Naxçıvan Muxtar Respublikasının Hərbi Məhkəməsi Hökm — İş №1-1(092)-3/2024

Azərbaycan Respublikası adından HÖKM Naxçıvan şəhəri İş № 1-1(092)-3/2024 07.05.2024 NAXÇIVAN MUXTAR RESPUBLİKASININ HƏRBİ MƏHKƏMƏSİ Hakimlər: Orucəliyev Abil Elmar oğlunun sədrliyi, Hüseynov Səxavət Səməd oğlu və İbrahimov İlham Sadət oğlundan ibarət tərkibdə, Məhkəmə iclas katibi: Məmmədova Nərmin Fərəməz qızının katibliyi, Dövlət ittihamçısı: Azərbaycan Respublikası Hərbi Prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə şöbəsinin prokuroru, ədliyyə polkovnik-leytenantı Dövlət ittihamçısı, Zərərçəkmiş şəxslər: Zərərçəkmiş şəxs1, Zərərçəkmiş şəxsN, Zərərçəkmiş şəxs3, Zərərçəkmiş şəxs4, Zərərçəkmiş şəxs5, Zərərçəkmiş şəxs6, Zərərçəkmiş şəxs7, Zərərçəkmiş şəxs8, Zərərçəkmiş şəxs9, Zərərçəkmiş şəxs10, Zərərçəkmiş şəxsN4, Zərərçəkmiş şəxs11, Zərərçəkmiş şəxs1N, Zərərçəkmiş şəxs13, Zərərçəkmiş şəxs14, Zərərçəkmiş şəxs15, Zərərçəkmiş şəxs16, Zərərçəkmiş şəxs17, Zərərçəkmiş şəxs18, Zərərçəkmiş şəxs19, Zərərçəkmiş şəxsN0, Zərərçəkmiş şəxsN1, Zərərçəkmiş şəxsNN, Zərərçəkmiş şəxs39, Zərərçəkmiş şəxsN5, Zərərçəkmiş şəxsN7, Zərərçəkmiş şəxsN8, Zərərçəkmiş şəxsN9, Zərərçəkmiş şəxs33, Zərərçəkmiş şəxs37, Zərərçəkmiş şəxs38, Zərərçəkmiş şəxs40, Zərərçəkmiş şəxs41, Zərərçəkmiş şəxs4N, Zərərçəkmiş şəxs43, Təqsirləndirilən şəxs: Təqsirləndirilən şəxs, Müdafiəçi: Naxçıvan Şəhər Vəkil Bürosunun vəkili Müdafiəçi iştirakları ilə 16 avqust 1996-cı il tarixdə Bakı şəhərində doğulmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, ali hərbi təhsilli, evli (himayəsində sağlamlıq imkanları məhdud bir azyaşlı övladı olan), əvvəllər məhkum olunmamış, Bakı şəhəri, Xəzər rayonu, Qala qəsəbəsi, N №-li hərbi hissənin hərbi şəhərciyində yaşayış yeri üzrə qeydiyyatda olmaqla, ünvan 1 ünvanında yaşayan, hal-hazırda Müdafiə Nazirliyinin N nömrəli hərbi hissəsinin N-ci taborunun 6-cı bölüyünün N-ci taqımının komandiri vəzifəsində, baş leytenant hərbi rütbəsində xidmət edən, barəsində 1N sentyabr N0N3-cü il tarixdə “başqa yerə getməmək haqqında iltizam” qətimkan tədbiri seçilmiş, Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 311.3.N-ci və 341.1-ci maddələri ilə təqsirləndirilməsinə dair cinayət işinə açıq məhkəmə baxışı iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: Təqsirləndirilən şəxs vəzifəli şəxs kimi xidməti vəzifəsinin (səlahiyyətlərinin) icrası ilə əlaqədar qanunsuz hərəkətlərə, eləcə də xidmət üzrə ümumi himayədarlıq müqabilində edəcəyi hərəkətlərə görə özü üçün birbaşa yolla, şəxsən və vasitəçidən istifadə etməklə maddi nemət olan pul vəsaitini rüşvət qismində təkrarən almış, vəzifəli şəxs kimi xidməti vəzifələrinin icrası ilə əlaqədar özü üçün qanunsuz üstünlük əldə etmək məqsədilə xidməti səlahiyyətlərinin hüdudlarından açıq-aşkar surətdə kənara çıxan hərəkətlər etməklə fiziki şəxslərin hüquqlarına və qanuni mənafelərinə mühüm zərər vurmuşdur. Belə ki, o, Müdafiə Nazirliyinin Naxçıvan şəhərində yerləşən N nömrəli hərbi hissəsinin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün komandiri vəzifəsində, baş leytenant hərbi rütbəsində xidmətdə olarkən 19 aprel N0N3-cü il tarixdə xidməti otağında olan zaman komandiri olduğu bölükdə təlim keçən və onun tabeliyində olan əsgər Şahid3 təklikdə ona yaxınlaşaraq bölükdə xidmət etdiyi müddət ərzində ona daha yüngül xidmət şəraitinin yaradılmasını, yəni sıra düzülüşlərinə çıxmamasını, idman tədbirlərinə cəlb olunmamasını, təmizlik işlərinə ayrılmamasını istədiyini bildirib, bununla bağlı ona hər hansı köməklik göstərə bilib-bilməyəcəyini soruşduqda o, yaranmış vəziyyətdən istifadə edib qanunsuz qazanc əldə etmək qərarına gələrək, bu məqsədlə pul verməsi müqabilində bölükdə onun üçün daha yüngül xidmət şəraitinin yaradılmasını təşkil edə biləcəyini deyib vəzifəli şəxs kimi xidməti vəzifəsinin (səlahiyyətlərinin) icrası ilə əlaqədar qanunsuz hərəkətlərə görə, eləcə də xidmət üzrə edəcəyi ümumi himayədarlıq müqabilində 500 (beş yüz) manat məbləğində istəmişdir. Əsgər Şahid3 həmin təklifi qəbul edərək razılaşdığı üçün o, N0 aprel N0N3-cü il tarixdə arvadı Şahid7 adına rəsmiləşdirilmiş "xxxx" ASC-yə məxsus plastik kartın 4169 7413 3N40 9174 nömrəsini əsgər Şahid3 verib, razılaşdırılmış pulun həmin hesab nömrəsinə göndərilməsini tapşırmış və həmin gün əsgər Şahid3 nənəsi XN tərəfindən bu məqsədlə elektron ödəmə terminalı vasitəsilə qeyd edilən bank kartına 500 (beş yüz) manat məbləğində pul göndərilmişdir. Bununla da, Təqsirləndirilən şəxs vəzifəli şəxs kimi xidməti vəzifəsinin (səlahiyyətlərinin) icrası ilə əlaqədar qanunsuz hərəkətlərə görə, eləcə də xidmət üzrə ümumi himayədarlıq müqabilində edəcəyi hərəkətlərə görə əsgər Şahid3 500 (beş yüz) manat məbləğində pulu özü üçün birbaşa yolla, şəxsən rüşvət qismində almışdır. Bundan başqa, Təqsirləndirilən şəxs həmin vəzifədə və hərbi rütbədə həqiqi hərbi xidmətdə olarkən təxminən NN aprel N0N3-cü il tarixdə aralarında tanışlıq münasibəti olan, taksi sürücüsü işləyən, Sədərək rayon sakini Şahid5 ilə sonuncunun istəyi əsasında hərbi hissənin yaxınlığında görüşüb söhbət edən zaman Şahid5 N aprel N0N3-cü il tarixdə müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılaraq komandiri olduğu 6-cı təlim bölüyündə təlim keçən qohumu, əsgər Zərərçəkmiş şəxs40 daha yüngül xidmət şəraiti yaratmasını xahiş edərək əsgər Zərərçəkmiş şəxs40 atası Şahid6 göndərdiyi 150 (yüz əlli) manat məbləğində pulu ona təqdim etmiş və o, həmin pulu qəbul edərək, bölükdə xidmətdə olduğu müddət ərzində əsgər Zərərçəkmiş şəxs40 daha yüngül xidmət şəraiti yaradacağına söz vermişdir. Baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs bir neçə gün sonra, yəni təxminən N6 aprel N0N3-cü il tarixdə yaranmış vəziyyətdən istifadə edib yenidən qanunsuz qazanc əldə etmək qərarına gələrək, Şahid5la telefon vasitəsilə əlaqə saxlamış və əsgər Zərərçəkmiş şəxs40 daha yüngül xidmət şəraiti yaratması üçün əlavə 100 (yüz) manat məbləğində pul verməli olduğunu demiş, Şahid5 həmin təklifi qəbul edərək razılaşdığı üçün həmin gün onunla hərbi hissənin yaxınlığında görüşərək, Şahid6 aldığı 100 (yüz) manat məbləğində pulu ona vermişdir. Bununla da, Təqsirləndirilən şəxs vəzifəli şəxs kimi xidməti vəzifəsinin (səlahiyyətlərinin) icrası ilə əlaqədar qanunsuz hərəkətlərə görə, eləcə də xidmət üzrə ümumi himayədarlıq müqabilində edəcəyi hərəkətlərə görə ümumilikdə N50 (iki yüz əlli) manat məbləğində pulu Şahid6 özü üçün birbaşa yolla, vasitəçidən istifadə etməklə təkrarən rüşvət qismində almışdır. Həmçinin, Təqsirləndirilən şəxs həmin vəzifədə və hərbi rütbədə həqiqi hərbi xidmətdə olarkən yuxarı komandanlıq tərəfindən ona irad bildirilməməsi, bölük komandiri kimi fərqlənməsi, eləcə də maddi vəziyyətini yaxşılaşdırmasından ötrü 08 may N0N3-cü il tarixdə bölüyün şəxsi heyətinə 10 may N0N3-cü il tarixdə keçiriləcək andiçmə mərasimindən sonra hər birinin buraxılışa buraxılacaqlarını deyib, isimliklərin hazırlanmasına çəkilmiş xərcin qarşılanması, həmçinin bölüyün sıradan çıxmış bəzi əşyalarının yenisi ilə əvəz olunması, təmiri üçün hər birinin buraxılışdan qayıdan zaman N0 (iyirmi) manat məbləğində pul gətirməli olduğunu bildirərək, 1N may N0N3-cü il tarixdə buraxılışdan qayıdan bölüyün 47 əsgərinin 43-ündən, yəni X3, Zərərçəkmiş şəxs13, Zərərçəkmiş şəxs37, Zərərçəkmiş şəxs43, Zərərçəkmiş şəxs11, Zərərçəkmiş şəxs16, Zərərçəkmiş şəxs19, Zərərçəkmiş şəxs33, Zərərçəkmiş şəxsN8, Zərərçəkmiş şəxsN1, Zərərçəkmiş şəxs15, Zərərçəkmiş şəxsN6, Zərərçəkmiş şəxs30, Zərərçəkmiş şəxs6, X5, Zərərçəkmiş şəxsN0, Zərərçəkmiş şəxsN9, Zərərçəkmiş şəxsN5, Zərərçəkmiş şəxs4N, Zərərçəkmiş şəxs7, Zərərçəkmiş şəxs17, Zərərçəkmiş şəxs34, Zərərçəkmiş şəxsNN, Zərərçəkmiş şəxs41, Zərərçəkmiş şəxs18, Zərərçəkmiş şəxs44, Zərərçəkmiş şəxs35, Zərərçəkmiş şəxs40, Zərərçəkmiş şəxsN7, Zərərçəkmiş şəxs1N, Zərərçəkmiş şəxs10, Zərərçəkmiş şəxs39, Zərərçəkmiş şəxsN4, Zərərçəkmiş şəxs8, Zərərçəkmiş şəxs9, Zərərçəkmiş şəxs14, Zərərçəkmiş şəxs38, Zərərçəkmiş şəxsN, Zərərçəkmiş şəxs3N, Zərərçəkmiş şəxs1, Zərərçəkmiş şəxsN3, Zərərçəkmiş şəxs5, Zərərçəkmiş şəxs4 hər birindən N0 manat, Zərərçəkmiş şəxs36 isə 5 manat olmaqla, ümumilikdə 865 manat məbləğində pul almış və həmin pulun 169.N0 (yüz altmış doqquz manat iyirmi qəpik) manatı ilə isimliklərin hazırlanması üçün çəkilən xərci ödəyib, qalan 695.80 (altı yüz doxsan beş manat səksən qəpik) manat pulun bir hissəsini bölüyə lazım olan əşyaların alınmasına, bir hissəsini isə şəxsi ehtiyaclarının ödənilməsinə xərcləyərək, vəzifəli şəxs kimi xidməti vəzifələrinin icrası ilə əlaqədar özü üçün qanunsuz üstünlük əldə etmək məqsədilə xidməti səlahiyyətlərinin hüdudlarından açıq-aşkar surətdə kənara çıxan hərəkətlər etməklə fiziki şəxslərin hüquqlarına və qanuni mənafelərinə mühüm zərər vurmuşdur. Məhkəmə iclasında təqsirləndirilən şəxs qismində dindirilmiş baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs ona Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 311.3.N və 341.1-ci maddələri ilə elan edilmiş ittiham üzrə özünü tam təqsirli bilərək verdiyi ifadəsində və ona verilmiş sualları cavablandırarkən bildirmişdir ki, o, N saylı hərbi hissədə N-ci taborun 6-cı bölük komandiri vəzifəsində xidmətdə olarkən N0N3-cü ilin aprel ayında hərbi xidmətə çağırış başlayanda N saylı hərbi hissəyə gənc əsgərlər verilməyə başlanmış, 6-cı bölüyə 47 nəfər əsgər verilmişdir. Təxminən aprel ayının 19-da yeni xidmətə gələn əsgər Şahid3 xidməti otağında ona müraciət edib ali təhsilli, evli olduğunu, digər əsgərlərlərdən yaşlı olduğunu bildirib 18 yaşında xidmətə gələn əsgərlərlə uyğunlaşa bilmədiyini bildirərək, sırada, idmanda əziyyət çəkdiyini, onu idmandan, sıradan azad etməyi xahiş etmişdir. Bu vaxt o, borcları olması, anadangəlmə qüsurlu olan övladının müalicəsi üçün pula ehtiyacının olması səbəbindən əsgər Şahid3 pul istəmək qərarına gəlmiş, buna görə də “mənim bir az pula ehtiyacım var, pul göndərtdirə bilsən, sənə köməklik edə bilərəm” demişdir. Şahid3 nə qədər lazım olmasını soruşanda 500 manat göndərtdirə biləcəyini soruşmuş, Şahid3 isə göndərəcəyini demişdir. Növbəti gün, N0 aprel N0N3-cü ildə Hümmətzadə səhər vaxtı təxminən saat N radələrində hərbi hissənin ərazisində yaxınlaşıb pulu göndərtdirmək üçün ailəsinə zəng etməsi üçün ondan telefonunu istəmiş, birlikdə onun xidməti otağına getmişlər, otağa getdikdən sonra arvadı Şahid7 məxsus, "xxxx"ın kartının 16 rəqəmli şifrəsini 4169-7413-3N40-9174 rəqəmlərini kağıza yazıb Şahid3 vermiş, pulu həmin karta göndərtirməyi demişdir. Həmin kart yoldaşının adına olsa da, çox vaxt onda olmuşdur. Bundan sonra telefonunu Hümmətzadəyə vermiş, o danışdıqdan sonra telefonu qaytarıb pulun göndəriləcəyini bildirmişdir. 1-N saat sonra Hümmətzadə yenə gəlib ondan telefon istəmiş, danışandan sonra 500 manat pulun göndərildiyini bildirmiş, bundan sonra yoldaşı Şahid7 zəng edib kart hesabına 500 manat pul gəlibgəlməməini soruşmuş, o da “Birbank” tətbiqindən baxıb, 500 manat pul gəldiyini demişdir. Arvadı həmin pulun nə pul olmasını, kim tərəfindən göndərilməsini soruşmamış, özü də arvadına bu barədə heç nə deməmişdir. Həmin gün saat 11 radələrində hərbi şəhərcikdəki Ordunun Təlim-tədris mərkəzinin yanındakı Kapitalbanka məxsus bankomatdan həmin 500 manatı çəkib cibinə qoymuş, hərbi hissəyə qayıdıb Şahid3 pulun çatdığını bildirmişdir. Bundan sonra həmin pulun müqabilində Şahid3 digər şəxsi heyətdən aralı olmasına, yataqxanada olmasına, sıraya və idmana gəlməməsinə, şərait yaratmış, yataqxanada qalmasını, sıraya, idmana gəlməməsini demişdir. Şahid3 çox vaxt yataqxanada 3-cü mərtəbədə olmuş, kimsə komandir heyətindən soruşanda ona iş tapşırmışam yataqxanada saxlamışam demişdir. Bundan başqa o, həmin vəzifədə, həmin rütbədə xidmət edərkən, N0N3-cü ilin aprel ayının təxminən NN-də əvvəlcədən tanıdığı taksi sürücüsü, Şahid5 ona zəng etmiş, hərbi hissəyə qohumunun xidmətə gəldiyini, adının Zərərçəkmiş şəxs40 olduğunu demiş, hansı bölükdə olmasını öyrənməsini xahiş etmişdir. Zərərçəkmiş şəxs40ı araşdıranda bölüyün şəxsi heyətinin siyahısında görmüş, bu barədə Sakitə zəng edib demiş, Sakit ondan əsgərdən muğayət olmasını, problemi olmamasını xahiş edib, görüşmək istəmişdir. Bundan sonra həmin gün Şahid5la hərbi hissənin yaxınlığında, Naxçıvan Dövlət Universiteti tərəfdə, köhnə hospitalın yerində görüşmüş, Şahid5 ona 150 manat pul verərək və əsgərdən muğayət olmasını, rahat xidmət şəraiti yaratmasını xahiş etmiş, o, 150 manat pulu Şahid5 almış, Sadıqovdan muğayət olacağını demişdir. Bundan sonra o, hərbi hissədə olanda əsgər Zərərçəkmiş şəxs40 “Sakit əmin səni mənə tapşırıb, narahat olma” deyərək yataqxanada olmasını, şəxsi heyətin yanına gəlməməsini bildirmişdir. Ondan sonra əsgər Zərərçəkmiş şəxs40 da əsgər Şahid3 kimi çox vaxt səhər və axşam idmanlarına və sıra hazırlığına gəlməmişdir. Ona gəlmədiyinə görə irad tutmamış, nəzərə almışdır. 3-4 gün sonra təxminən aprel ayının N6-sı Sakit yenə zəng vurmuş, Zərərçəkmiş şəxs40ı soruşmuş, həmin vaxt pul lazım olduğundan Sakitdən Zərərçəkmiş şəxs40 görə 100 da pul almaq qərarına gələrək ona “imkan varsa 100 manat da versən yaxşı olar” demişdir. Bundan sonra həmin gün zəngləşib yenə Sakitlə həmin yerdə görüşmüş və Sakitdən 100 manat pul almışdır. Sakitdən aldığı ümumilikdə N50 manat pulun müqabilində Zərərçəkmiş şəxs40 rahat xidmət şəraiti yaradaraq onun sıraya, idman məşğələlərinə, ərazinin təmizlənməsinə gəlməməsinə şərait yaratmış, ümumilikdə bu N50 manat pulu Şahid5 əsgər Sadiqov Anarı tapşırmaq məqsədi ilə ona verdiyini bilmiş, əsgər Sadiqov Anarın mənafelərinin təmini məqsədi ilə həmin məbləği almış, Sakitdən aldığı N50 manat puldan əsgər Sadiqov Anara lazım olan bəzi ləvazimatları da almışdır. Bundan başqa o, həmin vəzifədə, həmin rütbədə xidmət edərkən əsgərlər üçün isimliklər tikilib çayxanaya gətirildiyindən N0N3-cü ilin may ayının 8-də bölüyün şəxsi heyətinə isimliklərini alıb gətirib paylamış, həmin gün şəxsi heyəti düzüb may ayının 10-da andiçmə mərasimindən sonra buraxılış olacağını, həm isimliklərin pulunun ödənməsi üçün, həm də bölüyə xərcləri çıxdığından, qırılan-sınan, alınası əşyalar olduğundan onların bərpa olunması üçün buraxılışdan qayıdanda N0 manatdan pul gətirmələrini demiş, heç kimin etiraz etməmişdir. May ayının 10-da andiçmə mərasimi olmuş, əsgərlərə buraxılış verilmiş, əsgər Zərərçəkmiş şəxs39 qızdırması olduğu üçün buraxılışa gedə bilməmiş, may ayının 11-i ya da 1N-si, əsgərlər buraxılışdan gəlməmişdən qabaq Zərərçəkmiş şəxs39 hərbi hissənin ərazisində görmüş, Rəhimov isimliyini istəmiş, aldıqdan sonra ona N0 manat pul vermişdir. May ayının 1N-də əsgərlər təxminən saat 16 radələrində buraxılışdan qayıtmışlar, bir-bir onları xidməti otağına çağırıb hər birindən N0 manatdan pul almış, ŞahidN və Şahid1 pul gətirməmişlər, Nəsirov Rail isə 5 manat pul vermişdir. Şahid3 isə verdiyi 500 manata görə isimliyə görə pul almamışdır. Həmin gün əsgərlərin isimliklərinin pulunu, 47 nəfər əsgərin isimliyinin pulu olan 169 manat N0 qəpiyi aparıb çayxanada Vahid adlı satıcıya vermişdir. Təxminən 695 manat pul qalmış, ümumilikdə Şahid3 aldığı 500 manatı, Şahid5 aldığı N50 manatı və əsgərlərdən yığdığı 695 manatı toplamış, təxminən 1400 manatdan yuxarı pulu olmuşdur. Bəzi vaxtlarda yataqxanada əşyalar sınanda “dördyol”-da 9 mərtəbənin altında Xəyal adlı şəxsin təsərrüfat mağazasından nisyə olaraq təsərrüfat məhsulları götürüb bölükdə bərpa işləri aparmışdır. Qeyd edilən işlərin görülməsi üçün raportla hərbi hissə komandanlığına müraciət etməmiş, gördüyü işləri öz təşəbbüsü ilə komandanlıq tərəfindən irad tutulmaması üçün etmişdir. Buna görə təsərrüfat mağazasına borcu 656 manata qədər qalxmışdır. Bundan başqa oğlu