Ali Məhkəmə Qərar — İş №1-1(102)-117/2018

Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 1-1(102)-117/2018 27.12.2018 ALİ MƏHKƏMƏ Azərbaycan Respublikası adından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Hərbi Kollegiyasının QƏRARİ 27 dekabr 2018-ci il Bakı şəhəri Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin hakimləri: Seyidov Əziz Cəfər oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), X3 və X1 ibarət tərkibdə; Hüseynov Sərxan Sərvər oğlunun katibliyi Dövlət ittihamçısı Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə idarəsinin Apellyasiya və Kassasiya instansiyası məhkəmələrində dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə şöbəsinin prokuroru X4, Məhkum, müdafiəçisi Müdafiəçi, Zərərçəkmiş şəxs2 və nümayəndəsi X2 iştirakları ilə, Bakı Hərbi Məhkəməsinin xx xx 2017-ci il tarixli hökmü ilə Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 182.3.1, 182.3.2, 311.3.3, 311.3.4, 341.2.1, 341.2.2 və 341.2.3-cü maddələri ilə təqsirli bilinib məhkum olunmuş Məhkum barəsində Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Hərbi kollegiyasının xx xx 2017-ci il tarixli qərarından Zərərçəkmiş şəxs2 tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətinə əsasən işə qismən qapalı məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN E T D İ: Bakı Hərbi Məhkəməsinin xx xx 2017-ci il tarixli hökmü ilə (sədrlik edən hakim: E.H.Allahverdiyev, hakimlər M.Q.Əliyev və R.Q.Abbasovdan ibarət tərkibdə) 27 sentyabr 1965-ciil tarixdəCəlilabad rayonunun Buravar kəndindəanadanolmuş, AzərbaycanRespublikasınınvətəndaşı, ailəli, himayəsindəbirazyaşlıuşağıolan, alitəhsilli, əvvəllərməhkumolunmamış, ləğv olunmuş MilliTəhlükəsizlikNazirliyindəşöbərəisi vəzifəsində, polkovnikrütbəsindəxidməte tmiş, Bakışəhəri, Xətai rayonu, Sarayevoküçəsi, ÜNVAN1 qeydiyyatda olan və yaşayan,xx xx 2015-ci il tarixdə şübhəli şəxs qismində tutulmuş, BakışəhəriSəbailRayonMəhkəməsinin02 noyabr 2015-ci iltarixliqərarıiləbarəsindəhəbsqətimkantədbiriseçil mişMəhkum AzərbaycanRespublikasıCinayət Məcəlləsinin182.3.1, 182.3.2, 311.3.3, 311.3.4, 341.2.1, 341.2.2 və 341.2.3-cümaddələriilətəqsirli bilinib, Azərbaycan Respublikası CM-in 46.2-ci maddəsinə əsasən 01 (bir) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər və maddi məsul vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə, barəsində Cinayət Məcəlləsinin 62-ci maddəsi tətbiq olunmaqla, həmin Məcəllənin 182.3.1 və 182.3.2-ci maddələriilə 03 (üç) il 06 (altı) aymüddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına, Azərbaycan Respublikası CM-in 46.2-c i maddəsinə əsasən 01 (bir) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər və maddi məsul vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə, barəsində CM-in 62-ci maddəsi tətbiq olunmaqla, həmin Məcəllənin 311.3.3və 311.3.4-cü maddələriilə 03 (üç) il 06 (altı) aymüddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına, Azərbaycan Respublikası CM-in 46.2-ci maddəsinə əsasən 01 (bir) il müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər və maddi məsul vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə, həmin Məcəllənin 341.2.1, 341.2.2 və 341.2.3-cümaddələriilə 03 (üç) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasınaməhkumedilmiş, Azərbaycan