Ali Məhkəmə Qərar — İş №1-1(1-8)-7/2026

Azərbaycan Respublikası adından Qərar Bakı şəhəri İş № 1-1(1-8)-7/2026 06.05.2026 ALI MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət kollegiyası Hakimlər Cəfərov Ilqar Xanlar oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Mövsümov Nazim Rasim oğlu və Muxtarov Teyyub Asif oğlundan ibarət tərkibdə, Babayeva Lalə Tahir qızının katibliyi, Dövlət ittihamçısı Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə idarəsinin Kassasiya instansiyası məhkəməsində dövlət ittihamının müdafiəsi və analitik təhlil şöbəsinin prokuroru, R X9 iştirakı ilə, ##.##.1981-cı il tarixdə Tərtər rayonu, Köçərli kəndində anadan olmuş, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı, ali təhsilli, evli, əvvəllər Azərbaycan Respublikası Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Siyəzən, Saatlı və Ismayıllı rayon şöbələrində müxtəlif vəzifələrdə R hərbi rütbəsi ilə hərbi xidmət etmiş, hazırda işsiz, əvvəllər məhkum olunmamış,x11 qeydiyyatda olmaqla həmin ünvanda yaşamış Məhkum Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin (bundan sonra CM-in) 178.2.1, 178.2.2, 178.2.3 və 178.2.4-cü maddələri ilə məhkum edilməsinə dair cinayət işi üzrə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının *-*(***)-**/**** nömrəli ## ###### 2025-ci il tarixli qərarından zərər çəkmiş şəxslər zərərçəkmiş şəxs7, zərərçəkmiş şəxs11, zərərçəkmiş şəxs5, zərərçəkmiş şəxs1, zərərçəkmiş şəxs14 və zərərçəkmiş şəxs9 tərəfindən birgə verilmiş kassasiya şikayətinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq Müəyyən etdi: Tərtər Hərbi Məhkəməsinin (hakimlər İ.M.Quliyev (sədrlik edən və məruzəçi), T.Ə.Qənbərov və Ə.M.Sarıyevdən ibarət məhkəmə tərkibində) *-*(***)-**/**** nömrəli # #### 2025-ci il tarixli hökmü ilə Məhkum - Azərbaycan Respublikası CM-in 178.2.1, 178.2.2, 178.2.3 və 178.2.4-cü maddələri ilə nəzərdə tutulmuş cinayət əməllərini törətməkdə təqsirli bilinib 4 (dörd) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmiş, ona təyin edilmiş 4 (dörd) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının CM-nin 70-ci maddəsinə əsasən 2 (iki) il sınaq müddəti müəyyən edilməklə şərti tətbiq edilməsi qərara alınmışdır. Tərtər Hərbi Məhkəməsinin *-*(***)-**/**** nömrəli # #### 2025-ci il tarixli qərarı ilə bu iş üzrə digər təqsirləndirilən şəxs Təqsirləndirilən şəxs Azərbaycan Respublikası CM-nin 73- 1.2-ci və Azərbaycan Respublikası CPM-nin 43.1.2-ci maddələrinin tələbinə əsasən Azərbaycan Respublikası CM-nin 178.2.1, 178.2.2 və 178.2.4-cü maddələri üzrə cinayət məsuliyyətindən azad edilmiş və həmin ittiham üzrə cinayət işinin icraatına xitam verilmişdir. Birinci instansiya məhkəməsinin hökmündən dövlət ittihamçısı tərəfindən apellyasiya protesti, zərər çəkmiş şəxslər zərərçəkmiş şəxs12, zərərçəkmiş şəxs1, zərərçəkmiş şəxs7, zərərçəkmiş şəxs11, zərərçəkmiş şəxs14, zərərçəkmiş şəxs5, zərərçəkmiş şəxs13 və zərərçəkmiş şəxs9 apellyasiya şikayəti vermiş, Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının *-*(***)-**/**** nömrəli ## ###### 2025-ci il tarixli qərarı ilə (hakimlər Z.C.Tahirov (sədrlik edən və məruzəçi), X.H.Səmədov və İ.H.Şükürovdan ibarət məhkəmə tərkibində) apellyasiya protesti və apellyasiya şikayətləri qismən təmin edilmiş, Tərtər Hərbi Məhkəməsinin # #### 2025-ci il tarixli hökmü dəyişdirilmiş, ona təyin edilmiş 4 (dörd) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının CM-nin 70-ci maddəsinə əsasən 2 (iki) il sınaq müddəti müəyyən edilməklə şərti tətbiq edilməsi ilə bağlı müddəalar xaric edilmiş, cəzasını ümumi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməsi, cəzanı çəkməsinin əvvəlinin hazırki qərarın çıxarıldığı ## ###### 2025-ci il tarixdən hesablanması qərara alınmışdır. Bakı Şəhəri Qaradağ Rayon Məhkəməsinin *(*-**)-****/**** nömrəli ## #### 2026-cı il tarixli qərarı ilə (hakim R.K.Mürsəlov) “Konstitusiya və Suverenlik Ili” münasibətilə amnistiya elan edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin ## ###### 2025-ci il tarixli qərarının 3.1-ci bəndinə əsasən Məhkum azadlıqdan məhrum etmə cəzasının çəkilməmiş hissəsi 6 ay azaldılmışdır Işin halları: Hökmə əsasən, Məhkum Azərbaycan Respublikası Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti üzrə ## ####### 2019-cu il tarixli əmrlə həmin Dövlət Xidmətinin Siyəzən rayon bölməsinin Səfərbərlik hazırlığı və səfərbərlik bölməsinin zabiti vəzifəsinə təyin edilməklə ##.##.2020-ci il tarixədək işlədiyi müddətdə, qeyd olunan Dövlət Xidməti üzrə ##.##.2022-ci il tarixli əmrlə həmin Dövlət Xidmətinin Saatlı rayon şöbəsinin rəis müavini - Səfərbərlik hazırlığı və səfərbərlik bölməsinin rəisi vəzifəsinə təyin edilməklə ##.##.2024-cü il tarixədək işlədiyi müddətdə, qeyd olunan Dövlət Xidməti üzrə ##.##.2024-cü tarixli əmrlə həmin Dövlət Xidmətinin Ismayıllı rayon şöbəsinin Çağırış bölməsinin rəisi vəzifəsinə təyin edilməklə ##.##.2024-cü il tarixədək işlədiyi müddətdə, hərbi xidmət edərkən öz qulluq mövqeyindən istifadə edərək aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə xeyli miqdarda özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə şəxsən və tanışı Təqsirləndirilən şəxs ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında itirilmiş sənədlərin tapılması, “müharibə veteranı” adının verilməsi və işlə təmin edilməsinə kömək göstərilməsi ilə bağlı 2020-2024-cü illər ərzində olan müddətdə şəxsən və qabaqcadan əlbir olduğu Təqsirləndirilən şəxs vasitəsi ilə özünə müraciət etmiş ayrı-ayrı şəxslərə yüksək vəzifədə işləyən səlahiyyətli tanışının olmasını, həmin tanışı vasitəsilə qeyd edilən məsələlərin müsbət həll etdirə biləcəyini və bunun üçün özləri vasitəsilə maddi nemət olan pul vəsaitinin rüşvət qismində verilməsinin zəruriliyini göstərilən tarixdə şəxsən və qabaqcadan əlbir olduğu şəxs Təqsirləndirilən şəxs vasitəsi ilə Siyəzən, Saatlı və Ismayıllı rayonları ərazisində müxtəlif ünvanlarda görüşləri zamanı yalandan bildirib, həmin şəxslərə məxsus müxtəlif məbləğdə, o cümlədən, keçdiyi hərbi xidmətə dair itmiş sənədlərin tapılması və “müharibə veteranı” adının verilməsinə köməklik göstərilməsi üçün ##.##.2020-ci il tarixdə özünə müraciət etmiş zərərçəkmiş şəxs4 Azərbaycan Respublikası Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin rəhbər vəzifəli şəxsləri ilə olan yaxın əlaqələrindən istifadə edərək zərərçəkmiş şəxs4 itmiş sənədlərinin tapılması və “müharibə veteranı” adının verilməsinə nail olacağını həmin tarixdə Xidmətin ünvan 6 ünvanda yerləşən inzibati binasında görüşləri zamanı yalandan bildirərək, həmin məsələnin müsbət həlli üçün aidiyyəti vəzifəli şəxslərə zərərçəkmiş şəxs4 xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özü üçün 1.000 (min) manat məbləğində pul vəsaitinin rüşvət qismində verilməsinin zəruri olmasını sonuncunu aldatmaqla bildirib, zərərçəkmiş şəxs4 razılığını almaqla sövdələşdikdən sonra, həmin adla ##.