Məhəmmədin xəstəliyi olduğundan, onun müalicəsinə, loqoped həkimə xərci çıxdığından Xəyala olan borcunu verə bilməmişdir. May ayının N1də məzuniyyətə gedəcəyindən may ayının ortalarında əsgərlərdən də 695 manat məbləğində pulu yığdıqdan sonra aparıb Xəyala təxminən 500 manat borcunu ödəmiş, şəxsi borclarına, müxtəlif ərzaq mağazalarına, əsgər çayxanasının satıcısı Vahid adlı şəxsə, taksi sürücüləri Şükür və Pərviz adlı şəxslərə borclarını ödəmiş, qalan pulları isə övladının xəstəliyi ilə əlaqədar xərcləmiş, dərmanlar almış, özünə xərcləyib həmin pulları bitirmişdir. May ayının N1-də Bakı şəhərinə N0 günlük məzuniyyətə getmiş, məzuniyyətdə olanda iyun ayının əvvəllərində hərbi hissədə əsgərlərdən pul yığması bilindiyindən tabor komandiri mayor Şahid11 ona zəng vurub soruşmuş, əsgərlərdən pul yığmasını etiraf etmişdir. Həmçinin Təqsirləndirilən şəxs ifadəsində etdiyi əməllərindən peşman olduğunu, zərərçəkmiş şəxslərdən aldığı pulların tamamilə onlara geri ödənildiyini, zərərçəkmiş şəxslərin onu bağışlamaqla ona qarşı heç bir şikayət və tələblərinin olmadığını, ailəli və himayəsində sağlamlıq imkanları məhdud bir azyaşlı uşağının olmasını, övladının anadan gəlmə eşitmə qüsurunun olduğunu və onun bu yaxınlarda X7 köməkliyi ilə əməliyyat olduğunu, əməliyyatdan sonra övladının bir qulağının eşitdiyini, lakin digər qulağının eşitməsi üçün ikinci bir əməliyyata ehtiyac olduğunu, övladının mütəmadi müalicə aldığını, hadisələr baş verərkən ailəsində maddi problemlər yaşadığını, arvadının heç bir yerdə işləmədiyini bildirərək, barəsində ədalətli hökm çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. Məhkəmə Təqsirləndirilən şəxs törətdiyi əməllərə görə məhkəmə istintaqında özünü təqsirli bilməsinə dair ifadəsini məhkəmə istintaqı zamanı tədqiq edilmiş digər sübutlarla əlaqəli şəkildə araşdıraraq qiymətləndirmişdir. Məhkəmə iş üzrə mühüm əhəmiyyətə malik olan bütün halların araşdırılmasına, həmçinin iş üzrə toplanmış sübutların və onların məcmusunun tam, hərtərəfli və obyektiv baxılmasına əsaslanmaqla belə nəticəyə gəlir ki, təqsirləndirilən şəxsin elan olunmuş ittiham üzrə qeyd olunan cinayət əməllərini törətməkdə təqsirli olması, onun məhkəmə istintaqı zamanı verdiyi etirafedici ifadəsi ilə yanaşı, məhkəmədə tədqiq olunmuş zərərçəkmiş şəxslərin və şahidlərin ifadələri, istintaq hərəkətlərinin həyata keçirilməsinə dair protokollar, həmçinin tədqiq olunan sübut xarakterli digər iş materialları ilə tam sübuta yetirilmiş, beləliklə də, təqsirləndirilən şəxsin törətdiyi əməllərə görə öz təqsirini etiraf etməsi iş üzrə məhkəmə istintaqı zamanı tədqiq edilmiş digər sübutların məcmusu ilə öz təsdiqini tapmışdır. Belə ki, məhkəmə istintaqında zərərçəkmiş şəxs qismində dindirilmiş əsgər Zərərçəkmiş şəxs40 verdiyi ifadəsində və ona verilmiş sualları cavablandırarkən bildirmişdir ki, o, N saylı hərbi hissənin N-ci tabor, 6-cı bölüyündə xidmət edəndə bölük komandiri baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs olmuş, N aprel N0N3-cü il tarixdə hərbi xidmətə N saylı hərbi hissəyə gəldikdən sonra 6-cı bölüyə verilmiş, xidmətə gələndən N-3 gün sonra bölük komandiri baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs onu otağına çağırıb “tapşırıldığını və rahat xidmət aparmağım üçün köməklik edəcəyini” demiş, həmin vaxt özünün kim tərəfindən tapşırıldığını bilməmiş, lakin bir neçə gün sonra atası Şahid6la danışarkən baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs ona rahat xidmət şəraiti yaratması üçün tapşırıldığını bilmişdir. Atası Şahid6la danışarkən atası ona “nəsə olsa Nəsirova yaxınlaşmağını” demiş, bir müddət keçəndən sonra atasından kirvəsi Şahid5 ona rahat xidmət şəraiti yaratması üçün baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs təxminən N50 manat məbləğində pul verdiyini eşitmişdir. Bundan sonra o, bəzən sıraya və idmanlara, ərazidəki işlərə getməyib əsgər Hümbətzadə ilə yataqxanada qalmışdır. X1 də tapşırıldığını bilmiş, lakin Hümbətzadə ilə aralarında olan söhbətlər zamanı o, kim tərəfindən tapşırıldığını deməmiş, Hümbətzadənin bu məqsədlə baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs 500 manat pul verdiyini sonradan bilmişdir. Bundan başqa N0N3-cü ilin may ayının 8-də günortadan sonra bölük komandiri Təqsirləndirilən şəxs əsgərlərin hamısına isimlik paylamış, həmin günü axşamtərəfi əsgərlərə andiçmə günü buraxılış olacağını deyib, buraxılışdan qayıdanda hər bir əsgərin isimliklərə görə N0 manat pul gətirməsini tapşırmışdır. May ayının 10-da andiçmə mərasimi olmuş, sonra buraxılışa getmiş, may ayının 1N-də axşamtərəfi buraxılış bitdiyindən hərbi hissəyə qayıdanda Təqsirləndirilən şəxs onu otağına çağırmış, N0 manat pul almışdır. Sonradan isimliyin qiymətinin 3 manat 60 qəpik olduğunu, bölük komandirinin N manat N qəpik artıq pul aldığını öyrənmişdir. Həmçinin əsgər Zərərçəkmiş şəxs40 ifadəsində hadisədən bir müddət sonra bununla bağlı aparılmış araşdırma zamanı isimliyə görə ondan artıq məbləğdə alınmış N manat N qəpik pulun hərbi hissədə özünə qaytarıldığını, özünün Təqsirləndirilən şəxs qarşı heç bir şikayət və tələbinin olmadığını bildirmişdir. Məhkəmə istintaqında zərərçəkmiş şəxs qismində dindirilmiş əsgər Zərərçəkmiş şəxs1 verdiyi ifadəsində və ona verilmiş sualları cavablandırarkən bildirmişdir ki, o, N saylı hərbi hissənin N-ci tabor, 6-cı bölüyündə xidmət edəndə bölük komandiri baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs olmuş, N0N3-cü ilin may ayının 10-da hərbi hissədə andiçmə mərasimi olacağından may ayının 8-də bölük komandiri baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs bölüyün əsgərlərini yataqxanada düzüb isimlikləri paylamış, may ayının 10-da N günlük buraxılış olacağını bildirərək buraxılışdan qayıdanda hər bir əsgərin isimliklərə görə N0 manat pul gətirməsini tapşıraraq, həmin pulla həm də yataqxanada qırılan əşyaları düzəldəcəyini bildirmişdir. Həmin vaxt bölyün sanitar qovşağında bir neçə maye sabun qabı və su kranı qırıq olmuş, Təqsirləndirilən şəxs komandir olduğundan şəxsi heyətin hamısı onun dedikləri ilə razılaşmış, may ayının 10-da andiçmə mərasimindən sonra evə buraxılış olmuş, may ayının 1N-də axşamtərəfi bölüyün əsgərləri buraxılışdan hərbi hissəyə qayıtmışlar. Hərbi hissəyə qayıdanda onun 5 manat pulu qalmış, yataqxanada Təqsirləndirilən şəxs bir-bir əsgərləri otağına çağırıb onların hər birindən N0 manat pul almış, həmin vaxt o, əsgər yoldaşı Zərərçəkmiş şəxs34la birlikdə Təqsirləndirilən şəxs otağına getmiş, Zərərçəkmiş şəxs34 N0 manat pulu Təqsirləndirilən şəxs vermiş, o, isə öz növbəsində baş leytenant Nəsirova 5 manat pulu olduğunu dedikdə Təqsirləndirilən şəxs ona “Zərərçəkmiş şəxs34 borc al ver” deyə cavab vermiş, bundan sonra o, Zərərçəkmiş şəxs34 15 manat borc alıb Təqsirləndirilən şəxs N0 manat pul verərək, onun otağından çıxmışdır. Sonradan isimliyin qiymətinin 3 manat 60 qəpik olduğunu, Təqsirləndirilən şəxs hər biri əsgərdən N manat N qəpik artıq pul aldığını öyrənmişdir. Həmçinin əsgər Zərərçəkmiş şəxs1 ifadəsində qeyd etmişdir ki, Təqsirləndirilən şəxs bölük komandiri olduğu N saylı gənc əsgər hərbi hissəsinin N-ci tabor, 6-cı bölüyündə xidmət edəndə ali təhsilli əsgərlər Şahid3 və Zərərçəkmiş şəxs40 çox vaxt sıra hazırlığına, idmana gəlməmişlər, şəxsi heyət bölüyə aid olan ərazidə təmizlik işləri aparanda da bölüyün şəxsi heyətinin yanına gəlməmişlər, həmişə yataqxanada təmizlik işlərinə ayrılaraq orada qalmışlar. Buna bölük komandiri baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs şərait yaratmış, onlara himayədarlıq etmişdir. Təqsirləndirilən şəxs Şahid3 və Zərərçəkmiş şəxs40 cərgədə olmayanda onlara hər hansı irad bildirməmiş, onları cərgəyə çağırmamışdır. Sonradan hərbi hissədə əsgər yoldaşlarından eşitmişdir ki, Təqsirləndirilən şəxs Şahid3 və Zərərçəkmiş şəxs40 rahat xidmət şəraiti yaratması üçün pul almışdır. Həmçinin əsgər Zərərçəkmiş şəxs1 ifadəsində hadisədən bir müddət sonra bununla bağlı aparılmış araşdırma zamanı isimliyə görə ondan artıq məbləğdə alınmış N manat N qəpik pulun hərbi hissədə özünə qaytarıldığını, özünün Təqsirləndirilən şəxs qarşı heç bir şikayət və tələbinin olmadığını bildirmişdir. Məhkəmə istintaqında zərərçəkmiş şəxs qismində dindirilmiş əsgər Zərərçəkmiş şəxs5 verdiyi ifadəsində və ona verilmiş sualları cavablandırarkən bildirmişdir ki, o, N saylı hərbi hissənin N-ci tabor, 6-cı bölüyündə xidmət etdiyi müddətdə bölük komandiri baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs olmuş, xidmət etdiyi müddət ərzində baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs bölükdə xidmət edən əsgərlər Şahid3 və Zərərçəkmiş şəxs40 cərgəyə, idmana, ərazidə işləməyə gəlməmələrinə şərait yaratmış, buna görə onlara irad tutmamış, onlar mütəmadi olaraq yataqxanada olmuş, yataqxanadakı təmizlik işlərinə ayrılmışlar. Hərbi hissədə Təqsirləndirilən şəxs barəsində araşdırma aparılarkən əsgər yoldaşlarından onun Şahid3 və Zərərçəkmiş şəxs40 pul aldığını, ona görə onlara rahat şərait yaratmasını eşitmişdir. Həmçinin əsgər Zərərçəkmiş şəxs5 ifadəsində qeyd etmişdir ki, N0N3-cü ilin may ayında andiçmə mərasimindən təxminən 1-N gün qabaq bölük komandiri Təqsirləndirilən şəxs əsgərlərə isimlik verib andiçmədən sonra buraxılış olacağını, buraxılışdan qayıdanda isimliyə və yataqxanada qırılan əşyaların təmirinə görə N0 manat pul gətirməyi tapşırmış, buraxılışdan qayıdanda 1N may N0N3-cü il tarixdə Təqsirləndirilən şəxs buraxılışdan qayıdan əsgərləri bir-bir otağına çağırıb N0 manat pul almış, onu da çağıranda otağına gedib ailəsi tərəfindən xərclik üçün verilən puldan N0 manat pulu təklikdə Təqsirləndirilən şəxs vermiş, sonradan isimliyin qiymətinin 3 manat 60 qəpik olmasını, bölük komandirinin ondan və digər əsgərlərdən N manat N qəpik artıq pul aldığını bilmiş, bununla bağlı Təqsirləndirilən şəxs barəsində aparılan araşdırma zamanı isimliyə görə ondan artıq məbləğdə alınmış pulun hamısı hərbi hissədə onun özünə qaytarılmışdır ki, bu səbəbdən də onun Təqsirləndirilən şəxs qarşı heç bir şikayət və tələbi yoxdur. Məhkəmə istintaqında zərərçəkmiş şəxs qismində dindirilmiş Zərərçəkmiş şəxsN, Zərərçəkmiş şəxs3, Zərərçəkmiş şəxs4, Zərərçəkmiş şəxs6, Zərərçəkmiş şəxs7, Zərərçəkmiş şəxs8, Zərərçəkmiş şəxs9, Zərərçəkmiş şəxs10, Zərərçəkmiş şəxsN4, Zərərçəkmiş şəxs11, Zərərçəkmiş şəxs1N, Zərərçəkmiş şəxs13, Zərərçəkmiş şəxs14, Zərərçəkmiş şəxs15, Zərərçəkmiş şəxs16, Zərərçəkmiş şəxs17, Zərərçəkmiş şəxs18, Zərərçəkmiş şəxs19, Zərərçəkmiş şəxsN0, Zərərçəkmiş şəxsN1, Zərərçəkmiş şəxsNN, Zərərçəkmiş şəxs39, Zərərçəkmiş şəxsN5, Zərərçəkmiş şəxsN7, Zərərçəkmiş şəxsN8, Zərərçəkmiş şəxsN9, Zərərçəkmiş şəxs33, Zərərçəkmiş şəxs37, Zərərçəkmiş şəxs38, Zərərçəkmiş şəxs41, Zərərçəkmiş şəxs4N və Zərərçəkmiş şəxs43 ittihamın mahiyyətinə uyğun oxşar məzmunlu ifadələr verərək, zərərçəkmiş şəxs qismində dindirilmiş əsgər Zərərçəkmiş şəxs40, əsgər Zərərçəkmiş şəxs1, əsgər Zərərçəkmiş şəxs5, o cümlədən Təqsirləndirilən şəxs ifadələrində göstərilənləri, o cümlədən təqsirləndirilən şəxsin törətdiyi cinayət əməllərini özlərinə aid hissədə təsdiq etmişlər. Həmçinin zərərçəkmiş şəxslər ifadələrində Təqsirləndirilən şəxs barəsində aparılan araşdırma zamanı isimliyə görə onlardan artıq məbləğdə alınmış pulların hamısının onların özlərinə qaytarıldığını və bu səbəbdən də onların Təqsirləndirilən şəxs qarşı heç bir şikayət və tələblərinin olmadığını bildirmişlər. Zərərçəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxsN3, Zərərçəkmiş şəxsN6, Zərərçəkmiş şəxs30, Zərərçəkmiş şəxs31, Zərərçəkmiş şəxs3N, Zərərçəkmiş şəxs34, Zərərçəkmiş şəxs35, Zərərçəkmiş şəxs36 və Zərərçəkmiş şəxs44 məhkəmə iclaslarının vaxtı və yeri barədə qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, onlar ərizə və teleqramlar ilə (Zərərçəkmiş şəxs35 və Zərərçəkmiş şəxs44 xx.xx.N0N3-cü il tarixli teleqramlar ilə, Zərərçəkmiş şəxsN3 xx.xx.N0N4-cü il tarixli, Zərərçəkmiş şəxsN6, Zərərçəkmiş şəxs30, Zərərçəkmiş şəxs31 xx.xx.N0N4-cü il tarixli, Zərərçəkmiş şəxs3N, Zərərçəkmiş şəxs34 və Zərərçəkmiş şəxs36 xx.xx.N0N4-cü il tarixli ərizələr ilə) məhkəməyə müraciət edərək müvafiq olaraq ailə vəziyyətləri ilə əlaqədar olaraq, o cümlədən xidmət etdikləri mövqelərdəki əlverişsiz hava şəraiti ilə əlaqədar olaraq məhkəmə iclaslarına gələ bilmədiklərini, ibtidai araşdırma dövründə verdikləri ifadələrini təsdiq etdiklərini, Təqsirləndirilən şəxs qarşı heç bir şikayət və tələblərinin olmadığını bildirərək, məhkəmə iclaslarının onların iştirakı olmadan keçirilməsini xahiş etmişlər. Həmçinin qeyd etmək lazımdır ki, zərərçəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxsN3, Zərərçəkmiş şəxsN6, Zərərçəkmiş şəxs30, Zərərçəkmiş şəxs31, Zərərçəkmiş şəxs3N, Zərərçəkmiş şəxs34 və Zərərçəkmiş şəxs36 xidmət etdikləri mövqelərdə əlverişsiz hava şəraitinin olması səbəbindən həmin əsgərlərin məhkəmə iclaslarında iştiraklarının təmin edilməməsi ilə bağlı müvafiq hərbi hissələrdən də məhkəməyə müvafiq məktublar ünvanlanmışdır. Məhkəmə zərərçəkmiş şəxslər Zərərçəkmiş şəxsN3, Zərərçəkmiş şəxsN6, Zərərçəkmiş şəxs30, Zərərçəkmiş şəxs31, Zərərçəkmiş şəxs3N, Zərərçəkmiş şəxs34, Zərərçəkmiş şəxs35, Zərərçəkmiş şəxs36 və Zərərçəkmiş şəxs44 məhkəmə iclaslarına gəlmələrini istisna edən halları üzrlü səbəb hesab edərək və onların ifadələrinin ittihamın həll edilməsində oynadığı rolu, yəni ittihamın yalnız və yaxud həlledici şəkildə məhkəmədə dindirilməyən zərərçəkmiş şəxslərin ibtidai istintaq zamanı verdikləri ifadələrinə əsaslanmadığını nəzərə alaraq, onların iştirakı olmadan məhkəmə baxışı iclasının keçirilməsini və ifadələrinin elan edilməsini, o cümlədən hökmün əsaslandırılması zamanı onların ibtidai istintaq zamanı verdikləri ifadələrinə istinad olunmasını Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 315 və 3N9-cu maddələrinə əsasən mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə icasında ifadəsi elan olunaraq tədqiq olunmuş Zərərçəkmiş şəxsN3 ibtidai istintaq zamanı vermiş olduğu ifadəsində göstərmişdir ki, o, N saylı hərbi hissənin N-ci taborunun 6-cı bölüyündə xidmət edəndə bölük komandiri baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs olmuş, 6-cı bölükdə xidmət müddətində əsgərlər Şahid3 və Zərərçəkmiş şəxs40 şərait yaratmış, onlar çox vaxt yataqxanada olmuş, cərgəyə, idmana, ərazidə işləməyə gəlməmişlər, digər əsgərlərdən seçilmişlər. Bölük komandirinin icazəsi olmazsa onların yataqxanada qala bilmələrin mümkün olmamasını düşünmüş, N0N3-cü ilin iyun ayının əvvəllərində Təqsirləndirilən şəxs barəsində araşdırma başlanandan sonra Təqsirləndirilən şəxs Hümmətzadə və Sadıqovdan pul alıb onlara rahat şərait yaratmasını eşitmişdir. N saylı hərbi hissənin N-ci tabor 6-cı bölüyündə xidmət edəndə, may ayının 8-də Təqsirləndirilən şəxs əsgərlərə isimlik paylamış, isimliyə görə buraxılışdan gələndə N0 manat pul gətirmələrini tapşıraraq həmin pulla isimliyin pulunu ödəyəcəyini, həm də yataqxanda təmir işləri aparacağını, qırılan əşyaları düzəldəcəyini bildirmiş, N0N3-cü ilin may ayının 10-da hərbi hissədə andiçmə mərasimi olmuş, sonra əsgərlərə N günlük buraxılış verilmiş, 1N may N0N3-ci ildə buraxılışdan qayıdanda Təqsirləndirilən şəxs buraxılışdan gələn əsgərləri bir-bir otağına çağırıb N0 manat pul almış, onu çağıranda Təqsirləndirilən şəxs otağına getmiş, Təqsirləndirilən şəxs pulu gətirib-gətirməməsini soruşmuş, gətirdiyini deyib N0 manat pulu təklikdə Təqsirləndirilən şəxs vermişdir. Təqsirləndirilən şəxs yataqxanada təmir aparacağını deyərək isimliyin pulundan əlavə N manat N qəpik artıq pul almışdır (i.v İİİ cild 96-99). Məhkəmə icasında ifadəsi elan olunaraq tədqiq olunmuş Zərərçəkmiş şəxsN6 ibtidai istintaq zamanı