin təbii yolla cinsi əlaqədə olmaq istədiyini, hər görüşdə hər iki yolla onunla cinsi əlaqədə olduğunu, bundan sonra onunla görüşmək istəyəndə Fatimənin “ev doludur, bizim evdə görüşə bilmərik” dediyini, Fatiməyə “lazım olsa deyəcəm bizim evə gələrsən, görüşərik” dediyini, Fatimə ilə öz yaşadığı evində təkrar iki dəfə həm təbii yolla, həm də qeyri-təbii yolla cinsi əlaqədə olduğunu, əməlindən peşman olduğunu bildirərək göstərdiklərini nəzərə alaraq onun barəsində yüngül cəza təyin edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iclasında qanuni nümayəndəsinin iştirakı ilə dindirilmiş zərərçəkmiş şəxs X25 ifadəsində Təqsirləndirilən şəxs əvvəlcədən tanıdığını, onunla arasında intim münasibət olduğunu, Təqsirləndirilən şəxs 28 aprel 2021-ci ildən tanıdığını, Mikayılla məhəllədə görüşüb tanış olduğunu, nənəsinin Naxçıvan şəhəri, İstiqlal küçəsində yaşadığını, arada bir onlara getdiyini, onlara gedib-gələndə Mikayılla tanış olduğunu, Mikayılın da “səndən xoşum gəlir, sevgili olaq” dediyini, özünün də Mikayıla hə dediyini, Mikayılla danışmağa başladıqlarını, Mikayılla sonu 28-04 mobil nömrəsi ilə əlaqə saxladığını, Mikayılın da həmin nömrənin sonu eyni olan nömrəsi olduğunu, tanış olma günləri ilə bağlı nömrələrin sonunu 28-04 aldıqlarını, belə onunla münasibəti yarandığını və danışdıqlarını, 8 ay Mikayılla sevgili olduqlarını, ancaq həmin müddət aralarıda heç bir intim münasibət olmadığını, 2021-ci ilin dekabr ayında Mikayılın anası Şəlalə evdə olmayan vaxtı evə gəldiyini, evdə tək olduğunu, Mikayılla sevgili olduğu üçün aralarında hər şeyi danışdıqlarından Mikayılla evin salonunda yaxın oturub yaxınlaşdıqlarını, Mikayılın əli ilə saçını oynatdığını, sonra Mikayılın dodağından öpməyə başladığını, özünün də ona qarşılıq verdiyini, onunla sevişdiklərini, həmin vaxt Mikayılın öz paltarını çıxartdığını, özünün də soyunduğunu, lüt bədənə onunla isti münasibət yaşamağa başladıqlarını, sevişən zamanı Mikayılın bədəninə toxunduğunu, sinəsinə toxunduğunu, öz sarğı nahiyəni əllədiyini, həmin vaxt Mikayılın cinsiyyət orqanını çıxardığını, cinsi münasibətə hazır vəziyyətdə olduğunu, Mikayılın cinsiyyət orqanını özünə toxundurduğunu, sonra Mikayılın cinsiyyət orqanını qabaq hissədə vajinasına daxil etdiyini, ilk dəfə olduğundan vajinasında qanama baş verdiyini və qızlıq pərdəsinin pozulduğunu, Mikayılın da cinsi münasibətə davam etdiyini və birlikdə cinsi münasibətdə olduqlarını, cinsi münasibətlərinin təxminən 3-5 dəqiqə çəkdiyini, Mikayılın salfet götürüb spermasını ona boşaldığını, həmin günü başqa münasibətləri olmadığını, bundan sonra biraz özünə gəldiyini, Mikayılın bu münasibətdən danışanda, onunla görüşmək istədiyini bildirdiyini, bir dəfə də Mikayılın onu öz evlərinə dəvət etdiyini, Mikayılgilin evlərinə getdiyini, həmin vaxt Mikayılgildə heç kim olmadığını, Mikayılın onu evlərində qarşıladığını, Mikayılla əvvəlcədən danışdığından cinsi münasibətdə olacaqlarını bildiyini, Mikayılgilə gedib, onunla eyni qayda ilə öz evlərində cinsi münasibətdə olduğunu, həmin vaxt onunla bir dəfə cinsi münasibətdə olduğunu, ondan sonra Mikayılla münasibətinin pozulduğunu və onunla əlaqə saxlamadığını, 2022-ci ilin aprelindən sonra Mikayılla görüşmədiyini, 02 aprel 2023-cü il tarixdə saat 14 radələrində evdən anası Məmmədova Şəlalə ilə əvvəllər də olduğu kimi aralarında söz-söhbət olduğunu, Solmaz müəllimənin ad gününə getmək üçün icazə istədiyini, lakin anasının ona icazə vermədiyini, ona acıqlanıb saat 15 radələrində hazırlığa getmək adı ilə yaşadığı evdən çıxdığını, piyada şəhərdə gəzdiyini, sonra mağazalardan birinə daxil olub özünə su aldığını, piyada şəkildə gəzib Sizin Marketin yanına çatdığını, mobil telefonu olmadığı üçün Xalça Muzeyi ilə üzbəüz binanın altındakı Fərda Şirniyyata daxil olub və oradan kassir xanımdan mobil telefonunu alıb köhnə dostu Hüseyn Novruzovun 060 *** ** ** mobil nömrəsinə zəng vurduğunu, Hüseynə şəhərdə olduğunu, gəl görüşək dediyini, Hüseynin də yox deyib telefonu söndürdüyünü, həmin vaxtı Fərda Şirniyyatda alış-veriş edən tanımadığı bir nəfər cavan oğlanın ona baxdığını gördüyünü, sonra həmin oğlanın çölə çıxdığını, mağazadan çıxanda həmin oğlanın ağacın yanında dayandığını gördüyünü, piyada şəkildə Dram Teatr istiqamətində hərəkət edən zaman həmin oğlanın ona arxadan yaxınlaşıb salam verib tanış olmaq istədiyini, ona yox dediyini, oğlanın getdiyini, sonra yenidən gəlib ona yaxınlaşdığını və ona nəsə problemli birinə oxşayırsan dediyini, problemin nədir deyə soruşduğunu, ona evdən qaçmağı barədə olan söhbəti danışdığını, həmin oğlanın ona istəyirsənsə, qalmaq üçün ev təşkil edə bilərəm dediyini, onunla razılaşdığını, həmin oğlanın kiməsə zəng vurub, “evi bir günlük ver, tanışım var o qalacaq” dediyini, həmin telefonda danışdığı şəxsin razılaşdığını, həmin şəxsin onu nənəsi Leylangilin məhləsində olan binaların birində olan evə apardığını, evin açarını mənzilin qapısının giriş hissəsində yerləşən dəmir qapağın içindən götürdüyünü, evə daxil olduğunu, əlində olan paketdən şirniyyatlardan stolun üstünə qoyduğunu və “aclığın olanda yeyərsən” dediyini, sonra nömrəsini ona söyləyərək “sabah getsən də mənə zəng edərsən” deyib və evdən çıxaraq getdiyini, o gedəndən sonra evin qapısını bağlayaraq salonda olan divanın üzərində uzandığını və yatdığını, səhəri günü yəni xx.xx.2023-cü il tarixdə anasından ötəri darıxdığına görə saat 11 radələrində evdən çıxaraq evin qapısını bağladığını, evin açarını əvvəki yerinə qoyduğunu, sonra anasının işlədiyi X9 getdiyini, içəri daxil olan zaman polis əməkdaşlarının ona yaxınlaşaraq polis idarəsinə getməyə