##.2020-ci il tarixdə həmin ünvanda sonuncudan 1.000 (min) manat məbləğində pul vəsaitini alıb şəxsi ehtiyaclarına sərf etməklə, zərərçəkmiş şəxs4 məxsus 1.000 (min) manat, ## ####### 2022-ci il tarixdən ## ###### 2024-cü il tarixədək olan dövr ərzində Azərbaycan Respublikası Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Saatlı rayon şöbəsinin rəis müavini – Səfərbərlik hazırlığı və səfərbərlik bölməsinin rəisi vəzifəsində hərbi xidmət edərkən öz qulluq mövqeyindən istifadə edərək aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə övladı şahid8 Xidmətin Saatlı rayon şöbəsində işlə təmin edilməsinə köməklik göstərilməsi üçün 2023-cü ilin may ayında özünə müraciət etmiş zərərçəkmiş şəxs2 guya Xidmətin rəhbər vəzifəli şəxsləri ilə olan yaxın əlaqələrindən istifadə edərək şahid8 Xidmətinin Saatlı rayon şöbəsində mülki işçi vəzifələrindən birinə təyin edilməsinə nail olacağını həmin tarixdə Xidmətin ünvan 3 ünvanda yerləşən inzibati binasında görüşləri zamanı yalandan bildirərək, həmin məsələnin müsbət həlli üçün aidiyyəti vəzifəli şəxslərə şahid8 xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özü üçün 4.000 (dörd min) manat məbləğində pul vəsaitinin rüşvət qismində verilməsinin zəruri olmasını zərərçəkmiş şəxs2 aldatmaqla bildirib, sonuncunun razılığını almaqla sövdələşdikdən sonra, həmin adla zərərçəkmiş şəxs2 2023-cü ilin may ayında Saatlı şəhəri, Şeyx Yusif küçəsində 3.500 (üç min beş yüz) manat, 2023-cü ilin sentyabr ayında Saatlı şəhəri, Heydər Əliyev prospektində yerləşən “xxxx” Publik Hüquqi şəxsinin inzibati binasının yaxınlığında 300 (üç yüz) manat, sonuncunun oğlu şahid8 vasitəsilə ünvan 5 ünvanında yerləşən X5 inzibati binasının yaxınlığında 100 (yüz) ABŞ dolları, yəni həmin dövrün məzənnəsinə uyğun olaraq 170 (yüz yetmiş) manat olmaqla, cəmi 3970 (üç min doqquz yüz yetmiş) manat məbləğində pul vəsaitini alıb şəxsi ehtiyaclarına sərf etməklə, zərərçəkmiş şəxs2 məxsus 3.970 (üç min doqquz yüz yetmiş) manat, Bundan başqa, həmin vəzifədə hərbi xidmət edərkən öz qulluq mövqeyindən istifadə edərək aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə 2023-cü ilin yay aylarında övladı şahid2 hərbi xidmətdən möhlət verilməsinə köməklik göstərilməsi üçün 2023-cü ilin yay aylarında özünə müraciət etmiş zərərçəkmiş şəxs9 guya Xidmətin rəhbər vəzifəli şəxsləri ilə olan yaxın əlaqələrindən istifadə edərək şahid2 hərbi xidmətdən möhlət hüququnun verilməsinə nail olacağını həmin tarixdə Xidmətin ünvan 2 ünvanında yerləşən inzibati binasında görüşləri zamanı yalandan bildirərək, həmin məsələnin müsbət həlli üçün aidiyyəti vəzifəli şəxslərə şahid2 xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özü üçün 8.200 (səkkiz min iki yüz) manat məbləğində pul vəsaitinin rüşvət qismində verilməsinin zəruri olmasını zərərçəkmiş şəxs9 aldatmaqla bildirib, sonuncunun razılığını almaqla sövdələşdikdən sonra, həmin adla zərərçəkmiş şəxs9 2023-cü ilin iyul ayında Xidmətin ünvan 2 ünvanında yerləşən inzibati binasının yaxınlığında 7.000 (yeddi min) manat, 2023-cü ilin avqust Saatlı Rayon Icra Hakimiyyətinin Saatlı şəhəri, Heydər Əliyev prospekti ünvanında yerləşən inzibati binasının yaxınlığında 1.000 (min) manat, 2023-cü ilin oktyabr ayında həmin ünvanda 200 (iki yüz) manat olmaqla, cəmi 8.200 (səkkiz min iki yüz) manat məbləğində pul vəsaitini alıb şəxsi ehtiyaclarına sərf etməklə, zərərçəkmiş şəxs9 məxsus 8.200 (səkkiz min iki yüz) manat, Bundan başqa, həmin vəzifədə hərbi xidmət edərkən qulluq mövqeyindən istifadə edərək aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə 2023-cü ilin yay aylarında hərbi xidmətə yararsız olan nəvəsi X1 hərbi xidmətə göndərilməsi və yaxşı şəraitli hərbi hissələrdən birində müddətli həqiqi hərbi xidmət keçməsinin təmin edilməsinə köməklik göstərilməsi üçün 2023-cü ilin yay aylarında özünə müraciət etmiş zərərçəkmiş şəxs8 guya Xidmətin rəhbər vəzifəli şəxsləri ilə olan yaxın əlaqələrindən istifadə edərək Səid Əmirovun hərbi xidmətə göndərilməsinə və yaxşı şəraitli hərbi hissələrdən birində yerləşdiriləcəyinə nail olacağını həmin tarixdə Xidmətin ünvan 2 ünvanında yerləşən inzibati binasında görüşləri zamanı zərərçəkmiş şəxs8 yalandan bildirərək, həmin məsələnin müsbət həlli üçün aidiyyəti vəzifəli şəxslərə Səid Əmirovun xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özü üçün 7.500 (yeddi min beş yüz) manat məbləğində pul vəsaitinin rüşvət qismində verilməsinin zəruri olmasını zərərçəkmiş şəxs8 aldatmaqla bildirib, sonuncunun razılığını almaqla sövdələşdikdən sonra, həmin adla zərərçəkmiş şəxs8 Xidmətin ünvan 2 ünvanında yerləşən inzibati binasında yerləşən xidməti otağında 2023-cü ilin oktyabr ayında 3.000 manat, 2023-cü ilin noyabr ayında 4.500 manat olmaqla, cəmi 7.500 (yeddi min beş yüz) manat məbləğində pul vəsaitini alıb şəxsi ehtiyaclarına sərf etməklə, zərərçəkmiş şəxs8 məxsus 7.500 (yeddi min beş yüz) manat, Həmçinin həmin vəzifədə hərbi xidmət edərkən qulluq mövqeyindən istifadə edərək aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə övladı X3 hərbi xidmətdən möhlət verilməsinə köməklik göstərilməsi üçün 2023-cü ilin dekabr ayında həmkəndlisi cinayətdən xəbərsiz şahid4 vasitəsilə özünə müraciət etmiş zərərçəkmiş şəxs3 guya Xidmətin rəhbər vəzifəli şəxsləri ilə olan yaxın əlaqələrindən istifadə edərək Məqami Həsənova hərbi xidmətdən möhlət hüququnun verilməsinə nail olacağını həmin tarixdə Xidmətin ünvan 2 ünvanında yerləşən inzibati binasında görüşləri zamanı şahid4 yalandan bildirərək, həmin məsələnin müsbət həlli üçün aidiyyəti vəzifəli şəxslərə Məqami Həsənovun xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özü üçün 9.500 (doqquz min beş yüz) manat məbləğində pul vəsaitinin rüşvət qismində verilməsinin zəruri olmasını şahid4 aldatmaqla bildirib, sonuncu vasitəsi ilə zərərçəkmiş şəxs3 razılığını almaqla sövdələşdikdən sonra, həmin adla 2023-cü ilin dekabr ayında cinayətdən xəbərsiz şahid4 Xidmətin ünvan 2 ünvanında yerləşən inzibati binasının yaxınlığında zərərçəkmiş şəxs3 məxsus 500 (beş yüz) manat, həmin tarixdə Saatlı rayonu, Sarıcalar qəsəbəsi ərazisində 3.000 ABŞ dolları həmin dövrün məzənnəsinə uyğun olaraq 5.100 manat və 3.900 manat olmaqla, cəmi 9.000 (doqquz min beş yüz) manat, özünün təqdim etdiyi cinayətdən xəbərsiz arvadı X4 məxsus “xxxx” ASC tərəfindən verilmiş 416973********** nömrəli plastik karta ##.