Respublikası CM-in 66.3 və 66.4-cü maddələrinə əsasən təyin olunmuş əsas və əlavə cəzaları qismən toplamaq yolu ilə Məhkum qəti olaraq 01 (bir) il06 (alt ı) ay müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər və maddi məsul vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 04(dörd) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzası təyin edilmiş, cəzasını ciddi rejimli cəzaçəkmə müəssisəsində çəkməsi, cəzasının başlanğıcının şübhəlişəxsqismindətutulduğu xx xx 2015-ci il tarixdən hesablanması hökm edilmiş, zərər çəkmiş şəxs Zərərçəkmiş şəxs2 Azərbaycan Respublikasından 925.66 ABŞ dolları 12 sent, rəsmi məzənnə ilə 1.582.924 manat, Məhkum isə onun əmlakının dəyəri həcmində 113.616 ABŞ dolları 34 sent, rəsmi məzənnə ilə 193.500 manat, cəmi 1.039.303 ABŞ dolları 46 sent, hazırkı rəsmi məzənnə ilə cəmi 1.777.208 manat 91 qəpik və dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 30 manat pulun alınıb ona verilməsinə dair mülki iddiası isə rədd edilmişdir. İŞİN H A L L A R İ: Birinci instansiya məhkəməsinin hökmünə əsasən Məhkum ona görə təqsirli bilinib məhkum edilmişdir ki, o, hərbiqulluqçustatusunamalikvəzifəlişəxskimiləğvolunmuşMilliTəhlükəsizlikNazirliyindəşöbə rəisi vəzifəsindəxidmətetdiyidövrdəbir qrup şəxs halında, silah tətbiq etməkləvəağırnəticələrəsəbəbolmaqlabarələrində cinayət təqibi davam etdirilən digər şəxslərdən ibarət yaradılan mütəşəkkildəstədəbirləşib, həmindəstətərkibindəüzərinədüşənvəzifələriyerinəyetirərəkhakimiyyətdənvəözqulluqmövqeyindən müntəzəmsurətdətamahməqsədiləsui-istifadəedərəkəməliyyataxtarıştədbirləriiləhərəkətlərininəzarətaltındasaxlamaqlazərərçəkmişşəxsinhaqqında rüsvayedici məlumatlar yaymahədəsiiləonunküllimiqdardapulvəsaitlərinitələbedərəkələkeçirmiş, eləcədəcinayətkarəməllərinidavametdiribvəzifəli şəxs kimi xidməti vəzifəsinin icrası ilə əlaqədar özü üçün, birbaşa, hədə-qorxu gəlməklə külli miqdarda rüşvət almışdır. Belə ki, o, 2012-ciilin aprel ayındaBakışəhərindəhərbiqulluqçustatusunamalikolanvəzifəlişəxskimiAzərbaycanRespublikasınınl əğvolunmuşMilliTəhlükəsizlikNazirliyininxaricidövlətlərinxüsusixidmətorqanlarınınkəşfiyyatpozuculuqfəaliyyətlərininaşkarlanması, qabaqlanmasıvəqarşısınınalınmasıüzrəəməliyyattəminatınıhəyatakeçirən Baş İdarənin şöbə rəisi vəzifəsindəxidmətetdiyidövrdə barələrində cinayət təqibi davam etdirilən digər şəxslərdən ibarət yaradılan mütəşəkkildəstədəbirləşib, həmindəstətərkibindəüzərinədüşənvəzifələriyerinəyetirərəkhakimiyyətdənvəözqulluqmövqeyindən müntəzəmsurətdətamahməqsədi ilə MilliTəhlükəsizlikNazirliyində rəsmi surətdə qeydiyyata alınmış “siqnal işi” üzrə xari ci xüsusi xidmət orqanları iləəlaqəli şəxs kimi nəzarətə götürülmüşX1küllimiqdardapulvəsaitləriniələkeçirməküçünsui-istifadəedərəkəməliyyataxtarıştədbirləriiləonunhərəkətlərininəzarətaltındasaxlayıb xx xx 2012-ciiltarixdə xaricdən göndərilmiş 975.000 ABŞdollarıməbləğindəpulvəsaitinin bir hissəsini "xxxx" açıqsəhmdarcəmiyyətininünvan 2 ünvanındayerləşən 6 saylışöbəsindən qəbul edəcəyi barədə məlumatıəvvəlcədən əldə edib, tabeliyindəolduğu, barəsindəcinayəttəqibidavametdirilən mütəşəkkil dəstənin digərüzvlərinintapşırığınaəsasənX1saxlanılıbpulvəsaitləriiləbirlikdəNazirliyəgətirilməsibarədəəməliy yattədbirininplanınıhazırlayıb, həmintədbirərəhbərlikedərək