dəvət etdiklərini, Təqsirləndirilən şəxs onun bakirəliyini pozduğunu, birinci dəfə onunla cinsi münasibətdə oduğunu, başqa da heç kimlə cinsi münasibətdə olmadığını, heç vaxt qeyritəbii yolla cinsi münasibətdə olmadığını, yalnız təbii yolla cinsi münasibətdə olduğunu, təqsirləndirilən şəxsdən heç bir tələbi və şikayəti olmadığını bildirərək qanuni qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Zərərçəkmiş şəxsin qanuni nümayəndəsi X26 ifadəsində qızı Fatimə ilə Təqsirləndirilən şəxs əlaqələrinin olduğunu bildiyini, sevgililik münasibətində olduqlarını bildiyini, cinsi əlaqədə olduqlarını bilmədiyini, polis şöbəsinə müraciət etməsində səbəb qızının evdən qaçmasının olduğunu, sonra da belə məsələlər olduğunu öyrəndiyini, Təqsirləndirilən şəxs qarşı heç bir şikayət və tələblərinin olmadığını bildirərək qanuni qərar qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iclasında şahid qismində dindirilmiş X27 ifadəsində X17 2022-ci ilin avqust ayından tanıdığını, Fatiməni ilk dəfə beş nömrəli məktəbin qarşısında gördüyünü, həmin vaxt ondan xoşu gəldiyini, Fatimənin instaqram səhifəsini tapdığını, onunla instaqramda yazışmağa başladığını, Fatimə ilə ilk dəfə danışmağa başladıqdan təxminən iki ay sonra o hazırlıqdan gələn zaman şəhərciyin qarşısında görüşdüklərini, Fatimə ilə şəhərciyin qarşısında yerləşən gənclər yaradıcılıq mərkəzinin qarşısında söhbət etdiklərini, sonra isə Fatimənin evlərinə gecikdiyi üçün sağollaşıb ayrıldıqlarını, Fatimə ilə bir müddət instaqramda yazışdıqlarını, sonra isə onların arasında anlaşılmazlıq olduğunu, Fatimə ilə ayrıldığını, Fatiməni instaqramda blok etdiyini, onların münasibətinin kəsildiyini, uzun müddət Fatimə ilə əlaqə saxlamadığını, bir müddət sonra Fatimənin instaqramda ona başqa hesabla takib istəyi atdığını, Fatimə ilə yenidən yazışmağa başladıqlarını, həmin gündən bir neçə gün keçdikdən sonra gecə saatlarında Fatimənin ona zəng etdiyini, onunla görüşmək istədiyini dediyini, onun isə Fatiməyə onu narahat etməməsini deyərək telefonu söndürdüyünü, Fatimə ilə danışdıqdan bir saat sonra polis əməkdaşının ona zəng etdiyini, ondan Fatimənin yerini soruşduğunu, Fatimənin zəng etdiyi nömrəni polis əməkdaşlarına verdiyini, X25 ilə sevgili kimi bir müddət danışdığını, onların arasında sevgi münasibəti olduğunu, sonradan onun mesajlarına gec cavab verdiyi üçün əlaqəni kəsdiyini, onların arasında başqa münasibət olmadığını, Fatimə Rəsulova ilə danışdığı müddət ərzində onunla cinsi əlaqədə olmadığını bildirmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 124-cü maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq iş üzrə dindirilmiş şəxslərin (təqsirləndirilən şəxsin, zərərçəkmiş şəxsin və şahidin) ifadələri ilə yanaşı, ekspert rəylərini, istintaq hərəkətlərinin protokollarını da sübut növləri kimi qəbul edir. Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş 04 sentyabr 2023-cü il tarixli cinayət işinin başlanması haqqında qərardan görünür ki, həmin tarixdə Təqsirləndirilən şəxs barəsində Azərbaycan Rsepublikası Cinayət Məcəlləsinin 152.1-ci maddəsi ilə cinayət işi başlanmışdır. (cild İ, iş vərəq 1-2) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş 05 oktyabr 2023-cü il tarixli təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb etmə haqqında qərardan görünür ki, həmin tarixdə Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 152.1-ci maddəsi ilə təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb edilmişdir. (cild İ, iş vərəq 87) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş 05 oktyabr 2023-cü il tarixli başqa yerə getməmək haqqında iltizam qətimkan tədbirinin seçilməsi haqqında qərardan görünür ki, ********* nömrəli cinayət işi üzrə Təqsirləndirilən şəxs barəsində başqa yerə getməmək haqqında iltizam qətimkan tədbiri seçilmişdir. (cild İ, iş vərəq 100-101) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş 05 oktyabr 2023-cü il tarixli müdafiəçinin dəvət edilməsi haqqında qərardan görünür ki, cinayət işi üzrə Təqsirləndirilən şəxs Naxçıvan Muxtar Respublikası Vəkillər Kollegiyasına üzv olan və Naxçıvan Şəhər Hüquq Məsləhətxanasında fəaliyyət göstərən vəkillərdən biri dövlət hesabına müdafiəçi qismində dəvət edilmişdir (cild İ, iş vərəq 80) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş 05 oktyabr 2023-cü il tarixli dövlət hesabına dəvət edilmiş müdafiəçinin təyin edilməsi haqqında qərardan görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs hüquqlarını müdafiə etmək üçün Naxçıvan Şəhər Vəkil Bürosunda fəaliyyət göstərən vəkil Müdafiəçi dövlət hesabına müdafiəçi qismində təyin edilmişdir (cild İ, iş vərəq 82) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş Naxçıvan Muxtar Respublikasının Daxili İşlər Nazirliyinin X5 Şöbəsindən alınmış tələbnamədən görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs əvvəllər məhkum olunmamışdır. (cild İ, iş vərəq 76) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş 03 aprel 2023-cü il tarixli ərizədən görünür ki, ünvan 6 ünvanında yaşayan X1 Şəhər Polis İdarəsinə müraciət edərək qızı X25 xx.xx.2023-cü il tarixdə hazırlıq adı ilə yaşadıqları edən çıxıb getdiyini, qızının tapılmasında ona köməklik göstərilməsini xahiş etmişdir. (cild İ, iş vərəq 5) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş Naxçıvan Şəhər Polis İdarəsinin məsul növbətçisi, polis mayoru Pərviz Abdullayev tərəfindən tərtib edilmiş 03 aprel 2023-cü il tarixli raportda qeyd olunmuşdur ki, xx.xx.2023-cü il tarixdə saat 18:55-də 1976-cı il təvəllüdlü, subay, 2- uşaq anası, X20 tibbi qeydiyyatçı işləyən, ünvan 6 ünvanında yaşayan X1 Şəhər Polis İdarəsinin 102 xidmətinə zəng vuraraq bildirdi ki, “qızım X25 xx.xx.2023-cü il tarixdə saat 15:00-da hazırlıq adı ilə evdən çıxıb, saat 15:45-də anası zəng edib ki, hardasan,deyib hazırlığa çatıram. Saat 16:23-də Rəsulova Fatimənin müəlliməsi Şəlalə Məmmədovaya zəng edərək Fatimə Rəsulova hazırlığa gəlmədiyini bildirmişdir.