##.2024-cü il tarixdə Saatlı rayonu, Çolpı kəndində yerləşən “Mikayıl market”də olan ***** nömrəli “xxxx” MMC-yə (MilliÖN) məxsus ödəniş terminalı vasitəsilə zərərçəkmiş şəxs3 tərəfindən göndərilmiş 600 (altı yüz) manat olmaqla, cəmi 10.100 manat məbləğində pul vəsaitini alıb şəxsi ehtiyaclarına sərf etməklə, zərərçəkmiş şəxs3 məxsus 10.100 (on min yüz) manat, Bundan başqa o, həmin vəzifədə hərbi xidmət edərkən öz qulluq mövqeyindən istifadə edərək aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə tanışı Təqsirləndirilən şəxs ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında 2024-cü ilin yanvar ayında qardaşı oğlu X7 hərbi xidmətdən möhlət hüququnun verilməsinə köməklik göstərilməsi üçün Təqsirləndirilən şəxs vasitəsi ilə özünə müraciət etmiş Saatlı rayon sakini zərərçəkmiş şəxs10 qabaqcadan əlbir olduğu Təqsirləndirilən şəxsla öncədən aralarında olan razılaşmaya əsasən guya özlərinin həmin Xidmətdə yüksək vəzifələrdə işləyən şəxslərlə yaxın əlaqələrinin olmalarını, müəyyən pul müqabilində Ibrahim Rzayevə hərbi xidmətdən möhlət hüququnun verilməsinin təmin etdirilməsi imkanına malik olduqlarını Təqsirləndirilən şəxs vasitəsilə sonuncunun istifadəsində olan (070)240-06-62 mobil telefon nömrəsi ilə zərərçəkmiş şəxs10 istifadəsində olan (***)***-**-** nömrəli mobil telefon nömrəsi ilə Saatlı rayonu ərazisində danışıqları zamanı yalandan bildirib, həmin məsələnin müsbət həlli üçün aidiyyəti vəzifəli şəxslərə Ibrahim Rzayevin xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özü və qabaqcadan əlbir olduğu Təqsirləndirilən şəxs üçün 2.300 (iki min üç yüz) manat məbləğində pul vəsaitinin rüşvət qismində verilməsinin zəruri olmasını zərərçəkmiş şəxs10 aldatmaqla bildirib, sonuncunun razılığını almaqla sövdələşdikdən sonra, həmin adla 2024-cü ilin yanvar ayında Saatlı şəhər bazarının qarşısında zərərçəkmiş şəxs10 qabaqcadan əlbir olduğu Təqsirləndirilən şəxs vasitəsilə 2.300 (iki min üç yüz) manat məbləğində pul vəsaitini alıb, həmin pul vəsaitini sonuncu ilə Saatlı rayonu ərazisində aralarında bölüb şəxsi ehtiyaclarına sərf edərək, zərərçəkmiş şəxs10 məxsus 2.300 (iki min üç yüz) manat, Bundan başqa, həmin vəzifədə hərbi xidmət edərkən öz qulluq mövqeyindən istifadə edərək aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə tanışı Təqsirləndirilən şəxs ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında 2023-cü ilin dekabr ayında övladı şahid7 işlə təmin edilməsinə köməklik göstərilməsi üçün Təqsirləndirilən şəxs vasitəsi ilə özünə müraciət etmiş Saatlı rayon sakini zərərçəkmiş şəxs5 qabaqcadan əlbir olduğu Təqsirləndirilən şəxsla öncədən aralarında olan razılaşmaya əsasən guya özlərinin həmin Xidmətdə yüksək vəzifələrdə işləyən şəxslərlə yaxın əlaqələrinin olmalarını, müəyyən pul müqabilində Xidmətin Saatlı rayon şöbəsində anbardar qismində işə götürülməsinə öməklik göstərilməsi imkanına malik olduqlarını Təqsirləndirilən şəxs vasitəsilə Xidmətin ünvan 2 ünvanında yerləşən inzibati binasının yaxınlığında və oğlu şahid7 vasitəsilə həmin ünvanda yerləşən inzibati binada olan xidməti otağında baş tutmuş danışıqları zamanı yalandan bildirib, həmin məsələnin müsbət həlli üçün aidiyyəti vəzifəli şəxslərə zərərçəkmiş şəxs5 xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özü və qabaqcadan əlbir olduğu Təqsirləndirilən şəxs üçün 6.000 (altı min) manat məbləğində pul vəsaitinin rüşvət qismində verilməsinin zəruri olmasını zərərçəkmiş şəxs5 aldatmaqla bildirib, sonuncunun razılığını almaqla sövdələşdikdən sonra, həmin adla 2023-cü ilin dekabr ayında zərərçəkmiş şəxs5 Təqsirləndirilən şəxs vasitəsilə “xxxx”MMC-nin ünvan 4 ünvanında yerləşən inzibati binasında 6.000 (altı min) manat məbləğində pul vəsaitini alıb, həmin pul vəsaitini sonuncu ilə Saatlı rayonu ərazisində aralarında bölüb şəxsi ehtiyaclarına sərf edərək, zərərçəkmiş şəxs5 məxsus 6.000 (altı min) manat, Həmçinin həmin vəzifədə hərbi xidmət edərkən öz qulluq mövqeyindən istifadə edərək aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə tanışı Təqsirləndirilən şəxs ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında 2023-cü ilin dekabr ayında arvadı şahid3 işlə təmin edilməsinə köməklik göstərilməsi üçün Təqsirləndirilən şəxs vasitəsi ilə özünə müraciət etmiş Saatlı rayon sakini zərərçəkmiş şəxs11 qabaqcadan əlbir olduğu Təqsirləndirilən şəxsla öncədən aralarında olan razılaşmaya əsasən guya özlərinin həmin Xidmətdə yüksək vəzifələrdə işləyən şəxslərlə yaxın əlaqələrinin olmalarını, müəyyən pul müqabilində Xidmətin Saatlı rayon şöbəsində işə götürülməsinə köməklik göstərilməsi imkanına malik olduqlarını Təqsirləndirilən şəxs vasitəsilə sonuncunun işlədiyi “xxxx” MMCnin ünvan 4 ünvanında yerləşən inzibati binasında və Xidmətin ünvan 2 ünvanında yerləşən inzibati binasının yaxınlığında baş tutmuş danışıqları zamanı yalandan bildirib, həmin məsələnin müsbət həlli üçün aidiyyəti vəzifəli şəxslərə şahid3 xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özü və qabaqcadan əlbir olduğu Təqsirləndirilən şəxs üçün 7.000 (yeddi min) manat məbləğində pul vəsaitinin rüşvət qismində verilməsinin zəruri olmasını zərərçəkmiş şəxs11 aldatmaqla bildirib, sonuncunun razılığını almaqla sövdələşdikdən sonra, həmin adla 2024-cü ilin yanvar ayında “xxxx” MMC-nin ünvan 4 ünvanında yerləşən inzibati binasında zərərçəkmiş şəxs11 Təqsirləndirilən şəxs vasitəsilə 7.000 (yeddi min) manat məbləğində pul vəsaitini alıb, həmin pul vəsaitini sonuncu ilə Saatlı rayonu ərazisində aralarında bölüb şəxsi ehtiyaclarına sərf edərək, zərərçəkmiş şəxs11 məxsus 7.000 (yeddi min) manat, Həmçinin həmin vəzifədə hərbi xidmət edərkən öz qulluq mövqeyindən istifadə edərək aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə tanışı Təqsirləndirilən şəxs ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında 2023-cü ilin dekabr ayında övladı şahid9 işlə təmin edilməsinə köməklik göstərilməsi üçün Təqsirləndirilən şəxs vasitəsi ilə özünə müraciət etmiş Saatlı rayon sakini zərərçəkmiş şəxs1 qabaqcadan əlbir olduğu Təqsirləndirilən şəxsla öncədən aralarında olan razılaşmaya əsasən guya özlərinin həmin Xidmətdə yüksək vəzifələrdə işləyən şəxslərlə guya yaxın əlaqələrinin olmalarını, müəyyən pul müqabilində Xidmətin Saatlı rayon şöbəsində R hərbi rütbəsi ilə işə götürülməsinə köməklik göstərilməsi imkanına malik olduqlarını şahid9la Təqsirləndirilən şəxs vasitəsilə “xxxx” MMC-nin ünvan 4 ünvanında yerləşən inzibati binasında və özünün Xidmətin ünvan 2 ünvanında yerləşən inzibati binasında olan xidməti otağında baş