qanunvericiliklə müəyyən edilmiş funksional vəzifələrin icrası üçün nəzərdə tutulmuş nəqliyyat və digər texniki vasitələrdən, dəstəüzvü olm ayan xüsusitəyinatlı qulluqçulardan istifadə etməklə həmin gün saat 12 radələrindəX1qeydolunanbankşöbəsindən 975.000 ABŞdollarıməbləğindəpulvəsaitinin 675.000 ABŞdollarıhissəsini 100 ABŞdollarıəskinaslarındaikiədədbağlamayaqablaşdırılmaqlabirədədsalafanpaketiniçərisindəgötürü bistifadəsindəolan “MercedesC 180” markalı ** DH *** qeydiyyatnişanlıavtomaşınınyükyerinəqoyduqdansonra, hərhansızərurətolmadığıhaldagöstərişiəsasındaNazirliyinxüsusitəyinatlılarınınona, həyatyoldaşıƏhmədovaTəranəFirəddinqızına, yaxınmünasibətlərdəolduğuCavadovNərimanMürşüdoğlunavəsürücüsüManafovRasimMuxtaroğlun aodlusilahnümayişetdiribfizikizortətbiqedərəkyerəyıxmalarınıtəşkiledib, qanunvericiliyintələblərinəmüvafiqqaydadasənədləşdirməaparmadanX1vəsonuncuikinəfərinqolların aqandalvurdurubqeydolunanpulvəsaitiiləbirl ikdəNazirliyininzibatibinasınagətirərəkpulvəsaitlərininqa blaşdırıldığısalafanpaketibarəsindəcinayəttəqibidavametdirilənşəxsinxidmətiotağınaqoymuş, qulluqsəlahiyyətlərindənqəsdənistifadəetməyərəkrəsmisurətdəqeydiyyataalınmış “siqnal işi” üzrəX1 xarici xüsusi xidmət orqanları ilə əlaqələrinin yoxlanılması üzrə zəruri tədbirlər görmədən, onunizahatınıbeləalmadanistifadəsindəolanmobiltelefonnömrəsiüzrəəməliyyataxtarışfəaliyyətinəticəsindəəldəolunmuşəlaqəsaxladığışəxslər, danışıqlarının, mesajlarınınməzmunubarədəməlumatlarınümayişetdirib psixi təsir göstərərək guyaterrorçuluqlaməşğulolması, Bakışəhərindəpartlayıştörətməyiplanlaşdırmasınagörəbarəsindəcinayətişibaşlanacağı, həbsolunacağı, xaricixüsusixidmətorqanlarıiləəməkdaşlıqetməsinədairrüsvayediciməlumatlarınyayılacağı, şəxsiyyətiüzərindəzor göstəriləcəyiiləhədələmiş, "xxxx" ASC-in 6 saylışöbəsininmüdiriQubadovQubadBaxasoğluilətelefonəlaqəsisaxlayıbonunvasitəsiləX1həminban kşöbəsindəqalan 300.000 ABŞdollarıməbləğindəpulunudaNazirliyəgətizdiribsonuncununcəmi 975.000 ABŞdollarıməbləğindəpulunun 300.000 ABŞdollarıhissəsiniX1əqaytarıb, müvafiqsənədləşdirməaparmadanrəhbərliketdiyişöbədəəməliyyatmüvəkkilivəzifəsindəişləyən, barəsindəcinayəttəqibidavamedənşəxsləbirlikdəşəxsən onu müşayiət edərəkNazirliyininzibatibinasındanburaxıb, müvafiqdövrünrəsmiməzənnəsinəəsasən 530.685 (beşyüzotuzminaltıyüzsəksənbeş) manatabərabər 675.000 ABŞdollarıəskinaslarınıqaytarmayıbözündəsaxlamaqlaözgəninküllimiqdardapulvəsaitinimütəşəkkild əstətərkibindəhədə-qorxuilətələbedibələkeçirmiş, bundanbaşqacinayətəməllərinidavametdirərək 2012-ciilinaprelayının 7 -dən 28-dəkolandövrdəX1lədəfələrləəlaqəsaxlamaqla xx xx 2012ciildəonunlanazirliyininzibatibinasınınyaxınlığındagörüşübhakimiyyəthəddivəqulluqsəlahiyyətlərinita mahməqsədiləaşıbguyaqanunsuzsahibkarlıqfəaliyyətinəgörəcinayətməsuliyyətinəcəlbedəcəyiiləhə dələyərəkkommersiyafəaliyyətinimaneəsizdavametdirəbilməsiüçünümumihimayədarlıqmüqabilində 100.000 (biryüzmin) ABŞdollarıməbləğindənağdpulistəyərək, xx xx 2012ciiltarixdəBakışəhəriNeftçilərprospektində, “Abşeron” mehmanxanasınınyaxınlığındaX1ləgörüşübqanunsuzhərəkətlərinəgörərəsmiməzənnəyəəsasən 31.448 manatabərabər 40.000 ABŞdollarıəskinaslarınışəxsənnağdqəbuletməsiiləhədəqorxutətbiqolunmaqlaküllimiqdardarüşvətalıbfizikişəxsinhüquqlarınavəqanunimənafelərinə, dövlətinqanunlaqorunanmənafelərinəağırnəticələrəsəbəbolanzərərvurmuşdur. Hökmdən məhk umun müdafiəçisi, zərərçəkmiş şəxs və onun nümayəndələri tərəfindən birgə verilmiş apellyasiya şikayətlərinə əsasən işə baxan Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Hərbi kollegiyasının (hakimlər: M.