Şəlalə Məmmədova yenidən qızı ilə əlaqə saxlayıb və qızı bildirib ki, çatıram evə. Sonradan Fatimənin atası X31 mobil telefonuna zəng etdikdən sonra Naxçıvan şəhər Nəsrəddin Tusi küçəsində bir kişi telefonu açaraq bildirib ki, telefonu bizim həyətə kimsə atıb. Bacısının instaqram səhifəsinə isə yazaraq bildirib ki, özümü öldürəcəyəm.” (cild İ, iş vərəq 4) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş Naxçıvan Şəhər Polis İdarəsinin Cinayət-axtarışı Şöbəsinin axtarış üzrə əməliyyat müvəkkili, polis mayoru Ramin Hüseynov tərəfindən tərtib edilmiş 03 aprel 2023-cü il tarixli raportda qeyd olunmuşdur ki, xx.xx.2023-cü il tarixdə ünvan 6 ünvanında yaşayan X25 yaşadığı evdən hazırlıq adı ilə çıxaraq geri qayıtmamışdır. Keçirilmiş əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində X25 xx.xx.2023-cü il tarixdə Diaqnostika müalicə mərkəzinin qarşısında saxlanılaraq Naxçıvan ŞPİ-nin İstintaq və Təhqiqat Şöbəsinə təhvil verilmişdir. (cild İ, iş vərəq 6) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş 03 aprel 2023-cü il tarixli ərizədən görünür ki, ünvan 6 ünvanında yaşayan X1 Şəhər Polis İdarəsinə müraciət edərək X10 onun doğma qızı olduğunu, qızı Rəsulova Fatimə barəsində araşdırılan material üzrə onun qanuni nümayəndəsi qismində tanınmağını xahiş etmişdir. (cild İ, iş vərəq 7) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş Babək rayon Qeydiyyat şöbəsi tərəfindən verilmiş 07 avqust 2023-cü il tarixli, AZ-İ seriyalı, 402375 nömrəli nikahın pozulması haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X18 ilə X26 arasındakı nikah pozulmufş və bu barədə nikahın ləğv edilməsi haqqında akt qeydləri kitabında 59 nömrə ilə qeyd aparılmışdır. (cild İ, iş vərəq 9) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş Babək Rayon Məhkəməsinin 27 dekabr 2016-cı il tarixli, 2(079)-311/2016 nömrəli qətnaməsindən aydın olur ki, X26 ilə X7 arasında Nehrəm kənd İcra nümayəndəliyində nikahın bağlanması haqqında akt qeydləri kitabında 1997-ci ilin aprel ayının 27-si günündə 21 nömrə ilə qeyd edilmiş nikah pozulmuş, yetkinlik yaşına çatmayan X28 və X25 anaları X11 yanında qalmaları, X4 hər ay qazancının (başqa gəlirlərinin) üçdə bir hissəsi miqdarda, işləmədiyi təqdirdə isə hər uşağa 120 (yüz iyirmi) manat olmaqla, cəmi 240 (iki yüz qırx) manat miqdarda sabit pul məbləğində alimentin alınıb 19 iyul 2001-ci il tarixdə doğulmuş X12 və 01 noyabr 2007-ci il tarixdə doğulmuş X10 yetkinlik yaşlarına çatanadək saxlanmaları üçün X19 verilməsi qət edilmişdir. (cild İ, iş vərəq 10-12) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş 03 aprel 2023-cü il tarixli qanuni nümayəndəsinin təyin edilməsi haqqında qərardan görünür ki, həmin tarixdə HKpi- 184/23 nömrəli material üzrə yetkinlik yaşına çatmayan X10 qanuni nümayəndəsi qismində anası X26 təyin edilmişdir. (cild İ, iş vərəq 22-23) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş 03 aprel 2023-cü il tarixli ərizədən görünür ki, ünvan 10 ünvanında yaşayan Niftəliyeva X22 Şəhər Polis İdarəsinə müraciət edərək Təqsirləndirilən şəxs onun doğma oğlu olduğunu, oğlu Təqsirləndirilən şəxs barəsində araşdırılan material üzrə onun qanuni nümayəndəsi qismində tanınmağını xahiş etmişdir. (cild İ, iş vərəq 31) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş 03 aprel 2023-cü il tarixli qanuni nümayəndəsinin təyin edilməsi haqqında qərardan görünür ki, həmin tarixdə HKpi- 184/23 nömrəli material üzrə yetkinlik yaşına çatmayan Təqsirləndirilən şəxs qanuni nümayəndəsi qismində anası Niftəliyeva Kamalə Qaçay qızı təyin edilmişdir. (cild İ, iş vərəq 33-34) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş 05 aprel 2023-cü il tarixli məhkəmə-tibb ekspertizası təyin edilməsi haqqında qərardan görünür ki, həmin tarixdə material üzrə məhkəmə-tibbi ekspertizası təyin edilmiş, ekspertizanın aparılması Naxçıvan MR Səhiyyə Nazirliyi Məhkəmə Tibb Ekspertizası və Pataloji Anatomiya Birliyinin həkim ekspertinə həvalə edilmişdir. (cild İ, iş vərəq 42) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş Naxçıvan Muxtar Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin Məhkəmə Tibbi Ekspertizası və Pataloji Anatomiya Birliyindən alınmış canlı şəxsin ekspertizasının 06 aprel 2023-cü il tarixli 296 saylı ekspert rəyində X10 qızlıq pərdəsinin anatomik tamlığının pozulduğu, müddətinin 2-3 həftədən artıq olduğu, yəni köhnə olduğu, X10 qeyri-təbii yolla cinsi əlaqədə olmadığı, X10 bədənində heç bir xəsarət izlərinin müəyyən edilmədiyi qeyd olunmuşdur. (cild İ, iş vərəq 46-48) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş 09 sentyabr 2023-cü il tarixli zərər çəkmiş şəxs qismində tanınma haqqında qərardan görünür ki, həmin tarixdə ********* cinayət işi üzrə yetkinlik yaşına çatmayan X25 zərərçəkmiş şəxs qismində tanınmışdır. (cild İ, iş vərəq 52) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş 09 sentyabr 2023-cü il tarixli zərər çəkmiş şəxsin qanuni nümayəndəsinin təyin edilməsi haqqında qərardan görünür ki, həmin tarixdə ********* nömrəli cinayət işi üzrə zərər çəkmiş şəxs yetkinlik yaşına çatmayan X10 qanuni nümayəndəsi qismində anası X26 təyin olunmuşdur. (cild İ, iş vərəq 53-54) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş 09 sentyabr 2023-cü il tarixli qanuni