vermiş olduğu ifadəsində göstərmişdir ki, N saylı hərbi hissədə N-ci tabor, 6-cı bölüyündə əsgərlər Şahid3 və Zərərçəkmiş şəxs40 idmana, sıra hazırlığına az-az çıxmışlar, çox vaxt yataqxanada qalmışlar, ərazinin təmizlənməsinə də çıxmamışlar. bölük komandiri Təqsirləndirilən şəxs onları ötüşdürmüş, problem yaratmamış, Təqsirləndirilən şəxs barəsində araşdırma aparılan vaxt əsgərlər Şahid3 və Zərərçəkmiş şəxs40 onlara həmin rahatçılığı yaratması üçün pul almasını eşitmişdir. N saylı hərbi hissədə 6-cı bölükdə xidmət edəndə, may ayının 8-də bölük komandiri Təqsirləndirilən şəxs əsgərləri yataqxanada düzüb isimliklər paylamış, andiçmə mərasimindən sonra buraxılış olacağını, buraxılışdan qayıdanda hər kəsin isimliyə və yataqxanada bəzi təmir işlərinə görə N0 manat pul gətirmələrini tapşırmış, komandir olduğundan heç kim etiraz etməmişdir. Əvvəlcədən isimliyin cütünün qiymətinin 3 manat 60 qəpik olmasını bilmiş, Təqsirləndirilən şəxs N0 manat istəyəndə qalan pulla təmir aparacağını düşünüb ona heç nə deməmişdir. May ayının 10-da andiçmə mərasimindən sonra N günlük buraxılış verilmiş, may ayının 1N-də buraxılışdan qayıdanda N0 manat pulu aparıb otağında bölük komandiri baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs vermişdir (i.v İİİ cild 118-1N1). Məhkəmə icasında ifadəsi elan olunaraq tədqiq olunmuş Zərərçəkmiş şəxs30 ibtidai istintaq zamanı vermiş olduğu ifadəsində göstərmişdir ki, N saylı hərbi hissənin N-ci tabor, 6-cı bölüyündə xidmət əsgərlər Şahid3 və Zərərçəkmiş şəxs40 səhər və axşam idmanına demək olar ki, çıxmamış, sıra hazırlığına az-az çıxmış, çox vaxt yataqxanada qalmışlar. Xidmətə gələndən may ayının 15-də bölünüb başqa bölüyə verilənə qədər Sadıqov və Hümmətzadə bu formada xidmət etmiş, digər əsgələrdən seçilmiş, çox vaxt bölüyün şəxsi heyətinin yanında olmamışlar. Onları yeməkdən-yeməyə görmüş, yeməyə gedəndə gəlib cərgəyə qoşulmuşlar. N0N3-cü ilin iyun ayının əvvəllərində Təqsirləndirilən şəxs barəsində araşdırma aparılanda Təqsirləndirilən şəxs Hümmətzadə və Sadıqovdan pul aldığını eşitmişdir. N0N3-cü ilin may ayının 8-də bölük komandiri Təqsirləndirilən şəxs əsgərlərə isimlik paylamış, andiçmədən sonra buraxılış olacağını, buraxılışdan qayıdanda hər kəsin isimliyə görə N0 manat pul gətirməsini demiş, həm yataqxananın bəzi təmir işləri ilə əlaqədar həmin pulu yığdığını demişdir. May ayının 10- andiçmə mərasimindən sonra buraxılışa getmiş, may ayının 1N-də buraxılışdan hərbi hissəyə qayıdanda N manatı aparıb xidməti otağında bölük komandiri baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs vermişdir. Sonradan isimliyin qiymətinin 3 manat 60 qəpik olmasını, Təqsirləndirilən şəxs N manat N qəpik təmir işi üçün almasını bilmişdir (i.v İİİ cild 14N-145). Məhkəmə icasında ifadəsi elan olunaraq tədqiq olunmuş Zərərçəkmiş şəxs31 ibtidai istintaq zamanı vermiş olduğu ifadəsində göstərmişdir ki, N saylı hərbi hissədə 6-cı bölükdə xidmət edəndə əsgərlər Şahid3 və Zərərçəkmiş şəxs40 bölükdə xidmət etdikləri müddətdə sırada az-az olmuş, əsasən yataqxanada qalmışlar, şəxsi heyət idmanda, sıra hazırlığında olanda onlar yataqxanada olmuşlar, bir dəfə ərazidə işləyəndə, təmizlik işləri aparanda Şahid3 də gəlmiş, bir kənarda oturmuş, əsgərlər işləyəndə baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs Şahid3 yanında oturtmuş, əsgərlərə “bu yaşca sizin hamınızdan böyükdür, ona görə də Hümmətzadəni işlətmirəm” demiş, Şahid3 və Zərərçəkmiş şəxs40 yaşca böyük olduqlarından bölük komandirinin onlara hörmət etdiyini, ötüşdürdüyünü düşünmüş, araşdırma başlananda Təqsirləndirilən şəxs Şahid3 və Zərərçəkmiş şəxs40 pul almasını, ona görə rahatçılıq yaratdığını eşitmişdir. N saylı hərbi hissədə 6-cı bölükdə xidmət edəndə may ayının 8-də bölük komandiri baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs əsgərlərə isimlik paylamış, buraxılışdan qayıdanda isimliyə görə N0 manat pul gətirmələrini tapşırmış, may ayının 10-da buraxılışa getmiş, may ayının 1N-də buraxılışdan hərbi hissəyə qayıdandan sonra bölük komandirinin otağına gedib ona N0 manat pul vermişdir (i.v İİİ cild 149-15N). Məhkəmə icasında ifadəsi elan olunaraq tədqiq olunmuş Zərərçəkmiş şəxs3N ibtidai istintaq zamanı vermiş olduğu ifadəsində göstərmişdir ki, N saylı hərbi hissənin N-ci tabor, 6-cı bölüyündə xidmət edəndə əsgərlər Şahid3 və Zərərçəkmiş şəxs40 çox vaxt yataqxanada olmuş, cərgəyə, idmana, ərazidə işləməyə gəlməmişlər, onları ancaq yemək vaxtlarında və çayxanada görmüşlər. Onlardan nə üçün hamı kimi sıraya, idmana gəlməmələrinin səbəbini soruşanda “biz ali təhsilliyik, ona görə bölük komandiri bizə yazı tapşırır, yataqxanada qalırıq” demişlər, ancaq onların yazı yazmalarını görməmişdir. Bölükdə onlardan başqa da ali təhsilli əsgərlər olduğu halda ancaq Hümmətzadə və Sadıqov yataqxanada qalmışlar. Araşdırma başlanandan sonra Təqsirləndirilən şəxs əsgərlər Hümmətzadə və Sadıqovdan pul almasını, ona görə onlara həmin şəraiti yaratmasını eşitmişdir. N0N3-cü ilin may ayının 10-da N saylı hərbi hissədə bizim andiçmə mərasimi olacağından 1-N gün qabaq bölük komandiri Təqsirləndirilən şəxs əsgərlər isimlik vermiş, buraxılışdan qayıdanda hamının N0 manat pul gətirməsini, həmin pulla həm isimliyin pulunu ödəyəcəyini, həm də yataqxanada təmir işləri aparacağını bildirmişdir. 1N may N0N3-ci ildə buraxılışdan qayıdanda əsgərləri bir-bir otağına çağırıb isimliyə görə N0 manat pul almışdır (i.v İİİ cild 170-173). Məhkəmə icasında ifadəsi elan olunaraq tədqiq olunmuş Zərərçəkmiş şəxs34 ibtidai istintaq zamanı vermiş olduğu ifadəsində göstərmişdir ki, o, N saylı hərbi hissədə 6-cı bölükdə xidmət edəndə bölük komandiri baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs olmuş, 6-cı bölükdə 47 nəfər əsgər olmuş, əsgərlər Şahid3 və Zərərçəkmiş şəxs40 çox vaxt sıra hazırlığına, idman məşqinə, ərazinin təmizlənməsinə çıxmamışlar, yataqxanada qalmışlar, onlara belə rahat şərait yaratmasına görə bölük komandiri Təqsirləndirilən şəxs pul vermələrini eşitmişdir. 6-cı bölükdə xidmət edəndə Hümmətzadəni və Sadıqovu az-az görmüş, yeməyə gedəndə, çayxanaya gedəndə görmüş, demək olar ki, həmişə yataqxana olmuşlar. May ayının 15-də bölgü olandan sonra Şahid3 və Zərərçəkmiş şəxs40 3-cü taborun 9-cu bölüyünə verilmişlər, 9-cu bölüyə düşəndən sonra isə Şahid3 və Zərərçəkmiş şəxs40 bütün əsgərlər kimi idmana, sıra hazırlığına, təmizlik işlərinə gəlmişlər. Təqsirləndirilən şəxs barəsində araşdırma başlananda Şahid3 yataqxanada əsgərlərə 6-cı bölükdə olanda Təqsirləndirilən şəxs pul verməsi məsələsini komandanlığın bilməsini, buna görə araşdırma aparılmassını demişdir. N0N3-cü ilin may ayının 10-da N saylı hərbi hissədə andiçmə mərasimi olacağından may ayının 8-də günortadan sonra bölük komandiri Təqsirləndirilən şəxs əsgərlərin hamısına isimlik paylamış, həmin günü baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs bölüyün bütün şəxsi heyətini yataqxanada düzüb buraxılışdan qayıdanda hər biriniz isimliklərə görə N0 manat pul gətirin demiş, May ayının 1N-də axşamtərəfi buraxılış bitdiyindən hərbi hissəyə qayıdanda yataqxanada Təqsirləndirilən şəxs bir-bir əsgərləri otağına çağırıb həmin N0 manat pulu almış, həmin vaxtı əsgər Zərərçəkmiş şəxs1lə onun otağına getmişlər, hər ikisi Təqsirləndirilən şəxs N0 manat pul vermişlər (i.v İİİ cild 184-188). Məhkəmə icasında ifadəsi elan olunaraq tədqiq olunmuş Zərərçəkmiş şəxs35 ibtidai istintaq zamanı vermiş olduğu ifadəsində göstərmişdir ki, N saylı hərbi hissədə 6-cı bölükdə xidmət edən Şahid3 və Zərərçəkmiş şəxs40 adlı əsgərlər hamıdan seçilmiş, əsgərlər ərazidə olanda, idmanda, sıra hazırlığında olanda onlar çıxmamış, yataqxanada olmuşlar, onlara bölük komandiri Təqsirləndirilən şəxs elə şərait yaratmışdır. Hərbi hissədə araşdırma aparılandabölük komandiri Təqsirləndirilən şəxs Şahid3 və Zərərçəkmiş şəxs40 pul alıb həmin şəraiti yaratdığını eşitmişdir. N0N3-cü ilin may ayının 8-də bölük komandiri Təqsirləndirilən şəxs bölüyün əsgərlərini düzüb isimlik paylamış, andiçmə günü, may ayının 10-da buraxılışa gedəcəklərini, buraxılışdan qayıdanda hər bir əsgərin isimliklərə görə N0 manat pul gətirmələrini demiş, heç kim etiraz etməmiş, may ayının 10-da andiçmə mərasimi olmuş, N günlük buraxılışa getmişlər. May ayının 1N-də axşamtərəfi buraxılış bitdiyindən hərbi hissəyə qayıdanda yataqxanada Təqsirləndirilən şəxs bir-bir əsgərləri çağırıb istədiyi N0 manat pulu almış, N manatı təklikdə ona verib otaqdan çıxmışdır. Təqsirləndirilən şəxs isimliyin pulundan başqa N manat N qəpik pul almış, ancaq komandir olduğundan heç kim etiraz etməmişdir (i.v İİİ cild 19N-195). Məhkəmə icasında ifadəsi elan olunaraq tədqiq olunmuş Zərərçəkmiş şəxs36 ibtidai istintaq zamanı vermiş olduğu ifadəsində göstərmişdir ki, o, N saylı hərbi hissədə 6-cı bölükdə xidmət edən müddətdə bölük komandiri baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs əsgərlər Şahid3 və Zərərçəkmiş şəxs40 şərait yaratmış, onlar çox vaxt yataqxanada olmuş, cərgəyə, idmana, ərazidə işləməyə demək olar ki gəlməmişlər. Bəzən bunun səbəbini Təqsirləndirilən şəxs soruşanda Şahid3 yaşlı olduğu üçün cərgəyə çağırmadığını, yataqxanada iş gördüyünü bildirmişdir. Bölük komandiri cərgəni düzəndə həmin əsgərlər sırada olmayanda heç nə deməmiş, ancaq leytenant Şahid4, MAXE Şahid9 cərgəni düzəndə onları cərgəyə çağırmışdır. May ayının 15-dən sonra ixtisas bölgüsü olmuş, Şahid3 və Zərərçəkmiş şəxs40 başqa bölüyə verilmişlər, araşdırma başlananda Təqsirləndirilən şəxs Şahid3 və Zərərçəkmiş şəxs40 pul aldığını eşitmişdir. N0N3-cü ilin may ayının 8-də bölük komandiri şəxsi heyəti düzüb isimlik paylamışdı, həmin vaxt mən kəhrizdə işə ayrıldığından cərgədə olmamış, növbəti gün, yəni may ayının 9-da bölük komandiri Təqsirləndirilən şəxs yataqxanada isimliklərini vermiş, əsgərlərdən bölük komandirinin isimliyə görə N0 manat pul gətirməsini eşitmiş, isimliyin qiymətinin təxminən 3-4 manat olduğunu bilmiş, may ayının 1N-də buraxılışdan qayıdanda Təqsirləndirilən şəxs 5 manat pulu olduğunu deyərək həmin pulu ona vermişdir (i.v İİİ cild 199-N0N). Məhkəmə icasında ifadəsi elan olunaraq tədqiq olunmuş Zərərçəkmiş şəxs44 ibtidai istintaq zamanı vermiş olduğu ifadəsində göstərmişdir ki, o, N saylı hərbi hissənin 6-cı bölüyündə xidmət edəndə bölük komandiri baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs olmuşdur, 08 may N0N3-cü il tarixdə andiçmə mərasimindən N gün əvvəl Təqsirləndirilən şəxs əsgərlərdən isimlik üçün N0 manat pul istəmiş, o, 1N may N0N3-cü il tarixdə Təqsirləndirilən şəxs N0 manat məbləğində pul vermişdir (i.v İV cild 4N-45). Məhkəmə istintaqında şahid qismində dindirilmiş əsgər Şahid3 verdiyi ifadəsində və ona verilmiş sualları cavablandırarkən bildirmişdir ki, o, N saylı hərbi hissənin 6-cı bölüyündə xidmət edərkən bölük komandiri baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs olmuş, xidmətə gəldikdən təqribən N gün sonra əsgər yoldaşları ilə söhbət edərkən özünün pul qarşılığında özü üçün əlverişli xidmət şəraiti yarada biləcəyini öyrənmiş, bundan sonra o, 19 aprel N0N3-cü ildə axşam vaxtı yataqxanada bölük komandiri baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs otağına gedib evli və digər əsgərlərdən yaşlı olduğunu, ailəsi ilə teztez telefonla danışmaq istədiyini bildirib, “mənə müəyyən dərəcədə şərait yaradın xidmətim rahat olsun, çox əziyyət çəkmək istəmirəm” demiş, cavabında Təqsirləndirilən şəxs ona “500 manat ver sənə şərait yaradım” dedikdə, o razılaşmış, növbəti gün, yəni N0 aprel N0N3-cü ildə səhər vaxtı bölük komandirinin otağına getmiş, ondan telefonunu istəmiş, Təqsirləndirilən şəxs kağıza bank kartının 16 rəqəmli şifrəsini yazıb ona verib, pulu həmin karta göndərməsini demişdir. Kağızı götürüb nənəsi Zabilə Quliyevanın ***-***- **-** nömrəsinə zəng edib kart nömrəsini verib ona məxsus olan puldan 500 manat pul göndərməsini istəmişdir. Sonra telefonu bölük komandirinə vermiş, bir qədər sonra yenidən Təqsirləndirilən şəxs telefonu alıb nənəsinə zəng etmiş, nənəsinin pulu göndərdiyini öyrənmişdir. Sonra Təqsirləndirilən şəxs pulun gəlib çatmasını soruşmuş, Təqsirləndirilən şəxs pulun çatdığını bildirmişdir. Aprel ayının 19-da Təqsirləndirilən şəxsla razılaşıb pul göndərtdirəcəyini deyəndən sonra Təqsirləndirilən şəxs ona qarşı münasibəti dəyişmiş, müəyyən dərəcədə rahat şərait yaratmış, əsgərlər idmana, sıra hazırlığına çıxanda o, idmana və sıra hazırlığına çıxmamış, əsgər Zərərçəkmiş şəxs40la birlikdə yataqxanada qalmışdır. Əsgər Zərərçəkmiş şəxs40la söhbət edərkən onun da bölük komandirinə hörmət etməsini bilmişdir. 500 manatı göndərtdikdən sonra Təqsirləndirilən şəxs ona iki dəfə 30 manat, bir dəfə də N0 manat, ümumilikdə 80 manat pul vermiş, əsgərlərdən N0 manat isimliyə görə pul yığanda ondan pul almamışdır. 8 may N0N3-cü il tarixdə baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs bölüyün şəxsi heyətini düzüb isimlik paylamış, may ayının 10-da andiçmə günü buraxılış olacağını, buraxılışdan qayıdanda hər kəsin N0 manatdan pul gətirməsini tapşırmış, həmin pullara isimliklərin borcunu ödəyəcəyini, yataqxanada təmir işləri aparacağını bildirmişdir. May ayının 1N-də axşamtərəfi buraxılış vaxtı bitdiyindən hərbi hissəyə qayıdanda əsgərlər hamısı ayrı-ayrılıqda bölük komandirinin tapşırdığı N0 manat pulu aparıb ona vermişlər. Məhkəmə istintaqında şahid qismində dindirilmiş Şahid5 verdiyi ifadəsində və ona verilmiş sualları cavablandırarkən bildirmişdir ki, Sədərək rayonundan olan kirvəsi və yaxın dostu olan Şahid6 oğlu Zərərçəkmiş şəxs40 N0N3-cü ilin aprel ayının 18-də hərbi xidmətə getmiş, İlqar həmin gün ona N00 manat pul verib uzaqda yaşadığını, Anara pul lazım olanda hissə-hissə aparıb verməsini xahiş etmişdir. Həmin gün axşam İlqar ***-***-**-** nömrəsi ilə onun ***-***-**-** nömrəmə zəng edib Anarın hansı bölməyə düşməsi ilə maraqlanmasını xahiş etmiş, N saylı hərbi hissədə xidmət edən baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs əvvəldən tanıdığından təxminən Anar xidmətə gedəndən N-3 gün sonra Təqsirləndirilən şəxs nömrəsinə zəng edib Zərərçəkmiş şəxs40 hərbi xidmətə gəldiyini, N saylı hərbi hissədə olduğunu deyib, onun hansı bölməyə düşməsi ilə maraqlanmasını xahiş etmişdir. Təxminən 1-N saat sona Təqsirləndirilən şəxs zəng edib Zərərçəkmiş şəxs40 onun bölüyündə olduğunu bildirmişdir. Bundan sonra o, İlqara zəng edib Anarın tanış zabitin bölüyündə olduğunu bildirdikdə, İlqar ona həmin zabitlə danışmasını, “ona “hörmət” edək, uşaqdan muğayət olsun” demiş, bundan sonra o, Təqsirləndirilən şəxs zəng edib onunla görüşmək istədiyini bildirmiş, təxminən aprel ayının NN-də günortadan sonra hərbi hissənin universitet tərəfə olan hissəsində, çöl tərəfdə görüşmüşlər, məbləği razılaşdırmadan 150 manat pul çıxardıb Təqsirləndirilən şəxs vermiş, “al xərclə, uşaqdan muğayət ol, ona rahatlıq yarat, Anar səndən pul istəsə ona da bir az verərsən” demişdir. Təqsirləndirilən şəxs pulu alıb cibinə qoymuş, “uşaqdan narahat olmayın, muğayət olacam, problemi olmayacaq” demişdir. Bundan sonra Şahid6 zəng edib Anarın komandirinə 150 manat pul verdiyini demişdir. Bundan təxminən bir neçə gün sonra Təqsirləndirilən şəxs zəng edib Anarın vəziyyətini soruşanda Təqsirləndirilən şəxs “narahat olma heç bir problemi yoxdur, ancaq 100 manat da versən yaxşı olar” demişdir. Anarın rahatçılığı üçün pulu vermək lazım olduğunu düşünüb İlqara zəng edib Anarın komandirinin əlavə 100 manat pul istədiyini demiş, İlqar verməsinə razılıq vermişdir. Sonra həmin gün, təxminən N6 aprel N0N3-cü il tarixdə 100 manat pulu götürüb yenə hərbi hissənin universitet tərəfə olan hissəsinə, köhnə hospitalın yerinə gedib Təqsirləndirilən şəxsla