Ə.Abbasov (sədrlik edən və məruzəçi), Q.X.Babayev və V.Ə.Mursaqulovdan ibarət tərkibdə) xx xx 2017-ci il tarixli qərarı ilə apellyasiya şikayətləri təmin edilməmiş, Bakı Hərbi Məhkəməsinin xx xx 2017-ci il tarixli hökmü dəyişdirilmiş, Məhkum AzərbaycanRespublikasıCinayət Məcəlləsinin62-ci maddəsi tətbiq edilməklə həmin məcəllənin 182.3.1 və 182.3.2-ci maddələri ilə təyin edilmiş 03 (üç) il 06 (altı) aymüddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının müddəti 02 (iki) il 06 (altı) aya, həmin məcəllənin 311.3.3 və 311.3.4-cü maddələri ilə təyin edilmiş 03 (üç) il 06 (altı) aymüddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəza sının müddəti 02 (iki) il 06 (altı) aya, həmin hökmlə Məhkum Azərbaycan Respublikası CM-in 341.2.1, 341.2.2 və 341.2.3-cümaddələriilə təyin edilmiş 03 (üç) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzası AzərbaycanRespublikasıCM-in 62-ci maddəsi tətbiq edilməklə 02 (iki) ilə endirilmiş, Azərbaycan Respublikası CM-in 66.3 və 66.4-cü maddələrinə əsasən təyin olunmuş əsas və əlavə cəzaları qismən toplamaq yolu ilə Məhkum qəti olaraq 01 (bir) il06 (altı) ay müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər və maddi məsul vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 03 (üç) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzası təyin edilmişdir. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Hərbi kollegiyasının xx xx 2017-ci il tarixli qərarından Zərərçəkmiş şəxs2 kassasiya şikayəti verərək qeyd olunan apellyasiya qərarının Məhkum cəza təyin edilməsi hissədə dəyişdirilməsini, məhkumun ittiham olunduğu maddələrin sanksiyasında nəzərdə tutulmuş ən ağır həddə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin edilməsini, mülki iddianın təmin edilməməsi hissəsində qərarın ləğv edilməsini və mülki iddianın tam təmin olunmasına dair qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. KASSASİYA ŞİKAYƏTİNİN D Ə L İ L L Ə R İ: Zərərçəkmiş şəxs2 kassasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, apellyasiya instansiyası məhkəməsi cinayət işinin materiallarında məhkumun əməlində kifayət qədər ağırlaşdırıcı halların olmasına baxmayaraq, məhkumun himayəsində azyaşlı uşağının olmasını, əvvəllər məhkum olunmamasını, cinayət törədənədək işdə müsbət xarakterizə olunmasını əsaslandıraraq məhkuma həddən artıq yüngül cəza təyin etmişdir. Bun dan başqa, məhkəmələrin mülki iddianın təmin olunmaması ilə bağlı mövqelərinin də tam ədalətsiz olmasını qeyd etmişdir. Qeyd olunanlara əsasən Zərərçəkmiş şəxs2 apellyasiya qərarının Məhkum cəza təyin edilməsi hissədə dəyişdirilməsini, məhkumun ittiham olunduğu maddələrin sanksiyasında nəzərdə tutulmuş ən ağır həddə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin edilməsini, mülki iddianın təmin edilməməsi hissəsində qərarın ləğv edilməsini və mülki iddianın tam təmin olunmasına dair qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə kollegiyası işin materiallarını