tutmuş danışıqları zamanı yalandan bildirib, həmin məsələnin müsbət həlli üçün aidiyyəti vəzifəli şəxslərə şahid9 xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özü və qabaqcadan əlbir olduğu Təqsirləndirilən şəxs üçün 6.500 (altı min beş yüz) manat məbləğində pul vəsaitinin rüşvət qismində verilməsinin zəruri olmasını zərərçəkmiş şəxs1 aldatmaqla bildirib, sonuncunun razılığını almaqla sövdələşdikdən sonra, həmin adla 2023-cü ilin dekabr ayında Xidmətin ünvan 2 ünvanında yerləşən inzibati binasında olan xidməti otağında zərərçəkmiş şəxs1 4.000 manat, Təqsirləndirilən şəxs vasitəsilə 2024-cü ilin yanvar ayında Xidmətin həmin ünvanda yerləşən inzibati binasının qarşısında 2.500 manat olmaqla, cəmi 6.500 (altı min beş yüz) manat məbləğində pul vəsaitini alıb, həmin pul vəsaitini sonuncu ilə Saatlı rayonu ərazisində aralarında bölüb şəxsi ehtiyaclarına sərf edərək, zərərçəkmiş şəxs1 məxsus 6.500 (altı min beş yüz) manat, Bundan başqa həmin vəzifədə hərbi xidmət edərkən öz qulluq mövqeyindən istifadə edərək aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə 2024-cü ilin yanvar ayında Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin Aqrar Xidmətlər Agentliyinin nəzdində Laboratoriya, Ekspertiza və Sertifikatlaşdırma Mərkəzində işlə təmin edilməsinə köməklik göstərilməsi üçün Təqsirləndirilən şəxs maddi və sair marağı olmadan şəxsən özünə müraciət etmiş, Bakı şəhər sakini zərərçəkmiş şəxs7 guya özünün həmin Mərkəzdə yüksək vəzifələrdə işləyən şəxslərlə yaxın əlaqəsinin olmalarını, müəyyən pul müqabilində zərərçəkmiş şəxs7 Laboratoriya, Ekspertiza və Sertifikatlaşdırma Mərkəzində işlə təmin edilməsinə köməklik göstərilməsi imkanına malik olduğunu sonuncu ilə Saatlı şəhəri ərazisində baş tutmuş danışıqları zamanı yalandan bildirib, həmin məsələnin müsbət həlli üçün aidiyyəti vəzifəli şəxslərə zərərçəkmiş şəxs7 xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özü üçün ümumilikdə 20.000 manat, ilkin ödəniş qismində isə 10.000 manat məbləğində pul vəsaitinin rüşvət qismində verilməsinin zəruri olmasını zərərçəkmiş şəxs7 aldatmaqla bildirib, sonuncunun razılığını almaqla sövdələşdikdən sonra, həmin adla 2024-cü ilin yanvar ayında Saatlı şəhəri, Mirağa Ağayev küçəsində yerləşən “Vetrok” adlı restoranda zərərçəkmiş şəxs7 10.000 (on min) manat məbləğində pul vəsaitini alıb, həmin pul vəsaitini şəxsi ehtiyaclarına sərf edərək, zərərçəkmiş şəxs7 məxsus 10.000 (on min) manat, Həmçinin həmin vəzifədə hərbi xidmət edərkən öz qulluq mövqeyindən istifadə edərək aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə tanışı Təqsirləndirilən şəxs ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında 2023-cü ilin dekabr ayında işlə təmin edilməsinə köməklik göstərilməsi üçün Təqsirləndirilən şəxs vasitəsi ilə özünə müraciət etmiş Saatlı rayon sakini zərərçəkmiş şəxs6 qabaqcadan əlbir olduğu Təqsirləndirilən şəxsla öncədən aralarında olan razılaşmaya əsasən guya özlərinin həmin Xidmətdə yüksək vəzifələrdə işləyən şəxslərlə yaxın əlaqələrinin olmalarını, müəyyən pul müqabilində Xidmətin Saatlı rayon şöbəsində mülki işçi qismində işə götürülməsinə köməklik göstərilməsi imkanına malik olduqlarını zərərçəkmiş şəxs6la Təqsirləndirilən şəxs vasitəsilə “xxxx” MMC-nin ünvan 4 ünvanında yerləşən inzibati binasında və özünün Xidmətin ünvan 2 ünvanında yerləşən inzibati binasında olan xidməti otağında baş tutmuş danışıqları zamanı yalandan bildirib, həmin məsələnin müsbət həlli üçün aidiyyəti vəzifəli şəxslərə zərərçəkmiş şəxs6 xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özü və qabaqcadan əlbir olduğu Təqsirləndirilən şəxs üçün 5.900 (beş min doqquz yüz) manat məbləğində pul vəsaitinin rüşvət qismində verilməsinin zəruri olmasını zərərçəkmiş şəxs6 aldatmaqla bildirib, sonuncunun razılığını almaqla sövdələşdikdən sonra, həmin adla 2024-cü ilin fevral ayında Xidmətin ünvan 2 ünvanında yerləşən inzibati binasının yaxınlığında zərərçəkmiş şəxs6 qabaqcadan əlbir olduğu Təqsirləndirilən şəxs vasitəsilə 5.900 (beş min doqquz yüz) manat məbləğində pul vəsaitini alıb, sonuncu ilə Saatlı rayonu ərazisində aralarında bölüb şəxsi ehtiyaclarına sərf edərək, zərərçəkmiş şəxs6 məxsus 5.900 (beş min doqquz yüz) manat, Bundan başqa, həmin vəzifədə hərbi xidmət edərkən öz qulluq mövqeyindən istifadə edərək aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə tanışı Təqsirləndirilən şəxs ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında 2024-cü ilin yanvar ayında övladı X10 işlə təmin edilməsinə köməklik göstərilməsi üçün Təqsirləndirilən şəxs vasitəsi ilə özünə müraciət etmiş Saatlı rayon sakini zərərçəkmiş şəxs14 qabaqcadan əlbir olduğu Təqsirləndirilən şəxsla öncədən aralarında olan razılaşmaya əsasən guya özlərinin həmin Xidmətdə yüksək vəzifələrdə işləyən şəxslərlə yaxın əlaqələrinin olmalarını, müəyyən pul müqabilində Xidmətin Saatlı rayon şöbəsində mülki işçi qismində işə götürülməsinə köməklik göstərilməsi imkanına malik olduqlarını Təqsirləndirilən şəxs vasitəsilə həmin vaxt sonuncu ilə zərərçəkmiş şəxs14 “xxxx” MMC-nin ünvan 4 ünvanında yerləşən inzibati binasında və özünün Ağaverdi Xəlilovla Xidmətin ünvan 2 ünvanında yerləşən inzibati binasında olan xidməti otağında baş tutmuş danışıqları zamanı yalandan bildirib, həmin məsələnin müsbət həlli üçün aidiyyəti vəzifəli şəxslərə Ağaverdi Xəlilovun xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özü və qabaqcadan əlbir olduğu Təqsirləndirilən şəxs üçün 9.000 (doqquz min) manat məbləğində pul vəsaitinin rüşvət qismində verilməsinin zəruri olmasını zərərçəkmiş şəxs14 aldatmaqla bildirib, sonuncunun razılığını almaqla sövdələşdikdən sonra, həmin adla 2024-cü ilin yanvar ayında Saatlı rayonu, Qıraqlı kənd ərazisində zərərçəkmiş şəxs14 Təqsirləndirilən şəxs vasitəsilə 7.000 (yeddi min) manat, 2024-cü ilin mart ayında “xxxx” MMC-nin ünvan 4 ünvanında yerləşən inzibati binasında 2.000 (iki min) manat olmaqla, cəmi 9.000 (doqquz min) manat məbləğində pul vəsaitini alıb, həmin məbləğdə pul vəsaitiniTəqsirləndirilən şəxsla Saatlı rayonu ərazisində aralarında bölüb şəxsi ehtiyaclarına sərf edərək, zərərçəkmiş şəxs14 məxsus 9.000 (doqquz min) manat, Həmçinin həmin vəzifədə hərbi xidmət edərkən öz qulluq mövqeyindən istifadə edərək aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə tanışı Təqsirləndirilən şəxs ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında birləşməklə cinayətkar əlaqəyə girib aralarındakı ümumi cinayətkar niyyətlərinə uyğun olaraq 2024-cü ilin yanvar ayında övladı Babayev Nicat Əyyub oğlunun qeyd olunan Xidmətə işə qəbulla bağlı keçirilən