görüşərək 100 manatı ona vermişdir. Bundan sonra İlqara zəng edib Anarın komandirinə 100 manat pul verdiyini bildirmişdir. Məhkəmə istintaqında şahid qismində dindirilmiş Şahid6 verdiyi ifadəsində və ona verilmiş sualları cavablandırarkən bildirmişdir ki, N0N3-cü ilin aprel ayının 18-də oğlu Zərərçəkmiş şəxs40 hərbi xidmətə getmiş, Naxçıvan şəhərində yerləşən gənc əsgərlər hərbi hissəsi olan N saylı hərbi hissədə xidmət etmişdir. Oğlu Zərərçəkmiş şəxs40 N saylı hərbi hissənin 6-cı bölüyündə xidmət edəndə bölük komandiri baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs olmuş, o, şəxsən Təqsirləndirilən şəxs tanımamış, ancaq kirvəsi Şahid5 taksi sürücüsü olduğundan, hərbiçilərə taksi xidməti göstərdiyindən hərbiçilərin çoxunu, o cümlədən Təqsirləndirilən şəxs tanımışdır. Oğlu Zərərçəkmiş şəxs40 hərbi xidmətə gedəndən təxminən 1-N gün sonra kirvəsi Sakitə Anarın hara düşməsi ilə maraqlanmasını xahiş etmiş, Şahid5 maraqlanandan sonra Anarın ona tanış olan komandirin yanında xidmət etdiyini bildirmişdir. Bu zaman o, Şahid5 “əgər tanışındırsa ona biraz “hörmət” edək uşaqdan muğayət olsun” demişdir. Zərərçəkmiş şəxs40 əsgərliyə gedəndə Şahid5 arada Anara xərclik verməsi üçün N00 manat pul vermişdir. Təxminən aprel ayının N3-ü, N4-də Sakitlə telefonla danışanda verdiyi N00 manat puldan Anarın komandirinə 150 manat verdiyini demişdir. Bundan 1-N gün sonra Şahid5la telefonla danışmış, Şahid5 ona Anarın komandirinin 100 manat da pul istədiyini deyib pul veribverməməsini soruşmuş, Şahid5 verməsini demişdir. Bundan sonra Şahid5 Anarın komandirinə 100 manat pul vermiş, bu barədə zəng edib ona məlumat vermişdir. Məhkəmə istintaqında şahid qismində dindirilmiş ŞahidN verdiyi ifadəsində və ona verilmiş sualları cavablandırarkən bildirmişdir ki, N saylı hərbi hissənin N-ci tabor, 6-cı bölüyündə xidmət edən zaman əsgərlər Şahid3 və Zərərçəkmiş şəxs40 çox vaxt yataqxanada olmuş, sıra hazırlığına, idmana, ərazidə işləməyə demək olar ki gəlməmişlər. Bölük komandiri baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs özü onlara həmin şəraiti yaratmışdır. Hərbi hissədə araşdırma başlanandan sonra Təqsirləndirilən şəxs əsgərlər Hümmətzadə və Sadıqovdan pul almasını ona görə onlara həmin şəraiti yaratmasını eşitmişdir. N0N3-cü ilin may ayının 8-də bölük komandiri baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs şəxsi heyətə isimlik paylamış, may ayının 10-da andiçmədən sonra buraxılış olacağını, isimliyə və yataqxanadakı təmir işləri üçün N0 manat pul gətirmələrini tapşırmışdır. May ayının 10-da andiçmədən sonra N günlük buraxılış verilmiş, andiçmə mərasiminə gəlmiş atası Mehmanın pulu olmadığına görə ona pul verməmiş, buna görə də 1N may N0N3-ci ildə buraxılışın vaxtı qurtardıqdan sonra hərbi hissəyə qayıtdıqda Təqsirləndirilən şəxs onu otağına çağıranda atasının pulu olmadığı üçün pul verə bilməyəcəyini demişdir. May ayının 13-də Təqsirləndirilən şəxs atasını pul göndərib-göndərməməsini soruşduqda hələ göndərmədiyini bildirmiş, sonradan başqa bölməyə verilmiş, Təqsirləndirilən şəxs pul verməmişdir. Məhkəmə istintaqında şahid qismində dindirilmiş N №-li hərbi hissə komandirinin müavini, polkovnik-leytenant Şahid1N verdiyi ifadəsində və ona verilmiş sualları cavablandırarkən bildirmişdir ki, N0N3-cü ilin aprel ayında hərbi hissəyə gənc əsgərlər verilməyə başlanmış, may ayının 10-da hərbi hissədə andiçmə mərasimi olmuş, əsgərlərə N günlük buraxılış verilmiş, may ayının 1N-də əsgərlər buraxılışdan qayıtmış, may ayının 15-də əsgərlər ixtisaslara görə bölüklər arasında yenidən bölünmüşlər. Bir müddət sonra təxminən may ayının N0-dən sonra 3-cü tabor 9-cu bölükdən Şahid3 adlı əsgərin yenidən N-ci taborun 6-cı bölüyünə qayıtmaq istəməsi ilə bağlı müraciət etməsi barədə məlumat almışdır. Şahid3 qərargaha çağırıb onunla söhbət etmiş, N-ci taborun 6-cı bölüyünə qayıtmaq istəməsinin səbəbini soruşmuşdur. Şahid3 6-cı bölükdə rahat olduğunu, bölük komandiri baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs uyğunlaşdığını, 9-cu bölük xidmətin çətin gəldiyini demişdir. Ona izah verib başa salmaqla bölüyünə göndərmiş, bir müddət sonra yenidən əsgər Şahid3 6-cı bölüyə qayıtmaq istəməsi barədə məlumat almış, həmin ərəfələrdə 6-cı bölükdə bölük komandiri baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs bölüyün əsgərlərindən isimlik alınması ilə əlaqədar pul yığdığını eşitmişdir. Bu məlumatı aldıqdan sonra əsgər Şahid3 yanına çağırıb onunla yenə söhbət etmiş, Təqsirləndirilən şəxs isimliyə görə pul yığmasını soruşmuş, Şahid3 Təqsirləndirilən şəxs bölüyün əsgərlərindən N0 manatdan pul yığmasını bildirmişdir. Bundan sonra nə üçün Təqsirləndirilən şəxs bölüyünə getmək istədiyini soruşanda E. Hümmətzadə Təqsirləndirilən şəxs 500 manat pul verməsini bildirmişdir. Bundan sonra həmin pulu ona necə və nə üçün verməsini soruşanda Şahid3 xidmətə gələn vaxt Təqsirləndirilən şəxs müraciət edib ona rahat olması üçün şərait yaratmasını dediyini, Təqsirləndirilən şəxs buna görə pul verməli olduğunu, 500 manat pul lazım olduğunu dediyini, Təqsirləndirilən şəxs ona bankomat kartının şifrəsini verdiyini, nənəsinə zəng vurub 500 manatı həmin karta göndərtdiyini bildirmişdir. Həmin vaxt baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs məzuniyyətdə olmuş, bölükdən bir neçə nəfər əsgəri çağırıb Təqsirləndirilən şəxs pul yığmasını soruşmuş, bütün əsgərlər isimliyə görə N0 manatdan pul yığılmasını demişlər. Bundan sonra hərbi hissə komandirinə bu barədə məruzə etmiş, hərbi hissə komandiri də Hümmətzadəni və bir neçə əsgəri çağırıb bu barədə soruşmuş, daha sonra ordu komandanlığına məruzə edilmiş, araşdırma təyin edilmişdir. Bundan sonra araşdırma aparmağa başlamış, Təqsirləndirilən şəxs mobil telefonuna zəng edib əsgərlərdən pul yığmasını soruşmuş, Təqsirləndirilən şəxs əsgərlərdən pul yığmasını, Hümmətzadədən 500 manat pul almasını etiraf etmişdir. Məzuniyyətdən qayıdandan sonra Təqsirləndirilən şəxsla söhbət etmiş, nə üçün pul yığmasını, Şahid3 500 manat pul almasını soruşmuş, Təqsirləndirilən şəxs bölüyün yataqxanasında təmir işləri apardığını bildirmiş, onu bölüyün yataqxanasına aparıb hansı təmir işi aparmasını göstərməsini demiş, göstərə bilməmiş, əvvəllər təmir etdiyini, borcunun yığılıb qaldığını demişdir. Təqsirləndirilən şəxs bölükdə təmir işi aparılması ilə bağlı komandanlığa nə vaxtsa müraciət edib-etməməsini soruşmuş, etmədiyini bildirib öz təşəbbüsü ilə müəyyən sınan əşyaları düzəltdiyini bildirmişdir. Prokurorluqda araşdırma gedən müddətdə Təqsirləndirilən şəxs həmin bölüyün əsgəri Zərərçəkmiş şəxs40 da rahat xidmət şəraiti yaratmaqla onun valideyinindən pul aldığını eşitmişdir. Məhkəmə istintaqında şahid qismində dindirilmiş Şahid1, Şahid4, Şahid8, Şahid9, Şahid10, Şahid11 ittihamın mahiyyətinə uyğun oxşar məzmunlu ifadələr verərək, şahid və zərərçəkmiş şəxs qismində dindirilmiş şəxslərin, o cümlədən Təqsirləndirilən şəxs ifadələrində göstərilənləri təsdiq etmişlər. Şahidlər Şahid1, Şahid4 və Şahid11 məhkəmə iclaslarının vaxtı və yeri barədə qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, onların məhkəmə iclaslarında iştirakı müvafiq hərbi hissə komandanlıqları tərəfindən təmin edilməmişdir. Onlar ərizə ilə (Şahid1-xx.xx.N0N4-cü il tarixli, Şahid4-xx.xx.N0N4-cü il tarixli, Şahid11 isə xx.xx.N0N4-cü il tarixli ərizə ilə) məhkəməyə müraciət edərək məhkəmə iclaslarına gələ bilmədiklərini, ibtidai araşdırma dövründə verdikləri ifadələrini təsdiq etdiklərini, məhkəmə iclaslarının onların iştirakı olmadan keçirilməsini xahiş etmişlər. Həmçinin qeyd etmək lazımdır ki, şahidlər Şahid1, Şahid4 və Şahid11 xidmət etdikləri mövqelərdə əlverişsiz hava şəraitinin olması səbəbindən həmin şəxslərin məhkəmə iclaslarında iştiraklarının təmin edilməməsi ilə bağlı müvafiq hərbi hissələrdən də məhkəməyə müvafiq məktublar ünvanlanmışdır. Məhkəmə şahidlər Şahid1, Şahid4 və Şahid11 məhkəmə iclaslarına gəlmələrini istisna edən halları üzrlü səbəb hesab edərək və onların ifadələrinin ittihamın həll edilməsində oynadığı rolu, yəni ittihamın yalnız və yaxud həlledici şəkildə məhkəmədə dindirilməyən şahidlərin ibtidai istintaq zamanı verdikləri ifadələrinə əsaslanmadığını nəzərə alaraq, onların iştirakı olmadan məhkəmə baxışı iclasının keçirilməsini və ifadələrinin elan edilməsini, o cümlədən hökmün əsaslandırılması zamanı onların ibtidai istintaq zamanı verdikləri ifadələrinə istinad olunmasını Azərbaycan Respublikası Cinayət- Prosessual Məcəlləsinin 317 və 3N9-cu maddələrinə əsasən mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə icasında ifadəsi elan olunaraq tədqiq olunmuş Şahid1 ibtidai istintaq zamanı vermiş olduğu ifadəsində göstərmişdir ki, N saylı hərbi hissənin 6-cı bölüyündə xidmət edərkən əsgərlər Şahid3 və Zərərçəkmiş şəxs40 çox vaxt yataqxanada olmuş, sıra hazırlığına, idmana, ərazinin təmizlənməsinə az-az gəlmiş, onları cərgədə görməmiş, yemək vaxtları və ya çayxanada görmüşdür. Bölük komandiri baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs onları ötüşdürmüş, rahat olmaları üçün yataqxanada saxlamışdır. İyun ayının əvvəllərində Təqsirləndirilən şəxs Şahid3 və Zərərçəkmiş şəxs40 pul almasını ona görə onlara həmin şəraiti yaratmasını eşitmişdir. N0N3-cü ilin may ayının 8-də bölük komandiri baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs bölüyün əsgərlərini düzüb isimlik paylamış, may ayının 10-da andiçmədən sonra buraxılış olacağını deyib isimliyə görə buraxılışdan qayıdanda hər kəsin N0 manat pul gətirməsini, həmin pulla həm də yataqxanada təmir işləri aparacağını demişdir. Buraxılışda olanda atası Vüqara bu barədə dedikdə narazılığını bildirib pul verməmiş, 1N may N0N3-ci ildə buraxılışdan qayıdanda Təqsirləndirilən şəxs ondan pulu soruşanda gətirmədiyini deyib pul verməmişdir (i.v İİİ cild N03-N06). Məhkəmə icasında ifadəsi elan olunaraq tədqiq olunmuş Şahid4 ibtidai istintaq zamanı vermiş olduğu ifadəsində göstərmişdir ki, N0N3-cü ilin aprel ayının 10-dan hərbi hissəyə yeni çağırılan gənc əsgərlər gəlməyə başlamış, çağırış bitəndə bölüyə ümumilikdə 47 nəfər əsgər verilmiş, əsgərlər hərbi hissəyə veriləndən sonra hərbi hissənin nizami hissəsi şəxsi heyətin siyahısını çıxarıb hərbi hissədə olan əsgər çayxanasına onlar üçün isimlik sifariş vermişdir. İsimliklər hazır olanda əsgər çayxanasına gətirilmiş, bölük komandirləri öz bölüklərinin əsgərlərinin isimliklərini götürüb əsgərlərə paylamış, sonra əsgərlərdən isimliklərin pulunu yığıb çayxanaya vermişlər. Şəxsi heyət az olanda əsgərləri çayxanaya aparmışlar, əsgərlər özləri isimliklərin pulunu ödəmişlər. İsimliyin 1 cütünün dəyəri 3 manat 60 qəpik olmuşdiur. Bir gündən bir bölük komandirlərinin müavinləri tabor növbətçisi çıxdıqlarından bölüyün şəxsi heyətinin yanında çox olmamış, əsgərlərlə əsasən bölük komandiri baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs məşğul olmuşdur. N0N3-cü ilin may ayının 10-da hərbi hissədə andiçmə mərasimi olmuş, andiçmədən 1-N gün əvvəl Təqsirləndirilən şəxs əsgərlərə isimliklər paylamış, həmin vaxt orada olmamışdır. Andiçmə mərasimindən sonra şəxsi heyətə N günlük buraxılış verilmiş, buraxılış 1N may N0N3-cü ildə saat 16-dək olmuşdur. May ayının 15-dən sonra şəxsi heyət ixtisaslara bölünüb başqa bölüklərə verilmiş, may ayının N0-də Təqsirləndirilən şəxs məzuniyyətə, Bakı şəhərinə getmişdir. N0N3-cü ilin may ayının sonu, iyun ayının əvvəllərində hərbi hissədə Təqsirləndirilən şəxs isimliklərə görə əsgərlərdən N0 manatdan pul yığması məlum olmuş, araşdırma başlanmışdır. Həmin vaxt əsgərlərdən Təqsirləndirilən şəxs N0 manatdan pul yığmasını soruşmuş, əsgərlər təsdiq etmişlər. Bundan sonra Təqsirləndirilən şəxs əsgər Şahid3 rahat xidmət şəraiti yaratması üçün 500 manat pul alması məlum olmuş, araşdırma hərbi prokurorluqda davam etdirilərkən Təqsirləndirilən şəxs əsgər Zərərçəkmiş şəxs40 da rahat xidmət şəraiti yaratması üçün pul almasını eşitmişlər. N0N3-cü ilin aprel ayının sonu, may ayının əvvəllərində bir neçə dəfə bölüyün şəxsi heyəti idmanda, sıra hazırlığında olanda Şahid3 və Zərərçəkmiş şəxs40 yataqxananın 3-cü mərtəbəsində görmüş, orada nə etmələrini soruşduqda bölük komandirinin təmizliyə ayırdığını bildirmişlər, onları görəndə təmizlik etmədiklərini görüb irad tutub bölüyün şəxsi heyətinin yanına göndərmişdir. Bölük komandirinin nəyə görə Hümmətzadəni və Sadıqovu yataqxanada saxlamasını bilməmiş, çox vaxt onlar yataqxanada olmuşlar. Təxminən aprel ayında Təqsirləndirilən şəxs ayaqyolunda su kranını dəyişməsini, əl-üz yuma yerinin altında xortum kimi borunu dəyişməsini, kəhrizdə iş gedirdi, oraya laqonda daşı almasını görmüşdür. Təqsirləndirilən şəxs əsgərlərdən artıq məbləğdə pul yığmasını bölükdəki sıradan çıxan əmlaka görə komandir heyətinin irad tutmaması üçün öz şəxsi təşəbbüsü ilə etmişdir. Komandanlıqdan kiminsə Təqsirləndirilən şəxs sıradan çıxan əşyaları düzəltməsi ilə bağlı göstəriş verməsini eşitməmişdir (i.v İİ cild 147-15N). Məhkəmə icasında ifadəsi elan olunaraq tədqiq olunmuş Şahid11 ibtidai istintaq zamanı vermiş olduğu ifadəsində göstərmişdir ki, N saylı hərbi hissədə gənc əsgərlər xidmətə gələndə hərbi hissə üzrə nizami hissədə siyahı çıxarılmış, sifariş verilərək toxunmuş, sonra hərbi hissənin kantininə, əsgər çayxanasına göndərilmiş, hər bölmə oradan şəxsi heyətin isimliyini götürmüşdür. N0N3-cü ilin may ayının 10-da hərbi hissədə gənc əsgərlərin andiçmə mərasimi olacağından bütün əsgərlərin isimliklərinin andiçmə mərasiminə qədər üzərlərində olması tapşırığı verilmiş, bütün bölmələr isimlikləri götürmüşlər. May ayının 10-da andiçmə mərasimi olmuş, əsgərlər N günlük buraxılışa buraxılmışlar, may ayının 1N-də buraxılışdan qayıtmışlar, may ayının 15-də hərbi hissədə ixtisaslara görə bölgü olmuş, əsgərlər bölüklərdə ixtisaslara görə qruplaşdırılmışlar. Həmin gündən bir neçə gün sonra 6-cı bölük komandiri baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs məzuniyyətə getmişdir. Təqsirləndirilən şəxs məzuniyyətdə olanda hərbi hissə komandiri onu otağına çağırıb “taborda sənin bölük komandirin baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs əsgərlərdən isimliyə göra artıq pul yığıb, N0 manatdan pul yığıb, xəbərin var?” deyə soruşmuş, araşdırması üçün icazə istəmiş, sonra Təqsirləndirilən şəxs mobil nömrəsinə zəng etmiş, bölüyün əsgərlərindən isimliklə bağlı N0 manatdan pul yığmasını soruşmuş, Təqsirləndirilən şəxs yığdığını etiraf etmişdir. Bundan sonra hərbi hissə komandiri zəng edib soruşanda Təqsirləndirilən şəxs özü ilə danışdığını, N0 manatdan pul yığdığını etiraf etdiyini demişdir. Bundan sonra hərbi hissədə Təqsirləndirilən şəxs barəsində araşdırma başlanmış, hərbi hissə komandirinin müavini polkovnik-leytenant Şahid1N bir-bir əsgərləri çağırıb söhbət aparmış, Təqsirləndirilən şəxs bütün əsgərlərdən, N-3 nəfər istisna olmaqla N0 manatdan pul yığması müəyyən olunmuş, bundan əlavə Təqsirləndirilən şəxs əsgər Şahid3 ona rahat xidmət şəraiti yaratması üçün 500 manat məbləğində pul alması aşkar edilmişdir. Həmin pulu Şahid3 nənəsi Təqsirləndirilən şəxs verdiyi kart hesabına göndərmişdir. Bundan sonra araşdırma hərbi prokurorluqda davam etdiriləndə Təqsirləndirilən şəxs əsgər Zərərçəkmiş şəxs40 da rahat xidmət şəraiti yaratması üçün pul almasını eşitmişdir. Təqsirləndirilən şəxs Şahid3 və Zərərçəkmiş şəxs40 rahat şərait yaratmış, onlara yataqxanada qalmalarına, sıraya, idmana gəlməmələrinə şərait yaratmışdır. Baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs əsgərlərdən isimliyə görə N0 manatdan pul yığmasından məlumatı olmamış, isimliklər geyim təminatında olmamışdır. Təqsirləndirilən şəxs məzuniyyətdən qayıdandan sonra onunla söhbət etmiş, Təqsirləndirilən şəxs bölükdə bəzi əşyaların sındığını, hissə-hissə öz təşəbbüsü ilə irad tutulmasın deyə müəyyən əşyalar alıb təmir etdiyini, su kranı alıb dəyişdiyini, ərazidə ağacları əhənglədiyini, santexnik işləri gördüyünü, işıqlara lampalar aldığını, belə borclandığını, ona görə də borclarını ödəmək üçün şəxsi heyətdən artıq məbləğdə pul yığdığını demişdir. Təqsirləndirilən şəxs ayaqyolunda kran dəyişməsini, ağaclara əhəng vurmasını, lampaları dəyişməsini görmüşdür. Qaydalara uyğun olaraq bölük komandiri bölükdə sıradan çıxan əmlaka görə tabor komandirinə müraciət etməli, yerində yoxlanılmalı, ondan sonra tabor komandiri hərbi hissə komandirinə raportla müraciət etməli, komandanlıq vəsait ayırıb həmin əşyalar komissiyanın iştirakı ilə bərpa edilməlidir. Baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs əsgərlər Şahid3 və Zərərçəkmiş şəxs40 yataqxanada saxlamasından məlumatı olmamış, buna fikir verməmiş, Təqsirləndirilən şəxs bir neçə dəfə ona deyib Şahid3 yataqxanaya göndərdiyi hallar olmuşdur (i.v İV cild N30-N36). Məhkəmə istintaqı zamanı şahid qismində dindirilmiş şəxslərin, o cümlədən məhkəmə iclaslarında iştirak etməmələri səbəbindən ibtidai istintaq zamanı vermiş olduqları ifadələri elan olunaraq tədqiq olunmuş şəxslərin ifadələrindən görünür ki, onların ifadələri bir-birini istisna etmir. Məhkəmə ifadələrin bir-biri ilə uzlaşan və inandırıcı təbiətini nəzərə alaraq, hesab edir ki, hadisələrin təqsirləndirilən şəxs və zərərçəkmiş şəxslər tərəfindən, təqdim olunan təsviri şahid ifadələri ilə təsdiq olunur. İttiham tərəfinin mövqeyi şahid ifadələri ilə təkzib olunmur. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 1N4-cü maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq iş üzrə dindirilmiş şəxslərin ifadələri ilə yanaşı, istintaq və məhkəmə hərəkətlərinin protokollarını, o cümlədən cinayət işinin materiallarında olan və məhkəmə istintaqı zamanı elan edilməklə tədqiq olunmuş digər sübutları da mötəbər sübut növləri kimi qəbul edir. Belə ki, iş materiallarına əlavə edilmiş və məhkəmə baxışı zamanı tədqiq edilmiş: “Cinayət işinin başlanması haqqında” NN iyun N0N3-cü il tarixli qərardan görünür ki, həmin tarixdə Təqsirləndirilən şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 311.3.N və 341.1-ci maddələri ilə cinayət işi başlanmış, əsgərlər- 1.Zərərçəkmiş şəxs1, N. Zərərçəkmiş şəxsN, 3. Zərərçəkmiş şəxs3, 4. Zərərçəkmiş şəxs4,

5. Zərərçəkmiş şəxs5, 6. Zərərçəkmiş şəxs6,7. Zərərçəkmiş şəxs7, 8. Zərərçəkmiş şəxs8,

9. Zərərçəkmiş şəxs9, 10. Zərərçəkmiş şəxs10, 11. Zərərçəkmiş şəxsN4, 1N. Zərərçəkmiş şəxs11,13. Zərərçəkmiş şəxs1N,14. Zərərçəkmiş şəxs13, 15. Zərərçəkmiş şəxs14, 16. Zərərçəkmiş şəxs15, 17. Zərərçəkmiş şəxs16, 18. Zərərçəkmiş şəxs17, 19. Zərərçəkmiş şəxs18, N0. Zərərçəkmiş şəxs19, N1. Zərərçəkmiş şəxsN0, NN. Zərərçəkmiş şəxsN1, N3. Zərərçəkmiş şəxsNN, N4. Zərərçəkmiş şəxs39, N5. Zərərçəkmiş şəxsN3, N6. Zərərçəkmiş şəxsN5, N7. Zərərçəkmiş şəxsN6 Niyam oğlu, N8. Zərərçəkmiş şəxsN7, N9. Zərərçəkmiş şəxsN8, 30. Zərərçəkmiş şəxsN9, 31. Zərərçəkmiş şəxs30, 3N. Zərərçəkmiş şəxs31, 33. Zərərçəkmiş şəxs3N, 34. Zərərçəkmiş şəxs33, 35. Zərərçəkmiş şəxs34, 36. Zərərçəkmiş şəxs36, 37. Zərərçəkmiş şəxs37, 38. Zərərçəkmiş şəxs38, 39. Zərərçəkmiş şəxs40, 40. Zərərçəkmiş şəxs41, 41. Zərərçəkmiş şəxs4N, 4N. Zərərçəkmiş şəxs43, 43. Zərərçəkmiş şəxs44, 44. Zərərçəkmiş şəxs35 cinayət işi üzrə zərərçəkmiş şəxs qismində tanınmışlar (i.v İ cild 1-3). N №-li hərbi hissə komandirinin N oktyabr N0NN-ci il tarixli, 305 №-li əmrindən edilmiş çıxarışdan görünür ki, baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs həmin tarixdən N №-li hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün komandiri vəzifəsinə təyin olunmuşdur (İ.v İ cild 13). N №-li hərbi hissə komandirinin N avqust N0N3-cü il tarixli, N1N №-li əmrindən edilmiş çıxarışdan görünür ki, baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs həmin tarixdən N №-li hərbi hissənin N-ci taborunun 6-cı bölüyünün N-ci tağımının komandiri vəzifəsinə təyin olunmuşdur (İ.v İV cild N46). N №-li hərbi hissə komandirinin N aprel N0N3-cü il tarixli, 104 №-li əmrindən edilmiş çıxarışdan görünür ki, müddətli həqiqi hərbi xidmət keçmək üçün Zərərçəkmiş şəxs35, Zərərçəkmiş şəxs39, Zərərçəkmiş şəxs4, Zərərçəkmiş şəxs1 Mövsüm oğluna, Zərərçəkmiş şəxsN9, Zərərçəkmiş şəxs6, Zərərçəkmiş şəxs33, Zərərçəkmiş şəxsN8, Zərərçəkmiş şəxs43, Zərərçəkmiş şəxs11 “əsgər” hərbi rütbəsi verilməklə, onlar həmin tarixdən N №-li hərbi hissənin şəxsi heyətinin siyahısına daxil edilmiş, bütün növ təminatlara qoyulmaqla, Zərərçəkmiş şəxs35 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün 3-cü taqımının N-ci manqasında, Zərərçəkmiş şəxs39 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün 3-cü taqımının 3-cü manqasında, Zərərçəkmiş şəxs4 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün N-ci taqımının 1-ci manqasında, Zərərçəkmiş şəxs1 Mövsüm oğlu hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün 3-cü taqımının 1-ci manqasında, Zərərçəkmiş şəxsN9 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün N-ci taqımının 3-cü manqasında, Zərərçəkmiş şəxs6 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün 1-ci taqımının 1-ci manqasında, Zərərçəkmiş şəxs33 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün N-ci taqımının N-ci manqasında, Zərərçəkmiş şəxsN8 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün 1-ci taqımının N-ci manqasında, Zərərçəkmiş şəxs43 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün 1-ci taqımının 3-cü manqasında, Zərərçəkmiş şəxs11 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün N-ci taqımının N-ci manqasında, xidmətə başlamışlar (İ.v İ cild 133, 138, 141, 144, 155, 161, 164, 170, 171). N №-li hərbi hissə komandirinin N aprel N0N3-cü il tarixli, 105 №-li əmrindən edilmiş çıxarışdan görünür ki, müddətli həqiqi hərbi xidmət keçmək üçün Zərərçəkmiş şəxs34, Zərərçəkmiş şəxsN7, Zərərçəkmiş şəxs10, Zərərçəkmiş şəxsNN, Zərərçəkmiş şəxs14, Zərərçəkmiş şəxs38, Zərərçəkmiş şəxs31, Zərərçəkmiş şəxs4N, Zərərçəkmiş şəxs16, Zərərçəkmiş şəxsN0 “əsgər” hərbi rütbəsi verilməklə, onlar həmin tarixdən N №-li hərbi hissənin şəxsi heyətinin siyahısına daxil edilmiş, bütün növ təminatlara qoyulmaqla, Zərərçəkmiş şəxs34 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün 1-ci taqımının 3-cü manqasında, Zərərçəkmiş şəxsNN hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün 1-ci taqımının 1-ci manqasında, Zərərçəkmiş şəxsN7 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün 3-cü taqımının 1-ci manqasında, Zərərçəkmiş şəxs10 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün 3-cü taqımının 3-cü manqasında, Zərərçəkmiş şəxs14 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün N-ci taqımının 3-cü manqasında, Zərərçəkmiş şəxs38 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün 1-ci taqımının 3-cü manqasında, Zərərçəkmiş şəxs31 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün 3-cü taqımının N-ci manqasında, Zərərçəkmiş şəxs4N hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün N-ci taqımının 1-ci manqasında, Zərərçəkmiş şəxs16 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün 1-ci taqımının 3-cü manqasında, Zərərçəkmiş şəxsN0 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün N-ci taqımının 3-cü manqasında xidmətə başlamışlar (İ.v İ cild 1N8- 1N9, 135, 137, 149, 150, 153, 154, 157, 16N). N №-li hərbi hissə komandirinin 1N aprel N0N3-cü il tarixli, 106 №-li əmrindən edilmiş çıxarışdan görünür ki, müddətli həqiqi hərbi xidmət keçmək üçün Zərərçəkmiş şəxs41, Zərərçəkmiş şəxs1N, Zərərçəkmiş şəxs5, Zərərçəkmiş şəxs9, Zərərçəkmiş şəxsN, Zərərçəkmiş şəxs30 “əsgər” hərbi rütbəsi verilməklə, onlar həmin tarixdən N №-li hərbi hissənin şəxsi heyətinin siyahısına daxil edilmiş, bütün növ təminatlara qoyulmaqla, Zərərçəkmiş şəxs41 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün 1-ci taqımının N-ci manqasında, Zərərçəkmiş şəxs1N hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün 3-cü taqımının N-ci manqasında, Zərərçəkmiş şəxs5 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün 1-ci taqımının 3-cü manqasında, Zərərçəkmiş şəxs9 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün N-ci taqımının 3-cü manqasında, Zərərçəkmiş şəxsN hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün 3-cü taqımının 1-ci manqasında, Zərərçəkmiş şəxs30 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün 1-ci taqımının 1-ci manqasında xidmətə başlamışlar (İ.v İ cild 130, 136,146,148, 151, 160). N №-li hərbi hissə komandirinin N aprel N0N3-cü il tarixli, 107 №-li əmrindən edilmiş çıxarışdan görünür ki, müddətli həqiqi hərbi xidmət keçmək üçün Zərərçəkmiş şəxs8, Zərərçəkmiş şəxsN5, Zərərçəkmiş şəxs15, Zərərçəkmiş şəxs19 “əsgər” hərbi rütbəsi verilməklə, onlar həmin tarixdən N №-li hərbi hissənin şəxsi heyətinin siyahısına daxil edilmiş, bütün növ təminatlara qoyulmaqla, Zərərçəkmiş şəxs8 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün N-ci taqımının 1-ci manqasında, Zərərçəkmiş şəxsN5 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün 3-cü taqımının N-ci manqasında, Zərərçəkmiş şəxs15 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün 1-ci taqımının 1-ci manqasında, Zərərçəkmiş şəxs19 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün N-ci taqımının 3-cü manqasında xidmətə başlamışlar (İ.v İ cild 140,156,158,163). N №-li hərbi hissə komandirinin N aprel N0N3-cü il tarixli, 108 №-li əmrindən edilmiş çıxarışdan görünür ki, müddətli həqiqi hərbi xidmət keçmək üçün Zərərçəkmiş şəxs17, Zərərçəkmiş şəxs18, Zərərçəkmiş şəxsN4, Zərərçəkmiş şəxs7, Zərərçəkmiş şəxsN1, Zərərçəkmiş şəxs37 “əsgər” hərbi rütbəsi verilməklə, onlar həmin tarixdən N №-li hərbi hissənin şəxsi heyətinin siyahısına daxil edilmiş, bütün növ təminatlara qoyulmaqla, Zərərçəkmiş şəxs17 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün 1-ci taqımının 3-cü manqasında, Zərərçəkmiş şəxs18 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün N-ci taqımının N-ci manqasında, Zərərçəkmiş şəxsN4 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün N-ci taqımının 1-ci manqasında, Zərərçəkmiş şəxs7 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün N-ci taqımının 3-cü manqasında, Zərərçəkmiş şəxsN1 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün 3-cü taqımının N-ci manqasında, Zərərçəkmiş şəxs37 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün 1-ci taqımının N-ci manqasında, xidmətə başlamışlar (İ.v İ cild 1N6, 131, 139, 147, 166,169). N №-li hərbi hissə komandirinin N aprel N0N3-cü il tarixli, 11N №-li əmrindən edilmiş çıxarışdan görünür ki, müddətli həqiqi hərbi xidmət keçmək üçün Zərərçəkmiş şəxs44, Zərərçəkmiş şəxs40, Zərərçəkmiş şəxs3N, Zərərçəkmiş şəxs13 “əsgər” hərbi rütbəsi verilməklə, onlar həmin tarixdən N №-li hərbi hissənin şəxsi heyətinin siyahısına daxil edilmiş, bütün növ təminatlara qoyulmaqla, Zərərçəkmiş şəxs44 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün N-ci taqımının 3-cü manqasında, Zərərçəkmiş şəxs40 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün 3-ci taqımının N-ci manqasında, Zərərçəkmiş şəxs3N hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün 1-ci taqımının 3-cü manqasında, Zərərçəkmiş şəxs13 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün 1-ci taqımının 1-ci manqasında xidmətə başlamışlar (İ.v İ cild 13N,134,143, 168). N №-li hərbi hissə komandirinin N5 aprel N0N3-cü il tarixli, 119 №-li əmrindən edilmiş çıxarışdan görünür ki, müddətli həqiqi hərbi xidmət keçmək üçün Zərərçəkmiş şəxsN3, Zərərçəkmiş şəxsN6, Zərərçəkmiş şəxs36, Zərərçəkmiş şəxs3 “əsgər” hərbi rütbəsi verilməklə, onlar həmin tarixdən N №-li hərbi hissənin şəxsi heyətinin siyahısına daxil edilmiş, bütün növ təminatlara qoyulmaqla, Zərərçəkmiş şəxsN3 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün 1-ci taqımının N-ci manqasında, Zərərçəkmiş şəxsN6 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün N-ci taqımının 3-cü manqasında, Zərərçəkmiş şəxs36 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün 3-cü taqımının N-ci manqasında, Zərərçəkmiş şəxs3 hərbi hissənin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün N-ci taqımının 1-ci manqasında xidmətə başlamışlar (İ.v İ cild 145,159, 167,17N ). “Təqdim edilmiş bank hesablarından çıxarışlara baxış keçirilməsi haqqında” 10 avqust N0N3-cü il tarixli protokoldan görünür ki, cinayət işinin istintaqı zamanı Təqsirləndirilən şəxs və arvadı Şahid7 "xxxx" ASC-yə məxsus plastik bankomat kartlarının hesablarından edilmiş çıxarışlara mütəxəssisin iştirakı ilə baxış keçirilmiş, baxış zamanı 500 manat məbləğində pulun N0 aprel N0N3-cü il tarixdə Şahid7 məxsus 4169 7413 3N40 9174 nömrəli plastik kart hesabına göndərilməsi müəyyən edilmişdir (İ.v İİ cild 64-81, İİİ cild N10-N14). “Təqdim edilmiş telefon nömrələrindən çıxarışlara baxış keçirilməsi haqqında” 08 avqust N0N3-cü il tarixli protokoldan görünür ki, cinayət işinin istintaqı zamanı Təqsirləndirilən şəxs və Şahid5 məxsus mobil telefon nömrələrindən edilmiş çıxarışlara baxış keçirilmiş, baxış zamanı Şahid5 məxsus ***-***-**-** nömrəsindən Təqsirləndirilən şəxs ***-***-**-** nömrəsinə müxtəlif vaxtlarda, o cümlədən NN aprel N0N3-cü il və N6 aprel N0N3-cü il tarixlərdə zənglər getməsi və ondan zənglər gəlməsi müəyyən edilmişdir (İ.v İİ cild 50-5N, İİİ cild 155- 164,). xx.xx.N0N3-cü il tarixli təqrirdən, xx.xx.N0N3-cü il tarixli, BPM**********N6 №-li ödəniş tapşırığından və xx.xx.N0N3-cü il tarixli, BPM**********N6 №-li mədaxil qəbzindən görünür ki, cinayət işi üzrə müəyyən edilmiş rüşvətin predmeti olan 750 manat pul Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən Azərbaycan Respublikası Hərbi Prokurorluğunun depozit hesabına qoyulmuşdur (i.v V cild 158-160). “Vurulmuş maddi ziyanla əlaqədar pulun qəbul edilməsi haqqında” xx.xx.N0N3-cü il tarixli protokoldan, “Dəymiş maddi ziyanın geri qaytarılması haqqında” xx.xx.N0N3-cü il tarixli protokoldan, xx.xx.N0N3-cü il tarixli təqrirdən, ********* №-li mədaxil qəbzindən və xx.xx.N0N3-cü il tarixli, 3-3-14/N-N734/N0N3 №-li məktubdan görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə etməsi nəticəsində tabeliyində olan zərərçəkmiş şəxslərə dəymiş ümumilikdə 706 manat 60 qəpik məbləğində pul cinayət işinin istintaqı zamanı Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən zərərçəkmiş şəxslərə tamamilə ödənilmişdir (i.v İV cild 164, V cild 97,108-109,165). Naxçıvan Muxtar Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Təşkilat İnspeksiya İdarəsinin Əməliyyat statistik informasiya bölməsindən alınmış 1N iyun N0N3-cü il tarixli tələbnamədən görünür ki, baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs əvvəllər məhkum olunmamışdır (i.v İİ cild 146). N05 №-li hərbi hissə tərəfindən təqdim edilmiş N1 iyun N0N3-cü il tarixli, 709 №-li arayışdan görünür ki, baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs N1 iyun N0N3-cü il tarixdə N05 №-li hərbi hissənin Qarnizon Hərbi Həkim Komissiyası tərəfindən şəhadətləndirilmişdir, Təqsirləndirilən şəxs hərbi xidmətə yararlıdır (i.v İİ cild 143). N №-li hərbi hissənin komandanlığı tərəfindən verilmiş xx.xx.N0N3-cü il tarixli xidməti xasiyyətnamədən görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs xidmət etdiyi hərbi hissə komandanlığı tərəfindən müsbət xarakterizə olunmuşdur (İ.v İ cild 15). 