öyrənib, kassasiya şikayətinin dəlillərini müzakirə edib, kassasiya şikayətinin təmin edilməsi barədə Zərərçəkmiş şəxs2 və nümayəndəsi X2, kassasiya şikayətinin təmin edilməməsi barədə Məhkum, müdafiəçisi Müdafiəçi və dövlət ittihamçısı İ.F. Yusifovun çıxışlarını dinləyib hesab edir ki, kassasiya şikayəti təmin edilmədən Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Hərbi kollegiyasının xx xx 2017-ci il tarixli qərarı dəyişdirilmədən saxlanmalıdır. HÜQUQİ M Ə S Ə L Ə L Ə R: Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 419.1-ci maddəsinə görə Kassasiya instansiyası məhkəməsi kassasiya şikayətinə və ya kassasiya protestinə mahiyyəti üzrə baxaraq yalnız hüquqi məsələlər üzrə cinayət qanununun və bu Məcəllənin normalarının tətbiqinin düzgünlüyünü yoxlayır. Qeyd olunan maddədən göründüyü kimi, kassasiya instansiyası məhkəməsi birinci və apellyasiya instansiyaları məhkəmələrindən fərqli olaraq hər hansı bir faktın baş verib-verməməsini müəyyən etmir və yalnız həmin məhkəmələr tərəfindən müəyyən edilmiş hallara əsasən cinayət və cinayət -prosessual normalarının düzgün tətbiq edilib-edilməməsi məsələlərinə öz münasibətini bildirir. Cinayət işinin materiallarından görünür ki, Məhkum cinayət əməlləri AR CPM-in 143-146-cı maddələrinə müvafiq toplanıb tədqiq edilmiş, mötəbər və yekun nəticəyə gəlməyə imkan verən sübutların məcmusuna istinad edilməklə Bakı Hərbi Məhkəməsinin xx xx 2017-ci il tarixli hökmü ilə Azərbaycan RespublikasıCM-in 182.3.1, 182.3.2, 311.3.3, 311.3.4, 341.2.1, 341.2.2, 341.2.3-cü maddələrinə tövsif edilmişdir. Apellyasiya instansiyası məhkəməsində məhkumun müdafiəçisi, zərərçəkmiş şəxs və onun nümayəndələri tərəfindən birgə verilmiş apellyasiya şikayətləri əsasında cinayət işinə baxılarkən sübutların toplanması, tədqiqi və qiymətləndirilməsində birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən nöqsanlara yol verilib -verilmədiyi yoxlanılmış və Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Hərbi kollegiyası (hakimlər: M.Ə.Abbasov (sədrlik edən və məruzəçi), Q.X.Babayev və V.Ə.Mursaqulovdan ibarət tərkibdə) xx xx 2017-ci il tarixli qərarı ilə apellyasiya şikayətlərini təmin etməyərək, Bakı Hərbi Məhkəməsinin xx xx 2017-ci il tarixli hökmü dəyişdirilmiş, Məhkum Azərbaycan Respublikası CM-in 62-ci maddəsi tətbiq edilməklə həmin Məcəllənin 182.3.1 və 182.3.2-ci maddələri ilə təyin edilmiş 03 il 06 ay müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının müddətini 02 il 06 ay müddətinə, CM-in 311.3.3 və 311.3.4-cü maddələri ilə təyin edilmiş 03 il 06 ay müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının müddətini 02 il 06 ay müddətinə, Azərbaycan Respublikası CM-in 341.2.1, 341.2.2 və 341.2.3-cü maddələri ilə təyin edilmiş 03 il müddətinə az adlıqdan məhrum etmə cəzasının müddəti isə həmin Məcəllənin 62-ci maddəsi tətbiq edilməklə 02 il müddətinə endirilmiş, CM-in 66.3 və 66.4-cü maddələrinə əsasən təyin olunmuş əsas və əlavə cəzaları qismən toplamaq yolu ilə onaqəti olaraq 01 (bir) il06 (altı) ay müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər və maddi məsul vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 03 (üç) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzası təyin edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Hərbi Kollegiyasının (hakimlər: İ.S.Qılıcov (sədrlik edən və məruzəçi), İ.M.Nəsirov və F.K.