imtahanda uğurlu nəticə əldə etməsinin təmin edilməsinə köməklik göstərilməsi üçün Təqsirləndirilən şəxs vasitəsi ilə özünə müraciət etmiş Saatlı rayon sakini zərərçəkmiş şəxs15 Ağababa oğluna öncədən aralarında olan razılaşmaya əsasən guya özlərinin həmin Xidmətdə yüksək vəzifələrdə işləyən şəxslərlə yaxın əlaqələrinin olmalarını, müəyyən pul müqabilində Nicat Babayevin Xidmətə işə qəbulla bağlı keçirilən imtahanda uğurlu nəticə əldə etməsinə köməklik göstərilməsi imkanına malik olduqlarını Təqsirləndirilən şəxs vasitəsilə həmin vaxt sonuncu ilə zərərçəkmiş şəxs15 Saatlı şəhər bazarında baş tutmuş danışıqları zamanı yalandan bildirib, həmin məsələnin müsbət həlli üçün aidiyyəti vəzifəli şəxslərə Nicat Babayevin xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özü və qabaqcadan əlbir olduğu Təqsirləndirilən şəxs üçün 8.000 (səkkiz min) manat məbləğində pul vəsaitinin rüşvət qismində verilməsinin zəruri olmasını zərərçəkmiş şəxs15 aldatmaqla bildirib, sonuncunun razılığını almaqla sövdələşdikdən sonra, həmin adla 2024-cü ilin yanvar ayında qeyd edilən ünvanda zərərçəkmiş şəxs15 Təqsirləndirilən şəxs vasitəsilə 5.500 manat, həmin tarixdə və yerdə 1.000 manat, 2024-cü ilin mart ayında 1.500 manat olmaqla, cəmi 8.000 (səkkiz min) manat məbləğində pul vəsaitini alıb, həmin məbləğdə pul vəsaitini sonuncu ilə aralarında bölüb şəxsi ehtiyaclarına sərf etməklə, zərərçəkmiş şəxs15 Ağababa oğluna məxsus 8.000 (səkkiz min) manat, Bundan başqa ## ###### 2024-cü il tarixdən ## ### 2024-cü il tarixədək olan dövr ərzində Azərbaycan Respublikası Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Ismayıllı rayon şöbəsinin Çağırış bölməsinin rəisi vəzifəsində hərbi xidmət edərkən öz qulluq mövqeyindən istifadə edərək aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə 2024-cü ilin mart ayında bacısı oğlu X2 hərbi xidmətdən möhlət verilməsinə köməklik göstərilməsi üçün özünə müraciət etmiş zərərçəkmiş şəxs13 guya Xidmətin rəhbər vəzifəli şəxsləri ilə olan yaxın əlaqələrindən istifadə edərək Isa Hacıyevə hərbi xidmətdən möhlət hüququnun verilməsinə nail olacağını həmin tarixdə Ismayıllı şəhəri, H.Əliyev prospektində yerləşən “Halal kafe” adlı restoranda baş tutmuş görüşləri zamanı yalandan bildirərək, həmin məsələnin müsbət həlli üçün aidiyyəti vəzifəli şəxslərə Isa Hacıyevin xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özü üçün 10.000 (on min) manat məbləğində pul vəsaitinin rüşvət qismində verilməsinin zəruri olmasını zərərçəkmiş şəxs13 aldatmaqla bildirib, sonuncunun razılığını almaqla sövdələşdikdən sonra, həmin adla 2024cü ilin mart ayında qeyd olunan ünvanda ortaq tanışları cinayətdən xəbərsiz zərərçəkmiş şəxs12 vasitəsilə zərərçəkmiş şəxs13 9.000 (doqquz min) manat, 2024-cü ilin aprel ayında həmin ünvanda 1.000 (min) manat, cəmi 10.000 (on min) manat olmaqla, həmin məbləğdə pul vəsaitini alıb şəxsi ehtiyaclarına sərf etməklə, zərərçəkmiş şəxs13 məxsus 10.000 (on min) manat, Bundan başqa ## ###### 2024-cü il tarixdən ## ### 2024-cü il tarixədək olan dövr ərzində Azərbaycan Respublikası Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Ismayıllı rayon şöbəsinin Çağırış bölməsinin rəisi vəzifəsində hərbi xidmət edərkən öz qulluq mövqeyindən istifadə edərək aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə özgə əmlakını ələ keçirmək məqsədilə 2024-cü ilin aprel ayında bacısı oğlu X6 qeyd edilən Xidmətin mərkəzi aparatında işlə təmin edilməsinə köməklik göstərilməsi üçün özünə müraciət etmiş zərərçəkmiş şəxs12 guya Xidmətin rəhbər vəzifəli şəxsləri ilə olan yaxın əlaqələrindən istifadə edərək Ibrahim Məmmədlinin işlə təmin edilməsinə nail olacağını həmin tarixdə Ismayıllı şəhəri, H.Əliyev prospektində yerləşən “Halal kafe” adlı restoranda baş tutmuş görüşləri zamanı yalandan bildirərək, həmin məsələnin müsbət həlli üçün aidiyyəti vəzifəli şəxslərə Ibrahim Məmmədlinin xeyrinə edəcəyi hərəkətə görə özü üçün 5.500 (beş min beş yüz) manat məbləğində pul vəsaitinin rüşvət qismində verilməsinin zəruri olmasınızərərçəkmiş şəxs12 aldatmaqla bildirib, sonuncunun razılığını almaqla sövdələşdikdən sonra, həmin adla 2024-cü ilin aprel ayında Xidmətin ünvan 1 ünvanında yerləşən inzibati binasının yaxınlığında zərərçəkmiş şəxs12 5.500 (beş min beş yüz) manat məbləğində pul vəsaitini alıb, şəxsi ehtiyaclarına sərf edərək, zərərçəkmiş şəxs12 məxsus 5.500 (beş min beş yüz) manat olmaqla, qeyd edilən qaydada 7 nəfər şəxsə məxsus cəmi 44.700 manat məbləğində pul vəsaitini Təqsirləndirilən şəxs ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs qismində, 8 nəfər şəxsə məxsus cəmi 56.270 manat məbləğində pul vəsaitini isə şəxsən olmaqla, ümumilikdə 15 nəfər şəxsə məxsus cəmi 100.970 (yüz min doqquz yüz yetmiş) manat məbləğində pul vəsaitini şəxsən və vətəndaş Təqsirləndirilən şəxs ilə qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında və təkrarən aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə öz qulluq mövqeyindən istifadə etməklə xeyli miqdarda özgə əmlakını ələ keçirməklə dələduzluq etmişdir. Ibtidai istintaq tərəfindən təqsirləndirilən şəxsə əməli vahid niyyətlə törədərək külli miqdarda dələduzluq cinayəti etməsinə dair ittiham elan edilmiş, birinci instansiya məhkəməsinin hökmü ilə məhkumun əməli CM-in 178.3.2-ci maddəsindən CM-in 178.2.1, 178.2.2, 178.2.3 və 178.2.4-cü maddələrinə tövsif edilmişdir. Kassasiya şikayətinin dəlilləri: Zərər çəkmiş şəxslər zərərçəkmiş şəxs7, zərərçəkmiş şəxs11, zərərçəkmiş şəxs5, zərərçəkmiş şəxs1, zərərçəkmiş şəxs14 və zərərçəkmiş şəxs9 tərəfindən birgə verilmiş kassasiya şikayətində Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının *-*(***)- **/**** nömrəli ## ###### 2025-ci il tarixli qərarının ləğv edilməsi, məhkumun Azərbaycan Respublikası CM-nin 178.3.2-ci və 308.1-ci maddələri illə təqsirli bilinərək ona həmin maddədə nəzərdə tutulmuş daha ağır həddə cəzanın təyin edilməsi xahiş olunur. Şikayət müəllifləri hesab edir ki, cinayət işi düzgün araşdırılmamış və nəticədə iş üzrə ədalətsiz qərar qəbul edilmişdir. Belə ki, iş materiallarından görünür ki, məhkum törətdiyi əməli vahid niyyətlə törətmişdir. Ona görə də onun əməli CM-nin 178.3.2-ci maddəsi ilə tövsif olunmalıdır. Hüquqi məsələlər: Məhkəmə kollegiyası kassasiya şikayətinin dəlillərini iş materialları ilə əlaqəli şəkildə araşdırıb, verilmiş kassasiya şikayətinin təmin edilməməsi barədə dövlət ittihamçısı R.Məmmədlinin çıxışını dinləyərək hesab edir ki, aşağıdakılara əsasən kassasiya şikayəti təmin edilməməli, apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarı dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 