nümayəndənin fəaliyyətinə xitam verilməsi haqqında qərardan görünür ki, həmin tarixdə Niftəliyeva Kamalə Qaçay qızının qanuni nümayəndə qismində fəaliyyətinə xitam verilmişdir. (cild İ, iş vərəq 74) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş Y.Budaqov adına Naxçıvan MR X15 tərəfindən verilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli 1509 nömrəli məktubda qeyd olunmuşdur ki, ünvan 1 ünvanda qeydiyyatda olan xx.xx.2005-ci il təvəllüdlü Təqsirləndirilən şəxs və ünvan 11 ünvanda qeydiyyatda olan xx.xx.2007-ci il təvəllüdlü X25 Y.Budaqov adma Naxçıvan MR X24 ndə psixi və narkoloji xəstə kimi dispanser qeydiyyatda dayanmır. (cild İ, iş vərəq 104) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş 24 oktyabr 2023-cü il tarixli məhkəmə ambulator-psixiatrik ekspertizası təyin etmək haqqında qərardan görünür ki, həmin tarixdə ********* nömrəli cinayət işi üzrə X10 barəsində məhkəmə ambulator-psixiatrik ekspertizası təyin edilmiş və ekspertizanın aparılması Y.Budaqov adına Naxçıvan MR X6 ekspertlərinə həvalə edilmişdir. (cild İ, iş vərəq 105-106) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş 24 oktyabr 2023-cü il tarixli məhkəmə ambulator-psixiatrik ekspertizası təyin etmək haqqında qərardan görünür ki, həmin tarixdə ********* nömrəli cinayət işi üzrə Təqsirləndirilən şəxs barəsində məhkəmə ambulator-psixiatrik ekspertizası təyin edilmiş və ekspertizanın aparılması Y.Budaqov adına Naxçıvan MR X6 ekspertlərinə həvalə edilmişdir. (cild İ, iş vərəq 108-109) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş 30 oktyabr 2023-cü il tarixli məhkəmə-psixoloji ekspertizası təyin etmək haqqında qərardan görünür ki, həmin tarixdə ********* nömrəli cinayət işi üzrə məhkəmə-psixoloji ekspertizası təyin edilmiş və ekspertizanın aparılması Naxçıvan Muxtar Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinin ekspertlərinə həvalə edilmişdir. (cild İ, iş vərəq 113-114) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş Y.Budaqov adına Naxçıvan MR X3 alınmış xx.xx.2023-cü il tarixli, 342 saylı ekspert rəyində qeyd olunmuşdur ki, Təqsirləndirilən şəxs hadisədən əvvəl, hadisə vaxtı və hadisədən sonra psixi sağlam olmuşdur. Təqsirləndirilən şəxs hal-hazırda öz hərəkətlərini ölçüb-biçmək və qiymət vermək iqtidarına malikdir. Təqsirləndirilən şəxs hərəkətləri hadisəni törədən anda və hal-hazırda Azərbaycan Respublikası CM-nin 21-ci maddəsinin təsiri altına düşmür. (cild İ, iş vərəq 118- 120) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş Y.Budaqov adına Naxçıvan MR X3 alınmış xx.xx.2023-cü il tarixli, 354 saylı ekspert rəyində qeyd olunmuşdur ki, zərərçəkmiş şəxs X25 hadisədən əvvəl, hadisə vaxtı və hadisədən sonra psixi vəziyyəti sağlam olmuşdur. Zərərçəkmiş şəxs yetkinlik yaşına çatmayan X25 hal-hazırda öz hərəkətlərini ölçüb-biçmək və qiymət vermək iqtidarına malikdir. Zərərçəkmiş şəxs yetkinlik yaşına çatmayan X25 özünə qarşı edilən cinayət hadisəsi zamanı və hal-hazırda Azərbaycan Respublikası CM-nin 21-ci maddəsinin təsiri altına düşmür. (cild İ, iş vərəq 123- 125) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş Naxçıvan Şəhər MR Xəstəxanası publik hüquqi şəxsi tərəfindən verilmiş 23 noyabr 2023-cü il tarixli, 788 nömrəli məktubda qeyd olunmuşdur ki, xx.xx.2005-ci il təvəllüdlü, ünvan 5 ünvanında yaşayan Təqsirləndirilən şəxs xx.xx.2023-cü il tarixdə ambulator olaraq xəstəxananın Urologiya şöbəsində uroloq tərəfindən müayinə olunmuş və onda “cinsi aktivliyi və qabiliyyəti normal, uroloji sağlam” diaqnozu müəyyən olunmuşdur. (cild İ, iş vərəq 127) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş Azərbyacan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzi tərəfindən verilmiş 24 noyabr 2023-cü il tarixli 1111 saylı ekspert rəyində qeyd olunmuşdur ki, X25 fərdi-psixi xüsusiyyətlərinə görə ekstravertə (insanın psixi fəaliyyətinin xarici aləmə yönəlməsi) daha yaxındır. X25 fərdi-psixi xüsusiyyətlərində ünsiyyətcillik, mehribançılıq və laqeyidlik kimi əlamətlər müşahidə olunur. X25 psixi cəhətdən normal inkişaf etmişdir. X10 əqli (intellektual) inkişafında psixi xəstəliklə əlaqədar olmayan gerilik əlamətləri müəyyən olunmur. X25 hal-hazırda əqli və psixi inkişafına, yaş və fərdi-psixi xüsusiyyətlərinə, emosional halına görə ona qarşı edilən seksual hərəkətlərin xarakterini və mahiyyətini dərk etmək və həmin hərəkətlərə qarşı müqavimət göstərmək qabiliyyətinə malikdir. X10 fərdipsixi xüsusiyyətlərində təlqinə qapılmağa, başqalarının təsiri altına hərəkət etməyə, özündən uydurmağa meyillilik əlamətləri müəyyən olunmur. (cild İ, iş vərəq 134-137) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş Naxçıvan Şəhəri İcra Hakimiyyəti 1 nömrəli Sahə İnzibati Ərazi Dairəsi üzrə nümayəndəliyi tərəfindən verilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli, 1373 nömrəli arayışdan görünür ki, X2 şəhəri, 48-ci məhəllə, ev 31 ünvanında qeydiyyatdadır. (cild İ, iş vərəq 139) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş Naxçıvan Şəhəri İcra Hakimiyyəti 1 nömrəli Sahə İnzibati Ərazi Dairəsi üzrə nümayəndəliyi tərəfindən verilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli, 1375 nömrəli arayışdan görünür ki, ünvan 12 ünvanında qeydiyyatda olan X10, atası-X18, anası-X26 və bacısı-X28 adlı ailə üzvləri var. (cild İ, iş vərəq 140) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş Naxçıvan Şəhəri İcra Hakimiyyəti 1 nömrəli Sahə İnzibati Ərazi Dairəsi üzrə nümayəndəliyindən alınmış xasiyyətnamədə qeyd olunmuşdur ki, X25 yaşadığı 48-ci məhəllədə qonşuların rəğbətini qazanmışdır. Ərazidə yaşayan və köməyə ehtiyacı