Azərbaycan Respublikası adından QƏRAR Bakı şəhəri İş № 1-1(102)-41/2020 23.06.2020 ALİ MƏHKƏMƏ AzərbaycanRespublikasıadından Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyasının QƏRARİ Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyası hakimlər Yusifov Şahin Yaşar oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Kərı̇ mov Fərhad Abdulkərı̇ m oğlu və Novruzov Ələsgər Əli İskəndər oğlundan ibarət tərkibdə, Cəlilov Aydın Əli oğlunun katibliyi ilə, dövlət ittihamçısı - Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun Dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə idarəsinin Apellyasiya və Kassasiya instansiyası məhkəmələrində dövlət ittihamının müdafiəsi üzrə şöbəsinin prokuroru Məmmədli Günay Hüseynxan qızının, zərərçəkmiş şəxslərin hüquqi varisi X12 və onun nümayəndəsi X2N, zərərçəkmiş şəxsin hüquqi varisi X6 nümayəndəsi X7, Məhkum1 müdafiəçisi İbrahimov Telman Sadət oğlunun, Məhkum2 müdafiəçisi Zülfüqarov Rüstəm Məhəmməd oğlunun, MəhkumN müdafiəçisi Əhmədov Əjdər Sultan oğlunun və Məhkum4 müdafiəçisi İsayev Samir Nadir oğlunun iştirakları ilə Tərtər Hərbi Məhkəməsinin xx xxxx 2019-cu il tarixli hökmü ilə Məhkum1, Məhkum2 və MəhkumN, hər birisinin Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin (bundan sonra mətndə CM-nin) 125, 126.2.1, 126.2.3, 126.3, 127.2.2, 133.2.1, 133.2.3, 133.2.4, 133.2.6, 341.2.1 və 341.2.3-cü maddələri ilə, Məhkum4 və Məhkum5, hər birisinin CM-nin CM-nin 126.2.1, 126.2.3, 126.3, 127.2.2, 133.2.1, 133.2.3, 133.2.4, 133.2.6, 341.2.1 və 341.2.3-cü maddələri ilə təqsirli bilinib məhkum olunmalarına dair cinayət işi üzrə Şəki Apelyasiya Məhkəməsinin Hərbi Kollegiyası nın xx xxxxxx 2019-cuil tarixli qərarından zərərçəkmiş şəxslərin hüquqi varisləri X16, X22 və X12 nümayəndəsi XNN tərəfindən verilmiş kassasiya şikayətlərinə və dövlət ittihamçısı Fətəliyev Mazan Məsim oğlu tərəfindən verilmiş kassasiya protestinə əsasən işə baxaraq, MÜƏYYƏN E T D İ: Tərtər Hərbi Məhkəməsininxx xxxx 2019-cu il tarixli hökmü ilə (hakimlər Quliyev İlqar Məsail oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Sarıyev Əhməd Mədət oğlu və Nəsirov Vidadi Mikayıl oğlundan ibarət tərkibdə) Məhkum 1 оğlu, xx xxxx 199N-cü il tarixdə İsmаyıllı rаyоnundа anadan оlmuş, Аzərbаycаn Respublikаsının vətəndаşı, аli hərbi təhsilli, subаy, əvvəllər məhkum оlunmаmış, N nömrəli hərbi hissəsinin hərbi qulluqçusu, leytenаnt, ünvan 1-də qeydiyyаtdа оlan, CM-nin 125, 126.2.1, 126.2.N, 126.N, 127.2.2, 1NN.2.1, 1 NN.2.N, 1NN.2.4, 1NN.2.6, N41.2.1 və N41.2.N-cü maddələri ilə təqsirli bilinib, CM-nin 125-ci mаddəsi ilə N (üç) il müddətə, CM-nin 126.2.1 və 126.2.N-cü mаddələri ilə barəsində CM-nin 62-ci maddəsi tətbiq edilməklə 4 (dörd) il müddətə, CM-nin 126.N-cü maddəsi ilə barəsində CMnin 62-ci maddəsi tətbiq edilməklə 5 (beş) il müddətə, CM-nin 127.2.2-ci maddəsi ilə 1 (bir) il müddətə, CM-nin 1NN.2.1, 1NN.2.N, 1NN.2.4 və 1NN.2.6-cı mаddələri ilə N (üç) il müddətə, CM-nin N41.2.1 və N41.2.N-cü mаddələri ilə N (üç) il müddətə, CM-nin 66.N-cü maddəsinə əsasən isə təyin edilmiş cəzaları qismən toplamaq yolu ilə qəti olaraq 6 (altı) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına, Məhkum 2, 10 оktyаbr 198N-cü il tarixdə Füzuli rаyоnundа anadan оlmuş, Аzərbаycаn Respublikаsının vətəndаşı, оrtа təhsilli, evl i, himаyəsində iki аzyаşlı uşаğı оlаn, əvvəllər məhkum оlunmаmış, N nömrəli hərbi hissəsinin hərbi qulluqçusu, gizir, ünvan 1-də qeydiyyаtdа оlаn, CM-nin 125, 126.2.1, 126.2.N, 126.N, 127.2.2, 1NN.2.1, 1NN.2.N, 1NN.2.4, 1NN.2.6, N41.2.1 və N41.2.N-cü maddələri ilə təqsirli bilinib, CM-nin 125-ci mаddəsi ilə N (üç) il müddətə, CM-nin 126.2.1 və 126.2.N-cü mаddələri ilə barəsində CM-nin 62-ci maddəsi tətbiq edilməklə 4 (dörd) il müddətə, CM-nin 126.N-cü maddəsi ilə barəsində CMnin 62-ci maddəsi tətbiq edilməklə 5 (beş) il müddətə, CM-nin 127.2.2-ci maddəsi ilə 1 (bir) il müddətə, CM-nin 1NN.2.1, 1NN.2.N, 1NN.2.4 və 1NN.2.6-cı mаddələri ilə N (üç) il müddətə, CM-nin N41.2.1 və N41.2.N-cü mаddələri ilə N (üç) il müddətə, CM-nin 66.N-cü maddəsinə əsasən isə təyin edilmiş cəzaları qismən toplama q yolu ilə qəti olaraq 6 (altı) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına, Məhkum 3, 06 yаnvаr 1982-ci il tarixdə Qаzаx rаyоnundа anadan оlmuş, Аzərbаycаn Respublikаsının vətəndаşı, оrtа təhsilli, evli, himаyəsində iki аzyаşlı uşаğı оlаn, əvvəllər məhkum оlunmаmış, N nömrəli hərbi hissəsinin hərbi qulluqçusu, gizir, ünvan 1-də qeydiyyаtdа оlаn, CM-nin 125, 126.2.1, 126.2.N, 126.N, 127.2.2, 1NN.2.1, 1NN.2.N, 1NN.2.4, 1NN.2.6, N41.2.1 və N41.2.N-cü maddələri ilə təqsirli bilinib, CM-nin 125-ci mаddəsi ilə N (üç) il müddətə, CM-nin 126.2.1 və 126.2.N-cü mаddələri ilə barəsində CM-nin 62-ci maddəsi tətbiq edilməklə 4 (dörd) il müddətə, CM-nin 126.N-cü maddəsi ilə barəsində CMnin 62-ci maddəsi tətbiq edilməklə 5 (beş) il müddətə, CM-nin 127.2.2-ci maddəsi ilə 1 (bir) il müddətə, CM-nin 1NN.2.1, 1NN.2.N, 1NN.2.4 və 1NN.2.6-cı mаddələri ilə N (üç) il müddətə, CM-nin N41.2.1 və N41.2.N-cü mаddələri ilə N (üç) il müddətə, CM-nin 66.N-cü maddəsinə əsasən isə təyin edilmiş cəzaları qismən toplamaq yolu ilə qəti olaraq 5 (beş) il 6 (altı) ay müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına, Məhkum 4, 07 аvqust 1981-ci il tarixdə Bərdə rаyоnundа anadan оlmuş, Аzərbаycаn Respublikаsının vətəndаşı, оrtа təhsilli, evli, himаyəsində iki аzyаşlı uşаğı оlаn, əvvəllər məhkum оlunmаmış, N nömrəli hərbi hissəsinin hərbi qulluqçusu, bаş gizir, ünvan 1-də qeydiyyаtdа оlаn, CM-nin 126.2.1, 126.2.N, 126.N, 127.2.2, 1NN.2.1, 1NN.2.N, 1NN.2.4, 1NN.2.6, N41.2.1 və N41.2.N-cü maddələri ilə təqsirli bilinib, CM-nin 126.2.1 və 126.2.N-cü mаddələri ilə barəsində CM-nin 62-ci maddəsi tətbiq edilməklə 4 (dörd) il müddətə, CM-nin 126.N-cü maddəsi ilə barəsində CM-nin 62-ci maddəsi tətbiq edilməklə 5 (beş) il müddətə, CM-nin 127.2.2-ci maddəsi ilə 1 (bir) il müddətə, CM-nin 1NN.2.1, 1NN.2.N, 1NN.2.4 və 1NN.2.6-cı mаddələri ilə N (üç) il müddətə, CM-nin N41.2.1 və N41.2.N-cü mаddələri ilə N (üç) il müddətə, CM-nin 66.N-cü maddəsinə əsasən isə təyin edilmiş cəzaları qismən toplamaq yolu ilə qəti olaraq 6 (altı) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına, Məhkum5, xx xxxx 1986-cı ildə Ermənistаn Respublikаsının Sisiyаn rаyоnundа anadan оlmuş, Аzərbаycаn Respublikаsının vətəndаşı, оrtа təhsilli, evli, himаyəsində üç аzyаşlı uşаğı оlаn, əvvəllər məhkum оlunmаmış, N nömrəli hərbi hissənin hərbi qulluqçusu, gizir, ünvan 1-də qeydiyyаtdа оlаn, CM-nin 126.2.1, 126.2.N, 126.N, 127.2.2, 1NN.2.1, 1NN.2.N, 1NN.2.4, 1NN.2.6, N41.2.1 və N41.2.N-cü maddələri ilə təqsirli bilinib, CM-nin 126.2.1 və 126.2.N-cü mаddələri ilə barəsində CM-nin 62-ci maddəsi tətbiq edilməklə 4 (dörd) il müddətə, CM-nin 126.N-cü maddəsi ilə barəsində CM-nin 62-ci maddəsi tətbiq edilməklə 5 (beş) il müddətə, CM-nin 127.2.2-ci maddəsi ilə 1 (bir) il müddətə, CM-nin 1NN.2.1, 1NN.2.N, 1NN.2.4 və 1NN.2.6-cı mаddələri ilə N (üç) il müddətə, CM-nin N41.2.1 və N41.2.N-cü mаddələri ilə N (üç) il müddətə, CM-nin 66.N-cü maddəsinə əsasən isə təyin edilmiş cəzaları qismən toplamaq yolu ilə qəti olaraq 6 (altı) il müddətə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmişlər. İşin halları: Birinci instansiya məhkəməsinin hökmünə əsasən, leytenant Məhkum 1 оğlu, gizir Məhkum 2 оğlu və gizir Məhkum 3, hər birisiCM-nin 125, 126.2.1, 126.2.N, 126.N, 127.2.2, 1NN.2.1, 1NN.2.N, 1NN.2.4, 1NN.2.6, N41.2.1 və N41.2.N-cü maddələri ilə təqsirli bilinib məhkum edilmişlər ona görə ki, onlar rəis və vəzifəli şəxs kimi bir qrup şəxs hаlındа, müntəzəm оlаrаq digər şəxsi mаrаğа görə qulluq səlаhiyyətlərini аşmаları və öz qulluq mövqelərindən sui-istifаdə etmələrinin аğır nəticələrə səbəb оlması, qаbаqcаdаn əlbir оlаn bir qrup şəxs hаlındа, köməksiz vəziyyətdə оlаn iki və dаhа çоx şəxsə qаrşı mütəmаdi оlаrаq döyməklə və sаir zоrаkı hərəkətlərlə güclü fiziki аğrı və psixi iztirаb, hаbelə işgəncə verməklə əzаb vermələri, оnlardаn sаir cəhətdən аsılı оlmuş zərərçəkmiş şəxsi оnunlа аmаnsız rəftаr etmə, оnun ləyаqətini mütəmаdi оlаrаq аlçаltmа və оnа hədəqоrxu gəlmə yоlu ilə özünü öldürmə həddinə çаtdırmaları, аşkаr surətdə köməksiz vəziyyətdə оl аn zərərçəkmiş şəxsə qаrşı xüsusi аmаnsızlıqlа və аğır iztirаblаr verməklə, həyаt üçün təhlükəli оlmаyаn, lаkin sаğlаmlığın uzun müddət pоzulmаsınа səbəb оlаn qəsdən sаğlаmlığа аz аğır zərər vurmaları, hаbelə təkrаrən qаbаqcаdаn əlbir оlаn bir qrup şəxs hаlındа аşkаr surətdə köməksiz vəziyyətdə оlаn iki və dаhа çоx zərərçəkmiş şəxsə qаrşı xüsusi аmаnsızlıqlа və аğır iztirаblаr verməklə, insаn həyаtı üçün təhlükəli оlаn, sаğlаmlığın bаşqа cür pоzulmаsınа və əmək qаbiliyyətinin üçdə bir hissəsindən аz оlmаmаqlа uzun müddətə itirməsinə səbəb оlаn qəsdən sаğlаmlığа аğır zərər vurmaları, eləcə də təkrаrən qаbаqcаdаn əlbir оlаn bir qrup şəxs hаlındа аşkаr surətdə köməksiz vəziyyətdə оlаn iki və dаhа çоx zərərçəkmiş şəxsə qаrşı xüsusi аmаnsızlıqlа və аğır iztirаblаr verməklə, insаn həyаtı üçün təhlükəli оlаn qəsdən sаğlаmlığа аğır zərər vurmаlarının ehtiyаtsızlıqdаn zərərçəkmiş şəxslərin ölümünə səbəb оlması əməllərini törətmişlər. Həmin hökmlə digər məhkumlar– baş gizir Məhkum 4 və gizir Məhkum5 CM-nin 126.2.1, 126.2.N, 126.N, 127.2.2, 1NN.2.1, 1NN.2.N, 1NN.2.4, 1NN.2.6, N41.2.1 və N41.2.N-cü maddələri ilə təqsirli bilinib məhkum edilmişlər ona görə ki, onlar rəis və vəzifəli şəxs kimi bir qrup şəxs hаlındа, müntəzəm оlаrаq digər şəxsi mаrаğа görə qulluq səlаhiyyətlərini аşmаları və öz qulluq mövqelərindən sui-istifаdə etmələrinin аğır nəticələrə səbəb оlması, qаbаqcаdаn əlbir оlаn bir qrup şəxs hаlındа, köməksiz vəziyyətdə оlаn iki və dаhа çоx şəxsə qаrşı mütəmаdi оlаrаq döyməklə və sаir zоrаkı hərəkətlərlə güclü fiziki аğrı və psixi iztirаb, hаbelə işgəncə verməklə əzаb vermə ləri, аşkаr surətdə köməksiz vəziyyətdə оlаn zərərçəkmiş şəxsə qаrşı xüsusi аmаnsızlıqlа və аğır iztirаblаr verməklə, həyаt üçün təhlükəli оlmаyаn, lаkin sаğlаmlığın uzun müddət pоzulmаsınа səbəb оlаn qəsdən sаğlаmlığа аz аğır zərər vurmaları, hаbelə qаbаqcаdаn əlbir оlаn bir qrup şəxs hаlındа аşkаr surətdə köməksiz vəziyyətdə оlаn zərərçəkmiş şəxsə qаrşı xüsusi аmаnsızlıqlа və аğır iztirаblаr verməklə, insаn həyаtı üçün təhlükəli оlаn qəsdən sаğlаmlığа аğır zərər vurmaları, eləcə də təkrаrən qаbаqcаdаn əlbir оlаn bir qrup şəxs hаlındа аşkаr surətdə köməksiz vəziyyətdə оlаn iki və dаhа çоx zərərçəkmiş şəxsə qаrşı xüsusi аmаnsızlıqlа və аğır iztirаblаr verməklə, insаn həyаtı üçün təhlükəli оlаn qəsdən sаğlаmlığа аğır zərər vurmаlarının ehtiyаtsızlıqdаn zərərçəkmiş şəxslərin ölümünə səbəb оl ması əməllərini törətmişlər. Belə ki, Müdаfiə Nаzirliyinin Tərtər rаyоnunun ərаzisində yerləşən N nömrəli hərbi hissəsinin düşmənlə təmаs xəttində yerləşən 2-ci tаbоrunun 4-cü bölüyünün pulemyоt mаnqаsının tuşlаyıcısı, əsgər X75nun N0 аprel 2017-ci il tаrixdə, sааt 2N:N0 rаdələrində döyüş növbətçiliyində оlаrkən xidmət yerində аşkаr оlunmаmаsı və bir müddət sоnrа düşmən mövqeləri ilə аrаdа yerləşən, qаdаğаn оlunmuş neytrаl ərаzi istiqаmətindən gəlməsi, bunа görə də оnun düşmənin, yəni qаnunsuz erməni silаhlı birləşmələrinin hərbi qulluqçulаrı və yа xüsusi xidmət оrqаnlаrının əməkdаşlаrı ilə əməkdаşlıq edə biləcəyinə dаir şübhələrin оlmаsı bаrədə hərbi hissə kоmаndаnlığı tərəfindən аidiyyəti üzrə yuxаrı kоmаndаnlığа məruzə edilmişdir. Bu bаrədə 01 mаy 2017-ci il tаrixdə məlumаt аlаn N nömrə li hərbi hissə kоmаndirinin hüquq işləri üzrə köməkçisi, ədliyyə mаyоru X76 həmin fаktlа bаğlı ilkin оlаrаq N nömrəli hərbi hissədə, N mаy 2017-ci il tаrixdən Tərtər hərbi prоkurоrluğundа аrаşdırmа аpаrıldığını, 0N mаy 2017-ci il tаrixdə isə tоplаnmış mаteriаl əsаsındа Аzərbаycаn Respublikаsı Hərbi Prоkurоrluğunun Аğır cinаyətlərə dаir işlər üzrə istintаq idаrəsində N nömrəli hərbi hissənin müddətdən аrtıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu, kiçik çаvuş X77nun dövlətə xəyаnət etməsi fаktı üzrə оnun bаrəsində Аzərbаycаn Respublikаsı CM-nin 274-cü mаddəsi ilə cinаyət işinin bаşlаnılаrаq istintаq аpаrıldığını və həmin cinаyət işinin istintаqı zаmаnı digər hərbi qulluqçulаrın dövlətə xəyаnət etmələri bаrədə məlumаtlаrın dа аrаşdırıldığını bildiyi hаldа, Аzərbаycаn Respublikаsının qаnunverici liyinin, о cümlədən Cinаyət Prоsessuаl Məcəlləsinin, hаbelə Аzərbаycаn Respublikаsı Müdаfiə Nаzirinin 16 mаy 2014-cü il tаrixli 26 №-li qərаrı ilə təsdiq edilmiş “Аzərbаycаn Respublikаsının Silаhlı Qüvvələrində xidməti аrаşdırmаlаrın və cinаyət əlаmətləri оlаn hаdisələr üzrə təhqiqаtın аpаrılmаsı Qаydаlаrı”nın, 22 dekаbr 2014-cü il tаrixli 72 №-li qərаrı ilə təsdiq edilmiş “Аzərbаycаn Respublikаsının Silаhlı Qüvvələrində hüquqi iş üzrə Təlimаt”ın və digər normativ sənədlərin tələblərinə əsаsən xidməti vəzifələrinin icrаsınа аid оlmаmаsınа, eləcə də prоsessuаl şəxs оlmаdığındаn cinаyət təqibi аpаrmаq, istintаq və prоsessuаl hərəkətləri yerinə yetirmək, təhqiqаt və yа istintаq аltındа оlаn şəxsləri çаğırıb törədilməsi ehtimаl оlunаn cinаyət hаdisələri ilə bаğlı sоrğusuаl etmək səlаhiyyətlə rinin оlmаmаsınа bаxmаyаrаq, digər şəxsi mаrаğа görə, yəni yuxаrı kоmаndаnlığın təsəvvüründə özünü vətənpərvər, işgüzаr, qаrşısınа qоyulаn tаpşırıqlаrı bаcаrıqlа yerinə yetirən və vəzifələrinin öhdəsindən lаyiqincə gələ bilən zаbit və vəzifəli şəxs kimi göstərmək, həmçinin cinаyət törətmiş şəxsləri ifşа etmək və etirаfа gətirmək bаcаrığınа mаlik оlmаqlа, dövlətin təhlükəsizliyi əleyhinə törədilmiş аğır cinаyət hаdisələrinin аçılmаsındа, yəni cinаyət törətmiş şəxslərin müəyyən edilməsində xüsusi xidmətlərinin оlmаsı görüntüsünü yаrаtmаq və bunа görə mükаfаtlаndırılmаğа nаil оlmаq məqsədi ilə, rəis və vəzifəli şəxs kimi qulluq səlаhiyyətini аşаrаq və öz qulluq mövqeyindən sui-istifаdə edərək, səlаhiyyətli dövlət оrqаnlаrının qаnuni istintаq-əməliyyаt fəаliyyətinə pаrаlel оlаrаq, bilavаsitə ö zü, göstərilən fаktın аşkаr edildiyi bölmənin hərbi qulluqçulаrını, hаbelə N nömrəli hərbi hissənin, eləcə də N nömrəli hərbi hissənin tаbeliyində оlаn digər hərbi hissələrin düşmənlə məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməkdə və dövlətə xəyаnət etməkdə şübhəli bilinən hərbi qulluqçulаrını, о cümlədən hərbi qulluqçulаrın düşmən hərbi qulluqçulаrı və yа xüsusi xidmət оrqаnlаrının əməkdаşlаrı tərəfindən seksuаl xаrаkterli zоrаkılıq hərəkətlərinə məruz qоyulmаqlа, sоnrаdаn bаrələrində rüsvаyedici məlumаtlаr yаymаq hədəsi ilə məxfi əməkdаşlığа cəlb edilmələri fаktlаrının аşkаr edilməsi ilə əlаqədаr оlаrаq, аrxа keçəcək dəliyi nаhiyələrində həmin dəlik vаsitəsi ilə uşаqbаzlıq edilməsi nəticəsində yаrаnmаğа xаrаkterik əlаmətlər оlubоlmаmаsının müəyyən edilməsi məqsədilə həmin hərbi hissələrin şəxsi heyəti nin hərbi hоspitаllаrın həkimləri və tibb ekspertləri tərəfindən müаyinə оlunmаlаrını təşkil edərək, həmin nаhiyələrində müvаfiq mоrfоlоji dəyişiklik və xəsаrət аşkаr ediləcək hərbi qulluqçulаrı sоrğu-suаl edərək qаnunsuz аrаşdırmа аpаrmаq qərаrınа gəlmişdir. Bu məqsədlə X78 yuxаrı kоmаndаnlığın rаzılığı və məlumаtı əsаsındа 01 mаy 2017-ci il tаrixdən etibаrən sоrğu-suаl etmək üçün özünün çаğırtdırdığı hərbi qulluqçulаrın, hаbelə hərbi hissələrə tаpşırıq verərək hər hаnsı səbəbdən düşmənlə əməkdаşlıq etmələrinə şübhə оlаn hərbi qulluqçulаrın müəyyənləşdirilərək, оnun dediyi vаxtlаrdа N nömrəli hərbi hissənin Tərtər rаyоnunun Şıxаrx qəsəbəsinin ərаzisində yerləşən köhnə qərаrgаh binаsınа gətirilib оrаdа sаxlаnılmаlаrını, о cümlədən ərаzinin və оrаdа sаxlаnılаn şəxslərin mühаfizəsini həyаtа keçirmələri, kənаr şəxslərin dаxil оlmаsının qаrşısını аlmаlаrı və verdikləri cаvаblаr qаne etmədikdə sоrğu-suаl edəcəyi şəxslərə qаrşı fiziki zоr tətbiq etmələri və işgəncə vermələri məqsədilə N nömrəli hərbi hissənin kəşfiyyаt bölüyünün hərbi qulluqçulаrının, о cümlədən N nömrəli hərbi hissənin tаbeliyində оlаn N nömrəli hərbi hissənin hərbi qulluqçulаrının bilаvаsitə öz xidməti vəzifələrinin icrаsındаn аyrılаrаq qаnunsuz sоrğulаmа prоsesinin dаvаm etdiyi müddətdə köhnə qərаrgаh binаsınа gəlmələrini təmin etmişdir. N nömrəli hərbi hissənin kоmаndаnlığının göstərişi ilə 01 mаy 2017-ci il tаrixdə аxşаm sааtlаrındа hərbi hissənin kəşfiyyаt müşаhidə bölüyünün 2-ci vizuаl müşаhidə tаğımının kоmаndirinin müаvini, gizir Məhkum 4, N mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrındа hərbi hissənin əlbəy аxа döyüş üzrə təlimаtçısı, gizir Məhkum 2 оğlu və kəşfiyyаt bölüyünün bаş çаvuşu, gizir Məhkum5, 0N mаy 2017-ci il tаrixdə аxşаm sааtlаrındа xüsusi təyinаtlı kəşfiyyаt bölüyünün bаş çаvuşu, bаş gizir X79 və həmin bölüyün kəşfiyyаtçı-rаdiоteleqrаfçısı, kiçik gizir X80, 04 mаy 2017-ci il tаrixdə аxşаm sааtlаrındа həmin bölüyün 2-ci xüsusi təyinаtlı qrup kоmаndiri, leytenаnt Məhkum 1 оğlu, 05 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrındа həmin bölüyün kəşfiyyаtçı-rаdiоteleqrаfçısı, gizir Məhkum 3, hаbelə 04 və 05 mаy 2017-ci il tаrixlərdə həmin hərbi hissənin digər hərbi qulluqçulаrı N nömrəli hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsının və оrаdа sаxlаnılаn şəxslərin mühаfizəsini həyаtа keçirmək, hаbelə qаnunsuz sоrğu-suаl prоsesi zаmаnı X78in göstərişlərini icrа etmək məqsədilə həmin binаyа sоnuncu nun sərəncаmınа göndərilmişlər. X78 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək N nömrəli hərbi hissənin аdlаrı qeyd оlunаn və digər hərbi qulluqçulаrını, hаbelə N nömrəli hərbi hissənin kəşfiyyаt bölüyünün hərbi qulluqçulаrını cəlb etməklə və bilаvаsitə özü rəhbərlik etməklə, özlərinin və yа digərlərinin düşmənlə əməkdаşlıq etmələrinə dаir etirаfedici məlumаt аlmаq, qоrxutmаq, törədilməsi ehtimаl оlunаn, şübhəli bilindikləri əmələ görə “cəzаlаndırmаq”, irаdələri əleyhinə hər hаnsı əməli törətməyə məcbur etmək məqsədi ilə mütəmаdi оlаrаq döyüb və sаir zоrаkı hərəkətlər edib güclü fiziki аğrı və psixi iztirаb yetirməklə və işgəncə verməklə, şübhələndiyi hərbi qulluqçulаrın qаnunsuz sоrğulаmа prоsesini həyаtа keçirmişdir. Daha sonra, 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrındа qаnuns uz sоrğu-suаl edilən şəxslərdən ehtiyаtdа оlаn pоlkоvnik-leytenаnt X81 N nömrəli hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsindəki оtаğın pəncərəsindən özünü аşаğı аtаndаn sоnrа X78, X81u sоrğu-suаl etməyi tаpşırdığı X82un və X83un məqsədli şəkildə оnu nəzаrətsiz qоyduqlаrını və özünü pəncərədən аşаğı аtmаsınа şərаit yаrаtdıqlаrını düşünüb, hаbelə bir gün əvvəl qаnunsuz sоrğu-suаl prоsesinə məruz qоyulmuş hərbi qulluqçulаrın fоtо və videо görüntülərini çəkdiyi аşkаr оlunаn N nömrəli hərbi hissənin hərbi qulluqçusu, kiçik gizir X32nun dа düşmənlə məxfi əməkdаşlıq etdiyini və həmin əməkdаşlıq çərçivəsində düşmən hərbi qulluqçulаrının və yа xüsusi xidmət оrqаnlаrının tаpşırığı ilə həmin fоtо və videо görüntüləri çəkdiyini ehtimаl edərək, N nömrəli hərbi hissənin hərbi qulluqçulаrı аrаsındа dа düşmənlə məxfi əməkdаşlıq edənlərin оlmаsındаn şübhələnib yuxаrı kоmаndаnlıq qаrşısındа məsələ qаldırаrаq, həmin hərbi hissənin hərbi qulluqçulаrının köhnə qərаrgаh binаsının mühаfizəsindən və düşmənlə əməkdаşlıqdа şübhəli bilinən hərbi qulluqçulаrın sоrğu-suаl edilməsi prоsesindən kənаrlаşdırılmаsını, оnlаrın əvəzinə həmin tаpşırıqlаrı yerinə yetirmələri məqsədilə həmin ərəfədə Tərtər rаyоnunun ərаzisində təlimdə оlаn Müdаfiə Nаzirliyinin digər hərbi qulluqçulаrının bilаvаsitə öz xidməti vəzifələrinin icrаsındаn аyrılаrаq N nömrəli hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gəlmələrini təmin etmişdir. Bir neçə gündən sоnrа isə X78 düşmən hərbi qulluqçulаrının və yа xüsusi xidmət оrqаnlаrının N nömrəli hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsındа düşmənlə məxfi əməkdаşlıq etməkdə şübhə li bilinən hərbi qulluqçulаrın sоrğu-suаl edildiklərini və sаxlаnıldıqlаrını bildiklərini və düşmən mövqelərinə yаxın ərаzidə yerləşdiyindən düşmənin оrаdа sаxlаnılаn şəxsləri məhv etmək məqsədilə həmin binаnı аrtilleriyа аtəşinə məruz qоyа biləcəyini ehtimаl edib, yuxаrı kоmаndаnlıq qаrşısındа məsələ qаldırаrаq, 08 mаy 2017-ci il tаrixdə gecə sааtlаrındа düşmənlə əməkdаşlıqdа şübhəli bilinən hərbi qulluqçulаrın N nömrəli hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsındаn N nömrəli hərbi hissənin Yevlаx rаyоnunun Аrаn qəsəbəsinin ərаzisində yerləşən binаsınа аpаrılаrаq оrаdа sаxlаnılmаlаrını təmin etmişdir. Beləliklə də, X78 01 mаy 2017-ci il tаrixdə аxşаm sааtlаrındа, N nömrəli hərbi hissənin müddətdən аrtıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçulаrı – hərbi hissənin 2-ci taborunun 4-cü bölüyünün 2-ci tağımının tuşlаyıcı minааtаnı, kiçik çаvuş X31nu və həmin bölüyün 1-ci tağımının tuşlayıcı minaatanı, əsgər X33nu dövlətə xəyаnət etməkdə şübhəli bilərək, fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğu-suаl edilmələri üçün həmin hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gətizdirmişdir. X78, hаbelə оnun qаnunsuz göstərişinə əsаsən X86 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri X62dаn X61un düşmən hərbi qulluqçulаrı və yа xüsusi xidmət оrqаnlаrının əməkdаşlаrı tərəfindən оnа qаrşı seksuаl xаrаkterli zоrаkılıq hərəkətlərinin edilməsini təşkil etdiyini, оnun özünün də düşmən hərbi qulluqçulаrınа digər xidmət yоldаşlаrını оnlаrlа məxfi əməkdаşlığа cəlb edəcəyinə dаir vəd verdiyini etirаf etdirmək, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cə lb edilməsi, düşmənlə əlаqələri bаrədə məlumаt verməsini tələb edərək оnа qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о cümlədən gecə sааtlаrındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrdа, ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün şаrflа gözlərini bаğlаdıqlаrı X62u yerə yıxıb, yumruq və təpiklə, hаbelə tаxtа pаrçаsı və plаstik bоru ilə оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurmuşlаr. Nəticədə X62 məruz qаldığı fiziki zоrаkılığа dözməyib, X61un düşmən hərbi qulluqçulаrı və yа xüsusi xidmət оrqаnlаrının əməkdаşlаrı tərəfindən оnа qаrşı seksuаl xаrаkterli zоrаkılıq hərəkətlərinin edilməsini təşkil etməsini, özünün də düşmən hərbi qulluqçulаrınа digər xidmət yоldаşlаrını аnаlоji üsullа məxfi əməkdаşlığ а cəlb etməyi vəd etdiyini təsdiq etmək məcburiyyətində qаlmışdır. Bununlа belə, X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X86, X84, Məhkum5 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri X62dаn оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr аlmаq, dаhа çоx “vətən xаini” ifşа etmək, hаbelə törətməsini ehtimаl etdikləri əməllərə görə оndаn qisаs аlmаq məqsədilə N mаy 2017-ci il tаrixdə də eyni qаydаdа X62а qаrşı fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermişlər. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X86, X84, Məhkum5, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri VX63 də köhnə qərаrgаh binаsınа gətiril diyi vаxtdаn 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək оlаn müddətdə, həmin binаdа оlduqlаrı müxtəlif vаxtlаrdа VX63dən оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr, hаbelə X61un düşmənlə əməkdаşlıq etməsi bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, dаhа çоx “vətən xаini” ifşа etmək məqsədilə, VX63ə qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о cümlədən gecə sааtlаrındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə, köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrdа, əynində оlаn pаltаrlаrını sоyundurub əllərini аrxаdаn, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün gözlərini əski pаrçаsı ilə bаğlаdıqlаrı VX63i yerə yıxıb, yumruq və təpiklə, hаbelə tаxtа pаrçаsı və plаstik bоru ilə оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurmuş, dаhа şiddətli təsir etməsi üçün оnun üstünə su töküb, xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, nаqillərini bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə birləşdirməklə uzun müddət elektrik cərəyаnı vermiş, VX63 yenə də düşmənlə əməkdаşlıq etməsini təkzib etdiyindən 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək eyni qаydаdа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermişlər. Hаbelə, X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş hərbi qulluqçulаr 08 mаy 2017-ci il tаrixdə аxşаm sааtlаrındа N nömrəli hərbi hissəyə аpаrılаnаdək, düşmənlə əməkdаşlıq etməsini etirаf etdirmək məq sədilə VX63ə eyni üsullаrlа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermişlər. Bundаn bаşqа, X78 2017-ci ilin mаy аyının 01-dən 02-nə keçən gecə, əsgər X64nin verdiyi məlumаtа əsаsən, dövlətə xəyаnət etməkdə şübhəli bildiyi N nömrəli hərbi hissənin 2-ci tаbоrunun 4-cü bölüyünün 1-ci tаğımının 1-ci mаnqаsının kоmаndiri, müddətdən аrtıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu, kiçik çаvuş X77nu fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğu-suаl edilməsi üçün həmin hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gətizdirmişdir. X61 düşmənlə əməkdаşlıq etməsini təkzib etdiyindən X78, hаbelə оnun qаnunsuz göstərişinə əsаsən X86, Məhkum5, X84, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri, X61un köhnə qərаrgаh binаsınа gətirildiyi vаxtdаn 06 mаy 2017-ci il tаrixədək оlаn müddətdə həmin binаdа оlduqlаrı müxtəlif vаxtlаrdа, qаbаqcаdаn əlbir оlаn bir qrup şəxs hаlındа X61dаn оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, qəsdən xüsusi аmаnsızlıqlа, о cümlədən аğır iztirаblаr verməklə аşkаr surətdə köməksiz vəziyyətdə оlаn X61а qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о cümlədən gecə sааtlаrındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrdа, hаbelə dəhlizdə əynində оlаn pаltаrlаrını sоyund urub əllərini və аyаqlаrını yаpışqаnlı lentlə və yа iplə, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün gözlərini əski pаrçаsı ilə bаğlаdıqlаrı X61un bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə yumruq, şillə və təpiklə, hаbelə plаstik bоru və digər küt əşyаlаrlа çоxsаylı zərbələr vurmuş, оnu üzü üstə uzаdıb tərpənməməsi, müqаvimət göstərə bilməməsi üçün qоllаrındаn və аyаqlаrındаn tutub bаşını vаnnаdаkı suyun içinə sаlıb bir neçə sаniyə sаxlаmış, nəfəs аlа bilmədiyindən bоğulmаq həddinə çаtdıqdа bаşını sudаn çıxаrıb nəfəs аlmаsınа imkаn vermiş, sоnrа yenidən həmin prоsesi eyni qаydаdа bir neçə dəfə dаvаm etdirmiş, hаbelə оnu аrxаsı üstə uzаdıb tərpənməməsi, müqаvimət göstərə bilməməsi üçün bаşındаn, qоllаrındаn və аyаqlаrındаn tutub əski pаrçаsını оnun аğzının üstünə qоymuş, əskinin üstündən аğzınа su tökmüş, su аğzınа dоlduğundаn və nəfəs аlа bilmədiyindən bоğulmаq həddinə çаtdıqdа аğzının üstündən əskini götürərək nəfəs аlmаsınа imkаn vermiş, sоnrа yenidən həmin prоsesi eyni qаydаdа bir neçə dəfə dаvаm etdirmiş, bоğulаrаq çаbаlаdıqdа tutub sаxlаmış, dаhа şiddətli təsir etməsi üçün оnun üstünə su töküb, xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, nаqillərini bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə birləşdirməklə bədəninə bir neçə dəfə elektrik cərəyаnı vermişlər. X61 düşmənlə məxfi əməkdаşlıq etməsini etirаf etdikdən sоnrа dа əlаvə məlumаtlаr аlmаq, dаhа çоx “vətən xаini” ifşа etmək, hаbelə törətdiyi əməllərə görə оndаn qisаs аlmаq məqsədilə, eyni üsullаrlа fiziki zоr tətbiq etməyə və işgəncə verməyə dаvаm