419-cu maddəsinə əsasən kassasiya instansiyası məhkəməsi kassasiya şikayəti və ya kassasiya protestinə mahiyyəti üzrə baxaraq müraciətin dəlillərindən asılı olmayaraq yalnız hüquq məsələləri üzrə cinayət qanununun və bu Məcəllənin normalarının tətbiqinin düzgünlüyünü yoxlayır. Kassasiya instansiyası məhkəməsində məhkəmə baxışının predmetini qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə aktları təşkil etdiyindən, bu instansiyada işin hallan araşdırılmır, yeni sübutlar təqdim edilmir və mövcud sübutlara hüquqi qiymət verilmir. Kassasiya qaydasında hökm və ya qərarın qanuniliyi, başqa sözlə birinci və ya apellyasiya instansiyası məhkəməsində işə baxılarkən və mübahisə edilən hökm və ya qərar qəbul edilərkən maddi və ya prosessual normalara, yəni cinayət qanununun və CPM-in normalarının tələblərinə əməl edilib-edilməməsi yoxlanılır. Faktları araşdırmaq və müəyyən etmək funksiyaları üzərilərinə qoyulmuş birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələri isə təqdim olunan sübutları araşdırmaqla belə nəticəyə gəlmişlər ki, Məhkum məhkəmə qərarlarında təsvir edilən cinayət hadisəsini törətmişdir. Bu zaman məhkəmələr iş üzrə şahidlərin ifadələrinə, ekspert rəylərinə, habelə toplanmış digər sübutlara istinad etmişlər. Cinayət-prosessual qanunvericiliyinə uyğun surətdə əldə edilmiş həmin sübutların qanuniliyinin və mötəbərliyinin şübhə altına alınması üçün heç bir qanuni əsas yoxdur. Zərər çəkmiş şəxslər tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətində məhkumun əməlinin CMnin 178.3.2-ci maddəsi ilə təqsirli bilinməsi xahiş edilmişdir. Azərbaycan Respublikası CM-in 178.1-ci maddəsinə əsasən “dələduzluq, yəni etibardan sui-istifadə etmə və ya aldatma yolu ilə özgənin əmlakını ələ keçirmə və ya əmlak hüquqlarını əldə etmə” görə əməl məsuliyyətə səbəb olur. Azərbaycan Respublikası CM-in 178.2.1-ci maddəsində “bu əməl qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs tərəfindən” törədildikdə; Azərbaycan Respublikası 178.2.2-ci maddəsində “bu əməl təkrar törədildikdə”; Azərbaycan Respublikası CM-in 178.2.3-cü maddəsində “bu əməl şəxs tərəfindən öz qulluq mövqeyindən istifadə etməklə”; Azərbaycan Respublikası CM-in 178.2.4-cü maddəsində “bu əməl xeyli miqdarda ziyan vurmaqla törədildikdə” cinayət məsuliyyəti nəzərdə tutulur və bu əməl dörd min manatdan yeddi min manatadək miqdarda cərimə və ya əmlakı müsadirə olunmaqla və ya olunmamaqla bir ildən üç ilədək müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması və ya iki ildən beş ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır. Azərbaycan Respublikası CM-in 178.3.2-ci maddəsinə əsasən, bu əməl külli miqdarda ziyan vurmaqla törədildikdə beş ildən on ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır. “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 221.3-cü maddəsinin şərh edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun ## ### 2011ci il tarixli qərarında göstərilir ki, törədilən hər hansı bir ictimai təhlükəli əmələ görə şəxsin azadlıq hüququnun məhdudlaşdırılmasına səbəb olan cinayət hüquq norması tətbiq edilərkən həmin cinayətin tərkibi, onun xüsusiyyətləri və bu cinayət əməlinin tövsifi məsələlərinə xüsusi diqqət yetirilməlidir. Cinayət əməlinin tərkibinin düzgün müəyyən olunmaması və düzgün tövsif edilməməsi şəxsin azadlıq hüququnun pozulmasına gətirib çıxara bilər. "Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 244.1-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun ## #### 2011-ci il tarixli qərarında qeyd edilmişdir ki, cinayətin tövsifi törədilən konkret cinayət əməlinin cəhətləri ilə cinayət-hüquq normasının dispozisiyasında nəzərdə tutulan tərkib əlamətləri arasında uyğunluğu müəyyən etməklə, müvafiq prosessual sənəddə öz əksini tapan və cinayət-hüquqi nəticələrə səbəb olan əmələ verilən cinayət hüquqi qiymətdir. Cinayətin tövsifi mühüm sosial və hüquqi əhəmiyyətə malikdir. Tövsif CM-də müəyyən edilmiş vəzifələrin yerinə yetirilməsi baxımından, cinayət qanununu tətbiq etməyə səlahiyyəti olan vəzifəli şəxslər tərəfindən həyata keçirilən mühüm məntiqi proses olub, onun yekununda konkret sosial hadisəyə, cəmiyyət üçün təhlükəli olan insan davranışına hüquqi qiymət verilir. Bu isə ilk növbədə işin faktiki hallarının hərtərəfli öyrənilməsini, cinayət hüquq normasının düzgün seçilməsini və onun məzmununun izah edilməsini tələb edir. “V.Bayramov və qeyrilərinin şikayətləri üzrə” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun # ######## 2005-ci il tarixli qərarında qeyd edilir ki, məhkəmə hökmü şəxsin təqsirli olub-olmaması kimi həyati əhəmiyyəti olan məsələni həll edir. Bu səbəbdən prosessual qanunvericiliyin tələbinə görə məhkəmənin hökmü qanuni və əsaslı olmalıdır (CPM-in 349.3-cü maddəsi)... məhkəmə hökmünün əsaslılığının şərtlərindən biri də hökmdə müəyyən edilmiş halların məhkəmə istintaqında tədqiq edilmiş sübutlara uyğun gəlməsidir. Bu o deməkdir ki, şəxsin cinayət törətməkdə təqsirli olmasına dair məhkəmə qərarı mülahizələrə əsaslana bilməz və işə aid biri digərinə uyğun gələn mötəbər sübutların məcmusu ilə təsdiq olunmalıdır (CPM-in 28.5-ci maddəsi). Insan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin “Taxquet Belçikaya qarşı” ## ###### 2009-cu il, Xirvisari Finlandiyaya qarşı” ## ######## 2001-ci il, “X8rşı” ## ###### 1994-cü il və “Hacianastassion Yunanıstana qarşı” ## ###### 1992-ci il tarixli qərarlarında göstərilmişdir ki, həmin məhkəmənin bərqərar olmuş presedent hüququna əsasən məhkəmələr qərarlarında əsaslandıqları səbəbləri göstərməlidirlər. Əsaslandırma səviyyəsi qərarın xarakteri və işin hallarından asılı olaraq müəyyən edilməli, lakin hər bir halda məhkəmənin gəldiyi nəticənin səbəb və motivinin konkret olaraq göstərilməsindən ibarət olmalıdır. Məhkəmə qərarı əsaslandırılmış olmaqla tərəflərə onu anlamağa, yuxarı instansiya məhkəməsində mübahisələndirməyə, yuxarı instansiya məhkəmələrinə isə qərarın əsaslılığına dair ədalətli məhkəmə araşdırmasını həyata keçirməyə imkan verməlidir. Qərar, həmçinin, tərəflərə onların arqumentlərinin nəzərə alındığını nümayiş etdirməlidir. Qərarın əsaslandırılması ədalətli mühakimənin həyata keçirildiyini göstərən yeganə vasitədir. Insan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında Konvensiyanın 6-cı maddəsinin tələb etdiyi ədalətli araşdırmanın məcburi tələbləri arasında cinayət təqibini həyata keçirən hakimiyyət orqanının bütün sübutlar barədə müdafiə tərəfinə məlumat vermək vəzifəsi mühüm yer tutur. Konvensiyanın 6-cı maddəsi ilə təminat verilən ədalətli məhkəmə baxışı prinsipi hüququn əlilliyinə