1N sentyabr N0N3-cü il tarixli qərardan görünür ki, həmin tarixdə Təqsirləndirilən şəxs barəsində “başqa yerə getməmək haqqında iltizam” qətimkan tədbiri seçilmişdir (İ.v V cild 63-65). AZ-İİ 33N693 №-li nikah haqqında və AZ-İV 446550 №-li doğum haqqında şəhadətnamələrin surətlərindən, o cümlədən N №-li hərbi hissə komandanlığı tərəfindən verilmiş xx.xx.N0N3-cü il tarixli, 4N №-li arayışdan görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs himayəsində olan ailə üzvləri-N000-ci il təvəllüdlü arvadı Nəsirova (Abdullayeva) Səbrinə Müqabil qızından və N019-cü il təvəllüdlü oğlu Nəsirli Məhəmməd Əli oğlundan ibarətdir (i.v İ cild 100-101, Vİİ cild 9). Təqsirləndirilən şəxs övladı Nəsirli Məhəmməd Əli oğlunun xx.xx.N0N3-cü il tarixli, N99N/N3 №-li Xəstəlilk tarixindən çıxarışdan görünür ki, xx.xx.N019-cü il təvəllüdlü Nəsirli Məhəmməd Əli oğlu eşitmənin neyrosensor tipli iki tərəfli itirilməsi diaqnozu ilə “xx.xx.N0N3-cü il tarixdə LOR HOSPİTAL” da Nucleus “koxlear implantasiya (sağ qulaq)” cərrahi əməliyyatı olunub (i.v Vİİ cild 99). Təqsirləndirilən şəxs övladı Nəsirli Məhəmməd Əli oğlunun TSEK-də sonuncu müayinəsinə dair məlumatdan edilmiş xx.xx.N0N3-cü il tarixli çıxarışdan görünür ki, Təqsirləndirilən şəxs himayəsində olan xx.xx.N019-cü il təvəllüdlü övladı Nəsirli Məhəmməd Əli oğlunun sağlamlıq imkanları məhduddur (üçüncü dərəcəli əlillik)-diaqnoz: eşitmənin neyrosensor tipli iki tərəfli itirilməsi, eşitmə zəyifliyi İV dərəcə, ikitərəfli amillər” (i.v Vİİ cild 10). Beləliklə, məhkəmə təqsirləndirilən şəxsə istinad edilən cinayət əməlinə cinayətprosessual qanunvericiliyin sübutlar və sübutetmə ilə bağlı müddəaları baxımından yanaşaraq hesab edir ki, ittihamın əsası kimi məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş sübutlar həqiqiliyinə, yaranma mənbəyinə və əldə edilməsi hallarına görə sübut kimi qəbul ediləndir, sübutların hüquqi qüvvəsini şübhə altına alan hallar yoxdur və sübutların məcmusu ittihama qiymət verilməsi baxımından kifayət edir. Həmin sübutlarla təqsirləndirilən şəxsə istinad edilən cinayət hadisəsinin baş verməsi faktı və halları, təqsirləndirilən şəxsin həmin hadisə ilə əlaqəsi, törədilmiş əməllərin əlamətləri ilə Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 311.3.N-ci və 341.1-ci maddələrinin tərkib əlamətlərinin eyniliyi, cinayətlərin törədilməsində təqsirləndirilən şəxsin təqsirliliyi, o cümlədən iş üzrə təqsirləndirilən şəxsə təyin olunacaq cəzanı yüngülləşdirən hallar və cəzanı ağırlaşdıran halların olmaması təsdiq olunur. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 60-cı maddəsinə əsasən hər kəsin hüquq və azadlıqlarının inzibati qaydada və məhkəmədə müdafiəsinə təminat verilir. "İnsan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında" Avropa Konvensiyasının 6.1-ci maddəsinə əsasən hər kəs, ona qarşı hər hansı cinayət ittihamı irəli sürülərkən, qanun əsasında yaradılmış müstəqil və qərəzsiz məhkəmə vasitəsi ilə, ağlabatan müddətdə işinin ədalətli və açıq araşdırılması hüququna malikdir. Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 44.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə baxışı gedişində tədqiq olunmuş sübutların məcmusuna əsasən təqsirləndirilən şəxsin cinayətdə təqsiri müəyyən edilərsə, məhkəmə ittiham hökmü çıxarır. Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 351.N-ci maddəsinə əsasən ittiham hökmü ehtimallara əsaslana bilməz və yalnız məhkəmə baxışı zamanı təqsirləndirilən şəxsin təqsiri sübuta yetirildiyi halda çıxarılır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun “Zərərçəkmiş şəxsN6 və qeyrilərinin şikayətləri üzrə” 09 sentyabr N005-ci il tarixli qərarında qeyd edilir ki, məhkəmə hökmü şəxsin təqsirli olub-olmaması kimi həyati əhəmiyyəti olan məsələni həll edir. Bu səbəbdən prosessual qanunvericiliyin tələbinə görə məhkəmənin hökmü qanuni və əsaslı olmalıdır. (CPM-in 349.3-cü maddəsi) ... məhkəmə hökmünün əsaslılığının şərtlərindən biri də hökmdə müəyyən edilmiş halların məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş sübutlara uyğun gəlməsidir. Bu o deməkdir ki, şəxsin cinayət törətməkdə təqsirli olmasına dair məhkəmə qərarı mülahizələrə əsaslana bilməz və işə aid biri digərinə uyğun gələn mötəbər sübutların məcmusu ilə təsdiq olunmalıdır (CPM-ci N8.5-ci maddəsi). Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 144-cü maddəsinə əsasən cinayət təqibi üzrə toplanmış sübutlar tam, hərtərəfli, obyektiv yoxlanılmalıdır. Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 145-ci maddəsinin tələblərinə müvafiq olaraq hər bir sübut mənsubiyyəti, mümkünlüyü, mötəbərliyi üzrə qiymətləndirilməlidir. Cinayət təqibi üzrə toplanmış bütün sübutların məcmusuna isə ittihamın həlli üçün onların kifayət etməsinə əsasən qiymət verilməlidir. O cümlədən, hakim qanunu və vicdanını rəhbər tutaraq sübutların məcmusuna hərtərəfli, tam və obyektiv baxılmasına əsaslanmaqla öz daxili inamına görə sübutları qiymətləndirməlidir. Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 139-cu maddəsinə əsasən cinayət təqibi üzrə icraat zamanı cinayət hadisəsinin baş vermə faktı və halları, cinayətin törədilmə üsulu, təqsirləndirilən şəxsin cinayət hadisəsi ilə əlaqəsi, əməldə cinayət tərkibinin əlamətləri, təqsirliliklə bağlı məsələlər yalnız sübutlar əsasında müəyyən edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 1N6.6-cı maddəsinin tələbinə görə təqsirləndirilən şəxsin cinayət törətməkdə öz təqsirini etiraf etməsi yalnız iş üzrə bütün sübutların məcmusu ilə təsdiq edildiyi halda ona qarşı ittihamın əsası kimi qəbul edilə bilər. Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 146-cı maddəsinə əsasən cinayət təqibi üzrə toplanmış sübutların kifayət etməsi dedikdə, müəyyən edilməli hallar üzrə mümkün sübutların elə bir həcmi nəzərdə tutulur ki, onlar sübut etmə predmetinin müəyyən edilməsi üçün mötəbər və yekun nəticəyə gəlməyə imkan versin. Həmçinin “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin N44.1-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair” 17 mart N011-ci il tarixli Qərarda Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumu cinayət əməlinin tövsifi ilə bağlı hüquqi mövqeyini belə ifadə etmişdir ki, hər bir cinayət əməli araşdırılarkən onun tərkibinin düzgün müəyyən edilməsi və düzgün tövsif edilməsi cinayət əlamətlərini əks etdirən əməllərin cinayət olub-olmamasını, cinayət törətməkdə təqsirləndirilən şəxsin təqsirli olub-olmamasını müəyyənləşdirməyə, habelə həmin cinayətə görə təqsirləndirilən şəxsə ədalətli cəza təyin edilməsinə yönəlmişdir. Əks halda təqsiri olmayan şəxsin məsuliyyətə cəlb edilməsinə, yaxud da cinayət törətməkdə təqsirli olan şəxsin məsuliyyətdən kənarda qalmasına, cəzanın düzgün olmayan tətbiqinə səbəb ola bilər. Bu isə öz növbəsində Cinayət Məcəlləsinin əsaslandığı qanunçuluq, qanun qarşısında bərabərlik, təqsirə görə məsuliyyət, ədalət və humanizm prinsiplərinin pozulmasına gətirib çıxara bilər. İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin “Taxquet Belçikaya qarşı” 13 yanvar N009-cu il, “Xirvisari Finlandiyaya qarşı” N7 sentyabr N001-ci il, “X4rşı” 09 dekabr 1994-cü il və “Hacianastassion Yunanıstana qarşı” 16 dekabr 199N-ci il tarixli qərarlarında göstərilmişdir ki, həmin məhkəmənin bərqərar olmuş presedent hüququna əsasən məhkəmələr qərarlarında əsaslandıqları səbəbləri göstərməlidirlər. Əsaslandırma səviyyəsi qərarın xarakteri və işin hallarından asılı olaraq müəyyən edilməli, lakin hər bir halda məhkəmənin gəldiyi nəticənin səbəb və motivinin konkret olaraq göstərilməsindən ibarət olmalıdır. Məhkəmə qərarı əsaslandırılmış olmaqla tərəflərə onu anlamağa, yuxarı instansiya məhkəməsində mübahisələndirməyə, yuxarı instansiya məhkəmələrinə isə qərarın əsaslılığına dair ədalətli məhkəmə araşdırmasını həyata keçirməyə imkan verməlidir. Qərar, həmçinin, tərəflərə onların arqumentlərinin nəzərə alındığını nümayiş etdirməlidir. Qərarın əsaslandırılması ədalətli mühakimənin həyata keçirildiyini göstərən yeganə vasitədir. İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin hakimləri D.Spilman və G.Malinverni Məhkəmənin “Maksimov Rusiyaya qarşı” 18 mart N010-cu il tarixli qərarına xüsusi rəydə qeyd etmişlər ki, “əsaslandırılmış qərarın məqsədlərindən biri də tərəflərə onların dəlillərinə lazımi diqqət yetirilməsini nümayiş etdirməkdən ibarətdir”. Beləliklə, cinayət işi üzrə toplanmış sübutları, təqsirləndirilən şəxsin, zərərçəkmiş şəxslərin və şahidlərin ifadələrini, istintaq hərəkətlərinin protokollarını tədqiq edib Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 143-146-cı maddələrinin tələblərinə müvafiq olaraq araşdırılmış sübutları mənsubiyyəti, mümkünlüyü və mötəbərliyi üzrə qiymətləndirərək məhkəmə belə qənaətə gəlir ki, istintaq orqanı tərəfindən Təqsirləndirilən şəxs törətdiyi əməllər Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 311.3.N-ci və 341.1-ci maddələri ilə düzgün tövsif edilmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin Daxili xidmət nizamnaməsinin 1N1-ci bəndinə əsasən bölük (4-cü dərəcəli gəmi) komandiri sülh və müharibə dövründə: bölüyün (gəminin) döyüşə hazırlığına, bölüyün (gəminin) şəxsi heyətinin döyüş və ictimai-siyasi hazırlığına, hərbi intizamına və mənəvi vəziyyətinə; bölükdə (gəmidə) daxili qayda-qanuna riayət edilməsinə; bölüyün (gəminin) silahlarının, döyüş texnikası və digər texnikasının, əmlakının vəziyyətinə, onların qorunub saxlanmasına; bölüyün (gəminin) döyüş tapşırıqlarını müvəffəqiyyətlə yerinə yetirməsinə; bölük (gəmi) təsərrüfatının aparılmasına cavabdehdir. Bölük (4-cü dərəcəli gəmi) komandiri tabor (gəmilər divizionu) komandirinə tabedir, bölüyün (gəminin) bütün şəxsi heyətinin birbaşa rəisidir. Həmin nizamnamənin 1NN-ci bəndinə əsasən isə bölüyün (gəminin) əsgərləri (matrosları), çavuşları, gizirləri (miçmanları) və zabitlərinin biliklərini və əməli vərdişlərini şəxsən yoxlamaq; hərbi qulluqçuların düzgün yerləşdirilməsini, bölükdə (gəmidə) ciddi daxili qayda-qanunun olmasını və intizama riayət edilməsini saxlamaq; bölükdən (gəmidən) təyin edilən sutkalıq naryadın (gəmi naryadının) şəxsi heyətini hazırlamaq və onun xidmət aparmasına nəzarət etmək; bölükdə (gəmidə) yuxudan durmada və axşam yoxlanışında vaxtaşırı iştirak etmək; .... bölük (4-cü dərəcəli gəmi) komandirinin ümumi fəaliyyət istiqaməti olmaqla onun vəzifələrinə aid edilir. Beləliklə də, qanunvericiliyin yuxarıda qeyd olunan müddəaları işığında məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş sübutlar əsasında müəyyən edilmişdir ki, Nəsirov X6 Nazirliyinin Naxçıvan şəhərində yerləşən N nömrəli hərbi hissəsinin N-ci təlim taborunun 6-cı təlim bölüyünün komandiri vəzifəsində, baş leytenant hərbi rütbəsində xidmətdə olarkən 19 aprel N0N3-cü il tarixdə xidməti otağında olan zaman komandiri olduğu bölükdə təlim keçən və onun tabeliyində olan əsgər Şahid3 təklikdə ona yaxınlaşaraq bölükdə xidmət etdiyi müddət ərzində ona daha yüngül xidmət şəraitinin yaradılmasını, yəni sıra düzülüşlərinə çıxmamasını, idman tədbirlərinə cəlb olunmamasını, təmizlik işlərinə ayrılmamasını istədiyini bildirib, bununla bağlı ona hər hansı köməklik göstərə bilibbilməyəcəyini soruşduqda o, yaranmış vəziyyətdən istifadə edib qanunsuz qazanc əldə etmək qərarına gələrək, bu məqsədlə pul verməsi müqabilində bölükdə onun üçün daha yüngül xidmət şəraitinin yaradılmasını təşkil edə biləcəyini deyib vəzifəli şəxs kimi xidməti vəzifəsinin (səlahiyyətlərinin) icrası ilə əlaqədar qanunsuz hərəkətlərə görə, eləcə də xidmət üzrə edəcəyi ümumi himayədarlıq müqabilində 500 (beş yüz) manat məbləğində istəmişdir. Əsgər Şahid3 həmin təklifi qəbul edərək razılaşdığı üçün o, N0 aprel N0N3-cü il tarixdə arvadı Şahid7 adına rəsmiləşdirilmiş "xxxx" ASC-yə məxsus plastik kartın 4169 7413 3N40 9174 nömrəsini əsgər Şahid3 verib, razılaşdırılmış pulun həmin hesab nömrəsinə göndərilməsini tapşırmış və həmin gün əsgər Şahid3 nənəsi XN tərəfindən bu məqsədlə elektron ödəmə terminalı vasitəsilə qeyd edilən bank kartına 500 (beş yüz) manat məbləğində pul göndərilmişdir. Bundan başqa, Təqsirləndirilən şəxs həmin vəzifədə və hərbi rütbədə həqiqi hərbi xidmətdə olarkən təxminən NN aprel N0N3-cü il tarixdə aralarında tanışlıq münasibəti olan, taksi sürücüsü işləyən, Sədərək rayon sakini Şahid5 ilə sonuncunun istəyi əsasında hərbi hissənin yaxınlığında görüşüb söhbət edən zaman Şahid5 N aprel N0N3-cü il tarixdə müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılaraq komandiri olduğu 6-cı təlim bölüyündə təlim keçən qohumu, əsgər Zərərçəkmiş şəxs40 daha yüngül xidmət şəraiti yaratmasını xahiş edərək əsgər Zərərçəkmiş şəxs40 atası Şahid6 göndərdiyi 150 (yüz əlli) manat məbləğində pulu ona təqdim etmiş və o, həmin pulu qəbul edərək, bölükdə xidmətdə olduğu müddət ərzində əsgər Zərərçəkmiş şəxs40 daha yüngül xidmət şəraiti yaradacağına söz vermişdir. Baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs bir neçə gün sonra, yəni təxminən N6 aprel N0N3-cü il tarixdə yaranmış vəziyyətdən istifadə edib yenidən qanunsuz qazanc əldə etmək qərarına gələrək, Şahid5la telefon vasitəsilə əlaqə saxlamış və əsgər Zərərçəkmiş şəxs40 daha yüngül xidmət şəraiti yaratması üçün əlavə 100 (yüz) manat məbləğində pul verməli olduğunu demiş, Şahid5 həmin təklifi qəbul edərək razılaşdığı üçün həmin gün onunla hərbi hissənin yaxınlığında görüşərək, Şahid6 aldığı 100 (yüz) manat məbləğində pulu ona vermişdir. Təqsirləndirilən şəxs vəzifəli şəxs kimi əsgər Şahid3 və əsgər Zərərçəkmiş şəxs40 göstərdiyi “xidmətlərə” görə onlardan birbaşa və ya vasitəçidən istifadə etməklə rüşvət alması, yəni verilən rüşvəti qəbul etməsi və bu rüşvətin verilməsi zamanı rüşvətin həmin əsgərlərin mənafeyinin təmin edilməsi məqsədi ilə verildiyini dərk etməsi birbaşa onu göstərir ki, Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 311.3.N-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş cinayət əməlini törətmişdir. Həmçinin, Təqsirləndirilən şəxs həmin vəzifədə və hərbi rütbədə həqiqi hərbi xidmətdə olarkən yuxarı komandanlıq tərəfindən ona irad bildirilməməsi, bölük komandiri kimi fərqlənməsi, eləcə də maddi vəziyyətini yaxşılaşdırmasından ötrü 08 may N0N3-cü il tarixdə bölüyün şəxsi heyətinə 10 may N0N3-cü il tarixdə keçiriləcək andiçmə mərasimindən sonra hər birinin buraxılışa buraxılacaqlarını deyib, isimliklərin hazırlanmasına çəkilmiş xərcin qarşılanması, həmçinin bölüyün sıradan çıxmış bəzi əşyalarının yenisi ilə əvəz olunması, təmiri üçün hər birinin buraxılışdan qayıdan zaman N0 (iyirmi) manat məbləğində pul gətirməli olduğunu bildirərək, 1N may N0N3-cü il tarixdə buraxılışdan qayıdan bölüyün 47 əsgərinin 43-ündən, yəni X3, Zərərçəkmiş şəxs13, Zərərçəkmiş şəxs37, Zərərçəkmiş şəxs43, Zərərçəkmiş şəxs11, Zərərçəkmiş şəxs16, Zərərçəkmiş şəxs19, Zərərçəkmiş şəxs33, Zərərçəkmiş şəxsN8, Zərərçəkmiş şəxsN1, Zərərçəkmiş şəxs15, Zərərçəkmiş şəxsN6, Zərərçəkmiş şəxs30, Zərərçəkmiş şəxs6, X5, Zərərçəkmiş şəxsN0, Zərərçəkmiş şəxsN9, Zərərçəkmiş şəxsN5, Zərərçəkmiş şəxs4N, Zərərçəkmiş şəxs7, Zərərçəkmiş şəxs17, Zərərçəkmiş şəxs34, Zərərçəkmiş şəxsNN, Zərərçəkmiş şəxs41, Zərərçəkmiş şəxs18, Zərərçəkmiş şəxs44, Zərərçəkmiş şəxs35, Zərərçəkmiş şəxs40, Zərərçəkmiş şəxsN7, Zərərçəkmiş şəxs1N, Zərərçəkmiş şəxs10, Zərərçəkmiş şəxs39, Zərərçəkmiş şəxsN4, Zərərçəkmiş şəxs8, Zərərçəkmiş şəxs9, Zərərçəkmiş şəxs14, Zərərçəkmiş şəxs38, Zərərçəkmiş şəxsN, Zərərçəkmiş şəxs3N, Zərərçəkmiş şəxs1, Zərərçəkmiş şəxsN3, Zərərçəkmiş şəxs5, Zərərçəkmiş şəxs4 hər birindən N0 manat, Zərərçəkmiş şəxs36 isə 5 manat olmaqla, ümumilikdə 865 manat məbləğində pul almış və həmin pulun 169.N0 (yüz altmış doqquz manat iyirmi qəpik) manatı ilə isimliklərin hazırlanması üçün çəkilən xərci ödəyib, qalan 695.80 (altı yüz doxsan beş manat səksən qəpik) manat pulun bir hissəsini bölüyə lazım olan əşyaların alınmasına, bir hissəsini isə şəxsi