olan tək-tənha şəxslərə həyatyanı sahədəki işlərində yaxından köməklik göstərmişdir. Onun barəsində nümayəndəliyə heç bir şikayət daxil olmayıb. (cild İ, iş vərəq 141) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş Naxçıvan Şəhəri İcra Hakimiyyəti 2 saylı Mənzil-İstismar İdarəsi tərəfindən verilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli, 1 nömrəli arayışdan görünür ki, Hüseynov X14 şəhəri, İstiqlal küçəsi, bina 125, mənzil 38 ünvanında qeydiyyatdadır. (cild İ, iş vərəq 142) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş Naxçıvan Şəhəri İcra Hakimiyyəti 2 saylı Mənzil-İstismar İdarəsi tərəfindən verilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli arayışdan görünür ki, ünvan 1 ünvanında qeydiyyatda olan Təqsirləndirilən şəxs anası-X13 adlı ailə üzvü vardır. (cild İ, iş vərəq 143) Cinayət işində olan və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş Naxçıvan Şəhəri İcra Hakimiyyəti 2 saylı Mənzil-İstismar İdarəsi tərəfindən verilmiş xx.xx.2023-cü il tarixli, 3 nömrəli xasiyyətnamədə qeyd olunmuşdur ki, ünvan 1 ünvanında qeydiyyatda olan Təqsirləndirilən şəxs göstərilən ünvanda yaşadığı müddətdə yaxşı münasibət quraraq, səmimiliyi və mədəni davranışı ilə yaşıdlarından daima seçilmiş, yaşlı və ahıl sakinlərin hörmətini qazanmışdır, Təqsirləndirilən şəxs qonşuları ilə münasibətdə həmişə yaxşı olmuşdur. Sadə və təvazökardır. Özünü mədəni və bacarıqlı göstərmişdir. Yaşadığı binanın ictimai, xeyir və şər işlərində fəal iştirak edir. Hüseynov X14 şəhər 2 saylı Mənzil İstismar İdarəsinin keçirdiyi tədbir və iməciliklərdə yaxından iştirak edir. (cild İ, iş vərəq 144) İş materiallarına əlavə olunmuş Babək rayon, Nehrəm kənd İƏDN tərəfindən verilmiş xx.xx.2007-ci il tarixli, AZ-İİ seriyalı, 161167 nömrəli doğum haqqında şəhadətnamənin təsdiq olunmuş surətindən X10 01 noyabr 2007-ci il tarixdə Nehrəm kəndində anadan olması, atasının X18, anasının X26 olması aydın olur. 09 yanvar 2024-cü il tarixdə keçirilən məhkəmə iclasında zərərçəkmiş şəxs X25 və zərərçəkmiş şəxsin qanuni nümayəndəsi X26 məhkəməyə ərizə təqdim edərək Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 152.1-ci maddəsi ilə Təqsirləndirilən şəxs qarşı heç bir şikayət və tələbləri olmadığını, yekun qərar çıxarılmasını xahiş etmişlər. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 60-cı maddəsinə əsasən- hər kəsin hüquq və azadlıqlarının inzibati qaydada və məhkəmədə müdafiəsinə təminat verilir. "İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında" Avropa Konvensiyasının 6.1-ci maddəsinə əsasən- hər kəs, ona qarşı hər hansı cinayət ittihamı irəli sürülərkən, qanun əsasında yaradılmış müstəqil və qərəzsiz məhkəmə vasitəsi ilə, ağlabatan müddətdə işinin ədalətli və açıq araşdırılması hüququna malikdir. “X21 Rusiya Federasiyasına qarşı” işi üzrə Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin 21 iyun 2011-ci il tarixli qərarında Avropa Məhkəməsi qeyd etmişdir ki, Konvensiyanın 6-cı maddəsinə əsasən, sübutların qiymətləndirilməsi əsasən qanunvericiliyin nizamasalma predmetinə aiddir və bir qayda olaraq sübutların qiymətləndirilməsi məhz milli məhkəmələrin vəzifəsinə aiddir. Konvensiyaya əsasən Avropa Məhkəməsinin vəzifəsi şahid ifadəsinin sübut kimi düzgün qiymətləndirilib-qiymətləndirilməməsini müəyyən etmək deyil, əksinə sübutların qiymətləndirilməsi üsulu da daxil olmaqla bütövlükdə prosesin, ədalətli olubolmadığını müəyyən etməkdir. Tərəflərin çəkişməsi prinsipi təmin edilməklə bütün sübutlar təqsirləndirilən şəxsin iştirakı ilə, bir qayda olaraq açıq məhkəmə prosesində tədqiq edilməlidir. Bununla bağlı məhkəmə qeyd edir ki, tərəflərin bərabərliyi prinsipi bütün məhkəmə prosesində tam şəkildə təmin olunmuşdur. Belə ki, açıq məhkəmə iclaslarında təqsirləndirilən şəxs onun əleyhinə olan bütün sübutların tədqiqində şəxsən iştirak etmiş, ittiham tərəfinin təqdim etdiyi sübutlara dair öz arqumentlərini və dəlillərini irəli sürmək, həmin sübutları mübahisələndirmək imkanına malik olmuşdur. Təqsirləndirilən şəxsin əleyhinə olan sübutlara etiraz etmək və onları mübahisələndirmək üçün məhkəmə prosesində ona imkan yaradılmışdır. Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 351.2-ci maddəsinə əsasən ittiham hökmü ehtimallara əsaslana bilməz və yalnız məhkəmə baxışı zamanı təqsirləndirilən şəxsin təqsiri sübuta yetirildiyi halda çıxarılır. Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 139-cu maddəsinə əsasən cinayət təqibi üzrə icraat zamanı cinayət hadisəsinin baş vermə faktı və halları, cinayətin törədilmə üsulu, təqsirləndirilən şəxsin cinayət hadisəsi ilə əlaqəsi, əməldə cinayət tərkibinin əlamətləri, təqsirliliklə bağlı məsələlər yalnız sübutlar əsasında müəyyən edilməlidir. B.Yusifovanın şikayəti üzrə Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət işləri və inzibati hüquqpozmalara dair işlər üzrə məhkəmə kollegiyasının 2005-ci il 07 mart tarixli qərarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına uyğunluğunun yoxlanılmasına dair Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 17 fevral 2006-cı il tarixli qərarında qeyd edilmişdir ki, hər hansı cinayətin əlamətlərini əks etdirən əməllərin cinayət olub-olmaması, cinayət törətməkdə təqsirləndirilən şəxsin təqsirli olub-olmaması, habelə cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmuş əməlləri törətməkdə şübhəli və ya təqsirləndirilən şəxsin cinayət təqibinin və ya müdafiəsinin hüquqi prosedurlarını Azərbaycan Respublikası cinayət-prosessual qanunvericiliyi müəyyən edir (Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 1.1-ci maddəsi). Hər