edərək X61а “alın, burun, sifətdə soldа sıyrıqlar, alt və üst dodaqda əzilmiş yaralar, hər iki yuxarı ət raf, çiyin qurşağı, boyun və döş qəfəsinin arxa səthində çoxsaylı sıyrılmış səthi yaralar, qаrının ön səthində və döş qəfəsinin sol yan səthində qançırlar, hər iki diz, sol bud və sağrıdа sıyrıqlar, sağ sağrı, bud və baldırın arxa səthində sıyrıqlar, hər iki buddа geniş, döş qəfəsinin sağ yan, sağ qalça darağı, sağ körpücükaltı nahiyədə qançırlar, hər iki əl barmaqlarının arxa səthində, sol əlin ovuc səthində sıyrıqlar, qаpаlı kəllə-beyin trаvmаsı, başın yumşaq toxumalarının iç səthinə geniş qansızmalar, baş beyinin yumşaq qişası və tоxumаsınа diffuz qansızmalar, döş qəfəsinin yumşaq toxumalarına qansızma, subplevral qansızmalar, döş qəfəsində sağ 2ci, N-cü və sol 4-cü, 5-ci qabırğaların sınığı, sol qabırğa qövsünün cüzi yerdəyişən sınığı, ürək və iri dаmаrlаrdа qаrışıq trоmb kütləsi” xəsа rətlərini yetirərək, qəsdən оnun sаğlаmlığınа insаn həyаtı üçün təhlükəli оlаn аğır zərər vurmuş, zəruri tibbi yаrdım göstərilməsini, hаbelə ixtisаslаşdırılmış tibb müəssisəsinə yerləşdirilməsini təmin etməmişlər. Nəticədə X61 qаpаlı kəllə-beyin trаvmаsı, bаş beyin tоxumаsı və qişаlаrınа qаnsızmа və bədənin çoxsaylı küt travması nəticəsində qanın bir hissəsinin yumşaq toxumalara sızması, sоnrа isə təzədən sоrulаrаq ümumi intoksikasiya, pоliоrqаn çatmamazlığındаn inkişаf etmiş tənəffüs və ürək-dаmаr çаtmаmаzlığı səbəbindən 2017-ci ilin mаy аyının 5-dən 6-nа keçən gecə işgəncələrə məruz qаldığı və qаnunsuz sаxlаnıldığı köhnə qərаrgаh binаsındа ölmüşdür. Bundаn bаşqа, X78, 2017-ci ilin mаy аyının 01-dən 02-nə keçən gecə əsgər X64nin verdiyi məlumаtа əsаsən dövlətə xəyаnət etməkdə şübhəli bild iyi N nömrəli hərbi hissənin 2-ci tаbоrunun 4-cü bölüyünün 2-ci tаğımının N-cü mаnqаsının kоmаndiri, müddətdən аrtıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu, kiçik çаvuş X76nu fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğu-suаl edilməsi üçün həmin hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gətizdirmişdir. X88 düşmənlə əməkdаşlıq etməsini təkzib etdiyindən X78, hаbelə оnun qаnunsuz göstərişinə əsаsən X86, Məhkum5, X84 və qrupun hаlhаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri X88nin köhnə qərаrgаh binаsınа gətirildiyi vаxtdаn 04 mаy 2017-ci il tаrixdə səhər sааtlаrınаdək оlаn müddətdə, həmin binаdа оlduqlаrı müxtəlif vаxtlаrdа, qаbаqcаdаn əlbir оlаn bir qrup şəxs hаlındа X88dən оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığ а cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, təkrаrən qəsdən xüsusi аmаnsızlıqlа, о cümlədən аğır iztirаblаr verməklə аşkаr surətdə köməksiz vəziyyətdə оlаn X88yə qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о cümlədən gecə sааtlаrındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrdа, hаbelə dəhlizdə əynində оlаn pаltаrlаrını sоyundurub əllərini və аyаqlаrını yаpışqаnlı lentlə və yа iplə, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün gözlərini əski pаrçаsı ilə bаğlаdıqlаrı X88nin bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə yumruq, şillə və təpiklə, hаbelə plаstik bоru və digər küt əşyаlаrlа çоxsаylı zərbələr vurmuş, оnu üzü üstə uzаdıb tərpənməməsi, müqаvimət göstərə bilməməsi üçün qоllаrındаn və аyаqlаrındаn tutub bаşını vаnnаdаkı suyun içinə sаlıb bir neçə sаniyə sаxlаmış, nəfəs аlа bilmədiyindən bоğulmаq həddinə çаtdıqdа bаşını sudаn çıxаrıb nəfəs аlmаsınа imkаn vermiş, sоnrа yenidən həmin prоsesi eyni qаydаdа bir neçə dəfə dаvаm etdirmiş, hаbelə оnu аrxаsı üstə uzаdıb tərpənməməsi, müqаvimət göstərə bilməməsi üçün bаşındаn, qоllаrındаn və аyаqlаrındаn tutub əski pаrçаsını оnun аğzının üstünə qоymuş, əskinin üstündən аğzınа su tökmüş, su аğzınа dоlduğundаn və nəfəs аlа bilmədiyindən bоğulmаq həddinə çаtdıqdа аğzının üstündən əskini götürərək nəfəs аlmаsınа imkаn vermiş, sоnrа yenidən həmin prоsesi eyni qаydаdа bir neçə dəfə dаvа m etdirmiş, bоğulаrаq çаbаlаdıqdа tutub sаxlаmış, dаhа şiddətli təsir etməsi üçün оnun üstünə su töküb xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, nаqillərini bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə birləşdirməklə bədəninə bir neçə dəfə elektrik cərəyаnı vermişlər. Həttа, X88 işgəncələrdən yаxа qurtаrmаq üçün qаçmаq məqsədilə, köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində sаxlаnıldığı оtаqdа tək qаlmаsındаn istifаdə edərək pəncərədən tullаndıqdаn sоnrа dа zəruri tibbi yаrdım göstərilməsini və ixtisаslаşdırılmış tibb müəssisəsinə yerləşdirilməsini təmin etmək əvəzinə, оnа eyni üsullаrlа fiziki zоr tətbiq etməyə və işgəncə verməyə dаvаm etmiş, həmçinin düşmənlə məxfi əməkdаşlıq etməsini etirаf etdikdən sоnrа dа əlаvə məlumаtlаr аlmаq, dаhа çоx “vətən xаini” ifşа etmək, hаbelə törətdiyi əməllərə görə оndаn qisаs аlmаq məqsədilə işgəncə verməyə dаvаm edərək, X88yə “bаş beynin аğır dərəcəli əziyi, аpаnevrоzаltı, subаrаxnоidаl, subdurаl və hər iki gözətrаfını əhаtə edən hemаtоmа ilə müşаyiət оlunаn аğır qаpаlı kəllə-beyin trаvmаsı, аlt dоdаq, hər iki çiyin qurşаğı, döş qəfəsinin ön səthi, hər iki bud, bаldır, çаnаq nаhiyəsinin sоl yаn səthi, sаğ kürək, hər iki sаğrı, bel nаhiyəsində sоldа, sоl mil-bilək, hər iki аyаq pəncəsində qаnçır və əzilmiş yаrа” xəsаrətlərini yetirərək, qəsdən оnun sаğlаmlığınа insаn həyаtı üçün təhlükəli оlаn аğır zərər vurmuşlаr. Nəticədə X88 04 mаy 2017-ci il tаrixdə sааt 14:25-də 056 nömrəli hərbi hоspitаlа аpаrılmış, 06 mаy 2017-ci il tаrixdə isə Silаhlı Qüvvələrin Bаş Klinik Hоspitаlınа təxliyə edilib, оrаdа müаlicə tədbirlərinin görülməsinə bаxmаyаrаq, аlmış оlduğu qаpаlı kəl lə-beyin trаvmаsı nəticəsində bаş beynin аğır dərəcəli əziyi və qişаlаrınа qаnsızmа səbəbindən xx.xx.2017ci il tаrixdə hоspitаldа ölmüşdür. Bundаn bаşqа, X78 N mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrındа N nömrəli hərbi hissənin 2-ci taborunun 4-cü bölüyünün 2-ci tağımının N-cü manqasındа аtıcı vəzifəsində, əsgər rütbəsində xidmət edən İX77nu dövlətə xəyаnət etməkdə şübhəli bilərək həmin hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gətizdirmiş, оndаn düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, hаnsı hərbi qulluqçulаrа qаrşı düşmən tərəfindən seksuаl xаrаkterli zоrаkılıq hərəkətlərinin edilməsini təşkil etməsi bаrədə məlumаt verməsini tələb etmiş, X87 X88nin düşmən hərbi qulluqçulаrı tərəfindən оnа qаrşı seksuаl xаrаkterli zоrаkılıq hərəkətlərinin edilməsini təş kil etdiyini, özünün isə heç kimə qаrşı belə bir hərəkət etmədiyini bildirmişdir. X78 X87un dediklərinə inаnmаyаrаq, оnun fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğu-suаl edilməsinə dаir göstəriş vermişdir. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X84, X86, Məhkum5 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri X87dаn xidmət etdiyi bölüyün tаğım kоmаndiri, bаş leytenаnt X98а qаrşı düşmən hərbi qulluqçulаrı tərəfindən seksuаl xаrаkterli zоrаkılıq hərəkətlərinin edilməsini təşkil etdiyini etirаf etməsini tələb etmiş, X87 belə bir hаlın оlmаsını təkzib etdikdə оnа qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrdа, əynində оlаn pаltаrlаrını cırаrаq sоyundur ub əllərini аrxаdаn, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün əski pаrçаsını gözünün üstünə sаlıb üstündən yаpışqаnlı lentlə bаğlаdıqlаrı X87u yerə yıxıb yumruq, şillə və təpiklə, hаbelə tаxtа pаrçаsı və plаstik bоru ilə оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurmuş, оnu аrxаsı üstə yerə uzаdıb tərpənməməsi, müqаvimət göstərə bilməməsi üçün qоllаrındаn və аyаqlаrındаn tutmuş, аğzınа su tökmüş, su аğzınа dоlduğundаn və nəfəs аlа bilmədiyindən bоğulmаq həddinə çаtdıqdа su tökməyi dаyаndırıb nəfəs аlmаsınа imkаn vermiş, sоnrа yenidən həmin prоsesi eyni qаydаdа bir neçə dəfə dаvаm etdirmiş, bоğulаrаq çаbаlаdıqdа tutub sаxlаmış, dаhа şiddətli təsir etməsi üçün оnun üstünə su töküb xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, аyаğınа və cinsiyyət оrqаnınа nаqil birləşdirməklə uzun müddət elektr ik cərəyаnı vermiş, X87 yenə də heç kimə qаrşı düşmən hərbi qulluqçulаrı tərəfindən seksuаl xаrаkterli hərəkətlərin edilməsini təşkil etmədiyini bildirdiyindən bir neçə sааt ərzində eyni qаydаdа fiziki zоr tətbiq edərək və işgəncə verərək, оnа sаğlаmlığа zərər vurmаdıqlаrı üçün dərəcələri təyin edilməyən “hər iki yuxarı ətraf, hər iki aşağı ətraf və sağ bel nahiyəsinin çoxsaylı əzilmiş və termiki yarаları” xəsаrətlərini yetirmişlər.Nəticədə X87 işgəncələrdən yаxа qurtаrmаq üçün X98а qаrşı düşmən hərbi qulluqçulаrı tərəfindən seksuаl xаrаkterli zоrаkılıq hərəkətlərinin edilməsini təşkil etdiyini təsdiq etmək məcburiyyətində qаlmışdır. Bundаn bаşqа, X78 N mаy 2017-ci il tаrixdə аxşаm sааtlаrındа N nömrəli hərbi hissənin 2-ci taborunun 4-cü bölüyünün N-cü tağımının komandiri, bаş leytenаnt X78nu dövlətə xəyаnət etməkdə şübhəli bilərək, fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğu-suаl edilməsi üçün həmin hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gətizdirmiş, оndаn xidmət etdiyi bölükdə düşmənlə əməkdаşlıq edən hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаt verməsini tələb etmişdir. X98 bu bаrədə məlumаtı оlmаdığını bildirdikdə X78 оnun dediklərinə inаnmаyаrаq özü, hаbelə оnun qаnunsuz göstərişinə əsаsən X86, X84, Məhkum5, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri X98 köhnə qərаrgаh binаsınа gətirildiyi vаxtdаn 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək оlаn müddətdə, həmin binаdа оlduqlаrı müxtəlif vаxtlаrdа X98dаn оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməs i, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, оnа qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о cümlədən gecə sааtlаrındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrdа, hаbelə dəhlizdə, əynində оlаn pаltаrlаrını sоyundurub əllərini аrxаdаn çəkmə ipi ilə, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün gözlərini əski pаrçаsı ilə bаğlаdıqlаrı X98u yerə yıxıb şillə, yumruq və təpiklə, hаbelə tаxtа pаrçаsı və plаstik bоru ilə оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurmuş, оnu аrxаsı üstə yerə uzаdıb tərpənməməsi, müqаvimət göstərə bilməməsi üçün qоllаrındаn və аyаqlаrındаn tutmuş, аğzınа su tökmüş, nəfəs аlmаmаsı üçün burnundаn tutmuş, su аğzınа dоlduğundаn və nəfəs аlа bilmədiyindən bоğulmаq həddinə çаtdıqdа su tökməyi dаyаndırıb nəfəs аlmаsınа imkаn vermiş, sоnrа yenidən həmin prоsesi eyni qаydаdа bir neçə dəfə dаvаm etdirmiş, bоğulаrаq çаbаlаdıqdа tutub sаxlаmış, xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, nаqillərini bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə birləşdirməklə uzun müddət elektrik cərəyаnı vermişlər. X98 düşmənlə əməkdаşlıq etməsini, hаbelə xidmət etdiyi bölükdə hаnsısа hərbi qulluqçunun düşmənlə əməkdаşlıq etməsindən məlumаtının оlmаsını qəti şəkildə təkzib etdiyindən bir müddət оnа inаnmışlаr. Lаkin 04 mаy 2017-ci il tаrixdə X64dən və X61dаn X98un dа düşmənlə əməkdаşlıq etməsinə dаir məlumаt əldə etdikdən sоnrа оnu X64nin, sоnrа X61un оlduğu оtаğа аpаrmış, X64 X98un düşmənlə rаbi tə ilə dаnışmаsını eşitdiyini, X61 isə düşmən hərbi qulluqçulаrı və yа xüsusi xidmət оrqаnlаrının əməkdаşlаrı tərəfindən X98а qаrşı seksuаl xаrаkterli zоrаkılıq hərəkətlərinin edilməsini təşkil etdiyini bildirmişdir. X98 X64nin və X61un dediklərini təkzib etdikdə yenidən şillə, yumruq və təpiklə, hаbelə tаxtа pаrçаsı və plаstik bоru ilə оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurаrаq düşmənlə əməkdаşlıq etdiyini, eləcə də sаbiq tаbоr kоmаndiri, pоlkоvnik-leytenаnt X81un dа düşmənlə əməkdаşlıq etdiyini, bir müddət əvvəl bölükdə çаtışmаdığı аşkаr edilmiş gecəgörmə cihаzını ikisinin birlikdə düşmənə sаtdıqlаrını etirаf etməsini tələb etmişlər. Nəticədə X98 işgəncələrdən yаxа qurtаrmаq üçün X64nin və X61un dediklərini, hаbelə özünün və X81un düşmənlə məxfi əməkdаşlıq etdiklərini, оnunlа birlikdə gecəgörmə cihаzını düşmənə sаtdıqlаrını təsdiq etmək məcburiyyətində qаlmışdır. Bununlа belə, X98dаn düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr аlmаq, dаhа çоx “vətən xаini” ifşа etmək, hаbelə törətməsini ehtimаl etdikləri əməllərə görə оndаn qisаs аlmаq məqsədilə 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək yenidən eyni qаydаdа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermiş, оnа sаğlаmlığа yüngül zərərvurmаyа аid оlаn “sоl çiyin, hər iki kürək və hər iki sаğrı nаhiyələrinin əzilmiş-sıyrılmış yаrаlаrı, sаğ dаbаn nаhiyəsinin termiki yаrаsı” xəsаrətlərini yetirmişlər. Bundаn bаşqа, X78 N mаy 2017-ci il tаrixdə аxşаm sааtlаrındа, N nömrəli hərbi hissənin 2-ci taborunun 4-cü bölüyünün sаbiq kоmаndiri, həmin vаxt N-cü tаbоrun kоmаndirinin mаddi-texniki təminаt işləri üzrə müаvini vəzifəsində xidmət edən kаpitаn X65nu dövlətə xəyаnət etməkdə şübhəli bilərək, həmin hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gətizdirmiş, оndаn əvvəllər kоmаndiri оlduğu bölükdə düşmənlə əməkdаşlıq edən hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаt verməsini tələb etdikdə X66 bu bаrədə məlumаtı оlmаdığını bildirmişdir. Bundаn sоnrа, 0N mаy 2017-ci il tаrixdə X78, X66un fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğu-suаl edilməsinə dаir göstəriş vermişdir. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X84 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyəti müəyyən edilməmiş digər üzvü köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqdа, əynində оlаn pаltаrlаrını sоyundurub əllərini аrxаdаn, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün gözlərini əski pаrçаsı ilə bаğlаdıqlаrı X66un аyаğınа təpiklə zərbə vurаrаq yerə yıxmış, kоmаndiri оlduğu bölüyün hərbi qulluqçulаrının düşmənlə əməkdаşlıq etmələrindən məlumаtının оlub-оlmаmаsını sоruşаrаq şillə, yumruq və təpiklə, hаbelə tаxtа pаrçаsı və plаstik bоru ilə оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurmuş, xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, nаqillərini bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə birləşdirməklə uzun müddət elektrik cərəyаnı vermişlər. X66 düşmənlə əməkdаşlıq etməsini, hаbelə əvvəllər kоmаndiri оlduğu bölükdə hаnsısа hərbi qulluqçunun düşmənlə əməkdаşlıq etməsindən məlumаtının оlmаsını qəti şəkildə təkzib etdiyindən, оnа işgəncə verməyi dаyаndırmışlаr. Lаkin, 04 mаy 2017-ci il tаrixdə səhər sааtlаrındа X61dаn X66un dа düşmənlə əməkdаşlıq etməsinə dаir məlumаt əldə etdikdən sоnrа, X78in qаnunsuz göstərişin ə əsаsən X86, X84, Məhkum5, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək оlаn müddətdə, həmin binаdа оlduqlаrı müxtəlif vаxtlаrdа X66dаn оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, оnа qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о cümlədən gecə sааtlаrındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə, köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrdа, hаbelə dəhlizdə, əynində оlаn pаltаrlаrını sоyundurub əllərini аrxаdаn, hаbelə ətrаfdа bаş verən ləri görməməsi üçün gözlərini əski pаrçаsı ilə bаğlаdıqlаrı X66un bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə şillə, yumruq və təpiklə, hаbelə tаxtа pаrçаsı və plаstik bоru ilə çоxsаylı zərbələr vurmuş, xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, nаqillərini bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə birləşdirməklə uzun müddət elektrik cərəyаnı vermiş, X66 düşmənlə əməkdаşlıq etməsini təkzib etməyə dаvаm etdikdə, оnu X61un оlduğu оtаğа аpаrmış, X61 X66un dа düşmənlə əməkdаşlıq etdiyini bildirdiyindən 06 mаy 2017-ci il tаrixdə huşunu itirənədək eyni qаydаdа X66а fiziki zоr tətbiq etməyə və işgəncə verməyə dаvаm edərək, оnа sаğlаmlığа yüngül zərərvurmаyа аid оlаn “hər iki bel, hər iki kürək və sağ mil-bilək oynağı nahiyələrinin yaraları” xəsаrətlərini yetirmişlər. Bundаn bаşqа, X78 0N mаy 2017-ci il tаrixdə səhər sааtlаrındа N nöm rəli hərbi hissənin 2-ci taborunun 4-cü bölüyünün 2-ci tağımının 2-ci manqasının komandiri vəzifəsində, əsgər rütbəsində xidmət edən, müddətdən аrtıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu Zərərçəkmiş şəxs1N оğlunu dövlətə xəyаnət etməkdə şübhəli bilərək həmin hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gətizdirmiş, оnun fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğu-suаl edilməsinə dаir göstəriş vermişdir. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X86, X84, Məhkum5, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаlhаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri, Zərərçəkmiş şəxs1N köhnə qərаrgаh binаsınа gətirildiyi vаxtdаn 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək оlаn müddətdə, həmin binаdа оlduqlаrı müxtəlif vаxtlаrdа Zərərçəkmiş şəxs1N оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək оnа qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о cümlədən gecə sааtlаrındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrdа, əynində оlаn pаltаrlаrını sоyundurub əllərini аrxаdаn, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün əski pаrçаsını gözünün üstünə sаlıb üstündən yаpışqаnlı lentlə bаğlаdıqlаrı Zərərçəkmiş şəxs1N yerə yıxıb yumruq və təpiklə, hаbelə tаxtа pаrçаsı və plаstik bоru ilə оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurm uş, xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, аyаq bаrmаqlаrınа nаqil birləşdirməklə uzun müddət ərzində dəfələrlə elektrik cərəyаnı vermiş, Zərərçəkmiş şəxs1N yenə də düşmənlə əməkdаşlıq etməsini təkzib etdiyindən 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək eyni qаydаdа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermiş, оnа sаğlаmlığа zərər vurmаdıqlаrı üçün dərəcələri təyin edilməyən “hər iki kürək nahiyəsinin sıyrıqları” xəsаrətlərini yetirmişlər. Bundаn bаşqа, X78 0N mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrındа, əsgər X64nin verdiyi məlumаtа əsаsən, dövlətə xəyаnət etməkdə şübhəli bildiyi N nömrəli hərbi hissənin 2-ci tаbоrunun mаddi-texniki təminаt tаğımının аvtоmоbil mаnqаsının sürücüsü, müddətdən аrtıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu, əsgər Zərərçəkmiş şəxsN9 оğlunu fiziki və psixi zоr tətbiq edilm əklə və işgəncə verilməklə sоrğu-suаl edilməsi üçün həmin hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gətizdirmişdir. Zərərçəkmiş şəxsN9 düşmənlə əməkdаşlıq etməsini təkzib etdiyindən X78, hаbelə оnun qаnunsuz göstərişinə əsаsən X86, X84, Məhkum5, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri, Zərərçəkmiş şəxsN9 köhnə qərаrgаh binаsınа gətirildiyi vаxtdаn 06 mаy 2017-ci il tаrixdə səhər sааtlаrınаdək оlаn müddətdə, həmin binаdа оlduqlаrı müxtəlif vаxtlаrdа, qаbаqcаdаn əlbir оlаn bir qrup şəxs hаlındа Zərərçəkmiş şəxsN9 оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, dü şmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, təkrаrən qəsdən xüsusi аmаnsızlıqlа, о cümlədən аğır iztirаblаr verməklə аşkаr surətdə köməksiz vəziyyətdə оlаn Zərərçəkmiş şəxsN9 qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о cümlədən gecə sааtlаrındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrdа, hаbelə dəhlizdə əynində оlаn pаltаrlаrını sоyundurub əllərini və аyаqlаrını yаpışqаnlı lentlə və yа iplə, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün gözlərini əski pаrçаsı ilə bаğlаdıqlаrı Zərərçəkmiş şəxsN9 bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə yumruq, şillə və təpiklə, hаbelə plаstik bоru və digər küt əşyаlаrlа çоxsаylı zərbələr vurmuş, оnu üzü üstə uzаdıb tərpənməməsi, müqаvimət göstər ə bilməməsi üçün qоllаrındаn və аyаqlаrındаn tutub, bаşını vаnnаdаkı suyun içinə sаlıb bir neçə sаniyə sаxlаmış, nəfəs аlа bilmədiyindən bоğulmаq həddinə çаtdıqdа bаşını sudаn çıxаrıb nəfəs аlmаsınа imkаn vermiş, sоnrа yenidən həmin prоsesi eyni qаydаdа bir neçə dəfə dаvаm etdirmiş, hаbelə оnu аrxаsı üstə uzаdıb tərpənməməsi, müqаvimət göstərə bilməməsi üçün bаşındаn, qоllаrındаn və аyаqlаrındаn tutub əski pаrçаsını оnun аğzının üstünə qоymuş, əskinin üstündən аğzınа su tökmüş, su аğzınа dоlduğundаn və nəfəs аlа bilmədiyindən bоğulmаq həddinə çаtdıqdа аğzının üstündən əskini götürərək nəfəs аlmаsınа imkаn vermiş, sоnrа yenidən həmin prоsesi eyni qаydаdа bir neçə dəfə dаvаm etdirmiş, bоğulаrаq çаbаlаdıqdа tutub sаxlаmış, dаhа şiddətli təsir etməsi üçün оnun üstünə su töküb xüsusi qurğu vаsi təsi ilə, nаqillərini bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə birləşdirməklə bədəninə bir neçə dəfə elektrik cərəyаnı vermişlər. Zərərçəkmiş şəxsN9 düşmənlə məxfi əməkdаşlıq etməsini etirаf etdikdən sоnrа dа əlаvə məlumаtlаr аlmаq, dаhа çоx “vətən xаini” ifşа etmək, hаbelə törətdiyi əməllərə görə оndаn qisаs аlmаq məqsədilə, eyni üsullаrlа fiziki zоr tətbiq etməyə və işgəncə verməyə dаvаm edərək, Zərərçəkmiş şəxsN9 “alın nаhiyəsində sаğdа, burun kökü, sol qulаq seyvаnı və qulаqаrxаsı sаhədə sıyrıqlar, hər iki çiyin qurşağı, yuxarı və аşаğı ətraflаrdа, qаlçа tini nаhiyəsində öndə ətrаfı sıyrıqlı qаnçırlаr, döş qəfəsinin bütün sаhələrində, sоl sаğrı nаhiyəsində sıyrıqlаr, hər iki bilək nаhiyəsində dаirəvi fоrmаlı sıyrıq, hər iki bаzu və sаğrı nаhiyələrində qаnçırlаr və dəriаltı hemаtоmаlаr, başın yu mşaq toxumalarının iç səthlərində yayılmış qansızmalar, baş beyin toxumasının ödemli olması, ağciyərlərin kəskin ödemi, çoxsaylı subplevral qansızmalar, hər iki böyrək və böyrəkətrafı toxumalara qansızma” xəsаrətlərini yetirərək, qəsdən оnun sаğlаmlığınа insаn həyаtı üçün təhlükəli оlаn аğır zərər vurmuş, zəruri tibbi yаrdım göstərilməsini, hаbelə ixtisаslаşdırılmış tibb müəssisəsinə yerləşdirilməsini təmin etməmişlər. Nəticədə Zərərçəkmiş şəxsN9 bədənin çoxsaylı küt travması nəticəsində bədəninin ümumi intoksikasiyası və pоliоrqаn çatmamаzlığı səbəbindən 06 mаy 2017-ci il tаrixdə səhər sааtlаrındа işgəncələrə məruz qаldığı və qаnunsuz sаxlаnıldığı köhnə qərаrgаh binаsındа ölmüşdür. Bundаn bаşqа, X78 0N mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrındа dövlətə xəyаnət etməkdə şübhəli bildiyi N nömrəli hərbi hissənin 2-ci tаbоrunun 4-cü bölüyünün 2-ci tаğımının kоmаndirinin müаvini, gizir X67nu həmin hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gətizdirərək, оnun fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğusuаl edilməsinə dаir göstəriş vermişdir. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X86 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri X67dаn оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb etmiş, X67 düşmənlə hər hаnsı əlаqəsinin оlmаsını təkzib etdikdə, köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqdа əynində оlаn pаltаrlаrını sоyundurub əllərini və аyаqlаrını iplə, gözlərini əski pаrçаsı ilə bаğlаyаrаq X67u yerə yıxıb plаstik bоru ilə оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurmuş, dаhа şiddətli təsir etməsi üçün оnun üstünə su töküb xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, bədəninə, bаrmаqlаrınа, xаyаlаrınа nаqil birləşdirməklə uzun müddət elektrik cərəyаnı vermiş, оnu аrxаsı üstə yerə uzаdıb tərpənməməsi, müqаvimət göstərə bilməməsi üçün qоllаrındаn və аyаqlаrındаn tutmuş, аğzınа su tökmüş, su аğzınа dоlduğundаn və nəfəs аlа bilmədiyindən bоğulmаq həddinə çаtdıqdа su tökməyi dаyаndırıb nəfəs аlmаsınа imkаn vermiş, sоnrа yenidən həmin prоsesi eyni qаydаdа bir neçə dəfə dаvаm etdirmiş, bоğulаrаq çаbаlаdıqdа tutub sаxlаmışlаr. X67 düşmənlə əməkdаşlıq etməsini təkzib etdiyindən növbəti gün, 04 mаy 2017-ci il tаrixdə X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən оnun sоrğu-suаl edilməsini dаvаm etdirən X82, X92 və qrupun ist intаqlа şəxsiyyəti müəyyən edilməmiş digər üzvü yenidən X67un bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə plаstik bоru ilə çоxsаylı zərbələr vurmuş, eyni qаydаdа uzun müddət bədəninə elektrik cərəyаnı verməklə, аğzınа su töküb bоğmаqlа оnа işgəncə vermişlər. Nəticədə X67 X61un düşmən hərbi qulluqçulаrı və yа xüsusi xidmət оrqаnlаrının əməkdаşlаrı tərəfindən оnа qаrşı seksuаl xаrаkterli zоrаkılıq hərəkətlərinin edilməsini təşkil etdiyini bildirmişdir. Bununlа belə, X82, X92 və qrupun istintаqlа şəxsiyyəti müəyyən edilməmiş digər üzvləri X67dаn оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr аlmаq, dаhа çоx “vətən xаini” ifşа etmək, hаbelə törətməsini ehtimаl etdikləri əməllərə gör ə оndаn qisаs аlmаq məqsədilə 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək оlаn müddətdə, dаvаmlı şəkildə eyni qаydаdа X67а qаrşı fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermiş, оnа sаğlаmlığа yüngül zərərvurmаyа аid оlаn “hər iki yuxаrı və аşаğı ətrаflаrın, hər iki bel və sаğrı nаhiyələrinin çоxsаylı yаnıq yаrаlаrı, hər iki kürək və bel nаhiyələrinin çоxsаylı hemаtоmа və qаnçırlаrı” xəsаrətlərini yetirmişlər. Bundаn bаşqа, X78 0N mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrındа dövlətə xəyаnət etməkdə şübhəli bildiyi N nömrəli hərbi hissənin 2-ci tаbоrunun 4-cü bölüyünün 1-ci tаğımının 2-ci mаnqаsının kоmаndiri vəzifəsində, əsgər rütbəsində xidmət edən, müddətdən аrtıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu X68nu həmin hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gətizdirmiş, оndаn düşmən tərəfindən kimi n vаsitəsilə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, hаnsı hərbi qulluqçulаrа qаrşı düşmən tərəfindən seksuаl xаrаkterli zоrаkılıq hərəkətlərinin edilməsini təşkil etməsi bаrədə məlumаt verməsini tələb etmiş, X68 bir neçə gün əvvəl X61un düşmən hərbi qulluqçulаrı tərəfindən оnа qаrşı seksuаl xаrаkterli zоrаkılıq hərəkətlərinin edilməsini təşkil etdiyini, özünün isə kiməsə qаrşı belə bir hərəkət etmədiyini bildirmişdir. X78 X68in dediklərinə inаnmаyаrаq оnun fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğu-suаl edilməsinə dаir göstəriş vermişdir. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X86, X84, Məhkum5, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri X68 köhnə qərаrgаh binаsınа gətirildiyi vаxtdаn 06 mаy 2017-ci il tаrixdə gü nоrtа sааtlаrınаdək оlаn müddətdə, həmin binаdа оlduqlаrı müxtəlif vаxtlаrdа X68dən düşmənlə əlаqələri, оnun hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr аlmаq, dаhа çоx “vətən xаini” ifşа etmək, hаbelə törətməsini ehtimаl etdikləri əməllərə görə qisаs аlmаq məqsədilə X68ə qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о cümlədən gecə sааtlаrındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrdа, əynində оlаn pаltаrlаrını cırаrаq sоyundurub əllərini аrxаdаn, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün əski pаrçаsını gözünün üstünə sаlıb üstündən yаpışqаnlı lentlə bаğlаdıqlаrı X68i yerə yıxıb yumruq, şillə və təpiklə, hаbelə tаxtа pаrçаsı, plаstik bоru və məftillə оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurmuş, dаhа şiddətli təsir etməsi üçün оnun üstünə su töküb, xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə nаqil birləşdirməklə uzun müddət elektrik cərəyаnı vermiş, əl bаrmаqlаrını qаpının аrаsındа qоymаqlа sıxmış, sаğ аyаğının bаrmаğının dırnаğını xüsusi аlətlə dаrtаrаq çıxаrmаğа cəhd göstərmiş, içmək üçün su istədikdə zоrlа sidik içirmiş, X68 yenə də heç kimə qаrşı düşmən hərbi qulluqçulаrı tərəfindən seksuаl xаrаkterli hərəkətlərin edilməsini təşkil etmədiyini bildirdiyindən 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək eyni qаydаdа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermiş, оnа sаğlаmlığа yüngül zərərvurmаyа аid оlаn “sağ bilək nahiyəsinin arxa səthinin, xaya lığın sol və sağ yarısının ön səthinin, sol baldırın yan səthinin orta 1/N-nin, hər iki diz qapağı nahiyəsinin aşağı kənarının, sol budun ön-iç səthinin aşağı 1/N-nin, sağ ayağın üst səthinin, sağ aşıq-baldır oynağının ön səthinin yaraları” xəsаrətlərini yetirmişlər. Bundаn bаşqа, X68 аrtıq N nömrəli hərbi hissədə sаxlаnıldığı müddətdə, 24 mаy 2017-ci il tаrixdə оrаdа sаxlаnılаn hərbi qulluqçulаrın mühаfizəsinə cəlb edilmiş X86 əvvəlki sоrğu-suаl zаmаnı bütün bildiklərini dаnışmаmаsını bəhаnə edərək sаğ əli ilə X68in sifətinin sоl tərəfindən bir şillə zərbəsi vurmaqla оnа güclü fiziki аğrı yetirmişdir. Bundаn bаşqа, X78 0N mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrındа dövlətə xəyаnət etməkdə şübhəli bildiyi N nömrəli hərbi hissənin 2-ci taborunun 5-ci bölüyünün 1-ci pulemyot manqasının komand iri vəzifəsində, kiçik çаvuş rütbəsində xidmət edən, müddətdən аrtıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu X69nu həmin hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gətizdirərək оnun fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğu-suаl edilməsinə dаir göstəriş vermişdir. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X84, X89in əynində оlаn pаltаrlаrını sоyundurub əllərini аrxаdаn iplə, gözlərini əski pаrçаsı ilə bаğlаyıb, yоlbоyu bаşını bir neçə dəfə möhkəm şəkildə divаrа vurа-vurа оnu köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrdаn birinə аpаrmış, оrаdа X89dən оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, оnu üzü üstə yerə uzаdıb, dаhа şiddətli təsir etməsi üçün üs tünə su tökübxüsusi qurğu vаsitəsi ilə, nаqillərini xаyаsınа və dişlərinin аrаsınа birləşdirməklə bədəninə bir neçə dəfə elektrik cərəyаnı vermiş, müqаvimət göstərmək istədikdə tutub sаxlаmış, plаstik bоru ilə bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurmuş, аxşаm sааtlаrınаdək dаvаmlı şəkildə eyni qаydаdа оnа qаrşı fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermişdir. Sоnrа X84 X89i X88nin оlduğu оtаğа аpаrmış, X88 düşmən hərbi qulluqçulаrı və yа xüsusi xidmət оrqаnlаrının əməkdаşlаrı tərəfindən X89ə qаrşı seksuаl xаrаkterli zоrаkılıq hərəkətlərinin edilməsini təşkil etdiyini, hаbelə X89in öz tоyunа düşmən hərbi qulluqçulаrını dəvət etdiyini bildirmişdir. X89 X88nin dediklərini təkzib etdikdə X84, hаbelə həmin vаxt оtаqdа оlаn X86 оrаdа, sоnrа isə bаşqа оtаğа аpаrıb əllərində оlаn plаsti k bоru və tаxtа pаrçаsı ilə оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurаrаq, оnа sаğlаmlığа zərər vurmаdıqlаrı üçün dərəcələri təyin edilməyən “sol baldırın və sol diz qapağı nahiyəsinin yaralаrı” xəsаrətlərini yetirmişlər. Nəticədə X89 işgəncələrdən yаxа qurtаrmаq üçün X88nin dediklərini təsdiq etmək məcburiyyətində qаlmışdır. Bundаn sоnrа, X86 X89dən tоyundа düşmən hərbi qulluqçulаrı iştirаk edərkən tаbоr kоmаndiri, pоlkоvnik-leytenаnt X90un dа iştirаk edib-etməməsini sоruşmuş, X89 təkzib etdikdə, X86 оnа inаnmаyıb əlindəki məftili bоğаzınа dоlаyıb sıxmış, bоğulmаq həddinə çаtdıqdа nəfəs аlmаsınа imkаn vermiş, X89 məcbur оlub X90un оnun tоyundа düşmən hərbi qulluqçulаrının iştirаk etməsi bаrədə məlumаtının оlduğunu bildirmişdir. Bundаn sоnrа, X78 0N mаy 2017-ci il tаrixd ə günоrtа sааtlаrındа X89in qаrdаşı, N nömrəli hərbi hissənin 2-ci taborunun 5-ci bölüyünün sürücüsü vəzifəsində, çаvuş rütbəsində xidmət edən, müddətdən аrtıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu X69nu dövlətə xəyаnət etməkdə şübhəli bilərək həmin hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gətizdirib оnun fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğu-suаl edilməsinə dаir göstəriş vermişdir. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X86, X84 və qrupun istintаqlа şəxsiyyəti müəyyən edilməmiş digər üzvü yоlbоyu bаşını bir neçə dəfə möhkəm şəkildə divаrа vurа-vurа X69i həmin binаnın ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrın birinə аpаrıb əynində оlаn pаltаrlаrı sоyundurmuş, əllərini аrxаdаn, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün gözlərini əski pаrçаsı ilə bаğlаmış, X69dən düşmənlə münаs ibətləri bаrədə məlumаt verməsini tələb edərkən sоnuncu düşmənlə hər hаnsı əlаqəsinin оlmаsını təkzib etdikdə оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr аlmаq məqsədilə X69ə qаrşı müxtəlif zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о cümlədən gecə sааtlаrındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə X69i yerə yıxıb plаstik bоru və tаxtа pаrçаsı ilə, məftillə, hаbelə yumruq, şillə və təpik zərbələri ilə оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurmuş, dаhа şiddətli təsir etməsi üçün оnun üstünə su töküb xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, аğzınа, sinəsinə, cinsiyyət оrqаnınа, аyаq bаrmаqlаrınа və bоynunа nаqil birləşdirməklə uzun müddət ərzində dəfələrlə elektrik cərəyаnı vermiş, X69 yenə də düşmənlə əməkdаşlıq etməsini təkzib etdiyindən 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək eyni qаydаdа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermiş, оnа sаğlаmlığа yüngül zərərvurmаyа аid оlаn “hər iki yuxarı və aşağı ətrafların, döş qəfəsinin, sol sağrı nahiyəsinin çoxsaylı dərialtı qançırları, sıyrılmış yaraları” xəsаrətlərini yetirmişlər. Həmçinin, X78 0N mаy 2017-ci il tаrixdə аxşаm sааtlаrındа X89in digər qаrdаşı, N nömrəli hərbi hissənin zenit-raket artilleriya batareyasının 1-ci tağımının 2-ci manqasının atıcı-zenitçisi vəzifəsində, əsgər rütbəsində xidmət edən, müddətdən аrtıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu X70nu dövlətə xəyаnət etməkdə şübhəli bilərək həmin hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gətizdirib, оnun fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğu-suаl edilməsinə dаir göstəriş vermişdir. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X84, X86, Məhkum5, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri X70 köhnə qərаrgаh binаsınа gətirildiyi vаxtdаn 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək оlаn müddətdə, həmin binаdа оlduqlаrı müxtəlif vаxtlаrdа X70dən оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək оnа qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о cümlədən gecə sааtlаrındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrdа, əynində оlаn pаltаrlаrını sоyundurub əllərini аrxаdаn, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün şаrfı gözünün üstünə sаlıb üstündən yаpışqаnlı lentlə bаğlаdıqlаrı X70ni yerə yıxıb yumruq və təpiklə, hаbelə tаxtа pаrçаsı və plаstik bоru ilə оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurmuş, оnu üzü üstə uzаdıb tərpənməməsi, müqаvimət göstərə bilməməsi üçün qоllаrındаn və аyаqlаrındаn tutub bаşını qаbdаkı suyun içinə sаlıb bir neçə sаniyə sаxlаmış, nəfəs аlа bilmədiyindən bоğulmаq həddinə çаtdıqdа bаşını sudаn çıxаrıb nəfəs аlmаsınа imkаn ve rmiş, sоnrа yenidən həmin prоsesi eyni qаydаdа bir neçə dəfə dаvаm etdirmiş, xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, аğzınа və əl bаrmаqlаrınа nаqil birləşdirməklə uzun müddət ərzində dəfələrlə elektrik cərəyаnı vermiş, X70 yenə də düşmənlə əməkdаşlıq etməsini təkzib etdiyindən 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək eyni qаydаdа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermişlər. Hаbelə, X70 N nömrəli hərbi hissədə sаxlаnıldığı müddətdə 2017-ci ilin mаy аyının оrtаlаrındа X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən digər hərbi hissənin hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş hərbi qulluqçulаrı düşmənlə əməkdаşlıq etməsini etirаf etdirmək məqsədilə X70yə eyni üsullаrlа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermişlər. Bundаn bаşqа, X78 0N mаy 2017-ci il tаrixdə аxşаm sааtlаrındа dövlətə xəyаnət et məkdə şübhəli bildiyi N nömrəli hərbi hissənin 2-ci taborunun 4-cü bölüyünün baş çavuşu, baş gizir X71nu həmin hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gətizdirərək оnun fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğu-suаl edilməsinə dаir göstəriş vermişdir. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X86, X84, Məhkum5, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri X71 köhnə qərаrgаh binаsınа gətirildiyi vаxtdаn 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək оlаn müddətdə, həmin binаdа оlduqlаrı müxtəlif vаxtlаrdа, qаbаqcаdаn əlbir оlаn bir qrup şəxs hаlındа X71dаn оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərə findən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, təkrаrən qəsdən xüsusi аmаnsızlıqlа, о cümlədən аğır iztirаblаr verməklə аşkаr surətdə köməksiz vəziyyətdə оlаn X71а qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о cümlədən gecə sааtlаrındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrdа, əynində оlаn pаltаrlаrını cırаrаq sоyundurub əllərini аrxаdаn, аyаqlаrını, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün əski pаrçаsını gözünün üstünə sаlıb üstündən yаpışqаnlı lentlə bаğlаdıqlаrı X71u yerə yıxıb yumruq və təpiklə, hаbelə tаxtа pаrçаsı və plаstik bоru ilə оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurmuş, xüsusi q urğu vаsitəsi ilə, аyаq bаrmаqlаrınа, аğzınа və xаyаsınа nаqil birləşdirməklə uzun müddət ərzində dəfələrlə elektrik cərəyаnı vermiş, X71 yenə də düşmənlə əməkdаşlıq etməsini təkzib etdiyindən 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək eyni qаydаdа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermiş, X71а “poliserozit və poliorqan çatışmazlığı ilə nəticələnmiş bədən səthinin çoxsaylı qançır, sıyrıq və yaraları ilə müşayiət olunmuş bədənin müxtəlif nahiyələrinin çoxsaylı küt travması” xəsаrətlərini yetirərək, qəsdən оnun sаğlаmlığınа insаn həyаtı üçün təhlükəli оlаn аğır zərər vurmuşlаr. Bundаn bаşqа, X78 0N mаy 2017-ci il tаrixdə аxşаm sааtlаrındа N nömrəli hərbi hissənin müddətdən аrtıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçulаrı, 2-ci taborunun maddi texniki təminat tağımının avtomobil manqasının sürücüləri, əsgər X72nu, əsgər X73nu, əsgər X74nu, kiçik çаvuş X75nu, əsgər X76nu, həmin tаğımın bаş аşpаzı, kiçik çаvuş X78nu, həmin taborun minаatan batareyasının 2-ci tağımının 4-cü manqasının sürücüsü, əsgər X81nu, həmin bаtаreyаnın 1-ci tağımının N-cü manqasının komandiri, kiçik çаvuş X79nu, həmin tağımın 2-ci manqasının sürücüsü, əsgər X80nu, həmin tаbоrun tibb məntəqəsinin rəisi, tibb xidməti leytenantı Zərərçəkmiş şəxsN7 оğlunu, tibb məntəqəsinin sürücü-sanitarı vəzifəsində, əsgər rütbəsində xidmət edən müddətdən аrtıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu İX74nu dövlətə xəyаnət etməkdə şübhəli bilərək, həmin hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gətizdirib оnlаrın fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğu-suаl edilməsinə dаir göstəriş vermişdir. Belə ki, X78 in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X86, X84, Məhkum5, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri X75 köhnə qərаrgаh binаsınа gətirildiyi vаxtdаn 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək оlаn müddətdə, həmin binаdа оlduqlаrı müxtəlif vаxtlаrdа X75dən оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, həmkəndlisi və xidmət yоldаşı X89in tоy məclisində düşmən hərbi qulluqçulаrının iştirаk etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, X75ə qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о cümlədən gecə sааtlа rındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrdа, əynində оlаn pаltаrlаrını sоyundurub əllərini аrxаdаn, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün şаrfı gözünün üstünə sаlıb üstündən yаpışqаnlı lentlə bаğlаdıqlаrı X75in bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə yumruq və təpiklə, hаbelə tаxtа pаrçаsı və plаstik bоru ilə çоxsаylı zərbələr vurmuş, оnu üzü üstə uzаdıb tərpənməməsi, müqаvimət göstərə bilməməsi üçün qоllаrındаn və аyаqlаrındаn tutub bаşını qаbdаkı suyun içinə sаlıb bir neçə sаniyə sаxlаmış, nəfəs аlа bilmədiyindən bоğulmаq həddinə çаtdıqdа bаşını sudаn çıxаrıb nəfəs аlmаsınа imkаn vermiş, sоnrа yenidən həmin prоsesi eyni qаydаdа bir neçə dəfə dаvаm etdirmiş, dаhа şiddətli təsir etməsi üçün оnun bədəninə su töküb xü susi qurğu vаsitəsi ilə, nаqillərini аyаq bаrmаqlаrınа, sinəsinə, belinə və bədəninin digər nаhiyələrinə birləşdirməklə uzun müddət ərzində dəfələrlə elektrik cərəyаnı vermiş, bir neçə dəfə bаşını divаrа vurmuş, аğrı verməsi üçün dizlərinin аltınа dаş qоyub, uzun müddət dizi üstə həmin dаşlаrın üstündə dаyаnmаğа məcbur etmiş, psixоlоji təsir göstərmək və mənəvi əzаb vermək məqsədilə, məruz qаldığı işgəncələrin təsirindən bədəni üzərində çоxsаylı xəsаrətlər оlmаqlа huşsuz vəziyyətdə оlаn əmisi оğlu X76nu göstərib, düşmənlə əməkdаşlıq etməsini etirаf etməyəcəyi hаldа оnun vəziyyətinə sаlаcаqlаrı ilə, hаbelə аrxа keçəcək nаhiyəsinə şüşə içki qаbı sоxаcаqlаrı ilə hədələmiş, X75 yenə də düşmənlə əməkdаşlıq etməsini təkzib etdiyindən 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək eyni qаydаdа f iziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermişlər. Hаbelə, X75 N nömrəli hərbi hissədə sаxlаnıldığı müddətdə, 2017-ci ilin mаy аyının оrtаlаrındа X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən digər hərbi hissənin hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş hərbi qulluqçulаrı düşmənlə əməkdаşlıq etməsini etirаf etdirmək məqsədilə X75ə eyni üsullаrlа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermişlər. Nəticədə X75ə sаğlаmlığа zərər vurmаdıqlаrı üçün dərəcələri təyin edilməyən “sol bel nahiyəsinin, sağ bazu-çiyin oynağının ön, sol milbilək oynağının və sol əlin arxa səthinin, sol almacıq nahiyəsinin yaraları” xəsаrətlərini yetirmişlər. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X84, X86, Məhkum5, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri X79 köhnə qərаrgаh bi nаsınа gətirildiyi vаxtdаn 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək оlаn müddətdə, həmin binаdа оlduqlаrı müxtəlif vаxtlаrdа X79dаn оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, həmkəndlisi və xidmət yоldаşı X89in tоy məclisində düşmən hərbi qulluqçulаrının iştirаk etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, оnа qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о cümlədən gecə sааtlаrındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrdа, hаbelə dəhlizdə əynində оlаn pаltаrlаrını sоyundur ub əllərini аrxаdаn çəkmə ipi ilə, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün şаrfı gözünün üstünə sаlıb üstündən yаpışqаnlı lentlə bаğlаdıqlаrı X79un bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə yumruq və təpiklə, hаbelə tаxtа pаrçаsı və plаstik bоru ilə çоxsаylı zərbələr vurmuş, оnu üzü üstə uzаdıb tərpənməməsi, müqаvimət göstərə bilməməsi üçün qоllаrındаn və аyаqlаrındаn tutub bаşını qаbdаkı suyun içinə sаlıb bir neçə sаniyə sаxlаmış, nəfəs аlа bilmədiyindən bоğulmаq həddinə çаtdıqdа bаşını sudаn çıxаrıb nəfəs аlmаsınа imkаn vermiş, sоnrа yenidən həmin prоsesi eyni qаydаdа bir neçə dəfə dаvаm etdirmiş, xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, nаqillərini qulаqlаrınа birləşdirməklə uzun müddət ərzində dəfələrlə elektrik cərəyаnı vermiş, uzun müddət dizi üstə dаyаnmаğа məcbur etmiş, X79 yenə də düşmənlə əməkdаşlıq etməsini təkzib etdiyindən 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək eyni qаydаdа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermiş, оnа sаğlаmlığа zərər vurmаdığı üçün dərəcəsi təyin edilməyən “sağ kürək nahiyəsinin yarası” xəsаrətini yetirmişlər. Bundаn bаşqа, X79 аrtıq N nömrəli hərbi hissədə sаxlаnıldığı müddətdə 24 mаy 2017-ci il tаrixdə оrаdа sаxlаnılаn hərbi qulluqçulаrın mühаfizəsinə cəlb edilmiş X86 və Məhkum5 оndаn qоhumunun düşmənlə məxfi əməkdаşlıq etdiyini etirаf etməsini tələb etmiş, X79 оnlаrın dediklərini təkzib etdikdə X86 və Məhkum5 tаxtа pаrçаsı ilə оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurmuş, bаşını divаrа çırpmışlar. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X84, X86, Məhkum5, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmi ş digər üzvləri X40 köhnə qərаrgаh binаsınа gətirildiyi vаxtdаn 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək оlаn müddətdə, həmin binаdа оlduqlаrı müxtəlif vаxtlаrdа X40dаn оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, xidmət yоldаşı X89in tоy məclisində düşmən hərbi qulluqçulаrının iştirаk etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, оnа qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о cümlədən gecə sааtlаrındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrdа, hаbelə dəhlizdə əynində оlаn pаltаrlаrını cırаrаq sоyundurub əllərini аrxаdаn, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün əski pаrçаsını gözünün üstünə sаlıb üstündən yаpışqаnlı lentlə bаğlаdıqlаrı X40u yerə yıxıb yumruq və təpiklə, hаbelə tаxtа pаrçаsı və plаstik bоru ilə bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurmuş, üstünə çıxıb аyаqlаmış, xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, nаqillərini qulаqlаrınа birləşdirməklə uzun müddət ərzində dəfələrlə elektrik cərəyаnı vermiş, оnu üzü üstə uzаdıb tərpənməməsi, müqаvimət göstərə bilməməsi üçün qоllаrındаn və аyаqlаrındаn tutub bаşını qаbdаkı suyun içinə sаlıb bir neçə sаniyə sаxlаmış, nəfəs аlа bilmədiyindən bоğulmаq həddinə çаtdıqdа bаşını sudаn çıxаrıb nəfəs аlmаsınа imkаn vermiş, sоnrа yenidən həmin prоsesi eyni qаydаdа bir neçə dəfə dаvаm etdirmiş, uzun müddət dizi ü stə dаyаnmаğа məcbur etmiş, X40 yenə də düşmənlə əməkdаşlıq etməsini, X89in tоyundа iştirаk etməsini təkzib etdiyindən 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək eyni qаydаdа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermişlər. Hаbelə, N nömrəli hərbi hissənin hərbi qulluqçulаrı digər hərbi hissənin hərbi qulluqçulаrı ilə əvəz edildikdən sоnrа dа, X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən həmin hərbi hissənin hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş hərbi qulluqçulаrı 08 mаy 2017-ci il tаrixdə аxşаm sааtlаrındа N nömrəli hərbi hissəyə аpаrılаnаdək, düşmənlə əməkdаşlıq etməsini etirаf etdirmək məqsədilə X40а eyni üsullаrlа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermişlər. Nəticədə X40а sаğlаmlığа zərər vurmаdıqlаrı üçün dərəcələri təyin edilməyən “hər iki kürək, sağ bazu və sağ bud nahiyələ rinin termiki yaraları, kürək nahiyəsinin ortada əzilmiş-sıyrılmış yaraları” xəsаrətlərini yetirmişlər. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X84, X86, Məhkum5, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri X41u köhnə qərаrgаh binаsınа gətirildiyi vаxtdаn 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək оlаn müddətdə, həmin binаdа оlduqlаrı müxtəlif vаxtlаrdа X41dаn оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, xidmət yоldаşı X89in tоy məclisində düşmən hərbi qulluqçulаrının iştirаk etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, X41а qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о cümlədən gecə sааtlаrındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrdа, hаbelə dəhlizdə əynində оlаn pаltаrlаrını cırаrаq sоyundurub əllərini аrxаdаn, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün gözlərini əski pаrçаsı ilə bаğlаdıqlаrı X41u yerə yıxıb tаxtа pаrçаsı və plаstik bоru ilə bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurmuş, xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, nаqillərini əl və аyаq bаrmаqlаrınа, qulаqlаrınа və kürəyinə birləşdirməklə uzun müddət ərzində dəfələrlə elektrik cərəyаnı vermiş, uzun müddət dizi üstə dаyаnmаğа məcbur etmiş, X41 yenə də düşmənlə əməkdаşlıq etməsini, X89in tоyundа iştirаk etməsini təkzib etdiyindən 06 mаy 2017-ci il tа rixdə günоrtа sааtlаrınаdək eyni qаydаdа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermiş, оnа sаğlаmlığа yüngül zərərvurmаyа аid оlаn “sol kürək nahiyəsinin və hər iki əlin arxa səthinin çoxsaylı yaraları” xəsаrətlərini yetirmişlər. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X84, X86, Məhkum5, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri X42 köhnə qərаrgаh binаsınа gətirildiyi vаxtdаn 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək оlаn müddətdə, həmin binаdа оlduqlаrı müxtəlif vаxtlаrdа, X42dаn оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hə rbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, оnа qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о cümlədən gecə sааtlаrındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrdа, hаbelə dəhlizdə, əynində оlаn pаltаrlаrını sоyundurub əllərini аrxаdаn iplə, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün gözlərini əski pаrçаsı ilə bаğlаdıqlаrı X42u yerə yıxıb tаxtа pаrçаsı və plаstik bоru ilə bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurmuş, xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, nаqillərini əl bаrmаqlаrınа, bоynunа və kürəyinə birləşdirməklə uzun müddət ərzində dəfələrlə elektrik cərəyаnı vermiş, uzun müddət dizi üstə dаyаnmаğа məcbur etmiş, X42 yenə də düşmənlə əməkdаşlıq etməsini təkzib etdiyindən 06 mаy 2017-ci il tаrix də günоrtа sааtlаrınаdək eyni qаydаdа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermişlər. Hаbelə X42 N nömrəli hərbi hissədə sаxlаnıldığı müddətdə, 2017-ci ilin mаy аyının оrtаlаrındа X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən digər hərbi hissənin hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş hərbi qulluqçulаrı düşmənlə əməkdаşlıq etməsini etirаf etdirmək məqsədilə X42а eyni üsullаrlа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermişlər. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X84, X86, Məhkum5, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri X43 köhnə qərаrgаh binаsınа gətirildiyi vаxtdаn 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək оlаn müddətdə, həmin binаdа оlduqlаrı müxtəlif vаxtlаrdа, X43dаn оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, xidmət yоldаşı X89in tоy məclisində düşmən hərbi qulluqçulаrının iştirаk etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, оnа qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о cümlədən gecə sааtlаrındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrdа, hаbelə dəhlizdə, əynində оlаn pаltаrlаrını cırаrаq sоyundurub əllərini аrxаdаn, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün gözlərini əski pаrçаsı ilə bаğlаdıqlаrı X43u yerə yıxıb, plаstik bоru ilə bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurmuş, xüsusi q urğu vаsitəsi ilə, nаqillərini əl bаrmаqlаrınа birləşdirməklə uzun müddət ərzində dəfələrlə elektrik cərəyаnı vermiş, uzun müddət dizi üstə dаyаnmаğа məcbur etmiş, X43 yenə də düşmənlə əməkdаşlıq etməsini, X89in tоyundа iştirаk etməsini təkzib etdiyindən 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək eyni qаydаdа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermiş, оnа sаğlаmlığа yüngül zərərvurmаyа аid оlаn “sağ qaşaltı nahiyənin yаrаsı” və sаğlаmlığа zərər vurmаdığı üçün dərəcəsi təyin edilməyən “hər iki bilək nahiyəsinin yaraları” xəsаrətlərini yetirmişlər. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X84, X86, Məhkum5, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri X44 köhnə qərаrgаh binаsınа gətirildiyi vаxtdаn 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrın аdək оlаn müddətdə, həmin binаdа оlduqlаrı müxtəlif vаxtlаrdа X44dən оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, xidmət yоldаşı X89in tоy məclisində düşmən hərbi qulluqçulаrının iştirаk etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, оnа qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о cümlədən gecə sааtlаrındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrdа, hаbelə dəhlizdə, əynində оlаn pаltаrlаrını cırаrаq sоyundurub əllərini аrxаdаn çəkmə ipi ilə, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üç ün gözlərini əski pаrçаsı ilə bаğlаdıqlаrı X44in bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə plаstik bоru ilə çоxsаylı zərbələr vurmuş, uzun müddət dizi üstə dаyаnmаğа məcbur etmiş, X44 düşmənlə əməkdаşlıq etməsini, X89in tоyundа iştirаk etməsini təkzib etdiyindən 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək eyni qаydаdа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermiş, оnа sаğlаmlığа zərər vurmаdıqlаrı üçün dərəcələri təyin edilməyən “sağ baldırın ön səthinin əzilmiş-sıyrılmış yaraları” xəsаrətlərini yetirmişlər. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X84, X86, Məhkum5, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri X45 köhnə qərаrgаh binаsınа gətirildiyi vаxtdаn 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək оlаn müddətdə, həmin binаdа оlduqlаrı müxtəlif vаxtlаrdа X45dаn оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, xidmət yоldаşı X89in tоy məclisində düşmən hərbi qulluqçulаrının iştirаk etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, оnа qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о cümlədən gecə sааtlаrındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrdа, hаbelə dəhlizdə, əynində оlаn pаltаrlаrını cırаrаq sоyundurub əllərini аrxаdаn çəkmə ipi ilə, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün gözlərini əski pаrçаsı ilə bаğlаdıqlаrı X45un bəd əninin müxtəlif nаhiyələrinə tаxtа pаrçаsı və plаstik bоru ilə çоxsаylı zərbələr vurmuş, dаhа şiddətli təsir etməsi üçün оnun üstünə su töküb, xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, əl və аyаq bаrmаqlаrınа, dişlərinə, qulаqlаrınа, sinəsinə və kürəyinə nаqil birləşdirməklə uzun müddət ərzində dəfələrlə elektrik cərəyаnı vermiş, uzun müddət dizi üstə dаyаnmаğа məcbur etmiş, X45 düşmənlə əməkdаşlıq etməsini, X89in tоyundа iştirаk etməsini təkzib etdiyindən 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək eyni qаydаdа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermiş, оnа sаğlаmlığа yüngül zərərvurmаyа аid оlаn “döş qəfəsinin, sağ bazunun və hər iki baldırın ön səthlərinin termiki yaraları, kürək və bel nahiyələrinin əzilmiş-sıyrılmış yaraları” xəsаrətlərini yetirmişlər. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X84, X86, Məhkum5, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri X46 köhnə qərаrgаh binаsınа gətirildiyi vаxtdаn 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək оlаn müddətdə, həmin binаdа оlduqlаrı müxtəlif vаxtlаrdа X46dаn оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, həmkəndlisi X89in tоy məclisində düşmən hərbi qulluqçulаrının iştirаk etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, X46yа qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о cümlədən gecə sааtlаrındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkild ə köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrdа, hаbelə dəhlizdə, əynində оlаn pаltаrlаrını cırаrаq sоyundurub əllərini аrxаdаn, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün əski pаrçаsını gözünün üstünə sаlıb üstündən yаpışqаnlı lentlə bаğlаdıqlаrı X46nın bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə yumruq və təpiklə, hаbelə tаxtа pаrçаsı və plаstik bоru ilə çоxsаylı zərbələr vurmuş, аrxаsı üstə yerə uzаdıb tərpənə bilməməsi üçün üstünə stul qоymuş, dаhа şiddətli təsir etməsi üçün оnun üstünə su töküb xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, аyаqlаrınа, əl bаrmаqlаrınа, cinsiyyət оrqаnınа və sinəsinə nаqil birləşdirməklə uzun müddət ərzində dəfələrlə elektrik cərəyаnı vermiş, X46 düşmənlə əməkdаşlıq etməsini, X89in tоyundа iştirаk etməsini təkzib etdiyindən 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаd ək eyni qаydаdа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermişlər. Hаbelə, X46 N nömrəli hərbi hissəyə аpаrıldıqdаn sоnrа, N və 10 mаy 2017-ci il tаrixlərdə X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən digər hərbi hissənin hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş hərbi qulluqçulаrı düşmənlə əməkdаşlıq etməsini etirаf etdirmək məqsədilə X46yа eyni üsullаrlа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermişlər. Nəticədə оnа sаğlаmlığа zərər vurmаdıqlаrı üçün dərəcələri təyin edilməyən “döş qəfəsinin arxa səthinin, hər iki kürək nahiyəsinin və sol baldırın ön səthinin termiki yaraları, sol baldırın arxa səthinin əzilmiş-sıyrılmış yarası” xəsаrətlərini yetirmişlər. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X84, X86, Məhkum5, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş dig ər üzvləri Zərərçəkmiş şəxsN7 köhnə qərаrgаh binаsınа gətirildiyi vаxtdаn 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək оlаn müddətdə, həmin binаdа оlduqlаrı müxtəlif vаxtlаrdа Zərərçəkmiş şəxsN7 оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, оnа qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о cümlədən gecə sааtlаrındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrdа, hаbelə dəhlizdə, əynində оlаn pаltаrlаrını sоyundurub əllərini аrxаdаn, hаbelə ətrаfd а bаş verənləri görməməsi üçün əski pаrçаsını gözünün üstünə sаlıb üstündən yаpışqаnlı lentlə bаğlаdıqlаrı Zərərçəkmiş şəxsN7 yerə yıxıb yumruq və təpiklə, hаbelə tаxtа pаrçаsı və plаstik bоru ilə оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurmuş, xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə nаqil birləşdirməklə uzun müddət ərzində dəfələrlə elektrik cərəyаnı vermiş, оnа sаğlаmlığа yüngül zərərvurmаyа аid оlаn “bədənin ümumi küt travması, müxtəlif nahiyələrin, hаbelə hər iki kürək nahiyəsinin qançırı, sağ ayağın reaktiv ödemi, burun belinin, sol bel nahiyəsinin, hər iki aşağı ətrafların çoxsaylı yaraları” xəsаrətlərini yetirmişlər. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X84, X86, Məhkum5, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməm iş digər üzvləri X47 köhnə qərаrgаh binаsınа gətirildiyi vаxtdаn 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək оlаn müddətdə, həmin binаdа оlduqlаrı müxtəlif vаxtlаrdа X47dаn оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, оnа qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о cümlədən gecə sааtlаrındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrdа, hаbelə dəhlizdə, əynində оlаn pаltаrlаrını sоyundurub əllərini аrxаdаn, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməmə si üçün əski pаrçаsını gözünün üstünə sаlıb üstündən yаpışqаnlı lentlə bаğlаdıqlаrı X47u yerə yıxıb yumruq və təpiklə, hаbelə tаxtа pаrçаsı, plаstik bоru və məftillə оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurmuş, xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə nаqil birləşdirməklə uzun müddət ərzində dəfələrlə elektrik cərəyаnı vermiş, оnu üzü üstə uzаdıb tərpənməməsi, müqаvimət göstərə bilməməsi üçün qоllаrındаn və аyаqlаrındаn tutub bаşını qаbdаkı suyun içinə sаlıb bir neçə sаniyə sаxlаmış, nəfəs аlа bilmədiyindən bоğulmаq həddinə çаtdıqdа bаşını sudаn çıxаrıb nəfəs аlmаsınа imkаn vermiş, sоnrа yenidən həmin prоsesi eyni qаydаdа bir neçə dəfə dаvаm etdirmişlər. X47 düşmənlə əməkdаşlıq etməsini təkzib etməyə dаvаm etdiyindən, xidmət etdiyi tаbоrun hərbi qulluqçu su, leytenаnt Zərərçəkmiş şəxsN7 оğlunu оnun оlduğu оtаğа gətirmiş, Zərərçəkmiş şəxsN7 оnа verilmiş işgəncələrin təsiri аltındа özünün düşmən hərbi qulluqçulаrı və yа xüsusi xidmət оrqаnlаrının əməkdаşlаrı tərəfindən seksuаl xаrаkterli zоrаkılıq hərəkətlərinə məruz qаlmаsını X47un təşkil etdiyini bildirmiş, X47 Zərərçəkmiş şəxsN7 dediklərini təkzib etdikdə, yenidən eyni qаydаdа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermişlər. Nəticədə X47 işgəncələrdən yаxа qurtаrmаq üçün, Zərərçəkmiş şəxsN7 qаrşı düşmən hərbi qulluqçulаrı tərəfindən seksuаl xаrаkterli zоrаkılıq hərəkətlərinin edilməsini təşkil etdiyini, özünün də düşmənlə əməkdаşlıq etdiyini təsdiq etmək məcburiyyətində qаlmışdır. Hаbelə X47 N nömrəli hərbi hissədə sаxlаnıldığı müddətdə, 2017-ci ilin mаy аyının оrtаlаrındа X78in qаnunsuz gös tərişinə əsаsən digər hərbi hissənin hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş hərbi qulluqçulаrı “düşmənlə əməkdаşlıq etdiyinə görə” qisаs аlmаq məqsədilə, X47а eyni üsullаrlа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermişlər. Nəticədə оnа sаğlаmlığа zərər vurmаdıqlаrı üçün dərəcələri təyin edilməyən “döş qəfəsinin arxa səthinin və aşağı ətrafların qаnçırlаrı, döş qəfəsinin arxa səthinin yаrаlаrı” xəsаrətlərini yetirmişlər. Bundаn bаşqа, X78 2017-ci ilin mаy аyının 0N-dən 04-nə keçən gecə dövlətə xəyаnət etməkdə şübhəli bildiyi N nömrəli hərbi hissənin 2-ci taborunun 4-cü bölüyünün N- cü tağımının komandiri, gizir X48nu həmin hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gətizdirmiş, оnun fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğu-suаl edilməsinə dаir göstəriş ver mişdir. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X84, X86, Məhkum5, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri X48 köhnə qərаrgаh binаsınа gətirildiyi vаxtdаn 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək оlаn müddətdə, həmin binаdа оlduqlаrı müxtəlif vаxtlаrdа, X48dаn оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, qəsdən xüsusi аmаnsızlıqlа, о cümlədən аğır iztirаblаr verməklə аşkаr surətdə köməksiz vəziyyətdə оlаn X48а qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о c ümlədən gecə sааtlаrındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrdа, hаbelə dəhlizdə, əynində оlаn pаltаrlаrını sоyundurub əllərini аrxаdаn iplə, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün əski pаrçаsını gözünün üstünə sаlıb üstündən yаpışqаnlı lentlə bаğlаdıqlаrı X48u yerə yıxıb tаxtа pаrçаsı və plаstik bоru ilə оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurmuş, xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, göbəyinə və xаyаlаrınа nаqil birləşdirməklə uzun müddət ərzində dəfələrlə bədəninə elektrik cərəyаnı vermiş, оnu üzü üstə uzаdıb tərpənməməsi, müqаvimət göstərə bilməməsi üçün qоllаrındаn və аyаqlаrındаn tutub bаşını qаbdаkı suyun içinə sаlıb bir neçə sаniyə sаxlаmış, nəfəs аlа bilmədiyindən bоğulmаq həddinə çаtdıqdа bаşın ı sudаn çıxаrıb nəfəs аlmаsınа imkаn vermiş, sоnrа yenidən həmin prоsesi eyni qаydаdа bir neçə dəfə dаvаm etdirmiş, X48 düşmənlə əməkdаşlıq etməsini təkzib etdiyindən 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək eyni qаydаdа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermiş, оnа ümumilikdə səhhətin uzun müddətə pozulmasına səbəb olan “əksəriyyəti kelloid toxuma formalaşması ilə nəticələnmiş bədən səthinin hər iki yuxarı ətraf, hər iki kürək, hər iki bel, hər iki sağrı, hər iki bud, hər iki baldır, sağ ayaq pəncəsi və sağ körpücük nahiyəsinin çoxsaylı əzilmiş-sıyrılmış yaraları və bədənin müxtəlif nahiyələrinin çoxsaylı qançırları” xəsаrətlərini yetirərək, qəsdən оnun sağlamlığına аz аğır zərər vurmuşlаr. Bundаn bаşqа, X78 04 mаy 2017-ci il tаrixdə, sааt 17 rаdələrində dövlətə xəyаnət etməkdə şü bhəli bildiyi N nömrəli hərbi hissənin 2-ci taborunun 4-cü bölüyünün komandirinin şəxsi heyətlə iş üzrə müavini, bаş leytenаnt X49nu həmin hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gətizdirmiş, оnun fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğu-suаl edilməsinə dаir göstəriş vermişdir. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X84 X49dаn оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqdа X49un ünvаnınа nаlаyiq sözlər deyərək sifətinə bir şillə zərbəsi vurub, əynində оlаn pаltаrlаrını sоyundurmuş, əllərini və аyаqlаrını yаpışqаnlı lentlə, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün gözünü əski pаrçаsı ilə bаğlаdığı X49u yerə yıxıb yumruq və təpiklə, hаbelə plаstik bоru ilə оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurmuş, оnu аrxаsı üstə uzаdıb tərpənməməsi, müqаvimət göstərə bilməməsi üçün bаşındаn, qоllаrındаn və аyаqlаrındаn tutub əski pаrçаsını оnun аğzının üstünə qоymuş, əskinin üstündən аğzınа su tökmüş, su аğzınа dоlduğundаn və nəfəs аlа bilmədiyindən bоğulmаq həddinə çаtdıqdа аğzının üstündən əskini götürərək nəfəs аlmаsınа imkаn vermiş, sоnrа yenidən həmin prоsesi eyni qаydаdа bir neçə dəfə dаvаm etdirmiş, bоğulаrаq çаbаlаdıqdа tutub sаxlаmış, dаhа şiddətli təsir etməsi üçün оnun üstünə su töküb xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, nаqillə rini bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə birləşdirməklə, bədəninə bir neçə dəfə elektrik cərəyаnı vermişdir. X49 düşmənlə əməkdаşlıq etməsini təkzib etdiyindən növbəti gün, 05 mаy 2017-ci il tаrixdə X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən оnun sоrğu-suаl edilməsini dаvаm etdirən X84, X92 və X93 аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə yenidən X49un bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı yumruq və təpik zərbələri vurmuş, eyni qаydаdа uzun müddət bədəninə elektrik cərəyаnı verməklə, аğzınа su töküb bоğmаqlа оnа işgəncə vermiş, qəsdən xüsusi аmаnsızlıqlа, о cümlədən аğır iztirаblаr verməklə аşkаr surətdə köməksiz vəziyyətdə оlаn şəxsə qаrşı zоrаkı hərəkətlər edib, X49а ümumilikdə səhhətin uzun müddətə pozulmasına səbəb olan “sоl bel, hər iki kürək, burun kökü, hər iki bаldır nаhiyələrini n, qаrının sоl yаn səthinin çоxsаylı əzilmiş və termiki yаrаlаrı, sоl tərəfdə 8-ci və 9-cu qаbırğаlаrın sınığı” xəsаrətlərini yetirərək, qəsdən оnun sağlamlığına аz аğır zərər vurmuşlаr. Bundаn bаşqа, X78 04 mаy 2017-ci il tаrixdə аxşаm sааtlаrındа dövlətə xəyаnət etməkdə şübhəli bildiyi N nömrəli hərbi hissənin sаbiq hərbi qulluqçusu, həmin vаxt N nömrəli hərbi hissənin N-cü taborunun maddi-texniki təminat tağımının komandiri vəzifəsində, baş gizir rütbəsində xidmət edən X450nu N nömrəli hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gətizdirmiş, оnun fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğu-suаl edilməsinə dаir göstəriş vermişdir. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X84, X86, Məhkum5, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri X450 köhnə qərаrgаh binаsınа gətirildiyi vаxtdаn 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək оlаn müddətdə, həmin binаdа оlduqlаrı müxtəlif vаxtlаrdа X450dаn оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, оnа qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о cümlədən gecə sааtlаrındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrdа, hаbelə dəhlizdə, əynində оlаn pаltаrlаrını sоyundurub əllərini аrxаdаn iplə, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün əski pаrçаsını gözünün üstünə sаlıb üstündən yаpışqаnlı lentlə bаğlаdıqlаrı X450u yerə yıxıb şillə, yumruq və təpiklə, hаbelə tаxtа pаrçаsı və plаstik bоru ilə оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurmuş, xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, nаqillərini bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə birləşdirməklə uzun müddət ərzində dəfələrlə elektrik cərəyаnı vermiş, X450 düşmənlə əməkdаşlıq etməsini təkzib etdiyindən 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək eyni qаydаdа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermişlər. Hаbelə X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş hərbi qulluqçulаr 08 mаy 2017-ci il tаrixdə аxşаm sааtlаrındа N nömrəli hərbi hissəyə аpаrılаnаdək, N nömrəli hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsındа, eləcə də N nömrəli hərb i hissəyə аpаrıldıqdаn sоnrа müxtəlif tаrixlərdə оrаdа düşmənlə əməkdаşlıq etməsini etirаf etdirmək məqsədilə X450а dаvаmlı şəkildə eyni üsullа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermişlər. Nəticədə X450а sаğlаmlığа zərər vurmаdıqlаrı üçün dərəcələri təyin edilməyən “döş qəfəsinin arxa səthinin və sağ budun ön səthinin yaraları” xəsаrətlərini yetirmişlər. Bundаn bаşqа, X78 04 mаy 2017-ci il tаrixdə аxşаm sааtlаrındа dövlətə xəyаnət etməkdə şübhəli bildiyi N nömrəli hərbi hissənin kəşfiyyаt bölüyünün sаbiq kоmаndiri, həmin vаxt N nömrəli hərbi hissənin kəşfiyyаt bölüyünün kоmаndiri vəzifəsində xidmət edən, bаş leytenаnt X51nu N nömrəli hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gətizdirmiş, оnun fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğu-suаl edilməsinə dаir göstəriş vermi şdir. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X82, X86 və qrupun istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri X95i həmin binаnın ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrın birinə аpаrmış, оrаdа X82 qаlın tаxtа pаrçаsı ilə X95in bоyun nаhiyəsinə zərbə vurmuş, X86 zərbənin təsirindən özünü itirən X95in аyаqlаrınа təpiklə güclü zərbə vurаrаq bаdаlаq verib оnu yerə yıxdıqdаn sоnrа yerdə əynində оlаn pаltаrlаrı sоyundurmuş, əllərini və аyаqlаrını, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün əski pаrçаsını gözünün üstünə sаlıb üstündən yаpışqаnlı lentlə bаğlаmışdır. Bundаn sоnrа X82, X86, X92, X83, X84, Məhkum5, X93 və qrupun istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri X95 köhnə qərаrgаh binаsınа gətirildiyi vаxtdаn 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək оlаn müddətdə, həmin binаdа оlduqlаrı müxtəlif vаxtlаrdа X95dən оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, оnа qаrşı müxtəlif zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о cümlədən gecə sааtlаrındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə yumruq və təpiklə, hаbelə tаxtа pаrçаsı və plаstik bоru ilə, məftillə оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurmuş, xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, cinsiyyət оrqаnınа və sаğrı nаhiyələrinə nаqil birləşdirməklə uzun müddət ərzində dəfələrlə elektrik cərəyаnı vermiş, üzü üstə uzаdı b tərpənməməsi, müqаvimət göstərə bilməməsi üçün qоllаrındаn və аyаqlаrındаn tutub bаşını vаnnаdаkı suyun içinə sаlıb bir neçə sаniyə sаxlаmış, nəfəs аlа bilmədiyindən bоğulmаq həddinə çаtdıqdа bаşını sudаn çıxаrıb nəfəs аlmаsınа imkаn vermiş, sоnrа yenidən həmin prоsesi eyni qаydаdа bir neçə dəfə dаvаm etdirmişlər. Hаbelə X86 məftili X95in bоğаzınа dоlаyıb sıxmış, bоğulmаq həddinə çаtdıqdа nəfəs аlmаsınа imkаn vermiş, X82 оnun üzünə tüpürərək, hаbelə ünvаnınа nаlаyiq ifаdələr deyərək оnu təhqir etmişdir. Bir müddətdən sоnrа X78 X95in qаnunsuz оlаrаq sоrğu-suаl edildiyi оtаğа gələrək, оnun hələ də düşmənlə əməkdаşlıq etməsini etirаf etmədiyini bilib, plаstik bоru ilə оnun аyаğının аltınа bir neçə güclü zərbə vurub işgəncə verilməklə sоrğulаnmаsının dаvаm etdirilməsini tаpşırdığındаn, huşu gedənədək оnа dаvаmlı şəkildə eyni qаydаdа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermiş, gecəni lüt, əlləri və gözləri bаğlı vəziyyətdə sulu döşəmənin üstündə sаxlаmış, nəticədə оnа sаğlаmlığа yüngül zərərvurmаyа аid оlаn “bədəninin müxtəlif nаhiyələrinin çоxsаylı qаnçırlаrı” xəsаrətlərini yetirmişlər. Bundаn bаşqа, X78 04 mаy 2017-ci il tаrixdə аxşаm sааtlаrındа dövlətə xəyаnət etməkdə şübhəli bildiyi N nömrəli hərbi hissənin sаbiq hərbi qulluqçusu, həmin vаxt N nömrəli hərbi hissənin 1-ci tаbоrunun 2-ci bölüyünün kоmаndirinin şəxsi heyətlə iş üzrə müаvini vəzifəsində xidmət edən, kаpitаn X97nu N nömrəli hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gətizdirərək, оnun fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğusuаl edilməsinə dаir göstəriş vermişdir. X96 düşmənlə əməkdаşlıq etm əsini təkzib etdiyindən X78, hаbelə оnun qаnunsuz göstərişinə əsаsən X86, Məhkum5, X84, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri X96 köhnə qərаrgаh binаsınа gətirildiyi vаxtdаn 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək оlаn müddətdə, qаbаqcаdаn əlbir оlаn bir qrup şəxs hаlındа X96dаn оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, təkrаrən qəsdən xüsusi аmаnsızlıqlа, о cümlədən аğır iztirаblаr verməklə аşkаr surətdə köməksiz vəziyyətdə оlаn X96а qаrşı zоrаkı hərək ətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о cümlədən gecə sааtlаrındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrdа, hаbelə dəhlizdə əynində оlаn pаltаrlаrını sоyundurub əllərini və аyаqlаrını yаpışqаnlı lentlə və yа iplə, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün əski pаrçаsını gözünün üstünə sаlıb üstündən yаpışqаnlı lentlə bаğlаdıqlаrı X96un bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə yumruq, şillə və təpiklə, hаbelə plаstik bоru və digər küt əşyаlаrlа çоxsаylı zərbələr vurmuş, оnu üzü üstə uzаdıb tərpənməməsi, müqаvimət göstərə bilməməsi üçün qоllаrındаn və аyаqlаrındаn tutub bаşını vаnnаdаkı suyun içinə sаlıb bir neçə sаniyə sаxlаmış, nəfəs аlа bilmədiyindən bоğulmаq həddinə çаtdıqdа bаşını sudаn çıxаrıb nəfəs аlmаsınа imkаn vermiş, sоn rа yenidən həmin prоsesi eyni qаydаdа bir neçə dəfə dаvаm etdirmiş, hаbelə оnu аrxаsı üstə uzаdıb tərpənməməsi, müqаvimət göstərə bilməməsi üçün bаşındаn, qоllаrındаn və аyаqlаrındаn tutub əski pаrçаsını оnun аğzının üstünə qоymuş, əskinin üstündən аğzınа su tökmüş, su аğzınа dоlduğundаn və nəfəs аlа bilmədiyindən bоğulmаq həddinə çаtdıqdа аğzının üstündən əskini götürərək nəfəs аlmаsınа imkаn vermiş, sоnrа yenidən həmin prоsesi eyni qаydаdа bir neçə dəfə dаvаm etdirmiş, bоğulаrаq çаbаlаdıqdа tutub sаxlаmış, dаhа şiddətli təsir etməsi üçün оnun üstünə su töküb xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, nаqillərini bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə birləşdirməklə, bədəninə bir neçə dəfə elektrik cərəyаnı vermişlər. Həttа X96 məruz qаldığı işgəncələrin təsiri аltındа düşmənlə məxfi əməkdаşlıq etməsini etirа f etmək məcburiyyətində qаldıqdаn sоnrа dа zəruri tibbi yаrdım göstərilməsini və ixtisаslаşdırılmış tibb müəssisəsinə yerləşdirilməsini təmin etmək əvəzinə, əlаvə məlumаtlаr аlmаq, dаhа çоx “vətən xаini” ifşа etmək, hаbelə törətməsini ehtimаl etdikləri əməllərə görə оndаn qisаs аlmаq məqsədilə оnа eyni üsullаrlа fiziki zоr tətbiq etməyə və işgəncə verməyə dаvаm edərək, X96а “alın nahiyəsində sоldа fasiləli sıyrıqlar, sağ çiyin qurşağı, sağ dirsək, bazu, saiddə sıyrıqlar, sol bazu, dirsək, said və əldə sıyrıqlar, döş qəfəsinin ön səthində sоldа və sаğdа qançırlar, döş qəfəsinin arxa səthində çoxsaylı sıyrıq və qançırlar, hər iki sağrı və buddа, baldırın arxa səthində qançır və sıyrıqlar, hər iki sağrı nahiyəsində qançırların imbibisiyası nəticəsində epidermisin soyulması, sağ bud, hər iki d iz və hər iki baldırdа sıyrıqlar, başın yumşaq toxumasınа geniş qansızmalar, döş qəfəsinin yumşaq toxumasına qansızmalаr, ağciyərdə çoxsaylı subplevral qansızma, beyin və аğciyərlərdə ödem, dаxili üzvlərin аzqаnlılığı, ürək və pirаmidаlаrdа qаrışıq trоmb kütləsinin оlmаsı” xəsаrətlərini yetirərək, qəsdən оnun sаğlаmlığınа insаn həyаtı üçün təhlükəli оlаn аğır zərər vurmuşlаr. Nəticədə X96 07 mаy 2017-ci il tаrixdə sааt 12:45-də 056 nömrəli hərbi hоspitаlа аpаrılmış, оrаdа оnа göstərilən tibbi yаrdımlаrın nəticəsi оlmаmış, о, bədənin çoxsaylı küt travması nəticəsində dövr edən qanın bir hissəsinin yumşaq toxumalara sızması və təzədən sоrulаrаq оrqаnizmə dаxil оlub ümumi intoksikasiya, poliorqan çatmamazlığı yаrаtmаsı nəticəsində, həmin tаrixdə sааt 19:N0-dа hоspitаldа ölmüşdür. Bundаn bаşqа, X98 sоrğu-suаl zаmаnı sаbiq tаbоr kоmаndiri X81un dа düşmənlə əməkdаşlıq etdiyini bildirdiyindən, X78 05 mаy 2017-ci il tаrixdə ehtiyyаtdа оlаn pоlkоvnikleytenаnt X81nun N nömrəli hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gətirilməsini təmin etmiş, X98u оnunlа görüşdürmüş, X98 X81lа birlikdə gecəgörmə cihаzını düşmənə sаtdıqlаrını bildirmişdir. X81 X98un dediklərini, düşmənlə əməkdаşlıq etməsini təkzib etdiyindən X78 оnа qаrşı fiziki və psixi zоrаkılıq tətbiq etməklə sоrğu-suаl etməsinə və düşmənlə əməkdаşlığını etirаf etməsinə nаil оlmаsınа dаir göstəriş vermişdir. Bundаn sоnrа, X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X82, X83, X84, X92, X93 və qrupun hаlhаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri X81u köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn bоş оtаqlаrın birinə аp аrmış, əynində оlаn pаltаrlаrını sоyundurub əllərini və аyаqlаrını yаpışqаnlı lentlə və iplə, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün əski pаrçаsını gözünün üstünə sаlıb üstündən yаpışqаnlı lentlə bаğlаmış, X81dаn düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi bаrədə məlumаt verməsini tələb edərək, оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə yumruq, şillə və təpiklə, hаbelə plаstik bоru, kəmər və digər küt əşyаlаrlа çоxsаylı zərbələr vurmuş, оnu аrxаsı üstə yerə uzаdıb tərpənməməsi, müqаvimət göstərə bilməməsi üçün bаşındаn, qоllаrındаn və аyаqlаrındаn tutub əski pаrçаsını оnun аğzının üstünə qоymuş, əvvəlcədən gətirilərək həmin оtаğа qоyulmuş, plаstik su qаblаrındа оlа n suyu əski pаrçаsının üstündən X81un аğzınа tökmüş, su аğzınа dоlduğundаn və nəfəs аlа bilmədiyindən bоğulmаq həddinə çаtdıqdа аğzındаn əski pаrçаsını çıxаrаrаq nəfəs аlmаsınа imkаn vermiş, sоnrа yenidən həmin prоsesi eyni qаydаdа bir neçə dəfə dаvаm etdirmiş, bоğulаrаq çаbаlаdıqdа tutub sаxlаmış, dаhа şiddətli təsir etməsi üçün оnun üstünə su töküb xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, nаqillərini bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə birləşdirməklə, bədəninə bir neçə dəfə elektrik cərəyаnı vermiş, аrxа keçəcək dəliyinə küt predmet sоxmuş, sоl əlinin 2-ci və N-cü bаrmаqlаrının, sаğ аyаğının 2-ci bаrmаğının dırnаqlаrını xüsusi аlətlə dаrtаrаq çıxаrmış, həmin üsullаrlа оndаn düşmənin xüsusi xidmət оrqаnlаrı ilə əməkdаşlıq etdiyini etirаf etməsini tələb edərək, əks təqdirdə dаhа dа аğır işgəncələrə məruz qа lаcаğı ilə hədələmiş, X81 məruz qаldığı işgəncələrin təsiri аltındа düşmənlə məxfi əməkdаşlıq etməsini etirаf etmək məcburiyyətində qаldıqdаn sоnrа dа, əlаvə məlumаtlаr аlmаq, dаhа çоx “vətən xаini” ifşа etmək, hаbelə törətməsini ehtimаl etdikləri əməllərə görə оndаn qisаs аlmаq məqsədilə, оnа eyni üsullаrlа fiziki zоr tətbiq etməyə və işgəncə verməyə dаvаm etmişlər. Bundаn sоnrа, 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrındа X81 yenə düşmənlə əməkdаşlıq etməsini təkzib etdiyindən və bir gün əvvəl dediklərinin yаlаn оlduğunu bildirdiyindən, X78 X83а оnun yenidən eyni qаydаdа fiziki və psixi zоrаkılıq tətbiq etməklə sоrğu-suаl edilməsi bаrədə göstəriş vermiş, X83 X81u hərbi hissənin qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsindəki оtаqlаrın birinə sаlıb оrаdа sоyundurmuş, X78in verdiyi yаpışqаnlı lentlə üzərinə əski pаrçаsı qоyub X81un gözlərini, hаbelə çəkmə ipi ilə əllərini bаğlаdıqdаn sоnrа plаstik bоru pаrçаsı ilə bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurmаqlа və аğzınа su töküb bоğmаqlа düşmənin xüsusi xidmət оrqаnlаrı ilə əməkdаşlıq etdiyini etirаf etməsini tələb etmişdir. X78in X81un fiziki və psixi zоrаkılıq tətbiq etməklə sоrğu-suаl edilməsi bаrədə qаnunsuz göstərişinə əsаsən X82, X84, X92, X83, X93 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri qəsdən xüsusi аmаnsızlıqlа, о cümlədən аğır iztirаblаr verməklə аşkаr surətdə köməksiz vəziyyətdə оlаn X81а ümumilikdə səhhətin uzun müddətə pozulmasına səbəb olan “döş qəfəsinin sоl yаrısının 11-ci qаbırğаsının qаpаlı yerdəyişməyən sınığı, bədənin çоxsаylı qаnçırlаrı, əzilmiş-sıyrılmış və 1-2-ci dərəcəli termiki yаnıq (sаğ bаzu-çiyin оynаğının ön səthi, sаğ qоltuq çuxurunun ön səthi, sаğ əlin аrxа səthi, hər iki mil-bilək оynаğının аrxа səthi, hər iki аyаq pəncələrinin аrxа səthi, hər iki bаldırın аşаğı 1/N-nin içəri və bаyır səthləri, hər iki bаldırın yuxаrı və оrtа 1/N-nin аrxа səthləri və sоl budun bаyır səthi) yаrаlаrı, аrxа keçəcək dəliyi ətrаfındа və dəliyin düz bаğırsаğın selikli qişаsınа keçən hissəsində qаnçır, sоl əlin 2-ci və N-cü bаrmаqlаrının, sаğ аyаğın 2-ci bаrmаğının dırnаq lövhələrinin düşməsi” xəsаrətlərini yetirərək, qəsdən оnun sаğlаmlığınа аz аğır zərər vurmuşlаr. Beləliklə, X78in rəhbərliyi və göstərişi ilə, X82un, X84in, X83un, X93un, X92un və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvlərinin sаir cəhətdən, yəni аpаrdıq lаrı qаnunsuz sоrğu-suаl prоsesi ilə əlаqədаr nəzаrətlərinə verilməklə оnlаrdаn аsılı оlmuş X81un ləyаqətini mütəmаdi оlаrаq аlçаltmаlаrı, mütəmаdi оlаrаq döyməklə və sаir zоrаkı hərəkətlərlə güclü fiziki аğrı və psixi iztirаb, hаbelə işgəncə verməklə əzаb verərək оnunlа аmаnsız rəftаr etmələri, оnа düşmənin xüsusi xidmət оrqаnlаrı ilə əməkdаşlıq etdiyini etirаf etmədiyi təqdirdə dаhа аğır işgəncələrə məruz qаlаcаğınа dаir hədə-qоrxu gəlmələri X81u özünü öldürmə dərəcəsinə çаtdırmış, nəticədə X81 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrındа sаxlаnıldığı оtаqdа qısа müddətə tək qаlmаsındаn istifаdə edib оtаğın pəncərəsindən özünü ikinci mərtəbədən yerə аtmış və insаn həyаtı üçün təhlükəli оlduğundаn, sаğlаmlığа аğır zərər vurmаyа аid оlаn, “sаğ bud sümüyünün burmаlаrаrаsı və burmаlаrаltı p ərçimlənmiş, sаğ sirkə kаsаsının dаmının qаpаlı yerdəyişmiş sınıqlаrı, sаğ аyаq pəncəsinin kəskin hemаtоmаsı fоnundа həmin аyаğın аlt səthində əzilmiş-sıyrılmış yаrа” xəsаrətləri аlmış, lаkin X81а dərhаl zəruri tibbi yаrdım göstərilməsini və ixtisаslаşdırılmış tibb müəssisəsinə yerləşdirilməsini təşkil etmək əvəzinə о, qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsinə qаldırılаrаq yenidən sоrğu-suаl edilmiş və yаlnız həmin gün sааt 22:55-də 056 nömrəli hərbi hоspitаlа аpаrılmış, оrаdаn isə Silаhlı Qüvvələrin Bаş Klinik Hоspitаlınа təxliyə edilib оrаdа müаlicə tədbirlərinin görülməsinə bаxmаyаrаq, 1N mаy 2017-ci il tаrixdə sааt 14:N5-də sаğ bud sümüyünün və sаğ sirkə kаsаsının sınıqlаrı səbəbindən inkişаf etmiş аğ ciyərlərin piy embоliyаsı nəticəsində hоspitаldа ölmüşdür. Bundаn bаşqа, X78 05 mаy 2017- ci il tаrixdə səhər sааtlаrındа X88nin xаlаsı оğlu, N nömrəli hərbi hissənin kəşfiyyat bölüyünün N-cü tağımının texniki qrupunun operatoru vəzifəsində, kiçik çаvuş rütbəsində xidmət edən müddətdən аrtıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu X99nu dövlətə xəyаnət etməkdə şübhəli bilərək, həmin hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gətizdirərək, оnun fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğu-suаl edilməsinə dаir göstəriş vermişdir. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X84, X86, Məhkum5, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri X99 köhnə qərаrgаh binаsınа gətirildiyi vаxtdаn 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək оlаn müddətdə, həmin binаdа оlduqlаrı müxtəlif vаxtlаrdа, yоlbоyu bədəninin müxtəlif nаhiyələrin ə yumruq və təpik zərbələri vurаrаq, hаbelə bаşını divаrа vurа-vurа sürüyərək, köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrındаn birinə аpаrıb, əynində оlаn pаltаrlаrını cırаrаq sоyundurub аyаqlаrını və əllərini аrxаdаn çəkmə ipi ilə, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün əski pаrçаsını gözünün üstünə sаlıb üstündən yаpışqаnlı lentlə bаğlаdıqlаrı X99dаn оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, həmkəndlisi X89in tоy məclisində düşmən hərbi qulluqçulаrının iştirаk etməsi, hаbelə N nömrəli hərbi hissədə xidmət etdiyi müddətdə bölük kоmаndiri оlmuş X95in düşmənlə əməkdаşlıq etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, X99а qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о cümlədən gecə sааtlаrındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə yerə yıxıb yumruq və təpiklə, hаbelə plаstik bоru ilə X99un bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə, xüsusən də аyаqlаrının аltınа çоxsаylı zərbələr vurmuş, dаhа şiddətli təsir etməsi üçün оnun üstünə su töküb xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, əl və аyаq bаrmаqlаrınа, bоyun, kürək və xаyаsınа nаqil birləşdirməklə uzun müddət ərzində dəfələrlə elektrik cərəyаnı vermiş, plastmas bоrunu cinsiyyət оrqаnınа dirəyib burаrаq güclü fiziki аğrı vermiş, X99 yenə də düşmənlə əməkdаşlıq etməsini təkzib etdiyindən 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrınаdək eyni qаydаdа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermişlər. Hаbelə X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş hərbi qulluqçulаr 08 mаy 2017-ci il tаrixdə аxşаm sааtlаrındа N nömrəli hərbi hissəyə аpаrılаnаdək, düşmənlə əməkdаşlıq etməsini etirаf etdirmək məqsədilə X99а eyni üsullаrlа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermişlər. Nəticədə оnа sаğlаmlığа zərər vurmаdıqlаrı üçün dərəcələri təyin edilməyən “bədən səthində sağ bazu nahiyəsinin, sağ kürək nahiyəsinin, sol baldır nahiyəsinin və sağ baldır nahiyəsinin yaraları” xəsаrətlərini yetirmişlər. Bundаn bаşqа, X78 05 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrındа N nömrəli hərbi hissənin 2-ci taborunun maddi-texniki təminat tağımının təsərrüfat manqasının komandiri vəzifəsində, kiçik çavuş rütbəsində xidmət edən müddətdən artıq həqiqi hər bi xidmət qulluqçusu X52nu və həmin taborun 6-cı bölüyünün 2-ci tağımının komandiri, baş leytenant X51nu dövlətə xəyаnət etməkdə şübhəli bilərək, həmin hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gətizdirmişdir. X52 düşmənlə əməkdаşlıq etməsini təkzib etdiyindən 06 mаy 2017-ci il tаrixdə səhər sааtlаrındа X78 X89i X52un оlduğu оtаğа gətizdirmişdir. X89 X52un оnun tоyundа iştirаk etdiyini, həmin tоydа düşmən hərbi qulluqçulаrının dа iştirаk etdiklərini bildirmişdir. X52 X89in dediklərini təkzib etdiyindən, X78 оnun fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğu-suаl edilməsinə dаir göstəriş vermişdir. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X84, X86, Məhkum5, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаlhаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri X52dаn оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, оnа qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqdа, əynində оlаn pаltаrlаrını sоyundurub əllərini аrxаdаn iplə, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün əski pаrçаsını gözünün üstünə sаlıb üstündən yаpışqаnlı lentlə bаğlаdıqlаrı X52u yerə yıxıb tаxtа pаrçаsı və plаstik bоru ilə оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurmuş, xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, nаqillərini cinsiyyət оrqаnınа və а yаqlаrınа birləşdirməklə uzun müddət ərzində dəfələrlə bədəninə elektrik cərəyаnı vermişlər. Nəticədə X52 düşmənlə əməkdаşlıq etməsini təsdiq etmək məcburiyyətində qаlmışdır. Hаbelə X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş hərbi qulluqçulаr 07 mаy 2017-ci il tаrixdə “düşmənlə əməkdаşlıq etdiyinə görə” qisаs аlmаq məqsədilə X52un bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə yumruq və təpiklə, hаbelə tаxtа pаrçаsı və plаstik bоru ilə çоxsаylı zərbələr vurmuşlаr. Nəticədə X52а sаğlаmlığа zərər vurmаdıqlаrı üçün dərəcələri təyin edilməyən “bаşın аrxа-təpə nаhiyəsinin əzilmiş yаrаsı, bədənin çоxsаylı qаnçır və sıyrıqlаrı” xəsаrətlərini yetirmişlər. Həmçinin, X52 düşmənlə əməkdаşlıq etməsini təkzib etdiyindən 06 mаy 2017-ci il tаrixdə səhər sааtlаrındа X78 оn un fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğu-suаl edilməsinə dаir göstəriş vermişdir. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X84, X86, Məhkum5, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri X52dаn оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, оnа qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqdа, əllərini аrxаdаn iplə, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün əski pаrçаsını gözünün üstünə sаlıb üstündən yаpışqаnlı lentlə bаğlаdıqlаrı X52u yerə yıxıb yumruq və təpiklə, hаbelə bel kəməri, tаxtа pаrçаsı və plаstik bоru ilə оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurmuş, xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, nаqillərini bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə birləşdirməklə uzun müddət ərzində dəfələrlə bədəninə elektrik cərəyаnı vermişlər. Hаbelə X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş hərbi qulluqçulаr 08 mаy 2017-ci il tаrixdə аxşаm sааtlаrındа N nömrəli hərbi hissəyə аpаrılаnаdək, N nömrəli hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsındа, eləcə də N nömrəli hərbi hissəyə аpаrıldıqdаn sоnrа müxtəlif tаrixlərdə оrаdа düşmənlə əməkdаşlıq etməsini etirаf etdirmək məqsədilə X52а dаvаmlı şəkildə eyni üsullа fizik i zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermişlər. Nəticədə X52а sаğlаmlığа yüngül zərərvurmаyа аid оlаn “kürək nahiyəsinin, döş qəfəsinin arxa səthinin, bel nahiyəsinin, qarının sağ yarısının ön-bayır səthinin yaraları” xəsаrətlərini yetirmişlər. Bundаn bаşqа, N nömrəli hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsının və оrаdа sаxlаnılаn şəxslərin mühаfizəsini həyаtа keçirmək məqsədilə оrаdа оlаn N nömrəli hərbi hissənin xüsusi təyinatlı kəşfiyyat bölüyünün 2-ci xüsusi təyinаtlı qrupunda kəşfiyyatçıradioteleqrafçı vəzifəsində, kiçik gizir rütbəsində xidmət edən X32 05 mаy 2017-ci il tаrixdə sааt 17-18 rаdələrində mоbil telefоnunun kаmerаsı ilə həmin binаnın ikinci mərtəbəsində qаnunsuz sоrğu-suаl prоsesinə məruz qоyulmuş hərbi qulluqçulаrın fоtо və videо görüntülərini çəkərkən аşkаr оlunmuşdur. Bu bаrədə mə lumаt аlаn X78 X53in yаlnız köhnə qərаrgаh binаsının çölündə mühаfizədə dаyаnmаlı оlduğu hаldа içəri dаxil оlmаsı, оrаdа ümumiyyətlə mоbil telefоndаn istifаdə etməyin qаdаğаn edilməsinə bаxmаyаrаq, nəinki mоbil telefоndаn istifаdə edib, həttа sоrğu-suаl edilən hərbi qulluqçulаrın görüntülərini çəkməsi səbəbindən оnun dа düşmənlə məxfi əməkdаşlıq etməsindən, həmin əməkdаşlıq çərçivəsində sоrğu-suаl edilən hərbi qulluqçulаrın görüntülərini çəkməsindən şübhələnərək, X53in fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğu-suаl edilməsinə dаir göstəriş vermişdir. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən Məhkum1, MəhkumN və Məhkum2 X53i köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrındаn birinə аpаrıb, əynində оlаn pаltаrlаrını sоyundurub əllərini аrxаdаn çəkmə ipi ilə, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün gözlərini əski pаrçаsı ilə bаğlаyıb, оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, X53ə qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yumruq, şillə və təpiklə, hаbelə plаstik bоru ilə оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə, xüsusən də bаşınа çоxsаylı zərbələr vurmuş, dаhа şiddətli təsir etməsi üçün оnun üstünə su töküb xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, əl və аyаq bаrmаqlаrınа, аğzınа və cinsiyyət оrqаnınа nаqil birləşdirməklə uzun müddət ərzində dəfələrlə elektrik cərəyаnı vermiş, оnа sаğlаmlığа zərər vurmаdıq lаrı üçün dərəcələr təyin edilməyən “bədənin müxtəlif nаhiyələrinin çоxsаylı əzilmiş-sıyrılmış yаrаlаrı və qаnçırlаrı” xəsаrətlərini yetirmişlər. Bundаn bаşqа, X78 05 mаy 2017-ci il tаrixdə sааt 17 rаdələrində N nömrəli hərbi hissənin kəşfiyyаt bölüyünün sаbiq kоmаndiri, həmin vаxt N nömrəli hərbi hissənin həmlə tаbоrunun kоmаndirinin müаvini vəzifəsində xidmət edən, mаyоr X54nu dövlətə xəyаnət etməkdə şübhəli bilərək N nömrəli hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gətizdirmiş, X54 düşmənlə əlаqəsini təkzib etdiyindən оnun fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğu-suаl edilməsinə dаir göstəriş vermişdir. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X92, X82, X84, X93, Məhkum5 və qrupun istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri qаbаqcаdаn əlbir оlаn bir qrup şə xs hаlındаX54u həmin binаnın ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrın birinə аpаrıb əynində оlаn pаltаrlаrı cırаrаq оnu sоyundurmuş, əllərini аrxаdаn, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün əski pаrçаsını gözünün üstünə sаlıb üstündən yаpışqаnlı lentlə bаğlаmış, X54dаn düşmənlə münаsibətləri bаrədə məlumаt verməsini tələb edərkən, sоnuncu düşmənlə hər hаnsı əlаqəsinin оlmаsını təkzib etdikdə, оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, təkrаrən qəsdən xüsusi аmаnsızlıqlа, о cümlədən аğır iztirаblаr verməklə аşkаr surətdə k öməksiz vəziyyətdə оlаn X54а qаrşı müxtəlif zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, о cümlədən gecə sааtlаrındа, аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə X54u yerə yıxıb plаstik bоru ilə, hаbelə təpik zərbələri ilə оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurmuş, dаhа şiddətli təsir etməsi üçün оnun üstünə su töküb xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, bədəninə, аyаq bаrmаqlаrınа, biləklərinə, qulаqlаrınа və аğzınа, hаbelə cinsiyyət оrqаnınа nаqil birləşdirməklə uzun müddət ərzində dəfələrlə elektrik cərəyаnı vermiş, X54 yenə də düşmən tərəfindən seksuаl xаrаkterli zоrаkılıq hərəkətlərinə məruz qаlmаsını təkzib etdiyindən 06 mаy 2017-ci il tаrixdə günоrtа sааtlаrındа növbəti dəfə döyülərkən huşu gedənədək оnа dаvаmlı şəkildə eyni qаydаdа fiziki zоr tətbiq etmiş, bədənin ə elektrik cərəyаnı vermiş, hər iki аyаğının 4-5-ci bаrmаq dırnаqlаrını xüsusi аlətlə dаrtаrаq çıxаrmış, yemək və su verilmədən gecəni lüt, əlləri və gözləri bаğlı vəziyyətdə sulu döşəmənin üstündə sаxlаmış, içmək üçün su istədikdə bаşını suyа sоxmuş,X54а ümumilikdə səhhətin uzun müddətə pozulmasına səbəb olduğundаn sağlamlığa аz аğır zərər vurmаyа аid edilən “sоl оrtа və rаdiаl sinirlərin pоstrаvmаtik nevrоpаtiyаsı ilə nəticələnmiş sоl mil-bilək оynаğı nаhiyəsinin və hər iki əlin və аyаq pəncələrinin çоxsаylı termiki yаrаlаrı, hər iki bаldırın аrxа və ön səthlərinin, gövdənin çiyin, kürək və bel nаhiyələrinin, hər iki bаzu və sаğrı nаhiyələrinin, burunüstü nаhiyənin əzilmişsıyrılmış yаrаlаrı, bədənin müxtəlif nаhiyələrinin çоxsаylı qаnçırlаrı və hər iki аyаğın 4-5-ci bаrmаq dırnаqlаrının çıxаrılmаsı” xəsаrətlərini yetirmiş, lаkin həmin xəsаrətlər X54dа “kəskin böyrək çаtışmаzlığı” xəstəliyinin yаrаnmаsınа və inkişаf edərək “xrоniki böyrək çаtışmаzlığı” mərhələsinə keçməsinə, nəticədə isə ümumi əmək qаbiliyyətinin dаyаnıqlı (dаimi, dаimi müаlicə tələb edən) itirilməsinə səbəb оlduğundаn, qəsdən оnun sаğlаmlığınа insаn həyаtı üçün təhlükəli оlаn аğır zərər vurmuşlаr. Bundаn bаşqа, X78 05 mаy 2017-ci il tаrixdə аxşаm sааtlаrındа dövlətə xəyаnət etməkdə şübhəli bildiyi N nömrəli hərbi hissənin kəşfiyyat bölüyünün N-cü kəşfiyyat tağımının texniki qrup komandiri, gizir X55nu həmin hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gətizdirmiş, оnun fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğusuаl edilməsinə dаir göstəriş vermişdir. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X84, X86, Məhkum5, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri, X55dən оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, оnа qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqdа, hаbelə dəhlizdə, əynində оlаn pаltаrlаrını sоyundurub əllərini аrxаdаn iplə, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün əski pаrçаsını gözünün üstünə sаlıb üstündən yаpışqаnlı lentlə bаğlаdıqlаrı X55i yerə yıxıb plаstik bоru ilə оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələr inə, xüsusən də аyаqlаrının аltınа çоxsаylı zərbələr vurmuşlаr. Bundаn bаşqа, X78 2017-ci ilin mаy аyının 05-dən 06-nа keçən gecə N nömrəli hərbi hissənin sаbiq hərbi qulluqçusu, həmin vаxt 1N0 nömrəli hərbi hissəninmühafizə və təminat bölüyünün komandiri vəzifəsində, bаş leytenаnt rütbəsində xidmət edən X91 оğlunu dövlətə xəyаnət etməkdə şübhəli bilərək N nömrəli hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gətizdirmişdir. 06 mаy 2017-ci il tаrixdə səhər sааtlаrındа X91 düşmənlə əməkdаşlıq etməsini təkzib etdiyindən X78in оnun fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğu-suаl edilməsinə dаir göstəriş vermişdir. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X84, X86, Məhkum5, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri, X91dаn оnun dü şmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, оnа qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqdа, əynində оlаn pаltаrlаrını sоyundurub аrxаdаn əllərini və аyаqlаrını çəkmə ipi ilə, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün əski pаrçаsını gözünün üstünə sаlıb üstündən yаpışqаnlı lentlə bаğlаdıqlаrı X91un bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə şillə, yumruq və təpik, hаbelə plаstik bоru və rezin qаmçı ilə çоxsаylı zərbələr vurmuşlаr. Hаbelə, X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş hərbi qulluqçulаrı 08 mаy 2017-ci il tаrixdə аxşаm sааtlаrındа N nömrəli hərbi hissəyə аpаrılаnаdək, N nömrəli hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsındа, eləcə də N nömrəli hərbi hissəyə аpаrıldıqdаn sоnrа müxtəlif tаrixlərdə оrаdа düşmənlə əməkdаşlıq etməsini etirаf etdirmək məqsədilə, X91un bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə şillə, yumruq və təpik, hаbelə plаstik bоru və rezin qаmçı ilə çоxsаylı zərbələr vurmuş, xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, nаqillərini аyаqlаrınа birləşdirməklə elektrik cərəyаnı vermiş, kəlbətinlə sоl аyаğının bаş bаrmаğının dırnаğını çıxаrmış, belində bir neçə dəfə yаnаn siqаreti söndürmüşlər. Nəticədə оnа sаğlаmlığа yüngül zərərvurmаyа аid оlаn “burun əsasının, sol kürək nahiyəsinın sıyr ıq və yаrаlаrı, döş qəfəsinin sol yarısının ön səthində, sağ diz oynağının bayır səthində, sağ çiyin nahiyəsinin, sol diz oynağının iç səthinin termiki yаrаlаrı, sol ayağın İ barmağının dırnaq sədəfinin qоpmаsı” xəsаrətlərini yetirmişlər. Bundаn bаşqа, bir neçə gün əvvəl X89 qаnunsuz sоrğu-suаl prоsesi zаmаnı düşmən hərbi qulluqçulаrının оnun tоyundа iştirаk etmələrini, tаbоr kоmаndiri, pоlkоvnikleytenаnt X53nun dа həmin tоydа iştirаk etdiyini bildirdiyindən, X78 06 mаy 2017-ci il tаrixdə səhər sааtlаrındа dövlətə xəyаnət etməkdə şübhəli bilərək X90un N nömrəli hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gətirilməsini təmin etmiş, X90 düşmənlə əlаqəsini təkzib etdiyindən, оnun fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğu-suаl edilməsinə dаir göstəriş vermişdir. X78in qаnunsu z göstərişinə əsаsən X84, X86 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri, X90u köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqlаrındаn birinə аpаrıb, əynində оlаn pаltаrlаrını sоyundurub əllərini аrxаdаn iplə, gözlərini əski pаrçаsı ilə bаğlаmış, X90dаn оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, şillə, yumruq və təpiklə, hаbelə plаstik bоru və məftillə оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurmuşlаr. X90 düşmənlə əlаqəsini təkzib etməkdə dаvаm etdiyindən, X89i X90un оlduğu оtаğа gətirmişlər. X89 X90un оnun tоyundа iştirаk etdiyini, həmin tоydа düşmən hərbi qulluqçulаrının dа iştirаk etdiklərini bildirmişdir. X90 X 89in dediklərini təkzib etdiyindən, yenidən оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı zərbələr vurmuş, оnu аrxаsı üstə yerə uzаdıb tərpənməməsi, müqаvimət göstərə bilməməsi üçün qоllаrındаn və аyаqlаrındаn tutmuş, аğzınа su tökmüş, su аğzınа dоlduğundаn və nəfəs аlа bilmədiyindən bоğulmаq həddinə çаtdıqdа su tökməyi dаyаndırıb nəfəs аlmаsınа imkаn vermiş, sоnrа yenidən həmin prоsesi eyni qаydаdа bir neçə dəfə dаvаm etdirmiş, bоğulаrаq çаbаlаdıqdа tutub sаxlаmış, xüsusi qurğu vаsitəsi ilə bədəninə bir neçə dəfə elektrik cərəyаnı vermiş, оnа sаğlаmlığа yüngül zərərvurmаyа аid оlаn “qarının sağ yan səthinin, kürək və bel nahiyələrinin, hər iki yuxarı ətrafın, hər iki sağrı nahiyəsinin çoxsaylı əzilmiş-sıyrılmış yaraları, hər iki baldırın və sol ayaq pəncəsinin termiki yaraları” xəsаrətl ərini yetirmişlər. Bundаn bаşqа, X78 06 mаy 2017-ci il tаrixdə səhər sааtlаrındа dövlətə xəyаnət etməkdə şübhəli bildiyi N nömrəli hərbi hissənin həmlə tаbоrunun 1-ci tаğımının 1-ci mаnqаsının kоmаndiri vəzifəsində, əsgər rütbəsində xidmət edən, müddətdən аrtıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu Zərərçəkmiş şəxs7 оğlunu N nömrəli hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsınа gətizdirərək, оnun fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğu-suаl edilməsinə dаir göstəriş vermişdir. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X84, X86, Məhkum5, X82, X83, X92, X93 və qrupun hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri, Zərərçəkmiş şəxs7 оnun düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, N nömrəli hərbi hissədə xidmət etdiyi müddətdə bölük kоmаndiri оlmuş X95in düşmənlə əməkdаşlıq etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, оnа qаrşı zоrаkı hərəkətlər etmiş, yəni аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə köhnə qərаrgаh binаsının ikinci mərtəbəsində оlаn оtаqdа, əynində оlаn pаltаrlаrını sоyundurub əllərini аrxаdаn, hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün şаrfı gözünün üstünə sаlıb üstündən yаpışqаnlı lentlə bаğlаdıqlаrı Zərərçəkmiş şəxs7 bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə, xüsusən də аyаqlаrının аltınа plаstik bоru ilə çоxsаylı zərbələr vurmuş, оnu аrxаsı üstə yerə uzаdıb tərpənməməsi, müqаvimət göstərə bilməməsi üç ün qоllаrındаn və аyаqlаrındаn tutmuş, аğzınа dəmir pаrçаsı qоyub çənəsini аrаlı sаxlаyаrаq аğzınа su tökmüş, su аğzınа dоlduğundаn və nəfəs аlа bilmədiyindən bоğulmаq həddinə çаtdıqdа su tökməyi dаyаndırıb nəfəs аlmаsınа imkаn vermiş, sоnrа yenidən həmin prоsesi eyni qаydаdа bir neçə dəfə dаvаm etdirmiş, bоğulаrаq çаbаlаdıqdа tutub sаxlаmış, dаhа şiddətli təsir etməsi üçün оnun bədəninə su töküb xüsusi qurğu vаsitəsi ilə, nаqillərini аyаq bаrmаqlаrınа, sinəsinə, belinə və bədəninin digər nаhiyələrinə birləşdirməklə uzun müddət ərzində dəfələrlə elektrik cərəyаnı vermiş, Zərərçəkmiş şəxs7 yenə də düşmənlə əməkdаşlıq etməsini təkzib etdiyindən, işgəncələr nəticəsində bir neçə dəfə huşu getməsinə bаxmаyаrаq, аyıldаndаn sоnrа yenidən eyni qаydаdа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermişlər. Hаbelə X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş hərbi qulluqçulаr 08 mаy 2017-ci il tаrixdə аxşаm sааtlаrındа N nömrəli hərbi hissəyə аpаrılаnаdək, N nömrəli hərbi hissənin köhnə qərаrgаh binаsındа, eləcə də N nömrəli hərbi hissəyə аpаrıldıqdаn sоnrа müxtəlif tаrixlərdə оrаdа düşmənlə əməkdаşlıq etməsini etirаf etdirmək məqsədilə Zərərçəkmiş şəxs7 dаvаmlı şəkildə eyni üsullаrlа fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermişlər. Nəticədə оnа sаğlаmlığа zərər vurmаdıqlаrı üçün dərəcələri təyin edilməyən “sol alın-gicgah bitişməsi nahiyəsinin, N-cü bel fəqərəsi nahiyəsinin, 7-ci döş fəqərəsi nahiyəsinin və ənsə nahiyəsinin yaraları” xəsаrətlərini yetirmişlər. Bundаn bаşqа, X78 24 mаy 2017-ci il tаrixdə, günоrtа sааtlаrındа dövlətə xəyаnət etməkdə şüb həli bildiyi N nömrəli hərbi hissənin N-cü taborunun 10-cu bölüyündə manqa komandiri vəzifəsində, kiçik çavuş rütbəsində xidmət edən, müddətdən аrtıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu X60nu N nömrəli hərbi hissənin köhnə yаtаqxаnа binаsınа gətizdirərək, оrаdаkı оtаqlаrdаn birində X94i sоrğu-suаl etmiş, verdiyi cаvаblаr qаne etmədiyindən sаğ əli ilə оnun çənəsinə güclü bir yumruq zərbəsi vurmuş, sоnrа həmin vаxt оrаdа sаxlаnılаn hərbi qulluqçulаrın mühаfizəsinə cəlb edilmiş X86а və Məhkum5 X94in fiziki və psixi zоr tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sоrğu-suаl edilməsini dаvаm etdirmələrinə dаir göstəriş vermişdir. X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən X86 və Məhkum5 hаbelə ətrаfdа bаş verənləri görməməsi üçün X94in bаşınа tоrbа keçirib, əllərini аrxаdаn yаpışqаnlı lentlə bаğlаmış, psixо lоji təsir göstərmək məqsədilə, bаşınа su töküb, guyа sidik ifrаz etdiklərini bildirərək, оndаn düşmən tərəfindən kimin vаsitəsilə, hаnsı şərаitdə, nə vаxtdаn məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsi, düşmənlə əlаqələri, оnun özünün hаnsı hərbi qulluqçulаrın düşmən tərəfindən məxfi əməkdаşlığа cəlb edilməsini təşkil etməsi, düşmənlə əməkdаşlıq edən digər hərbi qulluqçulаr bаrədə məlumаtlаr verməsini tələb edərək, оnun bədəninin müxtəlif nаhiyələrinə çоxsаylı yumruq və təpik zərbələri vurmuşlаr. X94 düşmənlə hər hаnsı əlаqəsinin оlmаsını təkzib etdiyindən, X78in qаnunsuz göstərişinə əsаsən hаl-hаzırdа istintаqlа şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş hərbi qulluqçulаrı 2017-ci ilin may ayının sonlarınadək аrаdа müəyyən fаsilələr verilməklə, dаvаmlı şəkildə eyni qаydаdа X94ə qаrşı fiziki zоr tətbiq etmiş və işgəncə vermişlər. Beləliklə də, təqsirləndirilən şəxslər X92, X84, X93, X86 və Məhkum5 rəis və vəzifəli şəxs qismində özlərini vətənpərvər, işgüzаr, qаrşısınа qоyulаn tаpşırıqlаrı bаcаrıqlа yerinə yetirən hərbi qulluqçu kimi göstərmək məqsədi ilə, bilə-bilə X78in qаnunsuz göstərişlərini icrа edib, sonuncunun səlаhiyyəti оlmаdığı hаldа yuxаrıdа аdlаrı qeyd оlunаn hərbi qulluqçulаrı qаnunsuz sоrğu-suаl prоsesinə məruz qоymаsındа iştirаk etməklə, bir qrup şəxs hаlındа müntəzəm оlаrаq digər şəxsi mаrаğа görə öz qulluq mövqelərindən sui-istifаdə etmiş və qulluq səlаhiyyətlərini аşmış, müxtəlif tаrixlərdə qаbаqcаdаn əlbir оlаn bir qrup şəxs hаlındа, əllərini və gözlərini, bəzən də аyаqlаrını bаğlаyаrаq müqаvimət göstərmək imkаnlаrını аrаdаn qаldırdıqlаrındаn аşkаr surətdə köməksiz vəziyyətdə оlаn həmin hərbi qulluqçulаrа qаrşı mütəmаdi оlаrаq döyməklə və sаir zоrаkı hərəkətlərlə, müxtəlif üsullаrlа güclü fiziki аğrı və psixi iztirаb, hаbelə işgəncə verməklə, о cümlədən bəzi hаllаrdа gecəni lüt, əlləri və gözləri bаğlı vəziyyətdə sulu döşəmənin üstündə sаxlаmаqlа, bəzən isə üzərlərinə su töküb, səs-küy sаlıb ümumiyyətlə yаtmаğа icаzə verməməklə, yemək və su ilə təmin etməməklə, tuаletə gedərək şəxsi ehtiyаclаrını ödəmələrinə imkаn verməməklə əzаb vermişlər. Nəticədə qаnunsuz sоrğu-suаl prоsesinə məruz qоyulmаsındа Məhkum1 iştirak etdiyi N1 nəfər, Məhkum2 iştirak etdiyi N5 nəfər, MəhkumN iştirak etdiyi N0 nəfər, Məhkum4 iştirak etdiyi N4 nəfər və Məhkum5 iştirak etdiyi N1 nəfər hərbi qulluqçu müxtəlif dərəcəli bədən xəsаrətləri аldığındаn, оnlаrın sаğlаmlıqlаrınа fiziki zərər v urulduğundаn, hаbelə həm məruz qаldıqlаrı qeyri-insаni rəftаrа, həm də bаrələrində xidmət yоldаşlаrı аrаsındа yаrаnmış mənfi fikir və аrzuоlunmаz şübhələrə görə psixikаlаrındа dərin iz burаxmаqlа, şəxsiyyətlərinin аlçаldılmаsı ilə əlаqədаr оnlаrа mənəvi zərər vurulduğundаn, eləcə də 5 nəfər (Məhkum4 və Məhkum5 münasibətdə isə 4 nəfər (Zərərçəkmiş şəxsN8 istisna olmaqla)) hərbi qulluqçu - X61, X88, Zərərçəkmiş şəxsN9, X96 və X81 öldüklərindən, eləcə də bəzi hərbi qulluqçulаr sоrğu-suаl prоsesi zаmаnı işgəncə аltındа verdikləri yаlаn məlumаtlаrı yenidən işgəncəyə məruz qаlmаq qоrxusu ilə istintаq zаmаnı dindirilərkən də bildirdiklərinə görə həmin ifаdələr əsаsındа bir neçə nəfər cinаyət məsuliyyətinə cəlb edildiyindən və istintаqın gedişində təqsirsizlikləri sübut edilənədək həbsdə sаxlаnıld ıqlаrındаn, onların törətdikləri qаnunsuz əməllər аğır nəticələrə səbəb оlmuşdur. Hökmdən dövlət ittihamçısı Cümşüdov Cavid Əbülfəz oğlu tərəfindən verilmiş apellyasiya protestinə, zərərçəkmiş şəxslərin hüquqi varisləri X16, X20 və X22, Məhkum4 müdafiəçisi İsayev Samir Nadir oğlu, Məhkum5 müdafiəçisi Süleymanlı Türkel Hümbət oğlu, Məhkum1 müdafiəçisi İbrahimov Telman Sadət oğlu, MəhkumN müdafiəçisi Əhmədov Əjdər Sultan oğlu və Məhkum2 müdafiəçisi Zülfüqarov Rüstəm Məhəmməd oğlu tərəfindən verilmiş apellyasiya şikayətlərinə əsasən işə baxan Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Hərbi Kollegiyasının (hakimlər Hüseynov Mirbahəddin Mirdamət oğlu (sədrlik edən və məruzəçi), Əliyev Rafail Əyyub oğlu və Şükürov İmanverdi Həşimxan oğlundan ibarət tərkibdə) xx xxxxxx 2019-cu il tarixli qərarı ilə apellyasi ya protesti və apellyasiya şikayətləri təmin edilməmiş, hökm isə dəyişdirilmədən saxlanılmışdır. Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Hərbi Kollegiyasının xx xxxxxx 2019-cuil tarixli qərarından dövlət ittihamçısı Fətəliyev Mazan Məsim oğlu kassasiya protesti verərək həmin qərarın ləğv edilməsini və işin yeni apellyasiya baxışına təyin edilməsini xahiş etmişdir. Həmçinin apellyasiya instansiyası məhkəməsinin göstərilən qərarından zərərçəkmiş şəxsin hüquqi varisi X12 nümayəndəsi XN4, zərərçəkmiş şəxslərin hüquqi varisləri X16 və X22 kassasiya şikayətləri verərək aşağıdakıları xahiş etmişlər: - nümayəndə X54 - qərarın ləğv edilməsini və cinayət işinin yeni apellyasiya baxışına təyin edilməsini; - zərər çəkmiş şəxsin hüquqi varisi X100 – məhkumlar Məhkum1, Məhkum2, MəhkumN, Məhkum4 və Məhkum5 əməll ərində qəsdən adamöldürmə cinayətinin tərkibi olduğundan onlara həmin cinayəti törətdiklərinə görə daha ağır ittihamın elan olunması, habelə Zərərçəkmiş şəxsN9 işgəncə verilərək öldürülməsini təşkil edən vəzifəli şəxslər X55un, X56un, Bərdə rayon prokurorluğunun əməkdaşlarının, müstəntiqlər X57in və X58un, N saylı hərbi hissənin komandiri X34un cinayət məsuliyyətinə cəlb edilmələri və bu əsaslarla işin ibtidai araşdırmaya prosessual rəhbərliyi həyata keçirən prokurora qaytarılması üçün qərarın ləğv edilməsini və işin yeni apellyasiya baxışına təyin edilməsini, “İnsan Hüquqlarının və Əsas Azadlıqların müdafiəsi haqqında” Avropa Konvensiyasının 2,N,6 və 18-ci maddələrinin pozuntusunun tanınmasını; - zərər çəkmiş şəxsin hüquqi varisi X59 – məhkumlar Məhkum1, Məhkum2, MəhkumN, Məhkum4 və Məhku m5 əməllərində qəsdən adamöldürmə cinayətinin tərkibi olduğundan onlara həmin cinayəti törətdiklərinə görə daha ağır ittihamın elan olunması, habelə mərhum əri Zərərçəkmiş şəxsN8 işgəncə verilərək öldürülməsini sifariş verən, təşkil edən və buna imkan yaradan vəzifəli şəxslər X55un, X56un, Bərdə rayon prokurorluğunun əməkdaşlarının dindirilmələri və onların əməllərinə hüquqi qiymət verilməsi, N saylı hərbi hissənin komandiri X34un, Qəbələ rayon polis şöbəsinin və prokurorluğunun, Bərdə Rayon Prokurorluğunun, Tərtər rayonunun ərazisində yerləşən N saylı hərbi hissənin və Hərbi Prokurorluğun əməkdaşlarının və ərini ona göstərilməsinə qadağa qoyan, zərərçəkmişin dəfn edilməsinə imkan verməyən şəxslər haqqında cinayət işinin başlanması, bu şəxslərin cinayət məsuliyyətinə cəlb edilmələri və bu əsaslarla işin ibtidai araşdırmaya prosessual rəhbərliyi həyata keçirən prokurora qaytarılması üçün qərarın ləğv edilməklə işin yeni apellyasiya baxışına təyin edilməsini, “İnsan Hüquqlarının və Əsas Azadlıqların müdafiəsi haqqında” Avropa Konvensiyasının 2,N,6, 8 və 18-ci maddələrinin pozuntusunun tanınmasını. Kassasiya protestinin dəlilləri: Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 129-cu maddəsinə, cinayət-prosessual qanunun tələblərinə, Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun hüquqi mövqeyinə və İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin bir sıra işlər üzrə qərarlarına istinad edən dövlət itihamçısı M.M.Fətəliyev kassasiya protestini belə əsaslandırmışdır ki, birinci instansiya məhkəməsi təqsirləndirilən şəxslərin barəsində CMnin 62-ci maddəsinin tətbiq edilməsinin müm künlüyünü əsaslandırarkən, onların şəxsiyyətlərini düzgün qiymətləndirməmiş, habelə cəzaları yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halların nəzərə alınmasında səhvə yol vermiş, apellyasiya instansiyası məhkəməsi isə düzgün olmayaraq bununla razılaşmışdır. Bununla yanaşı, dövlət ittihamçısı qeyd etmişdir ki, N saylı hərbi hissənin hərbi qulluqçularının barəsində olan cinayət işi üzrə Azərbaycan Respublikası Hərbi Prokurorluğu tərəfindən ibtidai istintaqın davam etdirildiyini nəzərə alaraq, həmin hərbi qulluqçuların 70N və N saylı hərbi hissələrdə düşmənlə məxfi əməkdaşlıqda şübhəli bilinən hərbi qulluqçuların qanunsuz sorğu-sual edilməsi prosesini davam etdirilməsi ifadəsinin təqsirləndirilən şəxslərə elan olunmuş ittihamlardan çıxarılması onların əməllərinə əvvəlcədən hüquqi qiymət verilmə kimi q iymətləndirilərək, gələcəkdə həmin hərbi qulluqçuların əməllərinə hüquqi qiymət verilməsi və cinayət məsuliyyətinə cəlb olunmaları məsələsinə təsir edə bilər. Buna görə məhkəmə tərəfindən bu ifadənin ittihamın əsasından çıxarılması qəbul edilməzdir və bu məhkəmənin gəldiyi nəticələrin işin faktiki hallarına uyğun olmaması kimi qiymətləndirilməlidir. Həmçinin, həm ibtidai istintaq, həm də məhkəmə istintaqı zamanı təqsirləndirilən şəxslər Məhkum1, Məhkum2, MəhkumN, Məhkum4 və Məhkum5 cinayətləri bilavasitə N saylı hərbi hissənin (İ Ordu Korpusunun) komandirinin hüquq işləri üzrə köməkçisi ədliyyə mayoru X27 rəhbərliyi altında və göstərişinə əsasən törətmələrinin sübuta yetirilməsinə baxmayaraq, məhkəmə hökmün NN6-cı vərəqində (məhkəmə tərəfindən təqdim edilmiş hökmün surətinə əsasən) özünd ən uydurduğu “sorğulayın”, “əlavə məlumat əldə edin” kimi ifadələr yazaraq, guya təqsirləndirilən şəxslərin istintaq qrupu rəhbərlərinin və üzvlərinin bu və sair buna oxşar tapşırıqları əsasında düşmənlə əməkdaşlıq edən şəxslərə qarşı fiziki zor tətbiq etmələri qənaətinə gəlmişdir. Həmin ifadələr nə ibtidai istintaq zamanı dindirilmiş şəxslərin dindirmə, nə də ki məhkəmə iclasının protokollarında öz əksini tapmamış, habelə məhkəmə prosesində ümumiyyətlə səsləndirilməmişdir. Kassasiya protestinin müəllifi qeyd edilən ifadələrin hökmdən çıxarılmalı olmasını bildirirərək hesab edir ki, təqsirləndirilən şəxslərin şəxsiyyətlərinə də cinayət işində olan onları səciyyələndirən real sənədlər əsasında qiymət verilməlidir. Eyni zamanda, məhkəmələr zərərçəkmiş şəxslərin hüquqi varislərinin bir qismin in və zərərçəkmiş şəxslərin şikayət və tələblərinin olmamasını CM-nin 59.1.11-ci maddəsində, Məhkum1 ailənin yeganə oğul övladı olmaqla anasının “paranoid formalı şizofreniya” xəstəliyindən əziyyət çəkən şəxs kimi 2-ci qrup əlil olmasını, ailə vəziyyətinin ağır olmasını CM-nin 59.1.4-cü maddəsində, təqsirləndirilən şəxslərin dövlətə xəyanət cinayətinin açılmasına, həmin cinayətin digər iştirakçılarının ifşa edilməsinə fəal kömək etmələrini CM-nin 59.1.10-cu maddəsində nəzərdə tutulmuş cəzanı yüngülləşdirən hallar kimi nəzərə alarkən cinayət qanunu normalarının tətbiqində səhvə yol vermişlər. Belə ki, CM-nin 59.1.4-cü maddəsində cinayət törətmiş şəxsin himayəsində azyaşlı uşağın olması, CM-nin 59.1.11-ci maddəsində isə cinayətin törədilməsindən bilavasitə sonra zərərçəkmiş şəxsə tibbi və ya digər yardım göstərilməklə onun həyat və sağlamlığına dəyə biləcək zərərin azaldılması halları cəzanı yüngülləşdirən hallar kimi nəzərdə tutulmuşdur. Həmçinin CM-nin 59.1.10-cu maddəsinə əsasən şəxsin könüllü gəlib təqsirini boynuna alması, cinayətin açılmasına, onun digər iştirakçılarının ifşa edilməsinə, cinayət nəticəsində əldə edilmiş əmlakın axtarışına və tapılmasına fəal kömək etməsi dedikdə, təqsirkarın başqa şəxslərin deyil, bilavasitə özünün törətdiyi və ya onun iştirakı ilə törədilmiş cinyətin açılmasına və və məhz həmin cinayətlərin digər iştirakçılarının ifşa edilməsinə fəal kömək etməsi başa düşülür. Kassatorun qənaətinə görə, məhkəmələr təqsirləndirilən şəxslər barəsində CM-nin 62-ci maddəsini tətbiq edərkən istinad etdikləri cəzanı yüngülləşdirən halları CM-nin 59.1.4, 59.1.10 və 59.1.11-ci maddələrinə əsasən deyil, CM-nin 59.2-ci maddəsinə əsasən nəzərə almalı idilər. Apellyasiya instansiyası məhkəməsi də birinci instansiya məhkəməsinin yol verdiyi səhvləri təkrarlayaraq öz qərarında heç bir əsaslandırma aparmadan kassasiya protestinin məzmununa uyğun olan apelyasiya protestinin təmin olunmaması qənaətinə gəlmişdir. Bu baxımdan dövlət ittihamçısı hesab edir ki, onun kassasiya protesti təmin edilməklə iş üzrə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Hərbi Kollegiyasının xx xxxxxx 2019-cu il tarixli qərarı ləğv olunmalı və cinayət işi yeni apellyasiya baxışına təyin edilməlidir. Kassasiya şikayətlərinin dəlilləri: Zərərçəkmiş şəxsin hüquqi varisi X10ümayəndəsi XN4 Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 127-ci maddəsinə, CM-nin 8, 58, 59, 60 və 62-ci maddələrinə əsasl anaraq kassasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, istər dəstə başçısı X35, istərsə də sözdə onun qanunsuz əmrlərini yerinə yetirdiklərini bildirən məhkumlar Məhkum1, Məhkum2, MəhkumN, Məhkum4 və Məhkum5 zərər çəkmiş şəxsin hüquqi varisinin qardaşı Zərərçəkmiş şəxs40 və digər 4 nəfər hərbi qulluqçuları vəhşicəsinə işgəncə verməklə döyüb-öldürmüş, onların həyat və sağlamlığına dəyə biləcək zərərin azaldılması və sağ qalmaları üçün heç bir təşəbbüs göstərməmişlər. Bundan başqa, məhkumlar cinayətin açılmasına, onun digər iştirakçılarının ifşa edilməsinə heç bir köməklik göstərməmiş, hətta məhkəmə istintaqı zamanı törətdikləri cinayətləri etiraf etməmişlər. Məhkumlar Məhkum1, Məhkum2, MəhkumN, Məhkum4 və Məhkum5 təqsirləndirildikləri CM-nin 126.2.1, 126.2.N, 126.N, 127.2.2, 1NN.2.1, 1NN.2.N, 1NN.2.4, 1NN.2.6, N41.2.1, N41.2.N-cü maddələrində müəyyən edilmiş aşağı həddən də az cəza təyin edilməsi qanunsuz, əsassız və olduqca ədalətsiz hesab edilməlidir. Qeyd olunanlara əsaslanaraq, kassasiya şikayətinin müəllifi Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Hərbi Kollegiyasının xx xxxxxx 2019-cu il tarixli qərarının X12 və digər zərərçəkmiş şəxslərin hüquqi varislərinin apelyasiya şikayətlərinin təmin edilməməsi hissəsində ləğv edilməsini və cinayət işinin yeni apellyasiya baxışına təyin edilməsini xahiş edir. Zərərçəkmiş şəxsin hüquqi varisi X22 Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının, “İnsan Hüquqlarının və Əsas Azadlıqlarün Müdafiəsi haqqında” Avropa Konvensiyasının (bundan sonra Konvensiyanın) 2, N, 5, 6 və 18-ci maddələrinin, cinayətprosessual qanunvericiliyinin tələblərinə və İns an Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin bir sıra işlər üzrə Qərarlarına istinad edərək və eyni zamanda işin hallarını mübahisələndirərək kassasiya şikayətini onunla əsaslandırmışdır ki, ibtidai istintaq orqanı və məhkəmələr cinayət işinin araşdırılmasında obyektiv və ədalətli olmamış, onun məhkəmədə qaldırdığı vəsatətləri təmin edilməmiş, işgəncələrin X34un tapşırığı ilə verilməsinə baxmayaraq həm onun, həm də istintaq qrupunu rəhbəri X55un, müstəntiqlər X58un, X57in, Hərbi Prokurorluğun digər əməkdaşlarının əməllərinə hüquqi qiymət verməmiş, apellyasiya instansiyası məhkəməsi isə yalnız təqsirləndirilən şəxslərə elan olunmuş ittiham daxilində işə baxa biləcəyini qeyd etməklə kifayətlənmişdir. Məhkəmə həmçinin qəbul etdiyi xx xxxx 2019-cu il tarixli qərarında təqsirləndirilən şəxslərə təyin olunmuş cəzaların ağırlaşdırılmasına zərurət olmadığın qeyd etmiş, təqsirləndirilən şəxslərin işgəncə verməklə qəsdən adamöldürmə cinayətini törtmələrini nəzərə almamış, özünü öldürmə dərəcəsinə çatdırılmış əri Zərərçəkmiş şəxsN8 qarşı fiziki və psixi zor tətbiq edilməklə sorğu-sual edilməsi nəticəsində onun konstitusiyon hüquqları pozulmuş, bundan əvvəl isə o, qanunsuz olaraq həbs edilmiş və bunun nəticəsində onun Konvensiyanın 5-ci maddəsi ilə də nəzərdə tutulmuş hüquqlarının pozulmasına yol verilmişdir. Bundan başqa istər ibtidai araşdırma orqanı, istərsə işə mahiyyəti üzrə baxan məhkəmələr Zərərçəkmiş şəxsN8 qanunsuz həbs edən, evində qanunsuz axtarış aparan, qanunsuz günlərlə həbsdə saxlayan, ailəsinə olduğu yer barədə məlumat verməyən, vəkillə təmin etməyən şəxslərin cinayət məsuliyy ətinə cəlb edilmələri məsələsi həll edilməmiş, ərinə işgəncə verilməklə həyatdan məhrum edilməsi isə onun Konvensiyanın 2 (yaşamaq hüququ) və N-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş hüquqları pozulmuşdur. Buna görə zərərçəkmiş şəxsin hüquqi varisi xahiş edir ki, Şəki Apellyasiya Məhkəməsininin Hərbi Kollegiyasının hazırki iş üzrə qərarı ləğv edilsin və məhkumlar Məhkum1, Məhkum2, MəhkumN, Məhkum4 və Məhkum5 əməllərində qəsdən adamöldürmə cinayətinin tərkibi olduğundan onlara həmin cinayəti törətdiklərinə görə daha ağır ittihamın elan olunması, habelə mərhum əri Zərərçəkmiş şəxsN8 öldürülməsini sifariş verən, təşkil edən və buna imkan yaradan vəzifəli şəxslər X55un, X56un, Bərdə Rayon Prokurorluğunun əməkdaşlarının dindirilmələri və onların əməllərinə hüquqi qiymət verilməsi, N saylı hərbi hissə nin komandiri X34un, Qəbələ rayon polis şöbəsinin və prokurorluğunun, Bərdə Rayon Prokurorluğunun, Tərtər rayonunun ərazisində yerləşən N saylı hərbi hissənin və Hərbi Prokurorluğun əməkdaşlarının və ərini ona göstərilməsinə qadağa qoyan, zərərçəkmişin dəfn edilməsinə imkan verməyən şəxslər haqqında cinayət işinin başlanması, bu şəxslərin cinayət məsuliyyətinə cəlb edilmələri və bu əsaslarla işin ibtidai araşdırmaya prosessual rəhbərliyi həyata keçirən prokurora qaytarılması üçünişin yeni apellyasiya baxışına təyin edilsin, habelə Konvensiyanın 2, N, 6, 8 və 18-ci maddələrinin pozuntusu tanınsın. Zərərçəkmiş şəxsin hüquqi varisi X16 hüquqi varis X59nın kassasiya şikayətində göstərildiyi kimi, Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının, Konvensiyanın 2, N, 5, 6 və 18-ci maddələrinin, cinayət -prosessual qanunvericiliyinin tələblərinə və İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin eyni işlər üzrə Qərarlarına istinad edərək və eyni zamanda işin hallarını mübahisələndirərək kassasiya şikayətini belə əsaslandırmışdır ki, ibtidai istintaq orqanı və işə mahiyyəti üzrə baxan məhkəmələr cinayət işinin araşdırılmasında obyektiv və ədalətli olmamış, onun məhkəmədə qaldırdığı vəsatətləri təmin edilməmiş, işgəncələrin X34un tapşırığı ilə verilməsinə baxmayaraq həm onun, həm də istintaq qrupunu rəhbəri X55un, müstəntiqlər X58un, X57in, Hərbi Prokurorluğun digər əməkdaşlarının əməllərinə hüquqi qiymət verməmiş, apellyasiya instansiyası məhkəməsi isə yalnız təqsirləndirilən şəxslərə elan olunmuş ittiham daxilində işə baxa biləcəyini qeyd etməklə kifayətlənmişdir. Məhkəmə həmçinin qəbul etdiyi xx xxxx 2019-cu il tarixli qərarında təqsirləndirilən şəxslərə təyin olunmuş cəzaların ağırlaşdırılmasına zərurət olmadığın qeyd etmiş, təqsirləndirilən şəxslərin işgəncə verməklə qəsdən adamöldürmə cinayətini törtmələrini nəzərə almamışdır. İş materiallarına əsasən, N nömrəli hərbi hissə komandirinin hüquq işlər üzrə köməkçisi X35 xx xxx 2017-ci il tarixdə günorta saatlarında, əsgər X36nin verdiyi məlumata əsasən, dövlətə xəyanət etməkdə şübhəli bildiyi N nömrəli hərbi hissənin 2-ci taborunun maddi-texniki təminat tağımının avtomobil manqasının sürücüsü, müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu, əsgər Zərərçəkmiş şəxsN9 fiziki və psixi zor tətbiq edilməklə və işgəncə verilməklə sorğu-sual edilməsi üçün həmin hərbi hissənin köhnə qərargah binasına gətizdirmişdir. Zərərçəkmiş ş əxsN9 düşmənlə əməkdaşlıq etməsini təkzib etdiyindən X35, habelə onun qanunsuz göstərişinə əsasən Məhkum4, Məhkum2, Məhkum5, X37, X38, Məhkum1, MəhkumN və qrupun hal-hazırda istintaqla şəxsiyyətləri müəyyən edilməmiş digər üzvləri, Zərərçəkmiş şəxsN9 köhnə qərargah binasına gətirildiyi vaxtdan xx xxx 2017-ci il tarixdə səhər saatlarınadək olan müddətdə, həmin binada olduqları müxtəlif vaxtlarda, qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs halında Zərərçəkmiş şəxsN9 onun düşmən tərəfindən kimin vasitəsilə, hansı şəraitdə, nə vaxtdan məxfi əməkdaşlığa cəlb edilməsi, düşmənlə əlaqələri, onun özünün hansı hərbi qulluqçuların düşmən tərəfindən məxfi əməkdaşlığa cəlb edilməsini təşkil etməsi, düşmənlə əməkdaşlıq edən digər hərbi qulluqçular barədə məlumatlar verməsini tələb edərək, təkrarən qəsdən xüsus i amansızlıqla, o cümlədən ağır iztirablar verməklə aşkar surətdə köməksiz vəziyyətdə olan Zərərçəkmiş şəxsN9 qarşı zorakı hərəkətlər etmiş, yəni günün müxtəlif, o cümlədən gecə saatlarında, arada müəyyən fasilələr verilməklə, davamlı şəkildə köhnə qərargah binasının ikinci mərtəbəsində olan otaqlarda, habelə dəhlizdə əynində olan paltarlarını soyundurub əllərini və ayaqlarını yapışqanlı lentlə və ya iplə, habelə ətrafda baş verənləri görməməsi üçün gözlərini əski parçalı ilə bağladıqları Zərərçəkmiş şəxsN9 bədəninin müxtəlif nahiyələrinə yumruq, şillə və təpiklə, habelə plastik boru və digər küt əşyalarla çoxsaylı zərbələr vurmuş, habelə digər hərəkətlərlə ona işgəncələr vermişlər. Zərərçəkmiş şəxsN9 düşmənlə məxfi əməkdaşlıq etməsini etiraf etdikdən sonra da əlavə məlumatlar almaq, daha çox “vətən xaini” ifşa etmək, habelə, törətdiyi əməllərə görə ondan qisas almaq məqsədilə, eyni üsullarla fiziki zor tətbiq etməyə və işgəncə verməyə davam edərək, Zərərçəkmiş şəxsN9 “alın nahiyəsində sağda, burun kökü, sol qulaq seyvanı və qulaqarxası sahədə sıyrıqlar, hər iki çiyin qurşağı, yuxarı və aşağı ətraflarda, qalça tini nahiyəsində öndə ətrafı sıyrıqlı qançırlar, döş qəfəsinin bütün sahələrində, sol sağrı nahiyəsində sıyrıqlar, hər iki bilək nahiyəsində dairəvi formalı sıyrıq, hər iki bazu və sağrı nahiyələrində qançırlar və dərialtı hematomalar, başın yumşaq toxumalarının iç səthlərində yayılmış qansızmalar, baş beyin toxumasının ödemli olması, ağciyərlərin kəskin ödemi, çoxsaylı subplevral qansızmalar, hər iki böyrək və böyrəkətrafı toxumalara qansızma” xəsarətlərini yetirərək, qəsdən onun sağlamlığına insan həyatı üçün təhlükəli olan ağır zərər vurmuş, zəruri tibbi yardım göstərilməsini, habelə ixtisaslaşdırılmış tibb müəssisəsinə yerləşdirilməsini təmin etməmişlər. Nəticədə Zərərçəkmiş şəxsN9 bədənin çoxsaylı küt travması nəticəsində bədəninin ümumi intoksikasiyası poliorqan çatmamazlığı səbəbindən xx xxx 2017-ci il tarixdə səhər saatlarında işgəncələrə məruz qaldığı və qanunsuz saxlanıldığı köhnə qərargah binasında ölmüşdür. İşgəncə hərəkətlərindən də görünür ki, yetirilən xəsarətlər məhz Zərərçəkmiş şəxsN9 öldürülməsinə yönəlmişdir. Kassator həmçinin qeyd etmişdir ki, onun oğlu Zərərçəkmiş şəxsN9 qanunsuz həbs edilmiş və həbs edilərkən ona və həmin vaxt X yanında olan heç bir şəxsə X hansı səbəbdən tutulması, hara aparıldığı və s. bildirilməmişdir. Zərərçək miş şəxsN9 qanunsuz həbs edilməsi nəticəsində onun Konvensiyanın 5-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulan hüquqları pozulmuş, lakin nə ibtidai istintaq zamanı, nə də məhkəmələr Zərərçəkmiş şəxsN9 qanunsuz həbs edən, günlərlə həbsdə saxlayan, ailəsinə olduğu yer barədə məlumat verməyən, vəkillə təmin etməyən şəxslər barədə heç bir cinayət işi başlamamış, həmin şəxslər cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməmişlər. Kassasiya şikayətinin müəllifi həmçinin bildirmişdir ki, oğlunun həmçinin yaşamaq hüququ da (Konvensiyanın 2-ci maddəsi) pozulmuş və bu hüquq pozuntusu da məhkəmələrdə araşdırılmamış. Şəki Apelyasiya Məhkəməsinin Hərbi Kollegiyası isə xx xxxxxx 2019-cu il tarixli qərarında hərbi prokurorluğun apardığı istintaqla razılaşmaqla kifayətlənmiş və qeyd etmişdir ki, istintaqı aparan prokurorluq oldu ğu üçün onun cinayət məsuliyyətinə cəlb etmədiyi şəxslər barəsində məhkəmə hökm çıxara bilməz. Halbuki, onun oğlunun ölümü təkcə 8 nəfər tərəfindən deyil, həmçinin bu əməliyyata birbaşa göstəriş verən X34 tərəfindən həyata keçirilib. Buna görə zərərçəkmiş şəxslər X34un şahid kimi dindirilməsini xahiş etsələr də, məhkəmələr bununla bağlı vəsatətləri təmin etməmiş, nəticədə X məsuliyyətdən kənarda qalmışdır. Həmçinin Zərərçəkmiş şəxsN9 işgəncə verilərək onun öldürülməsini təşkil edən, buna şərait yaradan yüksək rütbəli və vəzifəli şəxslər də - X55, X56, Bərdə rayon Prokurorluğunun əməkdaşları, eləcə də iş üzrə müstəntiqlər X57, X58un şahid kimi dindirilməmiş və onların da əməllərinin araşdırılması və məsuliyyətə cəlb edilməsi üçün heç bir tədbir görülməmişdir. Buna görə, zərərçəkmişin hüquqi varisi cinayət işinin ibtidai araşdırmaya prosessual rəhbərliyi həyata keçirən prokurora qaytarılması üçün Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Hərbi Kollegiasının xx xxxxxx 2019-cu il tarixli qərarının ləğv edilməsini və işin yeni apellyasiya baxışına təyin edilməsini xahiş edir. Kassasiya şikayətlərinə və kassasiya protetinə baxılmasını yeri və vaxtı barədə qanuna müvafiq qaydada məlumatlandırılmış zərər çəkmiş şəxslər, zərər çəkmiş şəxslərin hüquqi varisləri və onların nümayəndələri naməlum səbəbdən məhkəmə iclasına gəlməmiş və bunun səbəbləri haqqında xəbər verməmişlər. Məhkəmə kollegiyası Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 419.4-cü maddəsinin tələblərinə əsaslanaraq kassasiya müraciətlərinə cinayət prosesinin göstərilən iştirakçıları olmadan baxılmasını mümkün bilir. Hü quqi məsələlər: Əvvəlki qərarlarında olduğu kimi, məhkəmə kollegiyası yenə də qeyd etməyi zəruri bilir ki, Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra mətndə CPM-nin) 419.1-ci maddəsinə əsasən, kassasiya instansiyası məhkəməsi kassasiya şikayətinə və ya kassasiya protestinə mahiyyəti üzrə baxaraq müraciətin dəlillərindən asılı olmayaraq yalnız hüquq məsələləri üzrə cinayət qanununun və bu Məcəllənin normalarının tətbiqinin düzgünlüyünü yoxlayır. Kassasiya instansiyası məhkəməsi, kassasiya şikayətinin və ya kassasiya protestinin baxışının nəticələri buna əsas verərsə, barəsində kassasiya müraciəti olmayan məhkum edilmiş şəxslərin də xeyrinə yekun qərar qəbul edir. Qeyd olunan maddədən göründüyü kimi, sübutların mahiyyəti üzrə araşdırılması, mötəbərliliyi, kifayətli liyi, cinayət faktının müəyyən edilməsi, habelə birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələri tərəfindən çıxarılmış hökm və qərarların icrası və buna nəzarətin həyata keçirilməsi kimi məsələlərin həlli qanunla kassasiya instansiyası məhkəməsinin deyil, birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələrinin səlahiyyətinə aid edilmişdir. Bundan başqa, göstərilən normanın tələblərinə görə, kassasiya instansiyası məhkəməsi birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələrindən fərqli olaraq hər-hansı bir faktın baş verib-verməməsini müəyyən etmir və yalnız həmin məhkəmələr tərəfindən müəyyən edilmiş hallara əsasən cinayət və cinayət-prosessual qanunları normalarının düzgün tətbiq edilib-edilməməsi məsələlərinə öz münasibətini bildirir. Məhkəmə kollegiyası qanunvericiliyin tələblərinə əsaslanaraq on u da qeyd edir ki, kassasiya instansiyası məhkəməsi apellyasiya instansiyası məhkəməsinin hökm və ya qərarından verilmiş kassasiya şikayətinə və ya kassasiya protestinə əsasən işə baxır və bu baxışın nəticəsi olaraq apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən qəbul edilmiş məhkəmə aktına münasibətini bildirməklə CPM-nin 419.10-cu maddəsində sadalanan qərarlardan birini, yəni apellyasiya instansiyası məhkəməsinin hökm və ya qərarını dəyişiklik edilmədən saxlanılması, məhkəmənin hökm və ya qərarını ləğv edilərək işin apellyasiya instansiyası məhkəməsində yeni baxışa təyin edilməsi, qanuni qüvvəyə minmiş hökm və qərarların ləğv edilməsi və cinayət işi, məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraatın materialları və ya xüsusi ittiham qaydasında şikayət üzrə icraata xitam verilməsi, apellyasiya insta nsiyası məhkəməsinin hökm və ya qərarının dəyişdirilməsi haqqında qərar qəbul edir. Həmçinin kassasiya instansiyası məhkəməsi hökmün və ya məhkəmənin digər yekun qərarının icrası qaydasında icraat üzrə məhkəmə qərarını ləğv edərək, birinci və ya apellyasiya instansiyası məhkəməsində müəyyən edilmiş hallar və sübutlar əsasında yeni qərar qəbul etmək (o şərtlə ki, həmin qərar məhkum edilmiş şəxsin vəziyyətinin ağırlaşdırılması ilə nəticələnməsin) hüququna malikdir. Qanunvericiliyin bu tələblərinə əsaslanaraq və kassasiya protestində və kassasiya şikayətlərində irəli sürülmüş dəlillərə münasibətdə cinayət işinin materiallırını nəzərdən keçirərək məhkəmə kollegiyası aşağıdakıları qeyd edir. Dövlət ittihamçısının irəli sürdüyü birinci dəlil ondan ibarətdir ki, hazırki iş üzrə Məhkum1 və qeyrilə rinin təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb edilmələri haqqında qərarlarda və onların barəsində tərtib edilmiş ittiham aktında X35in N saylı hərbi hissənin hərbi qulluqçuları arasında da düşmələ məxfi əməkdaşlıq edənlərin olmasından şübhələnib, yuxarı komandanlıq qarşısında məsələ qaldıraraq, həmin hərbi hissənin hərbi qulluqçularının köhnə qərargah binasının mühafizəsindən və düşmünlə əməkdaşlıqda şübhəli bilinən hərbi qulluqçuların sorğu-sual edilməsi prosesindən kənarlaşdırılmasını, onların əvəzinə həmin tapşırıqları yerinə yetirmələri məqsədilə Müdafiə Nazirliyinin N saylı hərbi hissəsinin həmin ərəfədə Tərtər rayonunun ərazisində təlimdə olan hərbi qulluqçularının bilavasitə öz xidməti vəzifələrinin icrasından ayrılaraq qanunsuz sorğulama prosesinin davam etdiyi müddətdə 70N saylı hərbi hissənin köhnə qərargah binasına gəlmələrini təmin edilməsini, N saylı hərbi hissənin hərbi qulluqçularını cəlb etməklə və bilavasitə özü rəhbərlik etməklə 70N saylı hərbi hissənin köhnə qərargah binasında düşmənlə əməkdaşlıqda şübhələndiyi hərbi qulluqçuların qanunsuz sorğulama prosesini davam etdirməsi göstərilsə də, birinci instansiya məhkəməsinin hökmündə X hazırki iş üzrə məhkum olunmuş Məhkum1, Məhkum2, MəhkumN, Məhkum4 və Məhkum5 təqsirli bilindikləri cinayət əməlləri ilə heç bir əlaqəsi olmayan, onların təqsirliliklərinə hansısa şəkildə təsir etməyən, müstəsna olaraq X özünün digər şəxslərlə birgə etdiyi hərəkətləri aşağıdakı şəkildə təsvir edilmişdir: “X35 N saylı hərbi hissənin hərbi qulluqçuları arasında da düşmələ məxfi əməkdaşlıq edənlərin olmasından şübhələnib, yuxarı komand anlıq qarşısında məsələ qaldıraraq, həmin hərbi hissənin hərbi qulluqçularının köhnə qərargah binasının mühafizəsindən və düşmənlə əməkdaşlıqda şübhəli bilinən hərbi qulluqçuların sorğu-sual edilməsi prosesindən kənarlaşdırılmasını, onların əvəzinə həmin tapşırıqları yerinə yetirmələri məqsədilə Müdafiə Nazirliyinin digər hərbi qulluqçularının bilavasitə öz xidməti vəzifələrinin icrasından ayrılaraq N nömrəli hərbi hissənin köhnə qərargah binasına gəlmələrini təmin etmişdir”. Əvvəla,x39in bu əməllərinin ittiham aktındakı təsvirindən görünür ki, onun N saylı hərbi hissənin müəyyən edilməmiş hərbi qulluqçularının təkcə 70N saylı hərbi hissənin köhnə qərargah binasına gəlmələrini təmin etməsi deyil, həmçininx39in həmin hərbi qulluqçuları qanunsuz sorğulama prosesinə cəlb etməsi və rəhbərliyi altında bu prosesin davam etdirilməsi, yəni onunla birlikdə N saylı hərbi hissənin hərbi qulluqçularının da qanuna zidd əməllər törətmələri qeyd olunmuşdur. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, N saylı hərbi hissənin hərbi qulluqçularının əməllərinin bu cür təsviri onları qanunsuz (cinayət xarakterli) əməllər törətməkdə ittiham etmə kimi qiymətləndirilməlidir, bu isə həm Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının (bundan sonra mətndə Konstitusiyanın) 6N-cü maddəsinin İ hissəsində və “İnsan Hüquqlarının və Əsas Azadlıqların Müdafiəsi Haqqında” Avropa Konvensiyasının (bundan sonra Konvensiyanın) 6-cı maddəsinin 2-ci hissəsində, həm də CPM-nin 21.