Əliyevdən ibarət tərkibdə ) xx xx 2018-ci il tarixli qərarı ilə Məhkum müdafiəçisi Müdafiəçi tərəfindən verilmiş kassasiya şikayəti təmin edilməmiş, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Hərbi kollegiyasının xx xx 2017-ci il tarixli qərarı dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Hazırkı kassasiya şikayətində isə Zərərçəkmiş şəxs2 Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Hərbi kollegiyasının xx xx 2017-ci il tarixli qərarının Məhkum cəza təyin edilməsi hissədə dəyişdirilməsini, məhkumun ittiham olunduğu maddələrin sanksiyasında nəzərdə tutulmuş ən ağır həddə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin edilməsini, mülki iddianın təmin edilməməsi hissəsində qərarın ləğv edilməsini və mülki iddianın tam təmin olunmasına dair qərar qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə kollegiyası Zərərçəkmiş şəxs2 Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Hərbi kollegiyasının xx xx 2017-ci il tarixli qərarının mülki iddianın təmin edilməməsi hissəsində ləğv edilməsini və mülki iddianın tam təmin olunmasına dair qərar qəbul edilməsi barədə kassasiya tələbini mü zakirə edərək, iş materialları ilə əlaqəli şəkildə təhlil edərək hesab edir ki, hədə-qorxu ilə tələb etmə, rüşvət alma predmeti olan pulların xarici ölkənin xüsusi xidmət orqanlarına məxsus olmasına, həmin pulların qeyri-qanuni yolla əldə edilməsi və Azərbaycan Respublikasına gətirilməsinə, bir sözlə, Zərərçəkmiş şəxs2 digər cinayətlərin iştirakçısı olmasına istər ibtidai, istərsə də məhkəmə istintaqı zamanı kifayət qədər halların dəlalət etməsi, həmçinin bu xüsusatlar, yəni zərərçəkmişdən alınmış pulların mənbəyi, mənşəyi və ölkəyə gətirilməsi üzrə ibtidai istintaqın davam etdirilməsini nəzərə alaraq birinci instansiya məhkəməsi mülki iddianın təmin edilməsini və həmin vəsaitlərin zərərçəkmiş şəxsə qaytarılmasını mümkünsüz hesab etmiş və mülki iddianın rədd edilməsi barədə qərar qəbul etm işdir. Məhkəmə kollegiyası birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələrinin mülki iddia ilə bağlı gəldiyi nəticə ilə razılaşaraq, bu nəticəni qanuni, əsaslı və ədalətli hesab edir. Məhkəmə kollegiyası Zərərçəkmiş şəxs2 Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Hərbi kollegiyasının xx xx 2017-ci il tarixli qərarının Məhkum cəza təyin edilməsi hissəsində dəyişdirilməsini, məhkumun ittiham olunduğu maddələrin sanksiyasında nəzərdə tutulmuş ən ağır həddə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının təyin edilməsi barədə kassasiya tələbini müzakirə edərək, iş materialları ilə əlaqəli şəkildə təhlil edərək qeyd edir ki, birinci instansiya məhkəməsi məhkumun əməlində cəzasını ağırlaşdıran halların olmamasını, Dövlət Təhlükəsizlik Xidməti tərəfindən müsbət keyfiyyətlərə malik olan şəxs kimi səciyyələndirilməsini, himay əsində bir azyaşlı uşağının olmasını iş yerindən müsbət xarakterizə edilməsini, cinayətin törədilməsində rolunu və bundan sonra davranışlarını, bilavasitə iştirakı ilə xarici xüsusi xidmət orqanlarının Azərbaycan Respublikasına qarşı apardıqları kəşfiyyat-pozuculuq və terror-təxribat fəaliyyətinə qarşı keçirilmiş fəal əməliyyat tədbirləri nəticəsində bir neçə