və insan hüquqlarına hörmətin həyata keçirilməsinə xidmət edir. Əks maraqların toqquşduğu məhkəmə prosesində tərəflərin prosesdə bərabərliyinin təmin edilməsi məhkəmələr tərəfindən həyata keçirilməlidir. Şikayətdə göstərilən dəlillərlə razılaşmayan məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, cinayət işinin materiallarına əsasən məhkum Məhkum əməlləri mötəbərliyi heç bir şübhə doğurmayan, Azərbaycan Respublikası CPM-nin 143-146-cı maddələrinin tələblərinə uyğun olaraq əldə edilmiş sübutlarla, yəni şahid ifadələri, ekspert rəyləri və bir çox istintaq hərəkətlərinin aparılması haqqında protokollarla və işə əlavə edilmiş sənədlərlə tam sübuta yetirilmişdir. Bundan başqa, apellyasiya instansiyası məhkəməsi işə baxılması zamanı natamamlığa, qeyri-obyektivliyə, cinayət prosesi iştirakçılarının hüquqlarının pozulmasına yol verməmiş, məhkəmə iclasları ağlabatan müddətlərdə cinayət mühakimə icraatının prinsiplərinə uyğun olaraq keçirilmiş və məhkəmələr hər hansı bir sübutun tədqiqindən imtina etməyərək qanunsuz yolla əldə olunmuş sübutlardan istifadə etməmişlər. Məhkəmə baxışları zamanı həmçinin Insan hüquqlarının və əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında Konvensiyanın 6-cı maddəsində nəzərdə tutulmuş ədalətli və qərəzsiz məhkəmə baxışına malik olmaq, müdafiə, onun lehinə və əleyhinə ifadələr vermiş şahidləri dindirmək və başqa hüquqları da pozulmamışdır. Məhkəmə kollegiyası iş materiallarını bir daha təhlil edərək belə qənaətə gəlir ki, işə baxan məhkəmələr Azərbaycan Respublikası CPM-in 145.1-ci maddəsinin tələblərinə müvafiq olaraq araşdırılmış sübutları onların mötəbərliyi, mümkünlüyü və mənsubiyyəti üzrə qiymətləndirib CPM-in 146-cı maddəsinə əsasən həmin sübutların məhkum Məhkum tərəfindən ittiham edildiyi cinayətlərin törədilməsinə dair onun təqsirliliyinin müəyyən edilməsi üçün kifayət etməsi haqqında düzgün nəticəyə gəlmişlər. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, işə baxan apellyasiya instansiyası məhkəməsi məhkumun qeyd edilən cinayəti törətməsi ilə bağlı yekun nəticəyə gələrkən ibtidai araşdırma orqanları tərəfindən toplanmış və məhkəmə iclasında araşdırılıb qiymətləndirilən sübutlara düzgün istinad etmişdir. Apellyasiya məhkəməsi öz qərarını belə əsaslandırmışdır ki, törədilmiş əməllə digər zərər çəkmiş şəxsə qarşı törədilmiş əməl vahid niyyət və ümumi məqsədlə birləşməmiş, həmin əməllər arasında faktiki əlaqə mövcud olmamışdır. Təqsirləndirilən şəxslərin əməlində vаhid niyyət, yəni bir şəxs tərəfindən əvvəlcədən düşünülmüş və ardıcıl şəkildə həyata keçirilən bir neçə cinayət əməlini eyni məqsədə xidmət edən bir ümumi iradə aktı (niyyət) çərçivəsində törədilməsi hаlı mövcud оlmаmış, istinаd оlunаn cinаyət əməlləri ümumi məqsədə yönələn vahid niyyətlə birləşməmişdir. Təqsirləndirilən şəxsə digər şəxslə birlikdə istinаd оlunаn əməllər bir-biri ilə fаktiki əlаqədə оlmаmış və təkrаrlıq zаmаnı ona daxil olan cinayətlər vahid niyyət və ümumi məqsədlə birləşməmişdir. Kassasiya kollegiyası apellyasiya məhkəməsinin bu mövqeyi ilə razılaşır və kassasiya şikayətinə münasibətdə qeyd edir ki, məhkum Məhkum əməllərinin hər birində müstəqil cinayətin tərkib əlaməti mövcud olmuş, yəni təqsirləndirilən şəxs zərər çəkmiş şəxslərə qarşı dələduzluq cinayətini təkrarən törədərkən bir zərər çəkmiş şəxsə qarşı törədilmiş əməllə digər zərər çəkmiş şəxsə qarşı törədilmiş əməl vahid niyyət və ümumi məqsədlə birləşməyərək həmin əməllər arasında faktiki əlaqə mövcud olmamışdır. Cinayət Məcəlləsində "vahid niyyət" anlayışı, hüquqi nəzəriyyədə və məhkəmə təcrübəsində mühüm yer tutan bir anlayış olub, CM-də konkret şəkildə tərif olunmasa da, cinayət hüququnun ümumi prinsipləri çərçivəsində geniş tətbiq edilir. "Vahid niyyət" bir şəxs tərəfindən əvvəlcədən düşünülmüş və ardıcıl şəkildə həyata keçirilən bir neçə cinayət əməlini eyni məqsədə xidmət edən bir ümumi iradə aktı (niyyət) çərçivəsində törətməsini ifadə edir. Beləliklə, davam edən cinayət vahid cinayət olaraq onunla səciyyələnir ki, onu təşkil edən əməllər ümumi məqsədə yönələn vahid niyyətlə birləşir. Həmcins cinayətlərin təkrarlığı zamanı isə vahid, tək cinayətlər deyil, cinayətlərin çoxluğu əhəmiyyət daşıyır. Burada hər bir ayrı əməl digərləri ilə faktiki əlaqədə olmur, təkrarlıq zamanı ona daxil olan cinayətlər vahid niyyət və ümumi məqsədlə birləşmir. Cinayət qanunu normasının tələblərinə və “Dələduzluq cinayətlərinə dair işlər üzrə məhkəmə təcrübəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun ## #### 2015-ci il tarixli * nömrəli qərarına əsasən Azərbaycan Respublikası CM-in 178-ci maddəsində nəzərdə tutulan dələduzluq, yəni etibardan sui-istifadə və ya aldatma yolu ilə özgənin əmlakını ələ keçirmə və ya əmlak hüquqlarını əldə etmə o, halda dələduzluq hesab edilir ki, təqsirləndirilən şəxsin niyyəti əmlakı ələ keçirərkən və ya əmlak hüquqların əldə edərkən hər hansı bir öhdəliyin yerinə yetirilməsinə deyil, özgənin əmlakını əvəzsiz və qanunsuz olaraq öz mülkiyyətinə keçirməsinə və yaxud əmlak hüquqları əldə etməsinə yönəlmiş olsun. Həmin qərarın 23-cü bəndinə əsasən dələduzluğun şəxs tərəfindən öz qulluq mövqeyindən istifadə etməklə törədilməsi (CM-nin 178.2.3-cü maddəsi) dedikdə, həmin əməlin CM-nin 308-ci maddəsinin qeydində göstərilən vəzifəli şəxslərlə yanaşı, vəzifəli şəxs olmayan, lakin müəyyən səlahiyyətlərə malik olan digər şəxslər tərəfindən də törədilməsi başa düşülür. Qulluq mövqeyindən istifadə etməklə dələduzluq cinayəti törətmiş vəzifəli şəxsin əməli CM-nin 178.2.3-cü maddəsi ilə tam əhatə olunduğundan, həmin əməlin əlavə olaraq CM-nin 308, 309 və ya 341-ci maddələri ilə tövsif edilməsinə ehtiyac olmur. Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 16 və 18-ci maddəllərinin bəzi müddəalarının şərh edilməsinə dair” 2021-ci il ## ###### tarixli qərarında qeyd edilmişdir ki, CM-nin 16-cı maddəsində nəzərdə tutulan cinayətlərin təkrarlığı zamanı ona daxil olan cinayətlər vahid niyyət və ümumi məqsədlə birləşmir və hər bir ayrı əməl digərləri ilə faktiki əlaqədə olmur. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, işin faktiki halları, o cümlədən işin məhkəmə baxışı zamanı tədqiq olunmuş sübutlar Məhkum əməllərində CM-in 178.2.1, 178.2.2, 178.2.3 və 178.2.4-cü maddələrinin tərkibinin olduğunu təsdiq edir. Bununla yanaşı, apellyasiya məhkəməsinin qərarında yanlışlığa da yol verilmişdir. Belə ki, apellyasiya məhkəməsi öz qərarını əsaslandırarkən həmçinin onu da qeyd etmişdir ki, birinci instansiya məhkəməsində baxış zamanı “Azərbаycаn Respublikаsı Hərbi Prоkurоrluğunun Dövlət ittihаmının müdаfiəsi üzrə şöbəsinin prоkurоru, ədliyyə pоlkоvnikleytenаntı Məqsəd Sаdıqоv vəsаtətlə məhkəməyə mürаciət edərək, Ibrаhimоv Səxаvət Аbаs оğlunun əməllərinin CM-nin 178.3.2-ci mаddəsindən həmin Məcəllənin 178.2.1, 178.2.2 və 178.2.4-cü mаddələrinə tövsif edilməsi hаqqındа xаhiş etmiş, Tərtər Hərbi Məhkəməsinin ##.