hansı məhkəmə baxışının nəticələrinə dair yekun qərar (hökm və ya digər qərar) yalnız Cinayət-Prosessual Məcəlləsində (bundan sonra - CPM) göstərilən məsələlər hakim tərəfindən müzakirə edildikdən (hakim tərəfindən baxıldıqdan) sonra müşavirə otağında çıxarılır. Azərbaycan Respublikasının Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin həmin məsələlərin dairəsini müəyyənləşdirən 346.1-ci maddəsinə görə müzakirə edilməsi mütləq olan məsələlərdən biri də təqsirləndirilən şəxsin əməlinin cinayət qanununun müvafiq maddəsi əsasında ona ittiham elan edildiyi cinayətin əlamətlərinə uyğun olub-olmamasıdır. Məhkəmə hökmü hər hansı əməli törətməkdə təqsirləndirilən şəxsin təqsirli olub-olmaması kimi həyati əhəmiyyətli məsələni və bununla da müəyyən mənada həmin şəxsin gələcək taleyini həll etdiyi üçün prosessual qanunvericilik onunla bağlı konkret tələblər irəli sürür. Cinayət-prosessual qanunvericiliyə əsasən məhkəmənin hökmü qanuni və əsaslı olmalıdır. Məhkəmə hökmü Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının, Azərbaycan Respublikasının Cinayət- Prosessual Məcəlləsinin, Azərbaycan Respublikasının cinayət və digər qanunlarının tələblərinə riayət edilməklə çıxarıldıqda qanuni hesab edilir. Hökmün əsaslı olması üçün isə məhkəmənin gəldiyi nəticələr yalnız məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş sübutlara əsaslanmalı, bu sübutlar ittihamın qiymətləndirilməsi üçün kifayət etməli və məhkəmənin müəyyən etdiyi hallar onun tədqiq etdiyi sübutlara uyğun gəlməlidir (Azərbaycan Respublikasının Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 349.3., 349.4., 349.5-ci maddələri). Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 144-cü maddəsinə görə cinayət təqibi üzrə toplanmış sübutlar tam, hərtərəfli və obyektiv yoxlanılmalıdır. Yoxlama zamanı cinayət təqibi üzrə toplanmış sübutlar təhlil olunur və bir-biri ilə müqayisə edilir, yeni sübutlar toplanır, əldə olunmuş sübutların mənbəyinin mötəbərliyi müəyyənləşdirilir. Təqsirləndirilən şəxsə istinad edilən cinayət əməlinə cinayət-prosessual qanunvericiliyin sübutlar və sübutetmə ilə bağlı müddəaları baxımından yanaşaraq məhkəmə hesab edir ki, ittihamın əsası kimi məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş sübutlar həqiqiliyinə, yaranma mənbəyinə və əldə edilməsi hallarına görə sübut kimi qəbul ediləndir, sübutların hüquqi qüvvəsini şübhə altına alan hallar yoxdur və onların məcmusu ittihama qiymət verilməsi baxımından kifayət edir. Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 145.1, 145.2, 145.3-cü maddələrinin tələblərinə müvafiq olaraq hər bir sübut mənsubiyyəti, mümkünlüyü, mötəbərliyi üzrə qiymətləndirilməlidir. Cinayət təqibi üzrə toplanmış bütün sübutların məcmusuna isə ittihamın həlli üçün onların kifayət etməsinə əsasən qiymət verilməlidir. O cümlədən, hakim qanunu və vicdanını rəhbər tutaraq sübutların məcmusuna hərtərəfli, tam və obyektiv baxılmasına əsaslanmaqla öz daxili inamına görə sübutları qiymətləndirməlidir. “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 244.1-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair” 17 mart 2011-ci il tarixli qərarda Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu cinayət əməlinin tövsifi ilə bağlı hüquqi mövqeyini belə ifadə etmişdir ki, hər bir cinayət əməli araşdırılarkən onun tərkibinin düzgün müəyyən edilməsi və düzgün tövsif edilməsi cinayət əlamətlərini əks etdirən əməllərin cinayət olub-olmamasını, cinayət törətməkdə təqsirləndirilən şəxsin təqsirli olub-olmamasını müəyyənləşdirməyə, habelə həmin cinayətə görə təqsirləndirilən şəxsə ədalətli cəza təyin edilməsinə yönəlmişdir. Əks hal təqsiri olmayan şəxsin məsuliyyətə cəlb edilməsinə, yaxud da cinayət törətməkdə təqsirli olan şəxsin məsuliyyətdən kənarda qalmasına, cəzanın düzgün olmayan tətbiqinə səbəb ola bilər. Bu isə öz növbəsində Cinayət Məcəlləsinin əsaslandığı qanunçuluq, qanun qarşısında bərabərlik, təqsirə görə məsuliyyət, ədalət və humanizm prinsiplərinin pozulmasına gətirib çıxara bilər. Qərarda həmçinin göstərilir ki, cinayətin tövsifi dedikdə törədilən konkret cinayət əməlinin cəhətləri ilə cinayət-hüquq normasının dispozisiyasında nəzərdə tutulan tərkib əlamətləri arasında uyğunluğu müəyyən etməklə, müvafiq prosessual sənəddə öz əksini tapan və cinayət-hüquqi nəticələrə səbəb olan əmələ verilən cinayət hüquqi qiymətdir. Cinayətin tövsifi mühüm sosial və hüquqi əhəmiyyətə malikdir. Tövsif Cinayət Məcəlləsində müəyyən edilmiş vəzifələrin yerinə yetirilməsi baxımından, cinayət qanununu tətbiq etməyə səlahiyyəti olan vəzifəli şəxslər tərəfindən həyata keçirilən mühüm məntiqi proses olub, onun yekununda konkret sosial hadisəyə, cəmiyyət üçün təhlükəli olan insan davranışına hüquqi qiymət verir. Bu isə ilk növbədə işin faktiki hallarının hərtərəfli öyrənilməsini, cinayət hüquq normasının seçilməsini və onun məzmununun izah edilməsini tələb edir. Beləliklə məhkəmə, toplanmış və məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş sübutları tam, hərtərəfli və obyektiv araşdırıb məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, Təqsirləndirilən şəxs ittihamda qeyd olunan əməli törətməsi mənbəyinin mötəbərliyi və əldə edilməsinin qanuniliyi şübhə doğurmayan və iş üzrə yekun nəticəyə gəlməyə imkan verən təqsirləndirilən şəxsin, zərərçəkmiş şəxsin ifadələri, istintaq hərəkətlərinin aparılması haqqında protokollar və iş üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edən digər sübutlarla təsdiq edilərək sübuta yetirilmişdir. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 152.1-ci maddəsinə əsasən on dörd yaşına çatmış, lakin on altı yaşına çatmayan şəxslə cinsi əlaqədə olma və ya seksual xarakterli digər hərəkətlər etmə üç ilədək müddətə müəyyən vəzifə tutma və ya müəyyən fəaliyyətlə məşğul olma hüququndan məhrum edilməklə və ya edilməməklə bir ildən üç ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır. Məhkəmə hesab edir ki, Təqsirləndirilən şəxs əməli ibtidai istintaq orqanı tərəfindən CM-in 152.1-ci maddəsi ilə düzgün tövsif edilmişdir. Qeyd edilən əməlin cinayət olmasını aradan qaldıran hallar, həmçinin Təqsirləndirilən şəxs cinayət məsuliyyətindən azad edilməsi üçün əsaslar yoxdur. Odur ki, Təqsirləndirilən şəxs CM-in ümumi hissəsinin müddəaları nəzərə alınmaqla Xüsusi hissəsinin müvafiq maddəsində nəzərdə tutulmuş həddə ədalətli cəza təyin edilməlidir. “Məhkəmələr tərəfindən cinayət cəzalarının təyin edilməsi təcrübəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 25 iyun 2003-cü il tarixli, 4 nömrəli qərarında məhkəmələrə tövsiyə olunur ki, hər bir konkret halda təqsirləndirilən şəxslərə təyin edilən cinayət cəzası Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 8-ci maddəsinə müvafiq olaraq cinayətin törədilməsi şəraitinə, təqsirkarın şəxsiyyətinə uyğun olmaqla ədalətli olmalıdır. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 8.1-ci maddəsinə əsasən cinayət törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən cəza və ya digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbirlər ədalətli olmalıdır, yəni cinayətin xarakterinə və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə, onun törədilməsi hallarına və cinayət törətməkdə təqsirli bilinən şəxsin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Cinayət törətmiş şəxsə təyin ediləcək cəzanın məqsədindən bəhs edən Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 41.2-ci maddəsində deyilir ki, cəza sosial ədalətin bərpası, məhkumun islah edilməsi və həm məhkumlar, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni cinayətlərin törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi ilə tətbiq edilir. Göstərilən maddənin məzmunundan göründüyü kimi cəzanın qarşısında üç əlaqəli məqsəd qoyulmuşdur: sosial ədalətin bərpası, məhkumun islah edilməsi və yeni cinayətlərin törədilməsinin qarşısının alınması. Cəzanın cinayətə görə sitəm olması deyil, sosial ədalətin bərpası məqsədi ilə tətbiq edilməsi xüsusilə nəzərə alınmalıdır. Sosial ədalətin bərpası cəzanın məqsədi kimi o zaman həyata keçirilməyə başlanır ki, artıq cinayət törədilmiş olsun, bununla sosial balans pozulmuş olsun və bu balansın bərpası üçün törədilmiş cinayətə uyğun cəza tətbiq edilmiş olsun. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 58.1-ci maddəsinə görə cinayət törətməkdə təqsirli bilinən şəxsə, həmin Məcəllənin Ümumi hissəsinin müddəaları nəzərə alınmaqla Xüsusi hissəsinin müvafiq maddələrində nəzərdə tutulmuş hədlərdə ədalətli cəza təyin edilir. Törədilmiş cinayətə görə nəzərdə tutulmuş cəzalardan daha ciddi cəza növü və ya həddi yalnız o halda təyin edilir ki, az ciddi cəza növü və ya həddi cəzanın məqsədlərini təmin edə bilmir. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 58.3-cü maddəsinə əsasən, cəza təyin edilərkən törədilmiş cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi, təqsirkarın şəxsiyyəti, o cümlədən cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar, habelə təyin olunmuş cəzanın şəxsin islah olunmasına və onun ailəsinin həyat şəraitinə təsiri nəzərə alınır. Məhkəmə təqsirləndirilən şəxsin cinayət əməlini törədərkən yetkinlik yaşına çatmamasını, yaşadığı yer üzrə müsbət xarakterizə olunmasını, əməlindən peşman olmasını, zərərçəkmiş şəxsin ona qarşı şikayət və tələbinin olmamasını cəzanı yüngülləşdirici hallar kimi nəzərə alır. Məhkəmə, qeyd edir ki, Təqsirləndirilən şəxs cəza təyin edilən zaman CM-in 58 və 59cu maddələrinin tələbləri nəzərə alınmalıdır. Məhkəmə təqsirlənsirilən şəxsin qeyd olunan əməli təkrar törətməsini iş üzrə məsuliyyəti ağırlaşdıran hal kimi nəzərə alır. Göstərilənləri nəzərə alaraq məhkəmə hesab edir ki, Təqsirləndirilən şəxs təqsirli bilindiyi 152.1-ci maddəsinin sanksiyası həddində müəyyən müddətə azadlıqdan məhrumetmə cəzası təyin edilməlidir. Məhkəmə yuxarıda qeyd olunan halları nəzərə alaraq hesab edir ki, azadlıqdan məhrumetmə cəzasının müddəti 02 (iki) il müəyyən edilməlidir. Həmçinin məhkəmə cəzanı yüngülləşdirici halların məcmusunu nəzərə alaraq belə hesab edir ki, Təqsirləndirilən şəxs cəmiyyətdən təcrid olunmadan islah olunması mümkün olduğundan qeyd edilən cəzaya şərti məhkum edilməlidir. Məhkəmə Təqsirləndirilən şəxs təyin olunan cəzanın şərti tətbiq olunması qənaətinə gələrkən məhz sosial ədalətin bərpasını və məhkumun islah olunmasının mümkünlüyünü, cəza təyin edilərkən hümanizm, ədalətlilik, cəzanın fərdliyini və törədilmiş cinayətin ağırlığına uyğunluğunu nəzərə alır. Odur ki, məhkəmə təqsirləndirilən şəxsə azadlıqdan məhrum etmə növündə cəza təyin edilməsini qanuni, ədalətli hesab edir. Ona 02 (iki) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin edilməsi, Azərbaycan Respublikasi Cinayət Məcəlləsinin 70-ci maddəsi tətbiq edilməklə bu cəzaya şərti məhkum edilməklə 02 (iki) il sınaq müddəti müəyyən edilməsinin məqsədəmüvafiq olduğu qənaətinə gəlir. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 70.1-70.3-cü maddələrinin tələbinə əsasən islah işləri, hərbi xidmət üzrə məhdudlaşdırma, intizam xarakterli hərbi hissədə saxlama, və ya müəyyən müddətə azadlıqdan məhrum etmə növündə cəza təyin edən məhkəmə, məhkumun cəza çəkmədən islah olunmasını mümkün sayırsa, həmin cəzanın şərti olaraq tətbiq edilməsi haqqında qərar çıxara bilər. Məhkəmə şərti məhkum etmə təyin edərkən törədilmiş cinayətin xarakterini, ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, məhkumun şəxsiyyətini, habelə cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halları nəzərə alır. Şərti məhkum etmə təyin edilərkən məhkəmə tərəfindən sınaq müddəti müəyyən olunur. Bu müddət ərzində məhkum öz davranışı ilə islah olunmasını sübut etməlidir. Sınaq müddəti altı aydan beş ilədək müddətə müəyyən edilir. Bundan əlavə həmin Məcəllənin 70.5-ci maddəsinə görə məhkəmə şərti məhkum etmə təyin edərkən məhkumun üzərinə aşağıdakı vəzifələri qoya bilər: onun davranışı üzərində nəzarəti həyata keçirən orqanlara məlumat vermədən daimi yaşayış yerini, təhsil yerini, iş yerini dəyişməmək, müəyyən yerlərə getməmək, alkoqolizmdən, narkomaniyadan, toksikomaniyadan və ya zöhrəvi xəstəliklərdən müalicə kursu keçmək, ailəsinə maddi yardım göstərmək, elektron nəzarət vasitəsini gəzdirmək və həmin vasitənin işlək vəziyyətdə saxlanılması üçün ona xidmət etmək. Məhkəmə, məhkumun üzərinə onun islah olunmasına kömək edən digər vəzifələr də qoya bilər. Məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq belə hesab edir ki, sınaq müddəti ərzində Təqsirləndirilən şəxs davranışı üzərində nəzarəti həyata keçirən orqana məlumat vermədən daimi yaşayış yerini dəyişməmək vəzifəsi qoyulmalıdır. Azərbaycan Respublikası Cəzaların İcrası Məcəlləsinin 179-cu maddəsində şərti məhkum edilmiş şəxslər üzərində nəzarəti sınaq müddəti ərzində məhkumun yaşayış yeri üzrə icra məmuru, hərbi qulluqçular üzərində isə hərbi hissələrin və ya müəssisələrin komandanlığı həyata keçirməsi nəzərdə tutulduğundan, həmçinin həmin Məcəllənin 15-1-ci maddəsinə əsasən şərti məhkum edilmiş şəxslər üzərində probasiya nəzarəti tətbiq edilməli olduğundan və Təqsirləndirilən şəxs hazırda ünvan 1 ünvanında yaşadığından sınaq müddəti ərzində onun üzərinə nəzarət Naxçıvan Muxtar Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Naxçıvan şəhər icra və probasiya Şöbəsinin icra məmurlarına həvalə edilməlidir. Cəzaçəkmə müəssisəsinin növünün müəyyən edilməsinə gəldikdə məhkəmə bildirir ki, “Azadlıqdan məhrumetmə cəzasına məhkum edilmiş şəxslər üçün cəzaçəkmə müəssisəsinin növünün məhkəmələr tərəfindən təyin edilməsi təcrübəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 28 iyun 2002-ci il tarixli, 2 nömrəli qərarının 15-ci bəndində azadlıqdan məhrum etməyə şərti məhkum etmə zamanı cəzaçəkmə müəssisəsinin növünün təyin edilməməsi qeyd edilir. Cəzanın çəkilmə müddətinin başlanğıcının müəyyən edilməsi ilə bağlı isə məhkəmə bildirir ki, Azərbaycan Respublikası Cəzaların İcrası Məcəlləsinin 181.1-ci maddəsinin tələbinə görə sınaq müddəti məhkəmənin hökmünün qanuni qüvvəyə mindiyi gündən hesablanır. Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 353.4.12-ci maddəsinə görə, məhkəmənin ittiham hökmünün nəticəvi hissəsində hökm qanuni qüvvəyə minənədək məhkumun barəsində seçilmiş qətimkan tədbirinin həlli göstərilməlidir. Qeyd edilən prosessual hüquq normasının tələbləri baxımından məhkəmə bildirir ki, Təqsirləndirilən şəxs barəsində seçilmiş başqa yerə getməmək barədə iltizam qətimkan tədbiri hökm qanuni qüvvəsini alanadək dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. İş üzrə mülki iddia və məhkəmə xərci yoxdur. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 99-1.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə hər bir cinayət işi üzrə bu Məcəllənin 99-1.1-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş müsadirə edilməli əmlakın olub-olmaması məsələsini həll edir. Xüsusi müsadirə həm fiziki, həm də hüquqi şəxslərə tətbiq oluna bilər. Cinayət işi üzrə Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 99-1.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş xüsusi müsadirə edilməli olan əmlakı məhkəmə tərəfindən müəyyən edilməmişdir. Göstərilənləri nəzərə alaraq və Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 344-347-ci, 349-cu, 351-353-cü, 356-cı, 358-ci və 385-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə h ö k m e t d i: Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 152.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş əməlin törədilməsində təqsirli bilinərək 02 (iki) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilsin. Təqsirləndirilən şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 70-ci maddəsi tətbiq edilməklə, ona təyin olunmuş 02 (iki) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzası 02 (iki) il sınaq müddəti verilməklə şərti hesab edilsin. Sınaq müddəti hökm qanuni qüvvəyə mindiyi vaxtdan hesablansın. Sınaq müddəti ərzində onun üzərinə nəzarət Naxçıvan Muxtar Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Naxçıvan şəhər İcra və Probasiya şöbəsinin icra məmurlarına həvalə edilsin. Təqsirləndirilən şəxs üzərinə onun davranışına nəzarəti həyata keçirən orqana məlumat vermədən daimi yaşayış yerini dəyişməmək vəzifəsi qoyulsun. Təqsirləndirilən şəxs barəsində seçilmiş başqa yerə getməmək barədə iltizam qətimkan tədbiri hökm qanuni qüvvəsini alanadək dəyişdirilmədən saxlanılsın. İş üzrə məhkəmə xərcləri və mülki iddianın olmadığı nəzərə alınsın. Hökmdən elan olunduğu andan 20 gün müddətində Naxçıvan Şəhər Məhkəməsi vasitəsilə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məhkəməsinin cinayət kollegiyasına apellyasiya şikayəti və ya apellyasiya protesti verilə bilər. Hökmdən apellyasiya qaydasında protest və ya şikayət verilmədikdə hökm həmin müddət başa çatdığı vaxtdan sonrakı gün qanuni qüvvəyə minir. Hakim: Gülsüm Əliyeva.