cinayət işlərinin realizə edilməsini, 90-cı illərin ortalarında daxili və xarici təhdidlərin qarşısının alınmasını, iştirakı və rəhbərliyi altında rəqib xüsusi xidmət orqanı əməkdaşlarının, onların yaxın əlaqələrinin müəyyənləşdirilməsi və respublikamıza qarşı apardıqları kəşfiyyat, təxribat-pozuculuq fəaliyyətlərinin aşkarlanması və qarşısının alınması istiqamətində fəal əks kəşfiyyat tədbirləri keçirən, uzun müddət bu sahədə qüsursu z xidmət aparan hərbi qulluqçu olmasını nəzərə alıb barəsində təqsirli bilindiyi Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 182.3.1, 182.3.2, 311.3.3 və 311.3.4-cü maddələrinə nisbətdə həmin Məcəllənin 62-ci maddəsinin müddəalarının (cəzanı yüngülləşdirən həm ayrı-ayrı hallar, həm də bu cür halların məcmusu müstəsna hal hesab edilməklə məhkəmə tərəfindən nəzərə alınıb Cinayət Məcəlləsinin Xüsusi hissəsinin müvafiq maddəsində müəyyən edilmiş aşağı həddən də az cəza təyin edilə bilər) tətbiq etməklə bu maddələrin sanksiyasında nəzərdə tutulmuş azadlıqdan məhrum etmə cəzasının aşağı həddindən də aşağı cəza təyin etmiş, yuxarıda qeyd olunduğu kimi Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Hərbi kollegiyasının xx xx 2017-ci il tarixli qərarı ilə Bakı Hərbi Məhkəməsinin xx xx 2017-ci il tarixli hökmü dəyi şdirilmiş, Məhkum Azərbaycan Respublikası CM-in 62-ci maddəsi tətbiq edilməklə həmin Məcəllənin 182.3.1 və 182.3.2-ci maddələri ilə təyin edilmiş 03 il 06 ay müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının müddətini 02 il 06 ay müddətinə, CM-in 311.3.3 və 311.3.4-cü maddələri ilə təyin edilmiş 03 il 06 ay müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının müddətini 02 il 06 ay müddətinə, Azərbaycan Respublikası CM-in 341.2.1, 341.2.2 və 341.2.3-cü maddələri ilə təyin edilmiş 03 il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzasının müddəti isə həmin Məcəllənin 62-ci maddəsi tətbiq edilməklə 02 il müddətinə endirilmiş, CM-in 66.3 və 66.4-cü maddələrinə əsasən təyin olunmuş əsas və əlavə cəzaları qismən toplamaq yolu ilə onaqəti olaraq 01 (bir) il06 (altı) ay müddətinə dövlət və yerli özünü idarəetmə orqanlarında rəhbər və maddi məsul vəzifələr tutmaq hüququndan məhrum edilməklə 03 (üç) il müddətinə azadlıqdan məhrum etmə cəzası təyin edilmişdir. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələri Azərbaycan Respublikası CM-nin 8, 41.2, 58.3, 59-cu maddələrinin tələblərinə uyğun qanuni cəza təyin etmiş, həmçinin hökmdə (qərarda) məhkuma təyin edilmiş cəzanı da əsaslandırmışlar. Belə ki, təyin edilmiş hər hansı bir cəza, cəzanın məqsədinə xidmət etməli və cəmiyyətdə tam mənada sosial ədaləti bərpa etməlidir. Bundan başqa, kollegiya qeyd edir ki, işə baxan məhkəmələr tərəfindən “İnsan Hüquqlarının və Əsas Azadlıqlarının müdafiəsi haqqında” Avropa Konvensiyasının 6-cı maddəsinin tələblərinə riayət edilmiş, iş üzrə ədalətli məhkəmə araşdırması aparılmış, sübutlar CPM-n in 143-146-cı maddələrinə uyğun surətdə tədqiq edilmiş, sübutlara onların mənsubiyyəti, mümkünlüyü və mötəbərliyi üzrə düzgün qiymət verilmiş, məhkumun təqsirinin sübuta yetirilməsində qanunsuz yolla əldə edilmiş sübutlardan istifadə edilməmiş, iş üzrə mötəbər sübutların məcmusu ilə məhkumun təqsirliliyi sübuta yetirilmiş və təqsirli bilindiyi maddənin