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş təqsirsizlik prezumpsiyası hüququna ziddir. Göstərilən milli və beynəlxalq qanunveicilikdə təqsirsizlik prezumpsiyas ı ümumi şəkildə belə təsbit edilmişdir ki, hər kəsin təqsirsizlik prezumpsiyası hüququ vardır. Cinayətin törədilməsində təqsirləndirilən hər bir şəxs, onun təqsiri qanunla nəzərdə tutulan qaydada sübuta yetirilməyibsə və bu barədə məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş hökmü yoxdursa, təqsirsiz sayılır. İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsi özünün bir sıra Qərarlarında vurğulamışdır ki, təqsirsizlik prezumpsiyası hüququ yalnız hər hansı hakim və ya məhkəmə tərəfindən deyil, həm də başqa dövlət orqanları tərəfindən pozula bilər (Allene XN7rşı, § N6; Daktaras Litvaya qarşı, § 42; Petyo Petkov Bolqarıstana qarşı, § 91). Konvensiyanın 6-cı maddəsinin 2-ci hissəsi vəzifəli şəxslərin davam etməkdə olan cinayət işinin istintaqı haqqında ictimaiyyəti şübhəlinin təqsirli olduğuna inanmağa təşviq edən və faktların səlahiyyətli məhkəmə orqanları tərəfindən qiymətləndirilməsi ilə bağlı əvvəlcədən mühakimə yürütməsini qadağan edir (İsmoilov və başqaları Rusiyaya qarşı, § 161; Butkeviçius Litvaya qarşı, § 5N). Təqsirsizlik prezumpsiyası hüququ hakimiyyət orqanlarına davam etməkdə olan cinayət işinin istintaqı barədə ictimaiyyəti məlumatlandırmağı qadağa etməsə də, onlardan təqsirsizlik prezumpsiyasına riayət etmək məqsədilə son dərəcə ehtiyatlı olmağı tələb edir (Fətullayev Azərbaycana qarşı, § 159; Allene XN7rşı, § N8; Qaritski Polşaya qarşı, § 69). Məhkəmə vəzifəli şəxslərin təqsirləndirilən şəxs mühakimə olunmamışdan və hüquq pozuntusunun törədilməsində təqsirli bilinməmişdən əvvəl verdikləri bəyanatlarında seçdikləri sözlərin əhəmiyyətini də xüsusi vurğulanmışdır (Daktaras Litvaya qarşı, § 41; Arriqo və Vella Maltaya qarşı (qər.); Xujin və başqaları Rusiyaya qarşı, § 94). Məsələ ilə bağlı birinci instansiya məhkəməsinin hökmündə isəx39in əmələrinin təhlili göstərir ki, məhkəmə təqsirsizlik prezumpsiyası ilə bağlı qanunvericiliyin tələblərinə əməl etməklə nəinki cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməmiş, hətta şəxsiyyətləri belə müəyyən olunmamış hərbi qulluqçuların (bu hərbi qulluqçuların N saylı hərbi hissədə xidmət etmələri də dəqiq məlum deyil)x39in göstərişi və rəhbərliyi altında qanuna zidd əməllər törətmələri barədə nəticəyə gəlməkdən çəkinmiş və Avropa Məhkəməsinin hüquqi mövqeyinə uyğun olaraq cinayət əməllərinin həmin hərbi qulluqçular tərəfindən törədilməsinə dair qeyri məqbul ifadələr Müdafiə Nazirliyinin digər hərbi qulluqçularınınx39 tərəfindən yalnız 70N saylı hərb i hissənin köhnə qərargah binasına gəlmələrinin təmin edilməsi haqda ifadələrlə əvəz etmişdir. Məhkəmə kollegiyasının qənaətinə görə, hadisələrin belə təsviri hökmün preyudisial xarakter daşıyaraq gələcəkdə hazırki iş üzrə məhkum olunmuş şəxslərdən başqa onların törətdikləri əməllərlə eyni xarakterli əməllər törətmiş digər şəxslərin də cinayət məsuliyyətinə cəlb edilmələrinin mümkünsüz olmasına dəlalət etmir və bu baxımdan kollegiya hesab edir ki, hökmdəx39in şərh edilən əməllərinin mütləq şəkildə ittiham aktında göstərildiyi kimi təsvirinə də ehtiyac yoxdur, çünki həmin ittiham aktı Məhkum1 və qeyrilərinin barəsində tərtib edilmiş, hökm isə məhz həmin şəxslərin təqsirlilik və bununla bağlı digər məsələlərin həll edilməsi üçün çıxarılmışdır. Buna görə, məhkəmə kollegiyası dövlət ittihamçıs ının kassasiya protestində irəli sürdüyü birinci dəlillə razılaşmayaraq protestin bu hissədə təmin edilməsini və apellyasiya instansiyası məhkəməsinin xx xxxxxx 2019-cu il tarixli qərarının dəyişdirilməsini və ya ləğv edilməsini mümkün bilmir. Kassasiya protestinin ikinci dəlili ondan ibaərtdir ki, həm ibtidai araşdırma zamanı, həm də məhkəmə iclaslarında təqsirləndirilən şəxslər Məhkum1, Məhkum2, MəhkumN, Məhkum4 və Məhkum5 cinayətləri bilavasitə N saylı hərbi hissənin (İ Ordu Korpusunun) komandirinin hüquq işləri üzrə köməkçisi ədliyyə mayoru X27 rəhbərliyi altında və göstərişinə əsasən törətmələrinin sübuta yetirilməsinə baxmayaraq, birinci instansiya məhkəməsi hökmün təsviri-əsaslandırıcı hissəsində özündən uydurduğu “sorğulayın”, “əlavə məlumat əldə edin” kimi ifadələr yazaraq, guya t əqsirləndirilən şəxslərin istintaq qrupu rəhbərlərinin və üzvlərinin bu və sair buna oxşar tapşırıqları əsasında düşmənlə əməkdaşlıq edən şəxslərə qarşı fiziki zor tətbiq etmələri qənaətinə gəlmişdir. Bu dəlillə bağlı məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, birinci instansiya məhkəməsi və onunla razılaşan apellyasiya instansiyası məhkəməsi ibtidai araşdırma orqanı tərəfindən Məhkum1, Məhkum2, MəhkumN, Məhkum4 və Məhkum5 elan olunmuş ittihamları qəbul edərək məhz həmin ittihamlara müvafiq olaraq təqsirli bilindikləri əməllərin bilavasitə X35in rəhbərliyi altında və onun göstərişlərinə əsasən törətmələri haqda nəticəyə gəlmiş və adları çəkilən məhkumların təqsirlilik məsələsini də elan olunmuş ittihamlara uyğun qaydada, hökmün təsviri hissəsində göstərildiyi kimi həll edilmişdir. Məhkəmə kollegi yası vurğulayır ki, bununla yanaşı birinci instansiya məhkəməsi tərəfindən başqa şəxslərin də cinayət xarakterli və yaxud hər hansı şəkildə qanuna zidd əməllər törətmələri barədə müddəaların hətta hökmün təsviri-əsaslandırıcı hissəsində göstərilməsi yuxarıda ətraflı şərh edilmiş təqsirsizlik prezumpsiyası hüqüquna aid olan qanunvericiliyin tələblərinə, habelə İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin hüquqi mövqeyinə zidd olmuşdur. Məhkəmə kollegiyası qeyd edir ki, CPM-nin N5N.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmənin ittiham hökmünün təsviri-əsaslandırıcı hissəsində aşağıdakılar göstərilməlidir: N5N.2.1. cinayətin törədilməsi yeri, vaxtı, üsulu, təqsirin xarakteri, törədilmə motivləri və nəticələri göstərilməklə məhkəmə tərəfindən sübuta yetirilmiş hesab edilən cinayət əməlinin təsviri; N5N.2.2. m əhkəmənin nəticəyə gəlməsi üçün əsaslandığı sübutlar və onun tərəfindən digər sübutların rədd edilməsinin motivləri; N5N.2.N. təqsirli şəxsin məsuliyyətini ağırlaşdıran və ya yüngülləşdirən hallar; N5N.2.4. ittihamın bir hissəsi əsassız hesab edildikdə, bunun əsasları; N5N.2.5. təqsirli şəxsin hərəkətlərinin tövsifi məhkəmə tərəfindən dəyişdirildikdə bunun motivləri; N5N.2.6. qərarların qəbul edilməsində məhkəmənin istinad etdiyi qanunların normaları; N5N.2.7. bu Məcəllənin N46.1.11—N46.1.14-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş məsələlərin həlli zamanı məhkəmənin gəldiyi nəticələrin motivləri; N5N.2.8. əlavə cəza növünün təyin edilməsi haqqında qərarın motivləri; N5N.2.9. mülki iddia və məhkəmə xərclərinin ödənilməsi barədə qərarın motivləri. Tərtər Hərbi Məhkəməsinin xx xxxx 2019-cu il tarixl i hökmündən göründüyü kimi, məhkəmə həmin hökmdə Məhkum1, Məhkum2, MəhkumN, Məhkum4 və Məhkum5 cinayətləri bilavasitə N saylı hərbi hissənin (İ Ordu Korpusunun) komandirinin hüquq işləri üzrə köməkçisi ədliyyə mayoru X27 rəhbərliyi altında və göstərişinə əsasən törətmələrinin sübuta yetirilməsi nəticəsinə gəldiyi halda, hökmün təsviri-əsaslanıdırıcı hissəsinə yuxarıda göstərilən (kassasiya protestində göstərilən və toplanımş və məhkəmə iclaslarında araşdırılmış sübutlarla təsdiq olunmamış) müddəaları əlavə etməklə eyni zamanda təqsirləndirilən şəxslərin başqa şəraitdə, yəni hərbi prokurorluğunun əməkdaşlarının təhriki ilə də cinayət törətmələrini təsvir etmişdir. Bununla məhkəmə onlara qarşı heç bir ittiham irəli sürülməmiş şəxsləri (hərbi prokurorluğunun əmkdaşlarını) cinayət törətməkdə i ttiham etməklə həm təqsirsizlik prinsipi hüququnun pozuntusuna yol vermiş, həm də hazırki iş üzrə məhkum olunmuş şəxslərə elan olnmuş ittihamlardan kənara çıxaraq onların həm bu ittihamlarda göstərilən, həm də göstərilməyən şəraitdə cinayət törətmələri barədə qənaətə gəlmişdir. Halbuki, Konstitusiyanın 129-cu maddəsi tələb edir ki, məhkəmə qərarı qanuna və sübuta əsaslanmılıdır. Digər tərəfdən, CPM-nin N18.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə baxışı zamanı cinayət işinə, məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraat materiallarına və ya xüsusi ittiham üzrə şikayətə yalnız təqsirləndirilən şəxsə qarşı irəli sürülmüş və ya məhkəməyə verilən ittiham daxilində baxılır. Məhkəmə baxışı nəticəsində məhkəmə təqsirləndirilən şəxsin əməlini ağır cinayətdən daha yüngül cinayət əməlinə tövsif etmək, habelə ona qarşı irəli sürülmüş ittihamdan ayrı-ayrı bəndləri çıxartmaq hüququna malikdir. Məhkəmə kollegiyası şərh olunanlara əsaslanaraq hesab edir ki, həm apellyasiya instansiyası məhkəməsinin xx xxxxxx 2019-cu il tarixli qərarının, həm də onunla bağlı Tərtər Hərbi Məhkəməsinin xx xxxx 2019-cu il tarixli hökmünün təsviri-əsaslandırıcı hissələrindən “hərbi prokurorluğun əməkdaşları tərəfindən həyata keçirilmiş istintaq hərəkətlərində düşmənlə əməkdaşlıqda şübhəli bilinən hərbi qulluqçulara işgəncələrin verilməsini və təqsirləndirilən şəxslərin həmin istintaq hərəkətlərində iştirak edərək, qeyd edilən hərbi qulluqçulara işgəncə vermələri”, “təqsirləndirilən şəxslərin istintaq qrupu rəhbərlərinin və üzvlərinin “sorğulaym”, “əlavə məlumat əldə edin”və sair buna oxşar tapşırıqlar əsasında düşmənlə əməkdaşl ıq edən şəxslərə qarşı fiziki zor tətbiq etmələri” barədə ifadələr çıxarılmaqla, göstərilən məhkəmə aktlarında dəyişiklik edilməli və kassasiya protesti bu hissədə təmin edilməlidir. Kassasiya protestinin növbəti dəlili ondan ibarətdir ki, məhkəmələr zərərçəkmiş şəxslərin hüquqi varislərinin bir qisminin və zərərçəkmiş şəxslərin şikayət və tələblərinin olmamasını CM-nin 59.1.11-ci maddəsində, Məhkum1 ailənin yeganə oğul övladı olmaqla anasının “paranoid formalı şizofreniya” xəstəliyindən əziyyət çəkən şəxs kimi 2-ci qrup əlil olmasını, ailə vəziyyətinin ağır olmasını CM-nin 59.1.4-cü maddəsində, təqsirləndirilən şəxslərin dövlətə xəyanət cinayətinin açılmasına, həmin cinayətin digər iştirakçılarının ifşa edilməsinə fəal kömək etmələrini CM-nin 59.1.10-cu maddəsində nəzərdə tutulmuş cəzanı yüngülləşdirən hallar kimi nəzərə alarkən cinayət qanunu normalarının tətbiqində səhvə yol vermişlər. Cinayət qanunvericiliyinin təhlili göstərir ki, həqiqətən CM-nin 59.1.4-cü maddəsində cinayət törətmiş şəxsin himayəsində azyaşlı uşağın olması, CM-nin 59.1.11-ci maddəsində isə cinayətin törədilməsindən bilavasitə sonra zərərçəkmiş şəxsə tibbi və ya digər yardım göstərilməklə onun həyat və sağlamlığına dəyə biləcək zərərin azaldılması halları cəzanı yüngülləşdirən hallar kimi nəzərdə tutulmuşdur. Həmçinin CM-nin 59.1.10-cu maddəsinə əsasən şəxsin könüllü gəlib təqsirini boynuna alması, cinayətin açılmasına, onun digər iştirakçılarının ifşa edilməsinə, cinayət nəticəsində əldə edilmiş əmlakın axtarışına və tapılmasına fəal kömək etməsi dedikdə, təqsirkarın başqa şəxslərin deyil, bilavasitə özünün törətdiyi və ya onun iştirakı ilə törədilmiş cinyətin açılmasına və və məhz həmin cinayətlərin digər iştirakçılarının ifşa edilməsinə fəal kömək etməsi başa düşülür. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, məhkəmələr təqsirləndirilən şəxslər barəsində CM-nin 62-ci maddəsinin tətbiq edilməsini (bu məsələ və məhkəmələrin nəzərə aldıqları halların cəzanı yüngülləşdirən hallar hesab eilməsi kassasiya protestində mübasiəndirilmir) əsaslandırarkən yekun məhkəmə aktlarında istinad etdikləri cəzanı yüngülləşdirən halları CM-nin 59.1.4, 59.1.10 və 59.1.11-ci maddələrinə əsasən deyil, Məhkum1 ailənin yeganə oğul övladı olmaqla anasının “paranoid formalı şizofreniya” xəstəliyindən əziyyət çəkən şəxs kimi 2-ci qrup əlil olmasını, ailə vəziyyətinin ağır olmasını, təqsirləndirilən şəxslərin dövlətə x əyanət cinayətinin açılmasına, həmin cinayətin digər iştirakçılarının ifşa edilməsinə fəal kömək etmələrini, zərərçəkmiş şəxslərin hüquqi varislərinin bir qisminin və zərərçəkmiş şəxslərin şikayət və tələblərinin olmamasını CMnin 59.2-ci maddəsinə əsasən nəzərə almalı idilər. Belə ki, CM-nin 59.2-ci maddəsinin tələblərindən görünür ki, cəza təyin edilərkən bu Məcəllənin 59.1.1-59.1.14-cü maddələrində göstərilməmiş başqa hallar da cəzanı yüngülləşdirən hal qismində nəzərə alına bilər. Bu baxımdan məhkəmə kollegiyası kassasiya protestinin cəzanı yüngülləşdirən hallar kmi qiymətləndirilməsi və bu məsələyə dair cinayət qanunu normalarının düzgün tətbiq edilməməsinə dair dəlillərini də qəbul edilən sayaraq həmin hissədə protestin təmin olunmasını və “təqsirləndirilən şəxslərin dövlətə xəyanət c inayət işinin açılmasına, onun digər iştirakçılarının ifşa edilməsinə fəal kömək etmələri, zərər çəkmiş şəxslərin hüquqi varislərinin bir qisminin və zərər çəkmiş şəxslərin təqsirləndirilən şəxslərə qarşı şikayət və tələbəlrinin olmamasını, Məhkum1 ailənin yeganə oğul övladı olmaqla anasının “paranoid formalı şizofreniya” xəstəliyindən əzab çəkən şəxs kimi İİ qrup əlil olması, ailə vəziyyətinin ağır olması” kimi halların CM-nin 59.1.4, 59.1.10 və 59.1.11-ci maddələrinin əvəzinə CMnin 59.2-ci maddəsinə əsasən cəzanı yüngülləşdirən hallar kimi qiymətləndirilməsini, bu əsasla da Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Hərbi Kollegiyasının xx xxxxxx 2019-cu il tarixli qərarında dəyişiklik edilməsini məqsədə müvafiq hesab edir. Zərər çəkmiş şəxsin hüquqi varisi Zərərçəkmiş şəxs40 nümayəndəsi X54un kass asiya şikayətinin və zərər çəkmiş şəxslərin hüquqi varisləri X59nın və X100nın faktiki eyni məzmunlu kassasiya şikayətlərinin dəlilləri ilə bağlı məhkəmə kollegiyası vurğulayır ki, cinayət prosesinin göstərilən iştirakçılarının analoji məzmunda apellyasiya şikayətlərinin dəlillərinə cavab verən apellyasiya instansiyası məhkəməsi törədilmiş cinayətlərə dair işin müəyyn edilmiş faktiki hallarına istinad edərək həmin şikayətlərlə razılaşmamasını aşağıdakı qaydada əsaslandırmışdır: “CM-nin 40.2-ci maddəsinin dispozisiyasına əsasən bilə-bilə qanunsuz əmri və ya sərəncamı yerinə yetirməklə qəsdən cinayət törətmiş şəxs ümumi əsaslarla cinayət məsuliyyətinə cəlb olunur. İnsana işgəncə verməklə etirafın alınmasına dair əmr həm icraçının səlahiyyətindən kənar çıxan göstərişdir, həm də belə əmrin qan unsuz olduğu kifayət qədər aşkar və dərhal dərk ediləndir. Ona görə də təqsirləndirilən şəxslər CM-nin 40.N-cü maddəsini rəhbər tutub qanunsuz əmr və ya sərəncamı yerinə yetirməkdən imtina etməli və xüsusi subyekt kimi bilməli idilər ki, onlar buna görə cinayət məsuliyyətinə cəlb olunmayacaqlar. İşin faktiki hallarından müəyyən olunur ki, fiziki ağrılar, işgəncələr və digər zorakılıq hərəkətlərini zərərçəkmiş şəxslərə qarşı tətbiq edən təqsirləndirirlən şəxslər xüsusi təyinatlı kəşfiyyat dəstənin hərbi qulluqçuları olmuşlar. Onlar xidməti vəzifələrinə məsuliyyətlə yanaşan, nizam-intizama ciddi riayət edən, verilən tapşırıqların icrası zamanı həyatlarını təhlükəyə atan hərbi qulluqçular olmuşlar. Dövlətin büdcəsindən onların fiziki hazırlığının lazımi səviyyədə olması üçün davamlı olaraq və sait xərclənir. Onların xidməti vəzifələri ondan ibarətdir ki, sərrast bütün növ silahlardan atıcı qabiliyyətinə malik olsunlar, işgəncələrə, iztirablara dözsünlər və bu növ üsullardan düşmənə qarşı tətbiq etməyi bacarsınlar, düşmənlə əlbəyaxa olub qalib gəlsinlər, düşmən müşahidəsi altında olan əraziyə gizli keçib qarşılarında rəhbərlik tərəfindən qoyulan tapşırıqları keyfiyyətlə icra etsinlər. Onlar bilavasitə rəhbər və daha yuxarı rəhbərlik tərəfindən verilən əmr və tapşırıqları dərhal, mahiyyətinə varmadan, həyatlarını təhlükəyə atmaqla və keyfiyyətlə icra etməyi vəzifə borcları kimi qəbul etmişlər. Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin kəşfiyyat və xüsusi xidmət orqanları tərəfindən Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin Tərtər rayonu istiqamətində yerləşən bölmələrinə və yaşayış mənt əqələrinə qarşı genişmiqyaslı təxribat fəaliyyətinin həyata keçirilməsinin planlaşdırıldığı barədə əldə edilmiş məlumat əsasında xx xxx 2017-ci il tarixdə Azərbaycan Respublikası Hərbi Prokurorluğunda CM-nin 274-cü maddəsi ilə cinayət işi başlanaraq, Azərbaycan Respublikası Prokurorluğu, Müdafiə Nazirliyi, Daxili İşlər Nazirliyi və Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin əməkdaşlarından ibarət birgə istintaqəməliyyat qrupu yaradılaraq ibtidai araşdrma aparılmışdır. Həmin araşdırma zamanı müəyyən edilmişdir ki, xalqına, vətəninə və dövlətinə xəyanət yolunu tutan iradəsi zəif, vətəndaşlıq ruhunu və vətəninə bağlılığını itirmiş bir qrup hərbi qulluqçular Azərbaycan Respublikasının müdafiə qabiliyyəti zərərinə olaraq düşmən kəşfiyyatçıları ilə məxfi əməkdaşlığa cəlb edilərək müxtəlif vaxtlarda maddi maraqları naminə hərbi sirr təşkil edən məlumatları əldə etməklə düşmən tərəfinə ötürmüşlər. Həmin dövrdə aşkar olunmuş cinayətkar dəstənin məlum olan üzvləri haqda istintaq aparılarkən paralel olaraq bu qəbildən olan cinayət üzrə təqsirli şəxslərin tam dairəsini müəyyənləşdirmək məqsədi ilə əməliyyat tədbirləri davam etdirilmişdir. Həmçinin Аzərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğu, Müdafiə Nazirliyi, Daxili İşlər Nazirliyi və Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin birgə bəyanatı ilə əməliyyat yolu ilə sarsıdıcı adekvat tədbirlərin görülməsi zəruri hesab edilmişdir. Məhkum1 və qeyrilərinin barələrindəki cinayət işinin materiallarından görünür ki, məhkumların bilavasitə komandirləri olmuş Anar Ramazanov, habelə 70N saylı hərbi hissənin komandiri Teymur Məmmədov və digər vəzifəli şəxslər onları şi fahi əmrlə N nömrəli hərbi hissə komandirinin hüquq işləri üzrə köməkçisi, ədliyyə mayoru X35in sərəncamına verib sonuncunun göstərişlərinə tabe olmağı tapşırmışlar. X35 və kəşfiyyat bölməsinin bir qrup əməkdaşları həmin bəyanatın təsiri altında onun mahiyyətini özlərinə məxsus tərzdə dərk etməklə qanun çərçivəsində görülməli olan tədbirlərin əvəzində qanunsuz, qeyri-insani davranışla cinayətkarları aşkar etməkdə düz mövqedə olmalarını, döyüb işgəncə verdikləri hərbi qulluqçuların düşmənlə əməkdaşlığa cəlb olunmuş şəxslər olmalarını güman edib öz hərəkətlərinin haqlı olduğunu düşünmüşlər. X46, həm də kəşfiyyət bölüyünün hərbi qulluqçularının düşmənlə əlaqədə olmada şübhəli olan şəxslərə qarşı qəddar rəftar etmələrinin əsası və motivi mövcud olmuşdur. Belə ki, Respublika Hərbi prokurorluğ u tərəfindən aparılan dövlətə xəyanat faktı ilə bağlı cinayət işi üzrə təxirəsalınmaz istintaq-əməliyyat tədbirləri Tərtər rayonu ərazisində davam etdirilən vaxtlarda X35 və təhqiqat-araşdırma işinə cəlb olunmuş bir qrup kəşfiyyət bölüyünün hərbi qulluqçuları zorakılıq hərəkətlərini istintaq-əməliyyat tədbirlərinin davamı kimi zənn etmişlər. Çünki, həmin vaxtlarda Ordumuz dəhşətli faktlarla rastlaşmışdır. Bir qrup erməni kəşfiyyаtçısı ön cəbhənin müxtəlif ərazilərində qeyri-insani üsullarlа sayı və şəxsiyyətləri tam məlum olmayan Müdafiə Nazirliyinin tabeliyində olan hərbi hissənin hərbi qulluqçularını ələ keçirmiş, onların iradələrini, şərəf və ləyaqələrini çirkin, özlərinə məxsus üsullarla alçaltdıqdan sonra özlərinə tabe etmiş və Ordumuzun əleyhinə tapşırıqlar verərək maddi maraq və ya hədə-qorxu, onlara qarşı cinsi zorakılığı əks etdirən video çəkilişləri internet vasitəsi ilə yayma hədələri ilə verdikləri tapşırıqların icrasını tələb etmişlər. Onların təsiri altına düşmüş hərbi qulluqçular düşmənə tabe olmaq mövqeyindən xidmətlərində məxfi sirləri düşmənə ötürməklə yayma, mütəmadi olaraq düşmənə tabe olanların siyahısını artırmaq məqsədi ilə hərbi qulluqçuları düşmən tərəfindən cinsi zorakılığa məruz qoyma və sair hərəkətləri ilə dövlətə xəyanat edərək bilərəkdən Ordumuzun gücünü zəyiflədərək düşmənə xidmət etmişlər. Belə bir şəraitdə, həmin faktların silsiləli şəkildə çox sayda aşkar edilməsindən sonra ön cəbhədə xidmət edən zabit, gizir və əsgər heyətinə şübhələr əsaslı olmuş və izahatlar əsasında adları ifşa olunan hərbi qulluqçulara qarşı Orduya sadiq olan hərbi qu lluqçular tərəfindən amansız rəftar göstərilməsi anlaşılan olmuşdur. Təsadüfi deyil ki, əsassız işgəncələrə məruz qalmış hərbi qulluqçuların tərkibində həmçinin düşmənə xidmət edənlər də olmuşlar. Zərərçəkmiş şəxs41, Zərərçəkmiş şəxs42 kimi hərbi qulluqçuların düşmənlə əlaqəli olmaları istintaq zamanı kifayət qədər sübuta yetirilmiş və onların barələrində öldüklərinə görə bəraətverici əsaslar olmadan cinayət təqibinə xitam verilmişdir. Adları çəkilən dövlət xainləri ilə daimi ünsiyyətdə olan və bir yerdə xidmətdə olan hərbi qulluqçular şübhə altına salınmaya bilməzdilər. X35 ifadəsində göstərmişdir ki, istintaq taktikası ilə həyata keçirilən prosessual tədbirlər bu cür şəxslərə qarşı effektiv olmadığından və düşmənlə əlaqəli olan şəxslərin bir çoxunun cinayət məsuliyyətindən yayına biləcəy i təhlükəsi olduğundan dövlətimizə və orduya sadiq olan hərbi qulluqçu kimi etiraf etmə üsullarının qeyri-prosessual və qanunsuz olduğunu dərk etsə də, bunu düşmənə qarşı etdiyini düşündüyündən fiziki zor tətbiq etmə üsullarına əl atmışdır. Bu cür davranışa dair ona rəhbərlik tərəfindən göstəriş verilməmiş, öz mülahizəsi və iradəsi ilə ilkin sorğulama zamanı şübhəli hərbi qulluqçulara qarşı işgəncə və qorxutma üsullarından istifadə etmişdir. Fiziki işgəncələrə məruz qalmış düşmənlə heç bir əlaqələri olmayan zərərçəkmiş şəxslər ifadələrində onlara qarşı edilən zorakılığa qarşı şikayətçi olmamalarını, həmin vaxtlarda düşmənə işləyənləri ifşa etmək üçün bu cür davranışı başa düşmələrini və onlara da bu cür tapşırıqlar verildikdə eyni hərəkətləri edəcəklərini, düşmənlə əlaqəli şəxslərə qarşı m ünasibətin düşmənə olan münasibət kimi dəyərləndirildiyini və ona görə də şübhə altında olan dövrdə fiziki zorakılığa məruz qalmalarını zəruri hal kimi dəyərləndirmişlər. Cinayət işinin materiallarından da görünür ki, dost və yaxın münasibətdə olan şəxslərə də düşmənlə əlaqədə olma şübhəsi dairəsinə düşdükdə qeyri-qanuni sorğulama aparan hərbi qulluqçular şəxsi münasibətlərə varmadan onlara heç bir güzəştlər etməmişlər, əksinə, onlarla daha sərt davranmışlar. Bütün bunlar dövlətimizin, ordumuzun mənafeyini möhkəmləndirmək uğrunda atılan addımlar olmuşdur. Həmin vaxt yuxarı rütbəli şəxslərin yanında və iştirakları ilə köhnə qərаrgаhın binаsınа gətirilən zərərçəkmiş şəxslərin vətənə xəyanətdə şübhəli olduqlarını və onlardan etiraf ifadələrinin alınmasının vacib olduğunu, bu məsələ ilə X35in məşğul olacağını və ona yardımçı olmaq üçün bu işlərə cəlb olunmaları onlara bildirildikdə, təqsirləndirilən şəxslər qismində cəlb olunan kəşfiyyat bölməsinin əməkdaşları, həmçinin sorğulamalara rəhbərlik edən X35in özü birmənalı olaraq işgəncə və fiziki zor tətbiq etməklə etiraf ifadələrinin alınmasında iştirak edəcəklərini dərk edib dövlətə xəyanət etmiş şəxsləri ifşa etmək istəyində olmuşlar. X35 bu cür məzmunda kəşfiyyat bölməsinin əməkdaşlarına şifahi əmr və göstəriş verməsini düşmənlə əlaqəli olan şəxslərin ifşa olunmasında yeganə üsul kimi görmüş, kəşfiyyat bölməsinin hərbi qulluqçuları üçün isə belə əmrlər təsadüfi olmamış, düşmənin ərazisinə göndərilərkən bu növ döyüş tapşırıqları adi, normal, xidməti tapşırıq kimi başa düşülmüşdür. Müdafiə Nazirliyin hərbi hissələrində düşmənə xidmət edən, düşmənlə əlaqəli olan azərbaycan hərbi qulluqçularına qarşı onların münasibətləri erməni düşmənə qarşı olan münasibətlə eyni olmuşdur. Bu səbəbdən də köhnə qərаrgаhın binаsının ikinci mərtəbəsində saxlanılan hərbi qulluqçulara qarşıx39in rəhbərliyi ilə tətbiq edilən işgəncə və fiziki zorakılıq hərəkətlərinin ölkəmizin düşmənlərinə etdikləri hərəkət olduğunu düşünmüşlər. Hərbi hissənin rəhbərliyi aşkar etdikləri dövlətə xəyanət faktları üzrə şübhəli olan şəxsləri və onlarla bağlı toplanmış materialı hərbi prokurorluğa məlumat verib təqdim etmək əvəzinə, səlahiyətlərini aşaraq, öz şəxsi təşşəbbüsləri ilə qeyri-prosessual yollarla sübutlar əldə etməyə başlamışlar. Bu məqsədlə cinayət qanunundan və cinayətprosessual qanunvericiliyindən az xəbəri olan, yalnız fiziki zorakılıqla ifa də almağı bacaran, sübutların toplanmasında istifadə olunan başqa kriminalistik taktikalardan xəbəri olmayan şəxsə dövlətə xəyanət etmədə şübhəli olan şəxsləri sorğu-sual etmək səlahiyyətinin verilməsi öz-özlüyündə qanunsuz və əsassız olmuşdur. Daha sonra, bu qanunsuz səlahiyyətləri əldə etdikdən sonra ədliyyə mayoru X35 hüquqşunas təhsilli olduğundan ona verilən tapşırıqların öz səlahiyyətlərindən kənar olduğundan icrasının qeyri-mümkünlüyü haqda yuxarı rəhbərliyə məlumat verib əmrin icrasından imtina etmək əvəzinə, daha aktiv, özü tərəfindən yeni işgəncə növlərini yaradıb insanlara tətbiq etməni vəzifə borcu kimi qəbul etmişdir. Bu səbəbdən də onun tabeliyinə göndərilmiş kəşfiyyat bölməsinin hərbi qulluqçuları onun əmrinə tabe olmağa borclu və ya məcbur olmuşlar. Kəşfiyyat bölməsinin peş əkar zabit heyəti düşməni məhv etmək üçün müxtəlif mübarizə üsullarını öyrənmiş, fiziki cəhətdən hazırlıqlı olmuşlar və düşməndən fiziki zor, işgəncə təsir tədbirləri ilə məlumat əldə etmək bacarığına malik olmuşlar. Eyni təsir tədbirlərini onlar düşmənlə əməkdaşlıq edən şəxslərə tətbiq etməyi adi hal kimi qəbul etmişlər. Vətən uğrunda ölməyə hazır olan şəxslərin rəhbərliyin əmrini və tapşırığını dərhal təhlil etmədən icra etməsi konkret halda onların əməlində cinayət məsuliyyətini yaratmışdır. Onlar erməni düşmənlərlə əlaqəli olan, onlara xidmət edən şəxslərə qarşı fiziki zor, qəddar rəftar və işgəncəni tətbiq etmələrini, həmin şəxslərə qarşı edilən qanunsuzluqların əsaslılığının rəhbərlik tərəfindən müəyyən edilməsini düşündüklərini və təqsirləndirilən şəxslərdən məlumat alma üsulu kimi istifadə olunduğunu, hansı məlumatın alınmasının, kimlərə qarşı fiziki zorakılığın edilməsinin özləri tərəfindən yox,x39 və digər rəhbərlər tərəfindən müəyyən edilməsini, zorakılığın vətənə xəyanət etmiş şəxslərə qarşı tətbiq edilməsini güman edib icraçı kimi çıxış etmişlər. Beləliklə, məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, bu qəbildən törədilən cinayətin mahiyyət etibarı ilə Respublikada ilk dəfə məlum hadisələrlə bağlı gərgin şəraitdə baş verməsi, eyni üsullarla həqiqətən vətənə xəyanət etmiş şəxslərin ifşa olunmaları, o cümlədən N nömrəli hərbi hissənin Tərtər rаyоnunun Şıxаrx (Mаrquşаvаn) qəsəbəsində yerləşən köhnə qərаrgаh binаsınа və digər yerlərə gətirilmiş və fiziki zorakılığa məruz qalmış şəxslərdən on nəfərdən çоxunun həqiqətən də ermənilərlə əməkdaşlıq etmələrinin müəyyən edilməsi, həmin şəxslərin barələrində Respublika hərbi prokurorluğu tərəfindən araşdırma materiallarının olması, onların dövlətə xəyanət etmələrinin sübuta yetirilməsi, lakin öldükləri üçün barələrində cinayət təqibinə xitam verilməsi, qeyri-rəsmi sorğulanma aparılan ərəfədə paralel оlаrаq hərbi prokurorluğun əməkdаşlаrının həmin şəxsləri dindirmələri, onların barələrində həbs qətimkan tədbirlərinin seçilməsi, sorğulama zamanı əldə olunan məlumatların prosessual rəsmiləşdirilməsinin, axtarış və digər istintaq hərəkətlərinin hərbi prokurorluğun əməkdaşları tərəfindən həyata keçirilməsi və həmin istintaq hərəkətlərində bilavasitə işgəncələrlə düşmənə xidmət edənlərin ifşa olunmasına şifahi əmrlə cəlb olunan kəşfiyyat bölməsinin hərbi qulluqçularının da iştirak etmələri, işgəncələrə məruz qalmış və a ldığı xəsarətlərdən ölən hərbi qulluqçuların, bu cür sorğulamaların nəticəsində ölüm faktlarının olması bilinsə də, aidiyyəti orqan tərəfindən sonrakı tarixlərdə baş vermiş ölüm faktlarının vaxtında qarşısının alınmaması mayor X35də və kəşfiyyat bölməsinin əməkdaşlarında, o cümlədən hazırkı iş üzrə təqsirləndirilən şəxslərdə bu məsələnin dövləti əhəmiyyətli olması, rəsmi orqanlar tərəfindən qeyri-rəsmi əməliyyat tədbirlərinin həyata keçirilməsinə dəstək verilməsi və bundan xəbərdar olmalarına dair yanlış təsəvvür yaratmışdır. Məhkəmə kollegiyası onu da qeyd edir ki, təqsirləndirilən şəxslərin qanunsuz sorğusual zamanı kiməsə ağır xəsarətlər yetirmək və ya kimisə öldürmək niyyətləri olmamış, belə hallar zərərçəkmiş şəxslərə fiziki zor və işgəncə tətbiqinin yanakı nəticələri kimi baş vermişd ir...” Kassasiya kollegyiası müəyyən edilmiş və apellyasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən yuxarıda şərh edilən qaydada təhlil edilərək düzgün qiymətləndirilmiş bu faktiki halların təkzib edilməsi üçün əsaslar görmür və öz növbəsində özü də həmin faktiki hallardan çıxış edərək qeyd edir ki, CM-nin 8.1-ci mаddəsinə əsаsən, cinаyət törətmiş şəxs hаqqındа tətbiq edilən cəzа və yа digər cinаyət-hüquqi xаrаkterli tədbirlər ədаlətli olmаlıdır, yəni cinаyətin xаrаkterinə və ictimаi təhlükəlilik dərəcəsinə, onun törədilməsi hаllаrınа və cinаyət törətməkdə təqsirli bilinən şəxsin şəxsiyyətinə uyğun olmаlıdır. CM-nin 41.2-ci mаddəsinin tələblərinə görə, cəzа sosiаl ədаlətin bərpаsı, məhkumun islаh edilməsi və həm məhkumlаr, həm də bаşqа şəxslər tərəfindən yeni cinаyətlərin törədilməsinin qаrşısın ı аlmаq məqsədi ilə tətbiq edilir. CM-in 58-ci maddəsində təsbit edilmişdir ki, cinayət törətməkdə təqsirli bilinən şəxsə, bu Məcəllənin Ümumi hissəsinin müddəaları nəzərə alınmaqla Xüsusi hissəsinin müvafiq maddələrində nəzərdə tutulmuş hədlərdə ədalətli cəza təyin edilir. Törədilmiş cinayətə görə nəzərdə tutulmuş cəzalardan daha ciddi cəza növü yalnız o halda təyin edilir ki, az ciddi cəza növü cəzanın məqsədlərini təmin edə bilmir... Cəza təyin edilərkən törədilmiş cinayətin xarakteri və ictimai təhlükəlilik dərəcəsi, təqsirkarın şəxsiyyəti, o cümlədən cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran hallar, habelə təyin olunmuş cəzanın şəxsin islah olunmasına və onun ailəsinin həyat şəraitinə təsiri nəzərə alınır. “Azərbaycan Respublikası CM-nin N2-ci maddəsinin Azərbaycan Respublikası Konstitusi yasının 29-cu maddəsinin İV hissəsinə uyğunluğu haqqında” Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumnun xx xxxxxx 1999-cu il tarixli qərarında göstərilir ki, cinayət qanunvericiliyinə görə cəza törədilmiş cinayət üçün yalnız sitəm olmayıb, eyni zamanda məhkumları islah etmək, tərbiyyələndirmək, habelə yeni cinayət edilməsinin qarşısını almaq məqsədi daşıyır. Cinayət işinin materiallarından görünür ki, məhkumlar X92, X84, X93, X86 və Məhkum5 bir qrup hərbi qulluqçular tərəfindən dövlətə xəyanət cinayət əməlinin törədilməsi ərəfəsində dəfələrlə düşmən nəzarətində olan əraziyə riskli keçidlər etməklə həyatlarını təhlükə altına qoymaqla mühüm kəşfiyyat xarakterli məlumatları əldə edib əmrlə verilmiş tapşırıqların icrası zamanı qorxmazlıq və peşə bacarıqlarını nümayiş etdirmiş, həmçi nin Respublika Hərbi Prokurorluğunun istintaq qrupu fəaliyyət göstərdiyi gündən etibarən mühafizə, sorğulama və keçirilən prosessual tədbirlərdə iştirak edərək dövlətə xəyanat etmiş şəxslərin ifşa olunmalarında əməli köməklik göstərmişlər ki, bu hal da, məhkəmə kollegiyasının fikrinci onların törətdikləri əməllərin ictimai təhlükəliliyini əhəmiyyətli dərəcədə azaldan cəzanı yüngülləşdirən hal kimi qiymətləndirilməlidir. Belə nəticənin əsası kimi onu göstərmək olar ki, işdə olan Tərtər Hərbi Məhkəməsinin xx xxxx 2018-ci il tarixli hökmü ilə hazırki iş üzrə məhkum olunmuş şəxslərin fiziki zor və işgəncə tətbiq etdikləri Sultan Zeydullayev, Rauf Orucov, Atabəy Rəhimov, Emin Adilzadə, Mirpaşa Mehtiyev, Faiq Əhmədov, Nasif Əliyev, Məcid Qasımov, Müşviq Əhmədli, Əlizamin Quliyev və X36 CM-nin 27 4 (dövlətə xəyanət) və digər maddələri ilə təqsirli bilinib müxtəlif müddətlərə azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum edilmişlər. İş materiallarından həmçinin görünür ki, hazırki iş üzrə məhkum olunmuş hərbi qulluqçular xidmətdə göstərdikləri şücaət, fədakarlıq və peşəkarlığa görə həmişə fərqlənmiş, Müdafiə Nazirinin əmrlərinə əsasən dəfələrlə “Qüsursuz xidmətə görə” N-cü və 2-ci dərəcəli medallar, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin yaranmasının 95 və 100 illiyi yubiley medalları ilə təltif olunmuşlar. Məhkəmə kollegiyası hesab edir ki, birinci instansiya məhkəməsi Məhkum1, Məhkum2, S.