##.2025-ci il tаrixli qərаrı ilə dövlət ittihаmçısı Sаdıqоv Məqsəd Məmmədcəfər оğlunun yаzılı vəsаtəti təmin edilmiş, Ibrаhimоv Səxаvət Аbаs оğlunun əməli CM-nin 178.3.2-ci mаddəsindən həmin Məcəllənin 178.2.1, 178.2.2 və 178.2.4-cü mаddələrinə tövsif edilmiş və məhkəmənin həmin qərаrındаn аpellyаsiyа prоtesti və yа apellyasiya şikаyəti verilməmişdir. Hаzırki iş üzrə də Turаb Yunisоvа və Səxаvət Ibrаhimоvа qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında aldatma və etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə öz qulluq mövqeyindən istifadə etməklə özgə əmlakını vahid niyyətlə ələ keçirməklə dələduzluq ittihаmı verilmişdir. Göstərilənlərlə təqsirləndirilən şəxslərin vаhid niyyətlə külli miqdаrdа dələduzluq etməsi təsdiqini tаpmır”. Göründüyü kimi, apellyasiya məhkəməsi apellyasiya protestinin və zərər çəkmiş şəxslərin apellyasiya şikayətinin təmin edilməməsinin əsası kimi həm də dövlət ittihamçısının birinci instansiya məhkəməsindəki mövqeyinə əsaslanmışdır. Lakin bu zaman apellyasiya məhkəməsi nəzərə almamışdır ki, birinci instansiya məhkəməsində dövlət ittihamçısı dələduzluq epizodlarının birində - zərər çəkmiş şəxs zərərçəkmiş şəxs7 ilə bağlı epizodda Məhkum həmin cinayəti digər təqsirləndirilən şəxs Təqsirləndirilən şəxsla əlbirliklə deyil, təkbaşına törətməsi qənaətinə gəlmiş, bu səbəbdən Təqsirləndirilən şəxs vahid niyyətlə törətdiyi dələduzluq cinayəti ilə vurduğu ziyanın məbləğinin 54.700 manat deyil, 44.700 manat olmasını təsbit etmişdir. Buna görə də dövlət ittihamşısı Təqsirləndirilən şəxs əməlinin 178.3.2-ci maddədə nəzərdə tutulmuş külli miqdarla deyil, xeyli ziyana görə məsuliyyət nəzərdə tutan 178.2.4-cü maddə ilə tövsif olunmasına dair mövqe nümayiş etdirmişdir. Beləliklə, dövlət ittihamçısının ittihamdan qismən imtinası onun vahid niyyətdən imtinası ilə deyil, yuxarıda göstərilmiş başqa səbəbdən baş vermişdir və apellyasiya məhkəməsi apellyasiya protestini və zərər çəkmiş şəxslərin apellyasiya şikayətinin təmin edilməməsinin əsaslarından biri kimi birinci instansiya məhkəməsində dövlət ittihamçısının mövqeyinə istinad etməkdə haqlı olmamışdır. Lakin məhkəmə kollegiyası apellyasiya məhkəməsinin digər dəlilləri ilə razılaşır, cinayət işinin materiallarına və cinayət qanunu normalarının tələblərinə əsaslanaraq hesab edir ki, məhkəmələr iş üzrə toplanmış sübutlara qiymət verərək əsaslı olaraq Məhkum əməllərini CMin 178.2.1, 178.2.2, 178.2.3 və 178.2.4-cü maddələri ilə tövsif edib, həmin maddələr ilə məhkum etmişlər. Məhkəmə kollegiyası mötəbərliyi məhkəmələr tərəfindən yoxlanılmış sübutları hazırkı qərarda məhkəmələr tərəfindən həmin sübutlara münasibətdə qiymətləndirmə ilə razılaşır və hesab edir ki, məhkumun əməlinin tövsifi ilə bağlı məhkəmələrin qənaəti qanuni və əsaslıdır və bununla bağlı kassasiya şikayətinin dəlilləri əsassızdır. Beləliklə, məhkəmə kollegiyası cinayət işinin materiallarını bir daha təhlil edərək məhkəmələrin iş üzrə gəldiyi yuxarıda göstərilən nəticəni qanuni və əsaslı sayır və belə qənaətə gəlir ki, işə baxan məhkəmələr Azərbaycan Respublikası CPM-in 143-146-cı maddələrinin tələblərinə əməl edərək adı çəkilən məhkum barəsində toplanmış sübutları ədalət mühakiməsinin prinsiplərinə uyğun olaraq ağlabatan müddətlərdə keçirilmiş məhkəmə iclaslarında tam, hərtərəfli və obyektiv araşdırmış və məhkəmələr onların hər birini ayrıayrılıqda və məcmu qaydasında mənsubiyyəti, mümkünlüyü və mötəbərliyi üzrə qiymətləndirərək işin faktiki hallarına uyğun olan yekun məhkəmə qərarları qəbul etmişlər. Məhkəmə kollegiyası məhkuma təyin edilmiş cəzanın növünə və həddinə də münasibət bildirərək qeyd etməyi zəruri hesab edir ki, məhkuma cəza təyin edilərkən cəzasını yüngülləşdirən hal kimi səmimi peşman olması, əməlini qismən etiraf etməsi, himayəsində iki azyaşlı uşağının olması, işsiz olması, ibtidai istintaq müddətində zərər çəkmiş şəxslər zərərçəkmiş şəxs9 1.000 manat, zərərçəkmiş şəxs10 1.900 manat, məhkəmə istintaqı dövründə isə zərərçəkmiş şəxs8 2.500 manat və 500 manat olmaqla ümumilikdə 5.900 manat məbləğində pulu zərər çəkmiş şəxslərə qaytarılmaqla cinayət nəticəsində dəymiş ziyanın qismən ödənilməsi, zərər çəkmiş şəxs zərərçəkmiş şəxs10 ilə barışıq əldə etməsi, beləliklə 15 zərər çəkmiş şəxslərdən 5-i ilə razılıq əldə etməsi, digər zərər çəkmiş şəxslərlə barışıq əldə etməyə cəhd edərək, onlara rəsmi müraciətlər təqdim edərək 1(bir) il ərzində dəymiş ziyanı tam ödəmək barədə öhdəlik götürülməsi, yaşayış yeri üzrə müsbət xarakterizə olunması və cəzasını ağırlaşdıran halın olmaması nəzərə alınmaqla onun təqsirli bilindiyi maddənin sanksiyası həddində ədalətli cəza təyin edilmişdir. Qeyd olunanlar, apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən Azərbaycan Respublikası CPM-in 416-cı maddəsində nəzərdə tutulmuş pozuntuya yol verilmədiyini, yəni apellyasiya instansiyası məhkəməsinin mübahisələndirilən qərarının qanuni və əsaslı olduğunu, onun kassasiya qaydasında ləğv edilməsi və ya dəyişdirilməsi üçün əsasların olmadığını göstərir. Yuxarıda göstərilənləri nəzərə almaqla, kassasiya şikayətinin dəlillərini və cinayət işinin materiallarını tədqiq etməklə, məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, həmin şikayətin təmin edilməsi üçün hər hansı bir qanuni əsas mövcud deyil və buna görə də Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının *-*(***)-**/**** nömrəli ## ###### 2025-ci il tarixli qərarı qanuni və əsaslı olduğundan, kassasiya şikayətində onun dəyişdirilməsi ilə əlaqədar irəli sürülmüş dəlillər isə yuxarıda şərh olunan hallarla təkzib olunmaqla əsassız olduğundan, şikayət təmin edilmədən, həmin qərar isə dəyişiklik edilmədən saxlanılmalıdır. Beləliklə, qeyd edilənlərə əsasən Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət kollegiyası Azərbaycan Respublikası CPM-in 419.10.1-ci maddəsinin tələblərini rəhbər tutaraq Qərara aldı: Zərər çəkmiş şəxslər zərərçəkmiş şəxs7, zərərçəkmiş şəxs11, zərərçəkmiş şəxs5, zərərçəkmiş şəxs1, zərərçəkmiş şəxs14 və zərərçəkmiş şəxs9 tərəfindən birgə verilmiş kassasiya şikayəti təmin edilməsin. Məhkum barəsində Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Cinayət kollegiyasının *-*(***)- **/**** nömrəli ## ###### 2025-ci il tarixli qərarı kassasiya şikayətinə münasibətdə dəyişdirilmədən saxlanılsın.