sanksiyasında nəzərdə tutulmuş azadlıqdan məhrumetmə cəzasının ədalətli həddi təyin edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Plenumunun "Cinayət Məcəlləsinin 59.1.9 və 60-cı maddələrinin bəzi müddəalarının şərh edilməsinə dair" xx xx 2012-ci il tarixli qərarında qeyd edilmişdir ki, cinayət qanunvericiliyində cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halların müəyyən edilməsi məhkəmə tərəfindən cəza hüdudları daxilində cəzanı n ədalətli təyin edilməsinə və təyin edilmiş cəzanın hər bir konkret halda fərdiləşdirilməsinə xidmət edir. Belə ki, məhkəmə cinayət mühakimə icraatı zamanı ittiham hökmü ilə cəza təyin edərkən törədilmiş cinayətin xarakterini və ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, təqsirkarın şəxsiyyətini, o cümlədən cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halları, habelə təyin olunmuş cəzanın şəxsin islah olunmasına və onun ailəsinin həyat şəraitinə təsirini nəzərə almalıdır (CM-in 58.3-cü maddəsi). Bu baxımdan cəzanı yüngülləşdirən halların düzgün müəyyən olunması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Odur ki, məhkəmə kollegiyası zərərçəkmiş şəxsin kassasiya şikayətini CPM-in 419-cu maddəsinin tələbləri baxımından səlahiyyətlərinə aid olan kassasiya müraciətləri kimi görür və bu müraciətlərlə əlaqədar Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Hərbi kollegiyasının xx xx 2017-ci il tarixli qərarının qanuniliyini və əsaslılığını yoxlayıb, araşdırmanın nəticələri olaraq aşağıdakıları qeyd edir. Məhkəmə kollegiyası apellyasiya məhkəməsinin qeyd olunan (kassasiya şikayətində göstərilənlə eyni olan) dəlillərin yoxlanılması nəticəsində gəldiyi qənaətlə razılaşdığından və kassasiya şikayətində apellyasiya məhkəməsinin çıxardığı nəticələri təkzib edə biləcək dəlillər gətirilmədiyindən, nə apellyasiya məhkəməsinin yekun qərarını şübhə altına almaq, nə də ki, kassasiya şikayətinin dəlillərini təsvir edildiyindən daha ətraflı şərh etmək üçün əsas görmür. Bütün bunlar, ümumiyyətlə cinayət işinin materialları apellyasiya məhkəməsi tərəfindən kassasiya şikayətlərində ehtiva olunan Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəll əsinin 416.0.21-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş pozuntulara yol verilmədiyini, yəni mübahisələndirilən qərarın əsassız və qanunsuz hesab edilməsi, ləğv edilməsi və yaxud dəyişdirilməsi üçün əsasların olmadığını göstərir. Beləliklə, məhkəmə kollegiyası cinayət işinin materiallarını və cinayət-prosessual qanunvericiliyinin tələblərini nəzərə alaraq, şərh edilən əsaslara görə hesab edir ki, kassasiya şikayəti təmin edilməməli, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Hərbi kollegiyasının xx xx 2017-ci il tarixli qərarı dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. Şərh edilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 419.10.1-ci maddəsini rəhbər tutaraq Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Hərbi kollegiyası QƏRARA A L D İ: Zərərçəkmiş şəxs2 tərəfindən verilmiş kassasiya şikayəti təmi n edilməsin. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin Hərbi kollegiyasının xx xx 2017-ci il tarixli qərarı kassasiya şikayətinə münasibətdə dəyişdirilmədən saxlanılsın. Sədrlik edən: Əziz Seyidov Hakimlər: Hafiz Nəsibov Tahir Kazımov