ehtiyaclarının ödənilməsinə xərcləmişdir. Bununla da baş leytenant Təqsirləndirilən şəxs əməllərində Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 311.3.N-ci və 341.1-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş cinayət əməllərinin dispozitiv şərtləri (CM-nin 311.3.N-ci maddəsi:Təkrar rüşvət alma, yəni vəzifəli şəxsin xidməti vəzifəsinin (səlahiyyətlərinin) icrası ilə əlaqədar hər hansı hərəkətə (hərəkətsizliyə) görə, eləcə də xidmət üzrə ümumi himayədarlıq və ya laqeydlik müqabilində özü və yaxud üçüncü şəxslər üçün birbaşa və ya dolayı yolla, şəxsən və ya vasitəçidən istifadə etməklə maddi və sair neməti, imtiyazı və ya güzəşti istəməsi və ya alması, yaxud bu barədə təklif və ya vədi qəbul etməsi, CM-nin 341.1-ci maddəsi: Rəisin və ya vəzifəli şəxsin xidməti vəzifələrinin icrası ilə əlaqədar özü və ya üçüncü şəxslər üçün qanunsuz üstünlük əldə etmək məqsədilə öz qulluq səlahiyyətlərindən qulluq mənafeyinə qəsdən zidd olaraq istifadə etməsi və ya qulluq mənafeyi tələb etdiyi halda istifadə etməməsi və ya xidməti səlahiyyətlərinin hüdudlarından açıq-aşkar surətdə kənara çıxan hərəkətlər etməsi fiziki və ya hüquqi şəxslərin hüquqlarına və qanuni mənafelərinə, yaxud cəmiyyət və ya dövlətin qanunla qorunan mənafelərinə mühüm zərər vurduqda) mövcud olmuşdur. Məhkəmə təqsirləndirilən və zərərçəkmiş şəxsləri, o cümlədən şahidləri dinləyərək, iş materiallarını nəzərdən keçirib, iş üzrə ittihamın qanuni, əsaslı və ədalətli həlli üçün əhəmiyyət kəsb edən bütün hallara və sübutlara hüquqi qiymət verərək və həmin sübutların ittihamın qiymətləndirilməsi üçün kifayət etməsini nəzərə alaraq, belə nəticəyə gəlir ki, təqsirləndirilən şəxsin yuxarıda göstərilən cinayət əməllərini törətməkdə təqsirli olması onun həmin cinayəti məhkəmə iclasında tam etiraf etməsi ilə yanaşı, iş üzrə dindirilmiş zərərəkmiş şəxslərin və şahidlərin ifadələri, eləcə də məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş işdə olan digər materiallarla kifayət qədər sübuta yetirilmişdir. Məhkəmə hesab edir ki, məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş və obyektiv araşdırılmış sübutlar əsasında Təqsirləndirilən şəxs vəzifəli şəxs kimi xidməti vəzifəsinin (səlahiyyətlərinin) icrası ilə əlaqədar qanunsuz hərəkətlərə, eləcə də xidmət üzrə ümumi himayədarlıq müqabilində edəcəyi hərəkətlərə görə özü üçün birbaşa yolla, şəxsən və vasitəçidən istifadə etməklə maddi nemət olan pul vəsaitini rüşvət qismində təkrarən alması, vəzifəli şəxs kimi xidməti vəzifələrinin icrası ilə əlaqədar özü üçün qanunsuz üstünlük əldə etmək məqsədilə xidməti səlahiyyətlərinin hüdudlarından açıq-aşkar surətdə kənara çıxan hərəkətlər etməklə fiziki şəxslərin hüquqlarına və qanuni mənafelərinə mühüm zərər vurması mübahisəsiz haldır. Əks nəticəyə gəlmək üçün heç bir əsas yoxdur. O, törətdiyi cinayət əməllərinə görə təqsirli bilinib, Cinayət Məcəlləsinin 311.3.N-ci və 341.1-ci maddələrinin sanksiyası həddində ədalətli şəkildə cəzalandırılmalıdır. Məhkəmədə təqsirləndirilən şəxsin törətdiyi əməllərin cinayət olmasını aradan qaldıran hallar, həmçinin təqsirləndirilən şəxsin cinayət məsuliyyətindən azad edilməsi üçün əsaslar müəyyən edilmədi. Təqsirləndirilən şəxs cinayət əməllərini qəsdən törətmişdir. Onun əməlləri başa çatmış cinayətdir və cinayətlərin təsnifatına görə Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 311.3.N-ci maddəsi Ağır, 341.1-ci maddə Az Ağır cinayətlər kateqoriyasına daxildirlər. Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 139 və 353-cü maddələrinin tələblərinə uyğun olaraq hökmdə təqsirləndirilən şəxsin cəzasını yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar göstərilməlidir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 59.1.4, 59.1.1N, 59.1.13 və 59.N-ci maddələrinin müddəalarına müvafiq olaraq Təqsirləndirilən şəxs evli və himayəsində 1 (bir) azyaşlı sağlamlıq imkanları məhdud uşağının olmasını,məhkəmə istintaqında özünü təqsirli bilməsini, əməlindən səmimi peşman olmasını, xidmət etdiyi hərbi hissə komandanlığı tərəfindən müsbət xarakterizə edilməsini, Cinayət Məcəlləsinin 341.1-ci maddəsinə nəzərən zərərçəkmiş şəxslərlə barışmasını, zərərçəkmiş şəxslərin ona qarşı şikayət və tələblərinin olmamasını, cinayət nəticəsində dəymiş ziyanı könüllü olaraq tamamilə ödəməsini onun cəzasını yüngülləşdirən hallar kimi nəzərə alır və qiymətləndirir. Qeyd etmək zəruridir ki, bu faktlar təqsirləndirilən şəxsin və zərərçəkmiş şəxslərin ifadələri, eləcə də iş materiallarına əlavə edilmiş “Vurulmuş maddi ziyanla əlaqədar pulun qəbul edilməsi haqqında” xx.xx.N0N3-cü il tarixli protokol, “Dəymiş maddi ziyanın geri qaytarılması haqqında” xx.xx.N0N3-cü il tarixli protokol, xx.xx.N0N3-cü il tarixli təqrir, ********* №-li mədaxil qəbzi, xx.xx.N0N3-cü il tarixli, 3-3-14/N-N734/N0N3 №-li məktub, AZ-İİ 33N693 №-li nikah haqqında və AZ-İV 446550 №-li doğum haqqında şəhadətnamələrin surətləri, o cümlədən N №-li hərbi hissə komandanlığı tərəfindən verilmiş xx.xx.N0N3-cü il tarixli, 4N №-li arayış, N №-li hərbi hissənin komandanlığı tərəfindən verilmiş xx.xx.N0N3-cü il tarixli xidməti xasiyyətnamə və Təqsirləndirilən şəxs övladı Nəsirli Məhəmməd Əli oğlunun TSEK-də sonuncu müayinəsinə dair məlumatdan edilmiş xx.xx.N0N3-cü il tarixli çıxarış ilə öz təsdiqini tapır. Eyni zamanda məhkəmə istintaqında Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinin 61-ci maddəsinə uyğun olaraq Təqsirləndirilən şəxs barəsində cəzanı ağırlaşdıran hallar müəyyən olunmamışdır. Məhkəmə təqsirləndirilən şəxsə cəza təyin etmək məsələsini həll edərkən cinayət qanununun aşağıdakı prinsip və müddəalarını, o cümlədən Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin presedentlərini rəhbər tutur: Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 8.1-ci maddəsinə əsasən cinayət törətmiş şəxs haqqında tətbiq edilən cəza və ya digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbirlər ədalətli olmalıdır, yəni cinayətin xarakterinə və ictimai təhlükəlilik dərəcəsinə, onun törədilməsi hallarına və cinayət törətməkdə təqsirli bilinən şəxsin şəxsiyyətinə uyğun olmalıdır. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 9.N-ci maddəsinə görə cinayət törətmiş şəxsə tətbiq edilən cəza və digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbirlər cismani əzab vermək və ya insan ləyaqətini alçaltmaq məqsədi daşıya bilməz. Başqa sözlə, cəza «talion» prinsipinə, yəni məhkumdan əvəz çıxmaq, qisas almaq niyyətinə xidmət etməməlidir. Hər bir halda ədalət prinsipi zərərçəkmiş şəxsə qayğı və diqqətin, təqsirləndirilən şəxsə isə mərhəmətin göstərilməsini özündə ehtiva edir. Heç təsadüfi deyildir ki, qanunverici cəza təyin edərkən şəxsin bütün sosial-psixoloji keyfiyyətlərinin nəzərə alınmasını tələb edir. Şəxsin ictimai təhlükəliliyi məhz onun şəxsiyyətini xarakterizə edən amillərdəndir. “Vinter və başqaları Birləşmiş Krallığa qarşı” işi üzrə Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin 9 iyul N013-cü il tarixli qərarında qeyd edilmişdir ki, cəzanın qanuni məqsədləri cəzalandırma, çəkindirmə, islah etmə və cəmiyyətin müdafiəsidir. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 41.N-ci maddəsinə əsasən isə cəza sosial ədalətin bərpası, məhkumun islah edilməsi və həm məhkumlar, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni cinayətlərin törədilməsinin qarşısını almaq məqsədi ilə tətbiq edilir. Göstərilən maddənin məzmunundan göründüyü kimi cəzanın qarşısında üç əlaqəli məqsəd qoyulmuşdur. Bunlar: sosial ədalətin bərpası, məhkumun islah edilməsi və yeni cinayətlərin törədilməsinin qarşısının alınmasıdır. Cəzanın cinayətə görə sitəm olması deyil, sosial ədalətin bərpası məqsədi ilə tətbiq edilməsi xüsusilə nəzərə alınmalıdır. “Məhkəmə tərəfindən cinayət cəzalarının təyin edilməsi təcrübəsi” haqqında Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun N5 iyun N003-cü il tarixli, 4 saylı qərarında göstərilmişdir ki, cəzaların tətbiqi məsələsi müzakirə edilərkən cəzanın növü və miqdarının seçilməsinin mühüm əhəmiyyəti vardı. Cəza birinci növbədə təqsirləndirilən şəxsin islah olunmasına xidmət etməlidir. Qeyd etmək lazımdır ki, məhkumun islah edilməsi cinayətkarın qanuna tabe olan insana çevrilməsini, məhkumu yeni cinayətlərə sövq edə bilən zərərli sosial-psixoloji meyllərdən, kriminogen xüsusiyyətlərdən azad etməyi nəzərdə tutur. İslah prosesi məhkumun ictimai-faydalı fəaliyyətə qayıtması, ümumi yaşayış qaydalarına hörmətlə yanaşması, normal cəmiyyətə tamamilə uyğunlaşması məqsədlərini güdür. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun N5 iyun N003-cü il tarixli “Məhkəmələr tərəfindən cinayət cəzalarının təyin edilməsi təcrübəsi haqqında” 4 saylı Qərarının 3-cü bəndində göstərilir ki, məhkəmələr böyük ictimai təhlükə törətməyən və ya az ağır cinayət törətmiş, cəmiyyətdən təcrid edilməsinə ehtiyac olmayan şəxs barəsində işin konkret hallarını, şəxsiyyəti barədə məlumatları nəzərə almaqla daha yüngül cəza təyin edilməsi məsələsini müzakirə etməlidirlər. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 58.1-ci maddəsinə görə cinayət törətməkdə təqsirli bilinən şəxsə, həmin Məcəllənin Ümumi hissəsinin müddəaları nəzərə alınmaqla Xüsusi hissəsinin müvafiq maddələrində nəzərdə tutulmuş hədlərdə ədalətli cəza təyin edilir. Törədilmiş cinayətə görə nəzərdə tutulmuş cəzalardan daha ciddi cəza növü və ya həddi yalnız o halda təyin edilir ki, az ciddi cəza növü və ya həddi cəzanın məqsədlərini təmin edə bilmir. Həmçinin həmin Məcəllənin 58.3-cü maddəsinə görə cəza təyin edilərkən törədilmiş cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi, təqsirkarın şəxsiyyəti, o cümlədən cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar, habelə təyin olunmuş cəzanın şəxsin islah olunmasına və onun ailəsinin həyat şəraitinə təsiri nəzərə alınır. Bundan başqa, cəza təyini məsələsini həll edərkən məhkəmə hesab edir ki, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin “Penitensiar sahədə fəaliyyətin təkmilləşdirilməsi, cəza siyasətinin humanistləşdirilməsi və cəmiyyətdən təcridetmə ilə əlaqədar olmayan alternativ cəza və prosessual məcburiyyət tədbirlərinin tətbiqinin genişləndirilməsi barədə” 10 fevral N017-ci il tarixli Sərəncamı da nəzərə alınmalıdır. Belə ki, həmin Sərancamın 8-ci bəndində qeyd edilir ki, ibtidai istintaq orqanları və məhkəmələr tərəfindən qətimkan tədbirlərinin seçilməsi zamanı həbsin tətbiq edilməsi əsaslarına dair cinayət-prosessual qanunvericiliyin müddəalarına ciddi əməl olunsun, cəzanın və qətimkan tədbirinin məqsədlərinə şəxsi cəmiyyətdən təcrid etmədən nail olmaq üçün alternativ cəza və prosessual məcburiyyət tədbirlərinin tətbiqi genişləndirilsin. Beləliklə də, istər cinayət qanunvericiliyinin müddəaları, istərsə də Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin yuxarıda sadalanan presedentləri cəza təyini zamanı məhkəmənin üzərinə vəzifə qoyur ki, təqsirkara elə cəza təyin etsin ki, bu cəzanın məqsədlərinə cavab versin, o cümlədən məhkumun islah edilməsini təmin etsin, sosial ədaləti bərpa etsin, həm məhkumlar, həm də başqa şəxslər tərəfindən yeni cinayətlərin törədilməsinin qarşısını almağa xidmət etsin. Məhkəmə təqsirli bilinən şəxsə cəza təyini ilə bağlı qanunvericiliyin yuxarıda qeyd olunan prinsip və müddəalarını rəhbər tutaraq, təyin ediləcək cəzanın növü və miqdarının seçilməsinə dair qısa şərh verməyi zəruri hesab edir. Belə ki, təqsirli bilinən şəxs Təqsirləndirilən şəxs ittiham olunduğu Cinayət Məcəlləsinin 311.3.N-ci maddəsinin sanksiyasında- səkkiz ildən on iki ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzası, Cinayət Məcəlləsinin 341.1-ci maddəsinin sanksiyasında isə- iki min manatdan dörd min manatadək miqdarda cərimə və ya iki ilədək müddətə hərbi xidmət üzrə məhdudlaşdırma və ya üç ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzaları nəzərdə tutulmuşdur. Qeyd etmək zəruridir ki, zərərçəkmiş şəxslə və ya onun yaxın qohumu olan hüquqi varisi ilə barışıq əldə edilməsi, cinayət nəticəsində dəymiş ziyanın könüllü olaraq tamamilə ödənilməsi və ya aradan qaldırılması Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin müvafiq olaraq 59.1.1N-ci və 59.1.13-cü maddələrində müəyyən edilmiş və təqsirləndirilən şəxsə cəza təyin edilməsi zamanı onun müddətinə və həcminə təsir edə biləcək yüngülləşdirici hallardır. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 60.1-ci maddəsinin tələbinə görə Cinayət Məcəllənin 59.1.8, 59.1.10-59.1.13-cü maddələrinin hər hansı birində nəzərdə tutulmuş bütün hallar mövcud olduqda və əgər cəzanı ağırlaşdıran hallar yoxdursa, təyin olunan cəzanın müddəti və ya həcmi bu Məcəllənin Xüsusi hissəsinin müvafiq maddəsində nəzərdə tutulmuş daha ciddi cəza növünün son həddinin dörddə üçündən artıq ola bilməz. Bu səbəbdən də məhkəmə hesab edir ki, Təqsirləndirilən şəxs təqsirli bilindiyi Cinayət Məcəlləsinin 341.1-ci maddəsinə nəzərən zərərçəkmiş şəxslərlə barışdığından, zərərçəkmiş şəxslərin ona qarşı şikayət və tələbləri olmadığından, cinayət nəticəsində dəymiş ziyanı könüllü olaraq tamamilə ödədiyindən və məhkəmədə onun cəzasını ağırlaşdıran hallar müəyyən edilmədiyindən ona təqsirli bilindiyi Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 341.1-ci maddəsinin sanksiyasında nəzərdə tutulmuş daha ciddi cəza növünün son həddinin, yəni üç il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının dörddə üçündən artıq cəza təyin edilməməlidir. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 8.1-ci, 41.N-ci və 58.3-cü maddələrinin müddəalarına əsaslanaraq məhkəmə tərkibi, Təqsirləndirilən şəxs təqsirli bilindiyi Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 311.3.N-ci və 341.1-ci maddələrinin sanksiyasında nəzərdə tutulan azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin edilməsini məqsədəmüvafiq hesab edir. Həmçinin məhkəmə tərkibi belə qənaətə gəlir ki, Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 311.3.N-ci və 341.1-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş cinayət əməllərini törətməsi cinayətlərin məcmusunu yaradır və ona həmin məcəllənin 66.1 və 66.3-cü maddələrinə əsasən cinayətlərin məcmusu üzrə hər bir cinayətə görə ayrılıqda cəza təyin edilməli və təyin edilmiş cəzaları tamamilə və ya qismən toplamaq yolu ilə ona qəti cəza təyin edilməlidir. Məhkəmə tərkibi ədalətlilik prinsipinin fərdiləşdirici meyarının tələblərini rəhbər tutaraq, təqsirkar Təqsirləndirilən şəxs cəzasını yüngülləşdirən halları, cəzanı ağırlaşdıran halların olmadığını, eyni zamanda onun tərəfindən törədilmiş cinayətlərin xarakterini, cinayətlərin baş vermə şəraitini (CM-in 311.3.N-ci maddəsinə nəzərən rüşvət verilməsinə dair təklifin onun tərəfindən verilməməsini, CM-in 311.3.N-ci və 341.1-ci maddələri ilə nəzərdə tutulmuş cinayət əməllərini törədilməsi zamanı azyaşlı övladının cərahhi əməliyyata ehtiyacının olmasını, bölükdə istifadə edilməsi üçün aldığı məişət avadanlıqları üçün müxtəlif şəxslərə borclarının olmasını) və həmin cinayətlərin ictimai təhlükəlilik dərəcəsini əhəmiyyətli dərəcədə azaldan nəticələrini (təqsirkar şəxsin şəxsiyyətini, məhkəmə istintaqında özünü təqsirli bilməsini, əməlindən səmimi peşman olmasını, evli və himayəsində 1 (bir) azyaşlı sağlamlıq imkanları məhdud uşağının olmasını, Cinayət Məcəlləsinin 341.1-ci maddəsinə nəzərən zərərçəkmiş şəxslərlə barışmasını, zərərçəkmiş şəxslərin ona qarşı şikayət və tələblərinin olmamasını, cinayət nəticəsində dəymiş ziyanı könüllü olaraq tamamilə ödəməsini), o cümlədən Azərbaycan Respublikasında həyata keçirilən cəza siyasətini, eləcə də cəza siyasətinin humanistləşdirilməsinə dair prinsip və tələblərini təqsirkar Təqsirləndirilən şəxs himayəsində olan 1 (bir) azyaşlı sağlamlıq imkanları məhdud uşağının mənafeləri və ona təyin edilcək cəzanın onun ailəsinin həyat şəraitinə təsiri baxımından nəzərə alaraq, təqsirkar Təqsirləndirilən şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 70-ci maddəsinin tətbiq edilməsini və cinayətlərin məcmusu üzrə ona təyin olunacaq azadlıqdan məhrum etmə cəzasını çəkmədən də onun islah olunmasını mümkün sayır. Bu səbəbdən məhkəmə tərkibi Təqsirləndirilən şəxs cinayətlərin məcmusu üzrə təyin olunacaq azadlıqdan məhrum etmə növündə cəzanın sınaq müddəti müəyyən edilməklə şərti olaraq tətbiq olunması haqqında qərar çıxarılmasını qanuni, əsaslı və ədalətli hesab edir. Məhkəmə tərkibi hesab edir ki, cəzanı yüngülləşdirən halların məcmusu törədilmiş cinayətlərin ictimai təhlükəlilik dərəcəsini əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaqla yanaşı, onun şəxsiyyətinin təhlükəli olmadığına inam yaradır. Sadalanan bu səbəblər məhkəməyə belə qənaətə gəlməyə əsas verir ki, Təqsirləndirilən şəxs təqsirli bilindiyi Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 311.3.N-ci və 341.1-ci maddələrinin sanksiyasında nəzərdə tutulmuş azadlıqdan məhrumetmə cəzasını çəkmədən də, onun islah olunması və bununla da cəzanın məqsədlərinə nail olunması mümkündür. “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 18-ci maddəsinin həmin Məcəllənin 70 və 79-cu maddələri baxımından şərh edilməsinə dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun 8 dekabr N0N1-ci il tarixli qərarında da qeyd olunduğu kimi şərti məhkum etmə institutunun xarakterik cəhəti ondan ibarətdir ki, şəxs bu zaman cinayət məsuliyyətindən azad olunmur, məhkəmə hökmü ilə təyin olunmuş cəza (islah işləri, hərbi xidmət üzrə məhdudlaşdırma, intizam xarakterli hərbi hissədə saxlama və ya müəyyən müddətə azadlıqdan məhrum etmə) müəyyən olunmuş xüsusi formada, şərti həyata keçirilir. Yəni bu institut cinayət məsuliyyətinin realizə edilməsinin güzəştli forması kimi çıxış edir. Qeyd edilənləri nəzərə alaraq məhkəmə hesab edir ki, Təqsirləndirilən şəxs cinayətlərin məcmusu üzrə təyin ediləcək azadlıqdan məhrum etmə cəzası Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 70-ci maddəsinə əsasən şərti hesab edilməli, öz davranışı ilə islah olunmasını sübut etmək üçün Təqsirləndirilən şəxs sınaq müddəti müəyyən edilməli və üzərinə davranışı üzərində nəzarəti həyata keçirən orqana məlumat vermədən daimi yaşayış yerini dəyişməmək və həmin orqanın çağırışına vaxtında gəlmək, xidməti vəzifələrinin icrasını layiqincə yerinə yetirməklə nümunəvi xidmət aparmaq vəzifələri qoyulmalı, habelə onun davranışı üzərində nəzarət hazırda xidmət etdiyi N №-li hərbi hissənin komandanlığına, xidmət yerini dəyişərsə həmin hərbi hissənin komandanlığına, tərxis olunacağı təqdirdə isə yaşayış yeri üzrə müvafiq İcra və Probasiya şöbəsinə həvalə edilməlidir. Sınaq müddəti məhkəmə hökmü qanuni qüvvəyə mindiyi gündən hesablanmalıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 70.1-ci maddəsində göstərilir ki, müəyyən müddətə azadlıqdan məhrum etmə növündə cəza təyin edən məhkəmə, məhkumun cəza çəkmədən islah olunmasını mümkün sayırsa, həmin cəzanın şərti olaraq tətbiq edilməsi haqqında qərar çıxara bilər. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 70.N-ci maddəsinə əsasən məhkəmə şərti məhkum etmə təyin edərkən törədilmiş cinayətin xarakterini, ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, məhkumun şəxsiyyətini, habelə cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halları nəzərə alır. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 70.3-cü maddəsinə əsasən şərti məhkum etmə təyin edilərkən məhkəmə tərəfindən sınaq müddəti müəyyən olunur. Bu müddət ərzində məhkum öz davranışı ilə islah olunmasını sübut etməlidir. Sınaq müddəti altı aydan beş ilədək müddətə müəyyən edilir. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 70.5-ci maddəsinə əsasən məhkəmə şərti məhkum etmə təyin edərkən məhkumun üzərinə aşağıdakı vəzifələri qoya bilər: onun davranışı üzərində nəzarəti həyata keçirən orqanlara məlumat vermədən daimi yaşayış yerini, təhsil yerini, iş yerini dəyişməmək, müəyyən yerlərə getməmək, alkoqolizmdən, narkomaniyadan, toksikomaniyadan və ya zöhrəvi xəstəliklərdən müalicə kursu keçmək, ailəsinə maddi yardım göstərmək, elektron nəzarət vasitəsini gəzdirmək və həmin vasitənin işlək vəziyyətdə saxlanılması üçün ona xidmət etmək. Məhkəmə, məhkumun üzərinə onun islah olunmasına kömək edən digər vəzifələr də qoya bilər. Azərbaycan Respublikası Cəzaların İcrası Məcəlləsinin 181-ci maddəsinin tələblərinə əsasən sınaq müddəti məhkəmənin hökmünün qanuni qüvvəyə mindiyi gündən hesablanır. Həmin məcəllənin 179-cu maddəsinə əsasən şərti məhkum edilmiş şəxslər üzərində nəzarəti sınaq müddəti ərzində məhkumun yaşayış yeri üzrə icra məmuru, hərbi qulluqçular üzərində isə hərbi hissələrin və ya müəssisələrin komandanlığı həyata keçirir. Məhkəmə təqsirli bilinən şəxsə cəza təyin edərkən cinayət törətmiş şəxsin dövlət məcburetmə tədbirlərinə məruz qalmalı olması ilə bağlı Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 73.1 və 73.N-ci maddələrinin şərh edilməsinə dair” N5 iyul N0NN-ci il tarixli Qərarında nümayiş etdirdiyi hüquqi mövqeyini də nəzərə almışdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun həmin qərarında qeyd olunmuşdur ki, cinayət törətmiş şəxsin dövlət məcburetmə tədbirlərinə məruz qalmalı olması cinayət qanunvericiliyinin ümumi qəbul olunmuş yanaşmasıdır. Bu zaman cinayətlərin törədilməsinin qarşısını alan ən təsirli vasitə cəzanın ağırlığı deyil, onun qaçılmazlığıdır (ubi culpa est, ibi poena subesse debet). Məhkəmə təqsirkar Təqsirləndirilən şəxs barəsində məhkəməyədək icraat zamanı 1N sentyabr N0N3-cü il tarixdə seçilmiş və məhkəmənin hazırlıq iclasının müvafiq qərarına əsasən dəyişdirilmədən saxlanılmış “başqa yerə getməmək haqqında iltizam” növündə qətimkan tədbiri ilə bağlı məsələni müzakirə edib belə nəticəyə gəlir ki, Təqsirləndirilən şəxs barəsində seçilmiş “başqa yerə getməmək haqqında iltizam” qətimkan tədbiri Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 175.5-ci maddəsinə əsasən Təqsirləndirilən şəxs təyin olunmuş cəza icraya yönəldikdən sonra qüvvədən düşmüş hesab edilməlidir. Məhkəmə hazırki cinayət işi üzrə “xüsusi müsadirə” ilə bağlı məsələlərə də hüquqi qiymət verməyi zəruri hesab edir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 99- 1.N-ci maddəsinə əsasən məhkəmə hər bir cinayət işi üzrə bu məcəllənin 99-1.1-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş müsadirə edilməli əmlakın olub-olmaması məsələsini həll edir. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 99-1.1-ci maddəsinə əsasən xüsusi müsadirə cinayət-hüquqi tədbiri şəxsin cinayət törədilərkən istifadə etdiyi alət və vasitələrin (qanuni sahibinə qaytarılmalı olan alət və vasitələr istisna olmaqla), şəxsin cinayət yolu ilə əldə etdiyi pul vəsaitləri və ya digər əmlak, habelə həmin pul vəsaitləri və ya digər əmlak hesabına əldə edilmiş gəlirlərin (qanuni sahibinə qaytarılmalı olan pul vəsaitləri və ya digər əmlak və ondan əldə edilmiş gəlirlər istisna olmaqla), cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitləri və ya digər əmlakın mülki-hüquqi əqdlərin bağlanması və ya digər üsullarla tam və ya qismən çevrildiyi digər əmlak və ya onun müvafiq hissəsinin, terrorçuluğun, qanunvericiliklə nəzərdə tutulmayan silahlı birləşmələrin və ya qrupların, mütəşəkkil dəstələrin və ya cinayətkar birliklərin (cinayətkar təşkilatların) maliyyələşdirilməsi üçün nəzərdə tutulan və ya istifadə olunan əmlakın məhkəmənin yekun qərarı ilə məcburi qaydada və əvəzsiz olaraq dövlət nəfinə alınmasıdır. Beləliklə də, məhkəmə tərkibi Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 99-1.N-ci maaddəsinə əsasən belə qənaətə gəlmişdir ki, Təqsirləndirilən şəxs oğlunun əsgər Şahid3 və əsgər Zərərçəkmiş şəxs40 atası Şahid6 rüşvət şəklində aldığı və Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən Azərbaycan Respublikası Hərbi Prokurorluğunun depozit hesabına qoyulmuş ümumilikdə 750 (yeddi yüz əlli) manat məbləğində pul cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaiti olduğundan, həmin pulun müsadirə edilərək dövlət nəfinə alınması təmin edilməlidir. Həmçinin məhkəmə tərkibi hesab edir ki, Təqsirləndirilən şəxs vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə etməsi nəticəsində tabeliyində olan əsgərlərdən aldığı ümumilikdə 706 manat 60 qəpik məbləğində pul cinayət işinin istintaqı zamanı Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən onlara geri qaytarıldığından, zərərçəkmiş şəxslərə dəymiş həmin maddi ziyan tamamilə ödənilmiş hesab edilməlidir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 197, 346 və 353-cü maddələrinin tələbləri baxımından məhkəmə xərcləri ilə bağlı belə nəticəyə gəlir ki, hazırki iş üzrə məhkəmə xərci-təqsirli bilinən Təqsirləndirilən şəxs məhkəmədə hüquqi yardım göstərilməsinə görə müdafiəçiyə ödənilməli olan haqdan ibarətdir. Belə ki, cinayət işi üzrə N4 oktyabr N0N3-cü il tarixində həyata keçirilən məhkəmə hazırlıq iclası zamanı Nəsirov X6çinin xidmətini ödəmək üçün kifayət qədər vəsaiti olmadığından o, məhkəmənin müvafiq qərarı ilə dövlət büdcəsi hesabına müdafiəçi ilə təmin edilmiş, onun hüquqlarının müdafiəsi Naxçıvan şəhər Vəkil Bürosunun vəkili Müdafiəçi tərəfindən həyata keçirilmişdir. Azərbaycan Respublikası CPM-nin 193.N-ci maddəsinin tələbinə uyğun olaraq şübhəli və ya təqsirləndirilən şəxsin müdafiəçinin xidmətlərini ödəməyə kifayət qədər vəsaiti yoxdursa və müdafiəçinin cinayət prosesində iştirakı bu Məcəllənin 9N.3-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallarda təmin olunmalıdırsa, cinayət prosesini həyata keçirən orqan həmin şəxsi müdafiəçi tərəfindən göstərilən hüquqi yardımı ödəməkdən azad edib bu hüquqi yardımın göstərilməsini Azərbaycan Respublikasının dövlət büdcəsi hesabına təmin etməlidir. “Müdafiəçilərə, tərcüməçilərə, mütəxəssislərə və ekspertlərə ödənilməli olan məbləğlərin miqdarı haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 01 fevral N001ci il tarixli, 31 №-li qərarına müvafiq olaraq, Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 193.N və 193.4-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş hallarda hüquqi yardımın göstərilməsinə görə müdafiəçiyə ödənilən haqq hər iş saatı üçün 6 (altı) manat miqdarında müəyyən edilmişdir. Odur ki, təqsirli bilinən şəxsə göstərilmiş hüquqi yardıma görə Naxçıvan şəhər Vəkil Bürosunun vəkili Müdafiəçi təqdim etdiyi hesabata uyğun olaraq 60 (altmış) iş saatı həcmində hüquqi yardımla bağlı Azərbaycan Respublikasının dövlət büdcəsi vəsaiti hesabına Müdafiəçi vəkil işlədiyi Naxçıvan şəhər Vəkil Bürosunun hesabına 360 (üç yüz altmış) manat məbləğində pul ödənilməlidir. Eyni zamanda məhkəmə hesab edir ki, cinayət işinin materiallarına əlavə edilən, ibtidai istintaq dövründə Təqsirləndirilən şəxs, Şahid5, Şahid3, Şahid6, Zərərçəkmiş şəxs40 dindirilmələri zamanı aparılmış videoçəkilişin əks olunduğu 1 (bir) ədəd DVD-R disk cinayət işinin materiallarında saxlanılmalıdır. İş üzrə maddi sübut, mülki iddia yoxdur. İş üzrə təqsirli bilinən Təqsirləndirilən şəxs barəsində tibbi xarakterli məcburi tədbirlərin tətbiq edilməsi üçün əsaslar yoxdur. Məhkəmə qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, hər hansı bir məhkəmə aktının qanuni və əsaslı hesab olunması üçün əsas şərtlərdən biri onun ədalətli olmasıdır. Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi özünün bir çox qərarlarında (Delcourt Belçikaya qarşı iş üzrə 17 yanvar 1970-ci il tarixli qərar; Piersack Belçikaya qarşı iş üzrə 01 oktyabr 198N-ci il tarixli qərar; X9rşı iş üzrə N6 oktyabr 1984-cü il tarixli qərar) bunu belə ifadə etmişdir: “Ədalət mühakiməsinin həyata keçirilməsi ilə bərabər, ədalətin bərqərar edildiyi də aydın görünməlidir”. Qeyd edilənləri nəzərə alaraq məhkəmə hesab edir ki, Təqsirləndirilən şəxs barəsində qəbul edilən hazırki məhkəmə aktı bu tələblərə cavab verir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 344-347, 349, 351-353, 356, 358, 381, 384 və 385-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə,

HÖKM ETDİ:

Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 311.3.N-ci və 341.1-ci maddələri ilə nəzərdə tutulmuş cinayət əməllərini törətməkdə təqsirli bilinib, Cinayət Məcəlləsinin 311.3.N-ci maddəsi ilə 8 (səkkiz) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına, Cinayət Məcəlləsinin 341.1-ci maddəsi ilə 1 (bir) il 6 (altı) ay müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilsin. Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinin 66.3-cü maddəsinə əsasən Təqsirləndirilən şəxs təyin olunmuş cəzaları qismən toplamaq yolu ilə ona qəti cəza olaraq 8 (səkkiz) il 6 (altı) ay müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzası təyin edilsin. Təqsirləndirilən şəxs barəsində Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 70-ci maddəsi tətbiq edilməklə, ona təyin olunmuş 8 (səkkiz) il 6 (altı) ay müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzası 4 (dörd) il sınaq müddəti müəyyən edilməklə şərti olaraq tətbiq edilsin. Təqsirləndirilən şəxs təyin edilmiş sınaq müddətinin əvvəli hökm qanuni qüvvəyə mindiyi gündən hesablansın. Sınaq müddəti dövründə Təqsirləndirilən şəxs davranışına nəzarət hazırda xidmət etdiyi N №-li hərbi hissənin komandanlığına, xidmət yerini dəyişərsə həmin hərbi hissənin komandanlığına, tərxis olunacağı təqdirdə isə yaşayış yeri üzrə müvafiq İcra və Probasiya şöbəsinə həvalə olunsun. Sınaq müddəti ərzində Təqsirləndirilən şəxs üzərinə onun davranışı üzərində nəzarəti həyata keçirən orqana məlumat vermədən daimi yaşayış yerini dəyişməmək və həmin orqanın çağırışına vaxtında gəlmək, xidməti vəzifələrinin icrasını layiqincə yerinə yetirməklə nümunəvi xidmət aparmaq vəzifələri qoyulsun. Təqsirləndirilən şəxs barəsində seçilmiş “başqa yerə getməmək haqqında iltizam” qətimkan tədbiri hökm icraya yönəldikdən sonra qüvvədən düşmüş hesab edilsin. Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən Azərbaycan Respublikası Hərbi Prokurorluğunun depozit hesabına qoyulmuş, rüşvətin predmeti olan ümumilikdə 750 (yeddi yüz əlli) manat məbləğində pul vəsaitinin müsadirə edilərək dövlət nəfinə alınması təmin edilsin. Təqsirləndirilən şəxs vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə etməsi nəticəsində tabeliyində olan əsgərlərdən aldığı ümumilikdə 706 manat 60 qəpik məbləğində pul cinayət işinin istintaqı zamanı Təqsirləndirilən şəxs tərəfindən onlara geri qaytarıldığından, zərərçəkmiş şəxslərə dəymiş həmin maddi ziyan tamamilə ödənilmiş hesab edilsin. İş üzrə məhkəmə xərci- Təqsirləndirilən şəxs göstərilmiş hüquqi yardımla bağlı dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabından vəkil Müdafiəçi işlədiyi Naxçıvan şəhər Vəkil Bürosunun hesabına 360 (üç yüz altmış) manat məbləğində pul ödənilsin. İş materiallarına əlavə edilmiş, ibtidai istintaq dövründə Təqsirləndirilən şəxs, Şahid5, Şahid3, Şahid6, Zərərçəkmiş şəxs40 dindirilmələri zamanı aparılmış videoçəkilişin əks olunduğu 1 (bir) ədəd DVD-R disk cinayət işinin materiallarında saxlanılsın. Hökmdən elan olunduğu andan N0 gün müddətində Naxçıvan Muxtar Respublikası Hərbi Məhkəməsi vasitəsi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məhkəməsinin cinayət kollegiyasına apellyasiya şikayəti və ya apellyasiya protesti verilə bilər. Hökmdən apellyasiya qaydasında şikayət və ya protest verilmədikdə hökm N0 (iyirmi) günlük müddət başa çatdığı vaxtdan sonrakı gün qanuni qüvvəyə minir.

Sədrlik edən: Abil Orucəliyev

Hakimlər: Səxavət Hüseynov

İlham İbrahimov