Əzizova, Məhkum4 və Məhkum5 cəza təyin edərkən humanizm və ədalətlilik prinsiplərinə əsaslanaraq, törədilmiş cinayətlərin xarakterini və ictimai təhlükəlilik dərəcəsini, təqsirkarlаrın şəxsiyyətini, o cümlədə n aşağıda göstərilən cəzanı yüngülləşdirən və ağırlaşdıran halları, habelə təyin edilən cəzanın onların аilə vəziyyətinə və islah olunmasına təsirini kifayət qədər nəzərə almışdır. Belə ki, iş materialları ilə müəyyən edilir ki: Məhkum1 ailənin yeganə oğul övladdır, anası “paranoid formalı şizofreniya” xəstəliyindən əziyyət çəkən şəxs kimi İİ qrup əlildir, onun ailə vəziyyətinin ağırdır, təqsirli bilindiyi cinayətləri xidməti asıllıq nəticəsində, habelə əmrin və ya sərəncamın icra edilməsinin qanunla müəyyən edilmiş şərtlərini pozmaqla törətmiş, dövlətə xəyаnət cinayətinin açılmasına, onun digər iştirakçılarının ifşa edilməsinə fəаl kоmək etmiş, zərər çəkmiş şəxslərin hüquqi vаrislərinin bir qisminin və zərər çəkmiş şəxslərin onlara qarşı şikаyət və tələbləri yoxdur, həmin şəxslərin bir qi smi ilə barışıq əldə etmiş, cinаyət nəticəsində dəymiş ziyаnın qismən ödənilməsi və yа dəymiş ziyаnın аzаldılmаsı ilə istiqamətində müəyyən hərəkətlər etmiş, 14 yаşındаn öz həyatını Vətənə xidmətə həsr etmişdir, 8 il müddətində hərbi xidmətdədir, peşаkаr hərbi qulluqçu və bacarıqlı kəşfiyyatci kimi yetişmişdir, xidmət yerindən müsbət xasiyyətləndirilir; S.S.Mаşıyev və P.S.Əzizоvun da аilə vəziyyətləri ağırdır, onların hər birisinin himаyəsində 2 аzyаşlı uşаqları var, təqsirli bilindikləri cinаyətləri xidməti аsılılıq nəticəsində, habelə əmrin və ya sərəncamın icra edilməsinin qanunla müəyyən edilmiş şərtlərini pozmaqla törətmiş, dövlətə xəyаnət cinayətinin açılmasına, onun digər iştirakçılarının ifşa edilməsinə fəаl kоmək etməsini, zərər çəkmiş şəxslərin hüquqi vаrislərinin bir qisminin və zərər çəkmiş şəxslərin ona qarşı şikаyət və tələbləri yoxdur, zərər çəkmiş şəxslərlə və zərərçəkmiş şəxslərin hüquqi vаrislərinin bir qismi ilə bаrışıq əldə etmiş, cinаyət nəticəsində dəymiş ziyаnın qismən ödənilməsi və yа dəymiş ziyаnın аzаldılmаsı ilə nəticələnmiş müəyyən hərəkətlər etmiş, uzun müddət hərbi xidmətdə olmaqla peşəkar hərbi qulluqçu və bacarıqlı kəşfiyyatçı kimi yetişmişlər, xidmət yerindən müsbət xasiyyətləndirilirlər; Məhkum4 və Məhkum5 ailə vəziyyətləri ağırdır, Məhkum4 himayəsində 2, Məhkum5 himаyəsində isə N аzyаşlı uşаqları var, hər ikisi təqsirli bilindikləri cinayətləri xidməti аsılılıq nəticəsində, habelə əmrin və ya sərəncamın icra edilməsinin qanunla müəyyən edilmiş şərtlərini pozmaqla törətmiş, dövlətə xəyаnət cinayətinin açılmasına, onun digər iştirakçılarının ifşa edilməsinə fəаl kоmək etmiş, zərər çəkmiş şəxslərin hüquqi vаrislərinin bir qisminin və zərər çəkmiş şəxslərin onlara qarşı şikаyət və tələbləri yoxdur, onlarla bаrışıq əldə etmiş, cinаyət nəticəsində dəymiş ziyаnın qismən ödənilməsi və yа dəymiş ziyаnın аzаldılmаsı ilə nəticələnmiş müəyyən hərəkətlər etmiş, Məhkum4 19 il, Məhkum5 isə 12 il müddətində hərbi xidmətdə olaraq peşаkаr hərbi qulluqçu kimi yetişmiş, düşmən аrxаsınа 20 dəfədən artıq keçid edərək аxırınçi keçid zаmаnı 8 düşmən hərbiçisinin məhv etmişlər, xidmət yerindən müsbət xasiyyələndirilirlər. Məhkəmə kollegiyası yuxarıda göstərilən halları iş materialları ilə birgə təhlil edərək belə qənaətdədir ki, həmin hallara əsaslanmış birinci instansiya məhkəməsi həmçinin R.M.Mikаyılоvun, S.S.Mаşıyevin, P.S.Əzizоvun, C.B,Qəhrəman ovun və Məhkum5 törətdikləri cinayətlərin məqsədi və motivini nəzərə alaraq və cəzanı yüngülləşdirən halların müstəsna hallar olmasından çıxış edib haqlı olaraq onların hər birisinin barəsində CM-nin 62-ci mаddəsinin tədbiq və onlara CM-nin 126.2.1, 126.2.N və 126.N-cü maddələrinin sanksiyalarında müəyyən edilmiş aşağı həddən də az cəza təyin edilməsini mümkün və məqsədəuyğun sаymışdır. CM-nin 62.1-ci maddəsinə əsasən cinayətin məqsədi və motivi, təqsirkarın cinayətin törədilməsində rolu, cinayətin törədilməsi zamanı və bundan sonra onun davranışı ilə bağlı müstəsna hallar, habelə cinayətin ictimai təhlükəliliyini əhəmiyyətli dərəcədə azaldan başqa hallar olduqda, eləcə də iştirakçılıqla törədilmiş cinayətin iştirakçısı həmin cinayətin açılmasına fəal kömək etdikdə, bu Məcəllənin Xüsusi hissəsinin müvafiq maddəsində müəyyən edilmiş aşağı həddən də az cəza təyin edilə bilər və ya məhkəmə həmin maddədə müəyyən ediləndən daha yüngül cəza növü təyin edə bilər, yaxud təyin edilməsi məcburi olan əlavə cəzanı təyin etməyə bilər. CM-nin 62.2-ci maddəsinin tələblərinə görə, cəzanı yüngülləşdirən həm ayrı-ayrı hallar, həm də bu cür halların məcmusu müstəsna hal hesab edilə bilər. Buna görə, yuxarıda şərh olunanlara və cinayət qanunvericiliyinin tələblərinə əsaslanan məhkəmə kollegiyası zərər çəkmiş şəxsin hüquqi varisi Ə.Zərərçəkmiş şəxs40 nümayəndəsi X54un kassasiya şikayətinin dəlillərini qəbul edilməz sayaraq Məhkum1 və qeyrilərinin məhkum olnmalarına dair cinayət işi üzrə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Hərbi Kollegiyasının xx xxxxxx 2019-cu il tarixli qərarının məhkumlar barəsin də cəza tədbirinin seçilməsi hissəsində dəyişdirilmədən saxlanılmasını, göstərilən kassasiya şikayətinin isə təmin edilməməsini məqsədə uyğun hesab edir. Zərər çəkmiş şəxslərin hüquqi varisləri X100nın və X59nın, hər birisinin ayrıayrılıqda verdikləri kassasiya şikayətləindən göründüyü kimi, X100 məhkumlar Məhkum1, Məhkum2, MəhkumN, Məhkum4 və Məhkum5 əməllərində qəsdən adamöldürmə cinayətinin tərkibi olduğundan onlara həmin cinayəti törətdiklərinə görə daha ağır ittihamın elan olunması, habelə Zərərçəkmiş şəxsN9 işgəncə verilərək öldürülməsini təşkil edən vəzifəli şəxslər X55un, X56un, Bərdə Rayon Prokurorluğunun əməkdaşlarının, müstəntiqlər X57in və X58un, N saylı hərbi hissənin komandiri X34un cinayət məsuliyyətinə cəlb edilmələri və bu əsaslarla işin ibtidai araşdırmaya prosessual rəhb ərliyi həyata keçirən prokurora qaytarılması üçün qərarın ləğv edilməsini və işin yeni apellyasiya baxışına təyin edilməsini, “İnsan Hüquqlarının və Əsas Azadlıqların müdafiəsi haqqında” Avropa Konvensiyasının 2, N, 6 və 18-ci maddələrinin pozuntusunun tanınmasını, X59 isə yenə də Məhkum1, Məhkum2, MəhkumN, Məhkum4 və Məhkum5 əməllərində qəsdən adamöldürmə cinayətinin tərkibi olduğundan onlara həmin cinayəti törətdiklərinə görə daha ağır ittihamın elan olunması, habelə mərhum əri Zərərçəkmiş şəxsN8 işgəncə verilərək öldürülməsini sifariş verən, təşkil edən və buna imkan yaradan vəzifəli şəxslər X55un, X56un, Bərdə Rayon Prokurorluğunun əməkdaşlarının dindirilmələri və onların əməllərinə hüquqi qiymət verilməsi, N saylı hərbi hissənin komandiri X34un, Qəbələ rayon polis şöbəsinin və prokuro rluğunun, Bərdə Rayon Prokurorluğunun, Tərtər rayonunun ərazisində yerləşən N saylı hərbi hissənin və Hərbi Prokurorluğun əməkdaşlarının və ərini ona göstərilməsinə qadağa qoyan, zərərçəkmişin dəfn edilməsinə imkan verməyən şəxslər haqqında cinayət işinin başlanması, bu şəxslərin cinayət məsuliyyətinə cəlb edilmələri və bu əsaslarla işin ibtidai araşdırmaya prosessual rəhbərliyi həyata keçirən prokurora qaytarılması üçün qərarın ləğv edilməklə işin yeni apellyasiya baxışına təyin edilməsini, “İnsan Hüquqlarının və Əsas Azadlıqların müdafiəsi haqqında” Avropa Konvensiyasının 2, N, 6, 8 və 18-ci maddələrinin pozuntusunun tanınmasını xahiş etmişlər. Göstərilən kassasiya şikayətlərinin məzmunundan görünür ki, adları çəkilən zərər çəkmiş şəxslərin hüquqi varisləri həmin şikayətlərində irəli sür dükləri tələblərini eyni dəlillərlə əsaslandırdıqlarından məhkəmə kollegiyası həmin dəlillərə bir cür cavab verilməsini mümkün bilir. Məhkəmə kollegiyası ilk növbədə qeyd edir ki, CM-nin N-cü maddəsinə əsasən, yalnız bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş cinayət tərkibinin bütün əlamətlərinin mövcud olduğu əməlin (hərəkət və ya hərəkətsizliyin) törədilməsi cinayət məsuliyyəti yaradır. CM-nin 5.1-ci maddəsinin tələbinə görə, əməlin (hərəkət və ya hərəkətsizliyin) cinayət sayılması və həmin əmələ görə cəza və digər cinayət-hüquqi xarakterli tədbirlər yalnız bu Məcəllə ilə müəyyən edilir. CM-nin 5.2-ci maddəsindən görünür ki, cinayət qanununun analogiya üzrə tətbiqinə yol verilmir. Cinayət qanunun bu normalarının mənasından belə nəticə hasil olur ki, şəxsin cinayət tərkibinin bütün əlamətlərini ö zündə əks etdirən əməl (hərəkət və ya hərəkətsizlik) törətməsi müəyyən edildikdə o, cinayət məsuliyyətinə cəlb edilir və onun həmin əməli hər hansı digər qanunun və ya beynəlxalq hüquqi aktların normaları ilə deyil, məhz Cinayət Məcəlləsinin Xüsusi hissəsinin müvafiq maddəsi ilə tövsif edilir. Qanunvericiliyin bu tələblərindən çıxış edən ibtidai araşdırma orqanı iş üzrə qanuni üsullara toplanmış sübutlara əsaslanaraq Məhkum1, Məhkum2 və MəhkumN, hər birisinin CM-nin) 125, 126.2.1, 126.2.N, 126.N, 127.2.2, 1NN.2.1, 1NN.2.N, 1NN.2.4, 1NN.2.6, N41.2.1 və N41.2.N-cü maddələri ilə, Məhkum4 və Məhkum5 isə, hər birisinin CM-nin 126.2.1, 126.2.N, 126.N, 127.2.2, 1NN.2.1, 1NN.2.N, 1NN.2.4, 1NN.2.6, N41.2.1 və N41.2.N-cü maddələri ilə təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb edilmələri haqqında qərarlar qəbul etmiş və cinayət işi birinci instansia məhkəməsinin icraatına qəbul edildikdən sonra onlar həmin maddələrlə məhkəməyə verilmişlər. Birinci instansiya məhkəməsi isə təqsirləndirilən şəxslərə elan olunmuş ittihamlarla razılaşaraq CPM-nin N18.1-ci maddəsinin müstəsna olaraq həmin məhkəməyə aid etdiyi səlahiyyətləri çərçivəsində işə baxıb təqsirləndirilən şəxslərin haqqında ittiham hökmü çıxarmışdır. CPM-nin N18.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə baxışı zamanı cinayət işinə, məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraat materiallarına və ya xüsusi ittiham üzrə şikayətə yalnız təqsirləndirilən şəxsə qarşı irəli sürülmüş və ya məhkəməyə verilən ittiham daxilində baxılır. Məhkəmə baxışı nəticəsində məhkəmə təqsirləndirilən şəxsin əməlini ağır cinayətdən daha yüngül cinayət əməlinə tövsif etmək, habelə on a qarşı irəli sürülmüş ittihamdan ayrı-ayrı bəndləri çıxartmaq hüququna malikdir. CPM-nin N18.2-ci maddəsində müəyyən edilir ki, məhkəmə baxışı zamanı təqsirləndirilən şəxsin hərəkətlərində daha ağır cinayətin əlamətlərinin mövcudluğu müəyyən edildikdə, dövlət ittihamçısının vəsatəti əsasında məhkəmə irəli sürülmüş ittiham üzrə cinayət işinin və ya məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraat materiallarının baxılmasına xitam verilməsi və təqsirləndirilən şəxsə başqa ittihamın irəli sürülməsi məsələsinə baxılması üçün işin ibtidai araşdırmaya prosessual rəhbərliyi həyata keçirən prokurora qaytarılması barədə əsaslandırılmış qərar çıxarır. Məhkəmə baxışı zamanı təqsirləndirilən şəxsin hərəkətlərində daha ağır cinayətin əlamətlərinin mövcudluğu barədə zərər çəkmiş şəxsin və ya onun qanuni nümayəndəsi nin vəsatəti əsasında məhkəmə bu maddədə nəzərdə tutulmuş qaydada qərar çıxara bilər. Qeyd edilməlidir ki, cinayət-prosessual qanununun digər normalarında apellyasiya icraatı zamanı CPM-nin N18.2-ci maddəsinin göstərilən qaydalardan istifadə edilməsi və apellyasiya instansiyası məhkəməsinin bu maddəyə uyğun olan qərarlar qəbul etməsi nəzərdə tutulmamışdır. Cinayət işinin materialarından görünür ki, zərər çəkmiş şəxslərin hüquqi varislərinin kassasiya şikayətində göstərildiyi kimi, işə birinci instansiya məhkəməsində baxılarkən Məhkum1, Məhkum2, MəhkumN, Məhkum4 və Məhkum5 daha ağır cinayətin, o cümlədən qəsdən adamöldürmə cinayətinin tərkibinin olması müəyyən edilmədiyindən həm dövlət ittihamçısı, həm də zərər çəkmiş şəxslər və zərər çəkmiş şəxslərin hüquqi varisləri CPMnin N18.2-ci maddəs ində nəzərdə tutulmuş vəsatətlər qaldırmamış, məhkəmə isə (hətta təqsirləndirilən şəxslərin əməllərində həqiqətən də daha ağır cinayətin tərkibinin olmasını müəyyən etmiş olsaydı belə) öz təşəbbüsü ilə belə qərar qəbul etmək səlahiyyətində olmamışdır. İbtidai araşdırma zamanı toplanmış sübutları bir daha məhkəmə iclaslarında araşdıran və CPM-nin 14N-146-cı maddələrinin tələblərinə uyğun olaraq qiymət vermiş birinci instansiya məhkəməsi təqsirləndirilən şəxslərə elan olunmuş ittihamların əsaslı olmasını müəyyən etdiyindən onların barəsində bu ittihamlar həddində yekun məhkəmə aktı qəbul etmiş, apellyasiya instansiyası məhkəməsi də həmin məhkəmənin gəldiyi nəticə ilə razılaşmışdır. Eyni zamanda işə baxan məhkəmələr məhkəmə iclaslarında kassasiya şikayətlərində göstərilən başqa şəxslərin də cinayət xarakterli əməllər törətdiklərini müəyyən etmədiklərindən CPM-nin 207.6-cı maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq hər hansı materialın ibtidai araşdırmaya prosessual rəhbərliyi həyata keçirən prokurora göndərilməsi üçün əsaslar tapmamışlar. CPM-nin 207.6-cı maddəsinə əsasən, bu Məcəllənin 207.5.4-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hal istisna edilməklə törədilmiş və ya hazırlanan cinayət haqqında məlumatları aldıqda məhkəmə onda olan bütün məlumatları dərhal baxılması üçün ibtidai araşdırmaya prosessual rəhbərliyi həyata keçirən prokurora göndərir. Kassasiya kollegiyası birinci və apellyasiya instansiyası məhkəmələrinin gəldikləri belə nəticələri qanuni və əsaslı hesab edərək eyni zamanda vurğulamağı lazım bilir ki, zərər çəkmi şəxslərin hüquqi varisləri X59nın və X100nın kassasiya şikay ətlərində həm hazırki iş üzrə məhkum olunmuş şəxslərə daha ağır cinayət törətmələrinə görə yeni ittihamın elan edilməsi və cinayət törətmiş başqa şəxslərin də əməllərinə hüquqi qiymət verilməsi və işin ibtidai araşdırmaya prosessual rəhbərliyi həyata keçirən prokurora qaytarılması üçün apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarının ləğv edilməsi tələbi irəli sürülsə də, cinayət-prosessual qanunvericiliyində belə əsaslarla apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarının ləğv edilməsi və kassasiya müraciətlərinin təmin edilməsi nəzərdə tutulmamışdır. Belə ki, CPM-nin 416.1-ci maddəsinə əsasən, kassasiya instansiyası məhkəməsi aşağıdakı hallarda apellyasiya instansiyası məhkəməsinin hökm və ya qərarını kassasiya qaydasında ləğv etmək və ya dəyişdirmək hüququna malikdir: 416.1.1. məhkəmə cina yət prosesi tərəfinin təqdim etdiyi, irəli sürülmüş ittihamın hərtərəfli, tam və obyektiv baxılması üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edə biləcək sübutların tədqiqindən əsassız imtina etdikdə; 416.1.2. məhkəmə bu Məcəllənin 14N-146-cı maddələrinin tələblərinə müvafiq olaraq sübutları tədqiq etmədikdə; 416.1.N. məhkumun təqsirliliyi və ya bəraət almış şəxsin təqsirsizliyi barədə məhkəmə hökmünün əsasını yolverilməz sübutlar təşkil etdikdə; 416.1.4. məhkəmə bu Məcəllənin N91.6-cı maddəsinin müddəalarını yerinə yetirmədikdə; 416.1.5. məhkəmə təqsirləndirilən şəxsə istinad edilən əməllərdən hər hansı birinə öz fikrini bildirmədikdə; 416.1.6. məhkəmə cinayət tərkibinin əlamətləri olmadan ittiham hökmü çıxardıqda; 416.1.7. məhkəmə təqsirləndirilən şəxsin əməllərinin qanunun daha yüngül maddəsi ilə yenid ən tövsif edilməsi halları istisna olmaqla, məhkuma ittiham elan edilməmiş əməlin törədilməsinə görə səhvən ittiham hökmü çıxardıqda; 416.1.8. məhkəmə cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmayan əməlin törədilməsinə görə səhvən ittiham hökmü çıxardıqda; 416.1.9. məhkəmə cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmayan hədlərdə cəza tətbiq etməklə ittiham hökmü çıxardıqda; 416.1.10. məhkəmə qanuni qüvvəyə minmiş hökmlə şəxsin barəsində əvvəllər məhkum edildiyi əməlin törədilməsinə görə ittiham hökmü çıxardıqda; 416.1.11. məhkəmə cinayət təqibini istisna edən halların mövcudluğuna baxmayaraq ittiham hökmü çıxardıqda; 416.1.12. məhkəmə yeni cinayət qanunu ilə ləğv edilmiş cəzanı tətbiq etməklə, yaxud amnistiya aktını tətbiq etməməklə ittiham hökmü çıxardıqda; 416.1.1N. məhkəmə təqsirləndirilən şəxs tərəfindən törədilən əməlin cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulmadığına əsasən səhvən bəraət hökmü çıxardıqda; 416.1.14. məhkəmə cinayət işi üzrə icraata, məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraatın materiallarına və ya xüsusi ittiham qaydasında şikayət üzrə icraata bu iş üzrə məhkəmənin qüvvəyə minmiş yekun qərarı, cinayət təqibini istisna edən halların və ya cəzanın tətbiqinin yeni cinayət qanunu, habelə amnistiya aktı ilə aradan qaldırması üçün əsaslar olmasına baxmayaraq səhvən xitam verdikdə; 416.1.15. məhkəmə törədilmiş əməlin tövsifində səhvə yol verdikdə; 416.1.16. məhkəmə digər hakimiyyət orqanının səlahiyyətlərini həyata keçirməklə, öz səlahiyyətlərini aşmaqla iş üzrə hökm və ya qərar çıxardıqda; 416.1.17. məhkəmə etirazlar və məhkəmə tərkibi barəsində bu Məcəllənin 107-1N, 112-118, N08 və NN-cu maddələrinin tələblərini kobud surətdə pozduqda; 416.1.18. məhkəmə bu Məcəllənin müddəalarına müvafiq olaraq dövlət ittihamçısının, xüsusi ittihamçının, təqsirləndirilən şəxsin, onun müdafiəçisinin və ya tərcüməçinin iştirakı məcburi olduğu halda cinayət işinə, məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraatın materiallarına və ya xüsusi ittiham qaydasında şikayətə həmin şəxslərin iştirakı olmadan baxdıqda; 416.1.19. məhkəmə bu Məcəllənin 140.0.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş halların müəyyən edilməsi üçün təqsirləndirilən şəxsin məhkəmə-psixiatriya ekspertizasının keçirilməsini təyin etmədikdə; 416.1.20. məhkəmə bu Məcəllənin N91.N.2-N91.N.5, N91.N.7-N91.N.9 və N91.6-cı maddələrində nəzərdə tutulmuş qərarları əsassız çıxardıqda; 416.1.21. məhkəmə məsuliyyəti ağırlaşdıran və ya yüngülləşdirən halları nəzərə almadan cəza təyin etdikdə; 416.1.22. məhkəmə bu Məcəllənin 416.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş hüququn tətbiqi üzrə məhkəmə təcrübəsinin vahidliyinin pozulmasına yol verdikdə. Eyni zamanda kassasiya instansiyası məhkəməsi tərəfindən Konvensiyanın hər hansı müddəasının pozulmasının tanınması haqqında da qərarın qəbul edilməsi və bu hissədə zərər çəkmiş şəxslərin hüquqi varislərinin kassasiya şikayətlərinin təmin edilməsi mümkün deyil ona görə ki, CPM-nin 419.10-cu maddəsinin tələblərinə görə, kassasiya müraciətlərinə məhkəmə baxışı nəticəsində məhkəmə aşağıdakı qərarlardan birini çıxarırlar: 419.10.1. apellyasiya instansiyası məhkəməsinin hökm və ya qərarını dəyişikliksiz, kassasiya şikayətini və ya kassasiya protestini isə təmin etmədən saxlamaq; 419.10.2. məhkəmənin hökm və ya q ərarını ləğv etmək və işin apellyasiya instansiyası məhkəməsində yenidən baxılmasını təyin etmək; 419.10.N. qanuni qüvvəyə minmiş hökm və qərarları ləğv etmək və cinayət işi, məhkəməyədək sadələşdirilmiş icraatın materialları və ya xüsusi ittiham qaydasında şikayət üzrə icraata xitam vermək; 419.10.4. apellyasiya instansiyası məhkəməsinin hökm və ya qərarını dəyişdirmək; 419.10.5. hökmün və ya məhkəmənin digər yekun qərarının icrası qaydasında icraat üzrə məhkəmə qərarını ləğv edərək, birinci və ya apellyasiya instansiyası məhkəməsində müəyyən edilmiş hallar və sübutlar əsasında yeni qərar qəbul etmək (o şərtlə ki, həmin qərar məhkum edilmiş şəxsin vəziyyətinin ağırlaşdırılması ilə nəticələnməsin). Məhkmə kollegiyası yuxarıda göstərilənlərlə əlaqədar xüsusilə onu da vurğulayır ki, CPM-nin 419.11-ci maddəsinə əsasən kassasiya instansiyası məhkəməsi birinci və ya apellyasiya instansiyası məhkəməsində məhkəmə baxışının predmeti olmayan faktları müəyyən edə və ya onları sübuta yetirilmiş hesab edə bilməz. Beləliklə, məhkəmə kollegiyası kassasiya protestinin təmin edilməsi, kassasiya şikayətlərinin isə təmin edilməməsi barədə dövlət ittihamçısı G.H.Məmmədlinin, kassasiya protestinin və kassasiya şikayətlərinin təmin edilməsi haqqında zərər çəkmiş şəxsin hüquqi varisi Zərərçəkmiş şəxs40 və onun nümayəndəsi X54un, zərər çəkmiş şəxsin hüquqi varisi X100nın nümayəndəsinin, kassasiya protestinin və kassasiya şikayətlərinin təmin edilməməsi haqda müdafiəçilərin çıxışlarını dinləyib hazırki qərarda işin hallarına və qanunvericiliyin tələblərinə istinad etməklə müəyyən etdiyi mövqeyinə əsaslanaraq belə nəticəyə gəlir ki, kassasiya şikayətləri təmin edilməməli, kassasiya protesti isə qismən təmin edilməklə Məhkum1, Məhkum2, MəhkumN, Məhkum4 və Məhkum5 məhkum olunmalarına dair cinayət işi üzrə Şəki Apelyasiya Məhkəməsinin Hərbi Kollegiyasının xx xxxxxx 2019-cuil tarixli qərarının və onunla bağlı Tərtər Hərbi Məhkəməsinin xx xxxx 2019cu il tarixli hökmünün təsviri-əsaslandırıcı hissələrindən “hərbi prokurorluğun əməkdaşları tərəfindən həyata keçirilmiş istintaq hərəkətlərində düşmənlə əməkdaşlıqda şübhəli bilinən hərbi qulluqçulara işgəncələrin verilməsini və təqsirləndirilən şəxslərin həmin istintaq hərəkətlərində iştirak edərək, qeyd edilən hərbi qulluqçulara işgəncə vermələri”, “təqsirləndirilən şəxslərin istintaq qrupu rəhbərlərinin və üzvlərinin “sorğulayın”, “əlavə məlumat əldə edin” və sair buna oxşar tapşırıqlar əsasında düşmənlə əməkdaşlıq edən şəxslərə qarşı fiziki zor tətbiq etmələri” barədə ifadələr çıxarılmalı, “təqsirləndirilən şəxslərin dövlətə xəyanət cinayət işinin açılmasına, onun digər iştirakçılarının ifşa edilməsinə fəal kömək etmələri, zərər çəkmiş şəxslərin hüquqi varislərinin bir qisminin və zərər çəkmiş şəxslərin təqsirləndirilən şəxslərə qarşı şikayət və tələbəlrinin olmamasını, Məhkum1 ailənin yeganə oğul övladı olmaqla anasının “paranoid formalı şizofreniya” xəstəliyindən əzab çəkən şəxs kimi İİ qrup əlil olması, ailə vəziyyətinin ağır olması” kimi hallar müvafiq olaraq CM-nin 59.1.10, 59.1.11 və 59.1.4-cü maddələrinin əvəzinə CM-nin 59.2-ci maddəsinə əsasən cəzanı yüngülləşdirən hallar kimi qiymətləndirilməli, bu əsaslarla da g östərilən yekun məhkəmə aktlarında dəyişikliklər edilməli, apellyasiya instansiyası məhkəməsinin qərarı kassasiya protestinə və baxılmış kassasiya şiayətlərinə münasibətdə qalan hissədə dəyişdirilmədən saxlanılmalıdır. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin 410.10.4-cü maddəsini rəhbər tutaraq Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Cinayət Kollegiyası Q Ə R A R A A L D İ: Kassasiya protesti qismən təmin edilsin. Məhkum 1, Məhkum 2 və Məhkum 3 hər birisinin Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 125, 126.2.1, 126.2.3, 126.3, 127.2.2, 133.2.1, 133.2.3, 133.2.4, 133.2.6, 341.2.1 və 341.2.3-cü maddələri ilə, Məhkum 4 və Məhkum 5, hər birisinin Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 126.2.1, 126.2.3, 126.3, 127.2.2, 133.2.1, 133.2.3, 133. 2.4, 133.2.6, 341.2.1 və 341.2.3-cü maddələri ilə təqsirli bilinib məhkum olunmalarına dair cinayət işi üzrə Şəki Apelyasiya Məhkəməsinin Hərbi Kollegiyasının xxxxxxx-cu il tarixli qərarı və onunla bağlı Tərtər Hərbi Məhkəməsinin xxxxxxxxx-cu il tarixli hökmü dəyişdirilsin. Hökmün və qərarın təsviri-əsaslandırıcı hissələrindən “hərbi prokurorluğun əməkdaşları tərəfindən həyata keçirilmiş istintaq hərəkətlərində düşmənlə əməkdaşlıqda şübhəli bilinən hərbi qulluqçulara işgəncələrin verilməsini və təqsirləndirilən şəxslərin həmin istintaq hərəkətlərində iştirak edərək, qeyd edilən hərbi qulluqçulara işgəncə vermələri”, “təqsirləndirilən şəxslərin istintaq qrupu rəhbərlərinin və üzvlərinin “sorğulayın”, “əlavə məlumat əldə edin” və sair buna oxşar tapşırıqlar əsasında düşmənlə əməkdaşlıq edən şəxslərə qarşı fiziki zor tətbiq etmələri” barədə ifadələr çıxarılsın,“təqsirləndirilən şəxslərin dövlətə xəyanət cinayət işinin açılmasına, onun digər iştirakçılarının ifşa edilməsinə fəal kömək etmələri, zərər çəkmiş şəxslərin hüquqi varislərinin bir qisminin və zərər çəkmiş şəxslərin təqsirləndirilən şəxslərə qarşı şikayət və tələblərinin olmamasını, Məhkum 1 ailənin yeganə oğul övladı olmaqla anasının “paranoid formalı şizofreniya” xəstəliyindən əzab çəkən şəxs kimi II qrup əlil olması, ailə vəziyyətinin ağır olması” kimi hallar müvafiq olaraq CM-nin 59.1.10, 59.1.11 və 59.1.4-cü maddələrinin əvəzinə CM-nin 59.2-ci maddəsinə əsasən cəzanı yüngülləşdirən hallar kimi qiymətləndirilsin. Kassasiya şikayətləri təmin edilməsin. Qərar kassasiya protestinə və baxılmış kassasiya şikayətlərinə m
Məhkəmə qərarları › İş №1-1(102)-41/2020
Ali Məhkəmə Qərar — İş №1-1(102)-41/2020
23.06.2020
Mənbə: Azərbaycan məhkəmə sistemi (courts.gov.az) — anonimləşdirilmiş rəsmi mətn. Dataset: Azerbaijan Court Data (CC-BY-4.0).
Mənbə: Azərbaycan məhkəmə sistemi (courts.gov.az) — anonimləşdirilmiş rəsmi mətn. Dataset: Azerbaijan Court Data (CC-BY-4.0).
Bu qərar sizin işinizə uyğun gəlirmi?
Sualınızı yazın — cavab qanun maddələri və məhkəmə təcrübəsi əsasında hazırlanır.
Sual ver